Met deze week: Is er een terugloop van vegetarische restaurants? Koning van Marokko vraagt geen dieren te slachten voor Offerfeest Eerste celgekweekte zalm in VS beschikbaar Verrassend: Democraten én Republikeinen voor plantaardige schoolmelk in VS Wordt octopus farming in VS verboden? 11 Plantbased ziekenhuizen NY uitgebreid naar 400 in VS En Hier de genoemde tips van het World Resource Institute voor plantaardige in de horeca En we delen de resultaten van de enquête _____________________________________________________ Samen maken we meer mogelijk, steun onze podcast en help ons groeien met jouw donatie: studioplantaardig.nl/donatie _____________________________________________________ --- Presentatie: Esther Molenwijk, Stichting The Food Revolution ism ProVeg Nederland, Pablo Moleman Research & Redactie: Jenny Pannenbecker, Pablo Moleman, Esther Molenwijk Audio mixage: Marlon van der Pas, Nothing Blank Help ons het plantaardige nieuws te verspreiden: deel deze podcast. Ga naar studioplantaardig.nl en volg ons via BlueSky, Mastodon, Instagram, Facebook, YouTube, TikTok & #StudioPlantaardig Geef onze podcast ook een rating en schrijf een mooie recensie. Alvast enorm bedankt!
Audio and video play straight from the show's own hosting. PodSubs stores and serves no media.
Transcript
From the show. Tap a time to play from there.
SPEAKER_00Verbeter de wereld met VorkMS. Mijn naam is Hester Molenwijk.
SPEAKER_02En ik ben Pablo Moleman.
SPEAKER_00En dit is het Wiegan Journaal. Nou, laat maar met de deur in huis vallen. De enquête resultaten zijn binnen.
SPEAKER_02Ja, we waren het een hoop zeg.
SPEAKER_00Er waren echt veel, meer dan 300. En ook echt, we hadden veel open velden en daar hebben mensen echt heel greetig gebruik van gemaakt om hele epistels te schrijven.
SPEAKER_02Waarvoor dank hoor.
SPEAKER_00Ja, hadden we echt veel aan.
SPEAKER_02Ja, absoluut.
SPEAKER_00Maar nu zat er dus één iemand bij die zei: ik zou graag in de volgende aflevering iets horen over de uitkomsten. In het kader van interactiviteit en transparantie en zo, vond ik dat eigenlijk wel een goed idee.
SPEAKER_02Dus we gaan met de billenbloot.
SPEAKER_00We gaan met de billenbloot, maar dat doen we helemaal aan het eind. Want het kabinet is gevallen. Had jij het nou zien aankomen, Pablo?
SPEAKER_02Nou, ik zat eigenlijk al een paar maanden in de stand. Laat maar vallen, want het komt er toch wel van. Dus ja, mijn gebeden zijn verhoord uiteindelijk. Het is natuurlijk de vraag wat we ervoor terug gaan krijgen. En het betekent op korte termijn nog meer stilstand. Maar het biedt wel ook weer een kans om een nieuw begin te maken.
SPEAKER_00En dan natuurlijk even voor ons thema, de eiwitransitie, dan is het natuurlijk vooral op dit moment even belangrijk. Welke onderwerpen worden nou controversieel verklaard? Dus wat zijn de zaken die ze gaan doorschuiven naar een volgend kabinet en waar mogen ze gewoon op doorregeren? Ja, daar kunnen we op dit moment nog niks over zeggen.
SPEAKER_02Nee, volgens mij moet die stemming nog plaatsvinden.
SPEAKER_00De volgende week.
SPEAKER_02Ja, maar Carolijn van der Plas op gehint dat ze door wilden gaan met stikstof.
SPEAKER_00Dus als zij dat wil, en aangezien het natuurlijk er ook een rechtszaak op loopt. En er best wel een tijdsgevoelig pad is, is de kans ook groot dat dat misschien dan toch doorgaat. Doorgaat met stilstaan.
SPEAKER_02Nou, laten we dan meteen maar beginnen met het nieuws dat denk ik de afgelopen twee weken het meest heeft losgemaakt, of in elk geval in mijn LinkedIn-Bubel. Ik weet niet of heel Nederland op de achterste benen stond. Maar dat is het nieuws van de NOS dat het aantal vegan en vegetarische restaurants in Nederland is afgenomen.
SPEAKER_00Ja, misschien is het even goed om te zeggen, je zat zelf in dat NOS-artikel.
SPEAKER_02Ja, en ik heb ook echt mijn best gedaan om die nuance er dus in te krijgen. Want in de basis was het niet echt zo'n vrolijk bericht. Het was eigenlijk naar aanleiding van één kleine restaurantketen, Vegetalion, die hadden besloten om een deel van hun restaurants om te turnen naar deels vegetarisch. Dus de naam Vegetal zal er dan ook wel aan moeten geloven. En dat was voor de NOS aanleiding om eigenlijk in te duiken: is er in brede zin een daling van vegan en vegetarische restaurants in Nederland? En op zich is dat niet zo'n gekke vraag, want we hebben de laatste tijd wel meer voorbij zien komen, die zijn gesloten.
SPEAKER_02Maar is het dan ook aantoonbaar zo dat het er minder zijn geworden? Want er komen er ook weer een hoop bij. Volgens de NOS dus wel, die hebben dat aan de Kamer van Koophandel gevraagd en die zien een lichte daling. Die doet trouwens niks af aan de enorme stijging die we in de afgelopen jaren hebben gezien. Maar je ziet dat die soort van die stijging gestopt is en dat die een heel klein beetje naar beneden gaat. Het punt is, die cijfers van de Kamer van Koophandel zijn eigenlijk totaal niet betrouwbaar. De Kamer van Koophandel weet helemaal niet of restaurants vegan of vegetarisch zijn, behalve als het in de naam of in de omschrijving staat.
SPEAKER_02En zo komen ze tot geloof iets meer dan 100 vagan en vegetarische restaurants in heel Nederland. Als je op Happy kijkt, dan zijn het er meer dan 300.
SPEAKER_00Ja, want Happy Kou is de pagina die al die vegen en vegetarische restaurants verzamelt, die veel volledig is, eigenlijk.
SPEAKER_02Wat mij betreft is dat de meest betrouwbare bron die er is, wordt heel goed bijgehouden. Maar dus de Kamer van Koophandel mist 200 van de 300 vega-restaurants in Nederland.
SPEAKER_00Dus NOS heeft zijn werk niet goed gedaan, zeg je eigenlijk?
SPEAKER_02Nou, ik had graag gezien dat ze daar wat duidelijker over waren geweest, over die herkomst van die cijfers. Want je ziet tegelijkertijd ook dat het een trend is dat je vegan restaurants hebt die dat niet in hun naam zetten, die dat niet uitdragen, die dat eigenlijk gewoon ja stilletjes doen. Of zelfs restaurants die niet vegan waren, die vegan zijn gegaan zonder hun naam of concept echt te veranderen. Dus dat zie je allemaal niet terug in die Kamer van Koophandelcijfers. En dat zou je wel zien bij Happy Kau.
SPEAKER_00En als je dan toch even dat dus wel meeneemt, die happy kou. Heb jij onderzoek aan, kun je dan nog steeds tot een constatering komen dat het aantal vegetarische en veganrestaurants afneemt?
SPEAKER_02En ja, dat is dus heel jammer. Ik heb happy kou ook nog gemaild. Maar we weten dat dus niet. Want op Happy Kou kunnen we alleen de huidige stand zien. En we kunnen niet terug in de tijd kijken. Dat zouden zij zelf wel moeten kunnen, maar het is niet op mijn mail geantwoord, helaas. Ze hebben een paar jaar geleden een blogje geplaatst over veganrestaurants, specifiek in Amsterdam en een aantal andere steden. En daaruit bleek wel dat er in Amsterdam een lichte daling was.
SPEAKER_00Toch wel.
SPEAKER_02Het is wel aannemelijk. Het is goed mogelijk dat die daling er is. Maar we weten dat dus eigenlijk niet zeker. En vervolgens is dat natuurlijk ook een beetje de vraag, wat betekent dat nou? Nou ja, Happy Kou zei zelf ook al: van Amsterdam zit nog steeds hoog in de top 10 van vegansteden in de wereld. Dus internationaal doen we het nog steeds niet zo slecht. Ik heb ook eventjes vergelijking gedaan met andere landen. Nederland heeft per miljoen inwoners twintig veganrestaurants. En Duitsland heeft er bijvoorbeeld maar 16.
SPEAKER_02België heeft er dertien. Dus wat dat betreft doen we het nog steeds, ook met die daling doen we het nog steeds niet verkeerd. En ja, misschien nog wel het meest frappante is dat, ondanks die mogelijke daling, hebben we de afgelopen twee jaar een enorme stijging gezien in de inkoop van vlees- en zuivelvervangers door de restaurantsector. De inkoop van vleesvervangers is zelfs meer dan verdubbeld. En dat is natuurlijk heel raar. Dus we hebben wat minder vegan restaurants, maar we hebben veel meer vlees- en zuivelvervangers gekocht.
SPEAKER_00Ja, en er zijn natuurlijk veel meer restaurants in Nederland die niet vegan zijn. Dus als die met z'n allen meer vlees en zuivelvervangers gaan kopen, dan zou je zeggen dat over de gehele linie er in restaurants meer plantaardig wordt gegeten.
SPEAKER_02En dat is volgens mij dus ook de conclusie: we zijn veel meer vegan gaan eten buiten de deur, maar wat minder in vegan restaurants. En eigenlijk bewijst dat dus juist dat vegan eten veel meer mainstream is geworden. Dat is een beetje, ja, ik snap dat ze bij de NWS ook een beetje dachten van volgens mij probeer je recht te praten, wat krom is. Maar volgens mij is dat echt de meest logische verklaring dat de restaurantsector heeft plantaardig eten zodanig omarmd. Het is zo gewoon geworden, dat die vegan restaurants er concurrentie bij hebben gekregen.
SPEAKER_02Dus ja, ik denk niet dat het echt slecht nieuws is. Ik denk wel misschien een aanleiding om je lokale vegan restaurants nog wat extra te supporten. Al denk ik ook nog steeds dat het goed is om die reguliere restaurants te supporten, want we willen ook niet dat het daar.
SPEAKER_00Jij hoeft eigenlijk op om heel veel uit eten te gaan. Een plicht van elke vegetariër.
SPEAKER_02Ja, zo is het denk ik wel een beetje. En zeker ook omdat. Je kunt je ook afvragen: gaat dit over vegan restaurants in het algemeen of gaat dit gewoon over kleine ondernemers? Want de economie doet het niet zo lekker. En de meeste vegan restaurants, dat zijn kleine zelfstandigen. Dus die hebben het gewoon moeilijk.
SPEAKER_00Helder. Ik zou graag met je naar het offerfeest willen. In Marokko vooral.
SPEAKER_02Marokko vind ik leuk, maar dat offerfeest.
SPEAKER_00Dat zie je wat minder zitten. Ik heb er op zich best wel positief nieuws over. Een week geleden vierden moslims over de hele wereld natuurlijk het offerfeest. Ik ga het proberen uit te spreken. Eet al adha. En meestal gaat dat gepaard met het ritueel slachten van enorme hoeveelheden geiten en schapen. En het vlees wordt dan in drieën gedeeld. Een deel is dan voor de familie, een deel wordt doorgegeven aan buren of vrienden die het wat minder goed hebben en een deel is echt voor de armen. Maar in Marokko ging dat dus heel anders dit jaar, want koning Mohammed VI riep zijn onderdanen al in februari op om dit weer helemaal af te zien van dat offeren van die schapen en geiten.
SPEAKER_02Oh wauw. Die heeft het plantaardige licht gezien.
SPEAKER_00Nou, zo zit het niet helemaal. Hij zei ook in een toespraak dat Marokko wordt geconfronteerd met klimatologische en economische uitdagingen. Die hebben geresulteerd in een substantiële afname van de V-stapel. En door die afname is de prijs van een schaap dus opgelopen tot ongeveer 500 euro. En dat is zeker voor arme families al ontzettend duur. En dan rondom dat offerfeest lopen die prijzen vaak nog verder op. En dus door deze oproep te doen, ontslaat hij eigenlijk mensen van die religieuze plicht die ze normaal gesproken dan toch voelen om zo'n schaap te slachten.
SPEAKER_00En veel mensen hebben dit in Marokko dus ook wel echt als een opluchting ervaren.
SPEAKER_02Ja, veel schapen ook, denk ik.
SPEAKER_00Je hebt gelijk. En wat de koning dan heeft gedaan is dat hij er symbolisch zelf twee heeft geslacht. Deze staan dan symbool voor het offer voor de hele bevolking. En ik vind het zelf echt wel heel interessant, hoe dan een hele praktische reden opeens zo'n hele grote doorbraak van een religieuze regel gewoon mogelijk maakt. Maar mijn nieuwe collega Jenny is nog even wat verder in dit verhaal gedokt. Want het is natuurlijk toch wel heel interessant: wat is er nou aan de hand met die droogte? In de afgelopen 30 jaar is er 20% minder neerslag gevallen in Marokko.
SPEAKER_00En daarbovenop waren er in de afgelopen zes jaar ook nog eens echt hele extreme droogtes. En dat wordt nu dus wel echt heel dreigend voor mensen en dieren. Oases drogen op. Watervoraden in die stuwmeren drogen op. En er wordt dan ook gesproken van een kritieke waterstress. En de verwachting is dat de beschikbaarheid van water in alle economische sectoren in Marokko zal afnemen met 25%.
SPEAKER_02Ja, dat is ook wel heel erg. Dat is wel flink.
SPEAKER_00Ja, en zeker als je dus ook niet echt een verwachting hebt op verbetering de komende jaren, dan moet je dus gewoon dealen met die nieuwe situatie. Ja, wat heeft dat dan te maken met de prijs van schapen en geitenvlees? Nou ja, jij snapt het natuurlijk ook al. Die droogte heeft hele grote invloed op de groei van allerlei gewassen. Waardoor de prijs van vevoer in de afgelopen drie jaar in Marokko met 50% is gestegen. En zeker voor die lokale boeren is blijkbaar niet goed mogelijk om dat vevoer op die wereldmarkt te kopen. En daarnaast is natuurlijk ook gewoon veel minder gras voor de geiten en schapen om te eten.
SPEAKER_02Ja, en is het misschien ook niet verstandig om nog veel van dat soort dieren te gaan houden, wanneer je al met verwoestijning te maken hebt. Ik heb wel eens gelezen dat de hele Sahara mede is ontstaan doordat mensen meer geiten zijn gaan houden.
SPEAKER_00Ja, die al het gras daar weg eten.
SPEAKER_02Ja, het zal niet de enige reden zijn geweest hoor. Maar ik meen wel dat het daar iets mee te maken heeft. Dus het is vrij logisch dat als er meer droogte is en weinig water, dat je dan niet wil dat alles wat er groeit, wordt weggegaast.
SPEAKER_00Ja, precies. En los daarvan drinken die dieren natuurlijk zelf ook nog eens water. En voor het slachten, daar komt ook heel veel water bij kijken. Dus hoe dan ook, als je waterschaarste hebt, is veel dieren houden gewoon geen goed idee. En de Marokkaanse veestapel is dan ook met 38% gekrompen sinds 2016. En nou zou je zeggen, misschien heeft dit dan geleid tot een inzicht inderdaad dat ze wat minder dieren zouden moeten gaan houden om ook klimaatverandering tegen te gaan. Maar dat is dan niet helemaal het geval. Want er zijn een aantal maatregelen genomen. Dus om te beginnen, dat niet slachten tijdens de voor het offerfeest.
SPEAKER_00En daarnaast is het zelfs tot maart 2026 helemaal verboden om vrouwelijke schapen en geiten te slachten. Ja dat is dan natuurlijk voor de, omdat ze ook melk en zuivel geven. Nou, dan gaan ze nog eens honderdenduizend, let op, levende schapen importeren vanuit Australië. Ja, dat moet een rampzalige reis zijn. En ook daarvoor denk ik, lijkt me toch niet echt verstandig als er een veevoertekort is om zoveel dieren te importeren. Dus het lijkt een beetje van korte termijn visie.
SPEAKER_00En daarnaast wat ze doen is om die vleesprijzen te stabiliseren, heeft Marokko de invoerrecht en btw op vee en rood vlees helemaal opgeschort. Dus ik snap dan nog wel dat je zeg maar vlees wil importeren, want dat heet in ieder geval geen veevoer meer. Dus dat is wat ze proberen te doen.
SPEAKER_02Ja, het wordt tijd voor een nieuwe traditie misschien. Nou, dan gaan we van Marokko naar de Verenigde Staten. Ik heb eigenlijk bijna een heel blokje met nieuws uit de VS. Laten we beginnen met de zelfgekweekte zalm. Het Amerikaanse bedrijf Wild Type heeft namelijk toestemming gekregen van de FDA om hun uitzelf gekweekte zalm op de markt te gaan brengen.
SPEAKER_02We hadden eerder al twee soorten kweekvlees die werden toegelaten en nu dus ook de eerste vis. En op dit moment is het al te kopen in één restaurant in Portland, Oregon. Maar er is al een wachtlijst van andere restaurants die het ook willen gaan verkopen. Nou, dat is heel tof. De eerste, ja, de eerste kweekfish. Eigenlijk in het Engels heb je gewoon cultured fish en je hebt farmed fish. En in het Nederlands gaat het helemaal mis.
SPEAKER_00Ja, want we gebruiken het woord kweekvis. En dat is eigenlijk ook van toepassing op vissen die je in een bassin houdt. De farmed fish. Dus wij moeten hier een nieuwe term voor vinden. Zeg je dat? Ja, eigenlijk wel.
SPEAKER_02Ik hoop heel erg dat iemand een goede suggestie heeft. Want dit gaat echt een ding worden als dit ook in Nederland op de markt komt.
SPEAKER_00Suggesties zijn welkom.
SPEAKER_02Sugesties zijn welkom. En wat misschien ook wel leuk is om te vertellen hierbij, is dat kweken van vis op basis van cellen misschien nog wel kansrijker is dan het kweken van vlees op basis van cellen. En ze ook sneller kan ontwikkelen. Omdat vissen koudbloedig zijn. En daardoor delen die cellen zich veel makkelijker, hoef je ze niet te verwarmen. En dat kost dus veel minder energie. En het is dus de verwachting dat dat sneller een winstgevend en opschaalbaar proces gaat zijn dan het kweken van de cellen van warmbloedige dieren.
SPEAKER_00Ik zit nog even te denken, kweekvlees VS, daar hadden we toch ook wat slecht nieuws over de afgelopen week.
SPEAKER_02Ja, dat klopt. Want het aantal staten dat een verbod heeft ingevoerd op de productie en verkoop van kweekvlees is wat toegenomen. Dus we hadden vorig jaar geloof ik al, Florida en Alabama, waar zo'n verbod goot. En nu zijn daar ook nog Mississippi en Montana bij gekomen. Goes without saying data de Republikeinen aan de macht zijn. Dit is iets wat in meer staten speelt. Het lukt overigens niet altijd en overal. Dus in Wyoming en South Dakota bijvoorbeeld was er ook zo'n voorstel wat uiteindelijk is weggestemd.
SPEAKER_02Op grond dat het een enorme marktverstoring is, natuurlijk. En dat er eigenlijk helemaal geen goede onderbouwing voor te geven is. En in Florida loopt nog altijd die rechtszaak waar we het eerder al over hadden gehad, waar het dus geprobeerd wordt om die wet ongeldig te maken. Zorgwekkende ontwikkeling. We blijven dat in de gaten houden. Ik ben trouwens ook nog even gaan kijken van ja, die verboden die er nu al zijn, gelde die eigenlijk ook voor die zelfgekweekte vis. En dat is waarschijnlijk iets waar ze niet aan hebben gedacht.
SPEAKER_00Die gaat door de basis van het net heen.
SPEAKER_02Het is dan een beetje, zeg maar, hoe ze het exact geformuleerd hebben. Dus in het verbod van Mississippi, daar gaat het over meet. Dus dan is een beetje de vraag of de wettelijke definitie van meet ook vissenvlees omvat. Maar in Florida bijvoorbeeld, daar staat any meat or food product produced from cultured animal cells. Dus dan vrees ik dat ook de vis daarvan uitgesloten is. Nou, dan krijgt dit blokje toch een hoopvolle draai ook nog. Want er zijn ook nog twee andere ontwikkelingen in de VS op nationaal niveau.
SPEAKER_02Die eigenlijk voor mij heel onverwacht zijn, omdat er brede meerderheden zijn voor hele mooie voorstellen, waaronder plantaardige schoolmelk. Dat is iets wat we natuurlijk in Europa ook al een tijdje aan het proberen zijn. Om dat er doorheen te krijgen. En dat lijkt in de VS misschien wel te gaan lukken. Want er is in de Senaat een bipartisan voorstel door de landbouwcommissie aangenomen. Dat is dus zowel door de Democraten als door de Republikeinen gesteund.
SPEAKER_02Om dus plantaardige schoolmelk toe te laten tot het Amerikaanse schoolmelkprogramma. Het moet nog door de Senaat worden goedgekeurd. En daarna moet Donald Trump er nog voor tekenen.
SPEAKER_00Dus we houden ons hart vast.
SPEAKER_02De vraag is een beetje hoe hoog dit wordt opgespeeld of dat hij gewoon geruisloos er doorheen gaat. Want het is dus een voorstel wat op dit moment ook de steun heeft van de republikeinen. En ja, enigszins vergelijkbaar is er ook een mogelijk verbod op het fokken van octopussen, dat in de Amerikaanse Senaat voor ligt, wat ook door een republikein en een democraat samen is ingebracht. De volledige naam van de wet is Opposing the Cultivation and Trade of Octopus Produced Through Unethical Strategies, afgekort octopus.
SPEAKER_02En ja die ligt nu dus ook voor. En de gemeene deler daar is dus dat de democraten die zien heel veel dieren leed. En de Republikeinen die zien bedreiging voor de octopusvisserij in Alaska. En die zeggen, wij komen op voor onze vissers, die door weer en wind in die koude streken, die octopussen vangen. En we willen niet dat er op land grote kwekerijen worden opgezet. Die hun weg concurreren. En vergelijkbare verboden zijn er ook al op staatsniveau in Washington en Californië.
SPEAKER_02Dus het is helemaal niet zo onwaarschijnlijk dat het er ook gaat komen. Ja, ik vind het gewoon echt super inspirerend dat het ook in tijden van enorme polarisatie toch mogelijk blijkt. Even fingers crossed, natuurlijk. Om dit soort wetten door de Amerikaanse wetgeving heen te lozen. Zeker.
SPEAKER_00Nou, je zal het niet geloven, maar ik heb nog meer positief nieuws uit de VS. Het is echt onvoorstelbaar. Want een van de grootste ziekenhuisketeraars daar, dat is zo Dexo. Die gaat in alle ziekenhuizen waar ze ceren veganistische gerechten als standaard aanbieden. Nou, hoe fantastisch is dat? En dat doen ze nu al in 131 ziekenhuizen. En als we dat gaan doortrekken naar alle ziekenhuizen, dan hebben we het over 400 ziekenhuizen straks. Ja, en we weten, we hebben het ook eerder gehad over hoe New York daarmee startte in elf ziekenhuizen.
SPEAKER_00En het idee was dan, plantaardig is de standaard. En je mag wel kiezen als je iets anders wil. Maar in eerste instantie krijg je plantaardig.
SPEAKER_02Ja, en in tweede instantie ook. In tweede instantie ook. Dit vind ik niet lekker. Nou, dan vind je dit misschien lekker. En als je dat niet wil, dan wel we hebben ook iets met vlees.
SPEAKER_00Precies, ja, en dat heeft er dus in geresulteerd dat 60% van de mensen toch voor die plantaardige optie koos. Wat echt wel meer is dan wat gewoonlijk aan plantaardigen wordt gegeten. En dat 90% van de mensen daar ook nog eens tevreden mee was wanneer ze hem kregen. Nou, dat is best wel opzienbarend. En vandaar is ook dat zo dek zo dat ze verder uit wil rollen. En ja als ze dat doen, en is de vraag over hoeveel maaltijden zouden we het dan hebben? Dan hebben ze een hele conservatieve schatting gedaan. Dat het dan zeker om 10 miljoen maaltijden per jaar gaat. Dat is misschien wat voor profeg om dan uit te rekenen om hoeveel dieren het dan zo gaat.
SPEAKER_00En de CO2-reductie voor voedsel zou hiermee neerkomen op 36% voor die 11 ziekenhuizen. En wat ik dus echt interessant vond, is dat de maaltijden ook goedkoper worden. Ongeveer 60 dollar center maaltijd. En ja, wat ik daar bijzonder aan vind, is dat ik altijd als je spreekt met ziekenhuizen in Nederland, dat een van de argumenten om dit toch niet te doen. Want in Nederland vinden het allemaal heel ingewikkeld. Dat zou zijn, dat plantaardig duurder zou zijn. Nou, dat hoeft dus helemaal niet zo te zijn. Laten ze die ziekenhuizen in de VS zien.
SPEAKER_02Ja, en wat dan ook meespeelt is volgens mij dat ze ook voornamelijk inzetten op peulvruchten en groenten. Dus ze doen relatief weinig met vleesvervangers. Dat stond ook volgens mij in die richtlijnen dat ze dat eigenlijk niet willen. Ik begreep wel dat het ook mede daardoor best een uitdaging was om het aanbod gevarieerd genoeg te houden.
SPEAKER_00Ja, maar dat is ze dus toch gelukt als 60% daarvoor kiest. Nou, en ik begreep dus wat wel een belangrijke tip is voor succes, is dat ze dus wel echt hun best zijn om het dan heel leuk en aantrekkelijk te maken. Zo schrijven ze zelf althans. En heel belangrijk, ze gebruiken dus het woord viekan niet. Gewoon nergens. Dat is toch ook, ja, daar moeten we dus ook gewoon van leren. En in plaats daarvan hebben ze gewoon heel erg de nadruk op het vieren van goede ingrediënten en keukens, de Japanse keuken of zo. In plaats van dat ze zeggen vegan maaltijd. En patiënten krijgen dan ook nog eens als ze ontslagen worden uit het ziekenhuis een soort kookboekje mee met recepten.
SPEAKER_00Het is misschien goed om te weten voor alle luisteraars nu die in een ziekenhuis werken, en ik weet dat dat er best wel wat zijn. Het World Resource Instituut heeft heel veel van dit soort tips verzameld. Hoe kun je dat nou succesvol doorvoeren in je ziekenhuis? En we zullen even in de show notes de link zetten daar naartoe. Nou, mag ik dan nu naar de enquête resultaten?
SPEAKER_02Ja, kom op.
SPEAKER_00Nou ja, het is echt heel veel, dus we kunnen niet alles doen, maar ik doe even een samenvatting. Om te beginnen voegen we natuurlijk waarom de mensen luisterden. Is dat om te leren om geïnspireerd te raken, omdat jullie het leuk vinden, of om op de hoogte te blijven. En op alle vier die aspecten gaf meer dan 90% aan het daarmee eens te zijn. Dus kortom, al die elementen zitten er blijkbaar in.
SPEAKER_02Of misschien betekent dat we de vraag beter hadden kunnen stellen. Ja, wie weet.
SPEAKER_00Nou, ik vind het positief niet. Ja, ik ook wel.
SPEAKER_02Volgende vraag.
SPEAKER_00Nou, het was leuk om te zien dat de Vinger Journaals eigenlijk even goed scoorden als een studio plantaardige, bredere afleveringen. En vooral dat veel mensen aangaven dat ze die afwisseling leuk vinden van op de hoogte blijven, versus even wat meer de diepte in. Dan hadden veel luisteraars een enorme serie van suggesties voor allerlei andere onderwerpen. Nou, die kunnen we hier niet allemaal noemen, maar ik kan wel zeker zeggen dat daar echt veel onderwerpen bij zaten waarvan ik denk: nou, daar kunnen we nog wel een jaartje mee vooruit. Die gaan jullie de komende tijd terughoren.
SPEAKER_02Dus weet als je voorbij komt, dat is geen toeval.
SPEAKER_00Precies, precies. En dan gaf ongeveer een kwart van de luisters aan dat ze zelf ook zakelijk of op een andere manier met voedsel of dieren bezig zijn. Nou, dat vinden we natuurlijk vooral interessant. Want dat zijn mensen die ook nog weer verder kunnen beïnvloeden. En dan hebben we het bijvoorbeeld over mensen die in NGO werken of in de gezondheidszorg. Maar wat ik dus ook heel boeiend vond, is dat er heel veel mensen waren die zeiden ik zou graag willen werken in de eiwitransitie. En dat hoor ik echt wel steeds meer. Dus voor mij is dit aanleiding om binnenkort ook maar zo'n podcast te gaan maken over wat kun je nou in je werkende leven betekenen. En hoe kom je nou in die betekenisvolle baan waarin je iets voor dieren kan doen?
SPEAKER_02Ja, want het is nog niet zo makkelijk volgens mij om een baan hierin te vinden.
SPEAKER_00Klopt. Ja, er was dus eigenlijk maar één ding waarover de meningen echt gigantisch uit elkaar liepen. En dat was de Voxpop. Niet iedereen kon het trouwens goed spellen. Ik ga het even uitleggen. Voxpop komt dus van het woord Fox Populi, dus de stem van het volk. Dat is misschien leuk om er even bij te zeggen. En dat zijn dan die straatinterviews die Tessa Stevens doet en hiervoor door Ernie van Dalen werden gedaan. Sommige mensen die zeggen dus van ja, ik kan hier echt heel moeilijk naar luisteren. Ik vind die reacties tenenkomend. Of ze zeggen van ja, voor mij mag het weg, want dat voegt niet zoveel toe.
SPEAKER_00En dan zijn er dus anderen die zeggen, ja, vooral de volkspop zijn voor mij zo'n interessante blik in hoe de doorsnee van Nederland in de voedseltransitie staat en dieren en ethiek. Of de Vospop mag voor mij vaker en uitgebreider. En er was zelfs één iemand die zei: de volkspop vind ik het leuk.
SPEAKER_02Ja, wat moet je daar nou mee?
SPEAKER_00Ja, uiteindelijk waren de positieve reacties toch meer dan de negatieve. Dus ik denk, ja, die houden we er toch in. En ja, ik denk dat we moeten zeggen tegen de mensen die het niet leuk vinden, even gewoon twee minuutjes vooruitspoelen.
SPEAKER_02Ja, zo is het dan ook wel weer.
SPEAKER_00Zo simpel kan het zijn. Ja en dan even een beetje hand in mijn eigen boezem. Een aantal mensen schreven dat ik moest stoppen met het woordje goed. En ja, ik realiseer maar dat gebruik ik inderdaad vaak tussen twee items. En het is inderdaad soms een beetje gek. Ne hebben we net een dramatisch item over een misstand in een slachthuis gehad. En dan moet ik iets om doorgaan naar het volgende item. En dan zeg ik, nou goed, het is natuurlijk helemaal niet goed.
SPEAKER_02Ja, ik heb ook wel eens gehoord dat we soms iets te vrolijk zijn. Terwijl we het over hele ernstige onderwerpen hebben.
SPEAKER_00Inderdaad, dat zeiden ook een aantal mensen. Daar kan ik me geloof ik wel in vinden. Maar hoe zou dat komen?
SPEAKER_02Ja, waarom doen we dat?
SPEAKER_00Omdat we het er toch nog een beetje luchtig willen houden, omdat we het niet zo'n zware podcast willen maken.
SPEAKER_02Ja, misschien om het draagelijk te houden ook voor onszelf. Maar ik denk wel dat een terechtpunt, inderdaad. Ja, daar kunnen wel alert op zijn.
SPEAKER_00Precies, een flinke schop onder de tafel volgende keer als een van ons twee te jolig is, zeker als het over een zwaar onderwerp gaat.
SPEAKER_01Dat doen we.
SPEAKER_00Even zien hoor, dan was er één iemand die zei een beetje small talk zou leuk zijn. Maar ja, er waren toch ook weer mensen die zeiden, ja, ik vind het fijn dat ik in korte tijd zo lekker veel informatie krijg. En ja, wij zijn ook niet echt ongelooflijk goed in small talk.
SPEAKER_02Nou, misschien geruststelling, we doen het wel, maar dan staat meestal de microfoon uit. Ze zijn op zich mensen met een leven. Best een leuk leven volgens mij. Maar ja, inderdaad, we houden dat wel een beetje bij onszelf.
SPEAKER_00Misschien maken we ook nog eens bonus afleveringen met small talk. Waar was jij dit weekend, Pablo? Dat soort dingen. Nou, voor nu dus nog maar even niet. Dan blijkt ook dat we best wat luisteraars in België hebben en die zouden graag wat meer Belgisch nieuws erin willen. En daar moeten we ons nog een beetje op beraden hoe we dat gaan doen.
SPEAKER_02Ja, wel leuk. Dat er zoveel aniem over is.
SPEAKER_00En dan dacht ik, ja, er waren drie kwoten, waarvan ik dacht, die zijn echt even heel leuk om te delen. Om te beginnen. Jullie zijn een baken van bijzonnenheid in een mensenwereld die doordrend is van ondenkendheid. Heb jij die stiekem ingevuld? Mooi hè? Ik denk dat ik deze boven mijn bed had. Nou, deze was heel leuk. De intro is ook fantastisch. Mijn kinderen van 2,5 en 4,5 dansen er ook altijd even op. Waarbij ik trouwens ook wel even moet zeggen dat er één iemand was die zei van die intro ken ik nou wel.
SPEAKER_00Maar goed, er waren een aantal mensen heel enthousiast over. Dus die laten we gewoon maar erin.
SPEAKER_02Ja, het was toch eerder al een lijststrijd die je had vergeleken met een huppend connectie.
SPEAKER_00Ja, klopt. Ja, inderdaad. Dit was echt de knaller vond ik. Iemand die zei: als ik aan vrijdag denk, denk ik aan Studio Plantaardig.
SPEAKER_02Oh wauw.
SPEAKER_00Trouwens, dan moet ik meteen even bijzeggen. Ja, dat is echt revolutionair. Maar we gaan over twee weken niet op vrijdag uitzenden.
SPEAKER_02Oh, dat is wel echt slecht nieuws.
SPEAKER_00Heel slecht nieuws voor deze meneer of mevrouw. Namelijk, ja, ik loop dan met een idioot grote tas door de bergen heen te schouwen. Ja, in de bergtoppen.
SPEAKER_02Maar er komt wel nog steeds een vingerjournaal maar op de zaterdag.
SPEAKER_00Die komt een dagje later. Dus dat is dan meteen even goed om te noemen. Nou, dan was er ook nog iemand die zei: Ik zou het leuk vinden om met een button of zo reclame voor jullie te maken. Dus ik denk, ja, merchandise. Moeten we iets met merchandise? Nou, het staat nog even op de lijst. Maar misschien kunnen we al wel zeggen voor de mensen die reclame voor ons willen maken, het helpt echt enorm als je ons zo'n rating geeft op Spotify en op al die andere podcastplayers. En het is eigenlijk heel simpel: je moet gewoon zoveel mogelijk sterren invullen, daar komt het op neer. En dan krijgen andere mensen de podcast ook te zien.
SPEAKER_02Je zei net al, van misschien moeten we iets leren van die New Yorkse restaurants, dat het beter is om het woord vegan niet te veel te gebruiken. Er waren meerdere luisteraars die dat ook aangaven dat het Vegan Journaal misschien niet zo'n slimme titel is. En ja, daar waren we het eigenlijk zelf ook al mee eens. Dus daar waren we al over aan het brainstormen. Over wat misschien een andere geschikte naam zou zijn, misschien gewoon het vrijdagochtendjournaal. Maar ja, we hebben eigenlijk nog geen super goed alternatief weten te vinden.
SPEAKER_02Dus nog een oproepje. Als er iemand een goed idee heeft voor een nieuwe naam voor het veganjournaal. Laat het vooral weten en stuur dat naar info.studioplantaardig.nl.
SPEAKER_00Precies, ja, ik ben hartstikke benieuwd. En dan is het nu tijd voor de loing. Voor dat dinetje bij Gijs in Utrecht onder iedereen die deel heeft genomen aan de enquête.
SPEAKER_02En dat waren er meer dan 300 km.
SPEAKER_00Dus hier doe ik een blindoek om.
SPEAKER_02Dus jullie hebben een kans van 1 op 300.
SPEAKER_00Ja, zo'n beetje. Goed, deze zit stevig.
SPEAKER_02Even voor het luistreks. Esther heeft net een theedoek voorgevonden, bij wijze van Blindoek.
SPEAKER_00Ja, we hebben hier twee A4's. Ik ga daar nu met mijn handen over cirkelen. Daar staan dus heel veel namen op. Ga jij dan stop zeggen?
SPEAKER_02Stop. En dat is Veronica.
SPEAKER_00Veronica. Veronica, gefeliciteerd. Ja, de achternaam zeggen we maar niet, maar Veronica, je krijgt een mailtje van ons. Nou, lekker die netje voor Veronica. En dank aan alle andere meer dan 300 deelnemers aan onze enquête.
SPEAKER_02En dan het volgende journaal is dus over twee weken plus een dag op de zaterdag. En ik zit dan in Berlijn. Dus Joey is er weer bij.
SPEAKER_00Joey is erbij. Goed, tot over vier weken dan.
In 2022 startte het ROC van Amsterdam de opleiding tot Plant Based Chef, de eerste plantaardige koksopleiding van Nederland. De eerste klas zat al snel vol. Maar dit schooljaar is er geen nieuwe klas. Er waren te weinig...
Hoe vordert de plantaardige revolutie? In het Studio Plantaardig Journaal neemt Esther Molenwijk met Pablo Moleman het laatste nieuws door. In deze aflevering: Ongehoord komt met stuitende beelden van bekroonde boeren...
Onlangs werd bekend dat kweekzalmen tegenwoordig kippenresten gevoerd krijgen. Het veroorzaakte veel ophef, maar eigenlijk is het slechts een voetnoot in een dossier dat vaak onzichtbaar blijft: De aquacultuur. Hoe ziet...
Hoe vordert de plantaardige revolutie? In het Studio Plantaardig Journaal neemt Esther Molenwijk met Pablo Moleman het laatste nieuws door. In deze aflevering: Nieuwe organisatie zet zich in om “secundair” dierenleed in...
Veel vegans inspireren iemand in hun omgeving om ook vegan te worden. En als elke vegan één ander vegan maakt, eet heel Nederland binnen zeven jaar geen vlees, vis, zuivel en eieren meer. Maar waarom gebeurt dat niet?...