Hoe vordert de plantaardige revolutie? In het Studio Plantaardig Journaal neemt Esther Molenwijk met Pablo Moleman het laatste nieuws door. In deze aflevering: Nieuwe organisatie zet zich in om “secundair” dierenleed in de landbouw aan te pakken Noorse zalmkwekers voeren hun zalmen nu restproducten van kip Hoe groen is groen gas? Belgische biggen mogen voortaan alleen door een veearts gecastreerd worden Yvon Jaspers stuit op tegenwerking van boerenorganisaties bij documentaire over pesticiden Komt de hoge rundvleesprijs Trump straks duur te staan in de verkiezing? Goed nieuws: Belasting ontduiken met ‘een vleugje zuivel’ in appelsap mag straks niet meer Presentatie: Esther Molenwijk, Stichting The Food Revolution ism ProVeg Nederland, Pablo Moleman Research & Redactie: Mara Ruijter, Iris van Dongen, Jenny Pannenbecker, Pablo Moleman en Esther Molenwijk Mixen en masteren: Tijmen Bergman Help ons het plantaardige nieuws te verspreiden: deel deze podcast. Ga naar studioplantaardig.nl en volg ons via BlueSky, Mastodon, Instagram, Facebook, YouTube, TikTok & #StudioPlantaardig Geef onze podcast ook een rating en schrijf een mooie recensie. Alvast enorm bedankt!
Audio and video play straight from the show's own hosting. PodSubs stores and serves no media.
Transcript
From the show. Tap a time to play from there.
SPEAKER_09Hoe wordert de plantaardige revolutie? Mijn naam is Esther Molenwijk.
SPEAKER_11En ik ben Pablo Moleman.
SPEAKER_09En dit is het Studio Plantaardig Journaal. Zo Pablo, je bent weer terug uit New York. De IE-conferentie, effectief autruisme. Ik ben benieuwd, heb jij daar nou nog wat geleerd?
SPEAKER_11Ja, altijd. Ik kom daar altijd zo verwonderd weer terug van de mensen die ik daar ontmoet. En die daar met problemen bezig zijn waar ik nog nooit van gehoord heb. Of soms wel. En dan de dankbaarheid die ik dan voel dat ze daaraan denken überhaupt en dat ze daar dan hun leven aan wijden. Dat vind ik altijd heel bijzonder aan die conferenties.
SPEAKER_09En is er eens zo'n probleem waar wij misschien ook nog nooit van hebben gehoord, dat je met ons kan delen?
SPEAKER_11Ja, er was er wel weer eentje dit jaar. Er is een hele nieuwe organisatie, die vier maanden geleden begonnen, die heet Fairer Field. En ja, daar sloeg ik wel stijl van achterover. Want die willen het dierenleed in de plantaardige tilt gaan aanpakken.
SPEAKER_09Wacht even, dierenleed in de plantaardige tilt. Dan moet ik denken aan de beestjes die op het veld lopen.
SPEAKER_11Niet een geheel onbekend probleem. Maar dit is de eerste keer. Ik ken dit vooral inderdaad als een theoretisch argument, wat wordt gebruikt in discussies over veganisme. Zo van oh, maar als je planten eet, dan komen er ook heel veel woelmuizen en vogeltjes in die oogstmachines.
SPEAKER_09Oh ja, zo kun je net zo goed een stuk vlees eten.
SPEAKER_11Het antwoord is dan een lange rekensomme om te laten zien dat veganistisch toch beter is. Maar deze mensen die pakken dat dus anders aan. Die zeggen van ja, nou we gaan er gewoon wat aan doen. En ja, dat vind ik zo tof. Dus die zijn aan het uitzoeken. Misschien niet hoe je het helemaal kunt vermijden, maar wel wat voor technieken je kunt toepassen. Of door bijvoorbeeld op andere tijden van de dag, de oogsten. Wat kun je nou doen om dat probleem te minimaliseren.
SPEAKER_09Want is het een groot probleem? Eigenlijk komen er veel beestjes. Voelmuizen zei, wat voor dieren hebben we het allemaal al gezien?
SPEAKER_11Ja, bijvoorbeeld ook vogeltjes die nesten bouwen. Die nestelen op de grond. Allerlei soorten dieren. Maar ze kijken breder dan dat, eigenlijk de grootste focus die ligt op insecten. Want dat zijn de dieren die het meest lijden op het veld. Dus er wordt bijvoorbeeld ook gekeken naar het gebruik van pesticiden. En dan of er bepaalde pesticiden zijn die een snellere doodgeven dan andere pesticiden. Kun je natuurlijk ook over zeggen van ja, waarom überhaupt pesticiden gebruiken, maar hun doelgroep zijn boeren die niet willen stoppen met pesticiden.
SPEAKER_11Maar dan dus wel het gesprek aangaan over andere pesticiden. Dus ja, ik vond het heel interessant. En ja, dan ook wel, sommige dieren zijn dan bijvoorbeeld bijen. Ze gaan ook projecten opzetten om het bijenwelzijn te verhogen. Dat is makkelijk. Want de meeste boeren zijn dol op bijen. Maar ze willen het bijvoorbeeld ook hebben over de bladluizen. En dat is dan een plaagdier. Sommige van die zoogdieren waar we het net over hadden in het veld, die worden ook gezien als plaagdier. Dus dat maakt het wel wat lastiger. Ik sprak dus met een meisje die dus net begonnen is bij die nieuwe organisatie.
SPEAKER_11En die dus de mooie taak heeft om naar grote landbouwbeurzen te gaan en met die boeren te praten.
SPEAKER_09En die boeren die zien er al aankomen.
SPEAKER_11Ze zal niet zeggen, ik maak me zorgen over uw bladluizen. Ze proberen het meer als een milieuorganisatie te profileren. Omdat dat wat makkelijker binnenkomt. Maar de kern van het verhaal is zoeken naar effectieve manieren om het leed in het veld te verminderen. En ik word daar zo blij van.
SPEAKER_09Het klinkt wel een soort van veganisme next level. Nou, mooi dat je weer even dit naar ons hebt gebracht. Zullen we het nieuws in gaan duiken?
SPEAKER_11Ja, laten we dat doen. Want we hebben weer ook weer een mooie oogst.
SPEAKER_09Ja, inderdaad.
SPEAKER_11Ik ga het straks hebben over groen gas waar een naar luchtje aan zit.
SPEAKER_09En ik heb goed nieuws voor Belgische begin met ballen.
SPEAKER_11Belgische begin met ballen. Dan een bijzonder verhaal over de postergirl van de boerensector, Yvonne Jaspers.
SPEAKER_09Daar verheug ik me wel op. En welke rol speelt vlees volgende week in de Amerikaanse verkiezingen?
SPEAKER_11En dan heb ik een vleugje goed nieuws over de havermelkbelasting.
SPEAKER_09Kijk, maar we beginnen met toch wel een heel bizar verhaal. En dat gaat over zalmen die kip eten. Voor de zomer hadden we er al over dat de prijzen van vismeel stegen. Door die extreem krachtige El Nino in Peru. En daardoor was er veel minder anchevis, die normaal dan vermalen wordt tot vismeel. Dat dan gevoerd wordt aan kweeksamen. Door die schaarste is die prijs van wat vismeel echt enorm gestegen. In twee jaar wel twee keer zo duur geworden. En de zalmkekers zijn dus op zoek naar ander voer om hun zalmen te gaan geven.
SPEAKER_09En wat hebben ze nou gevonden? Kip.
SPEAKER_11Het meest veelzijdige stukje vlees.
SPEAKER_09Kip, ik moet er even bij zeggen: het gaat om eiwitten gewonnen uit het slachtoffval van kipkarkassen. En ik vind dat dus echt een bizarre gedachte. Maar in de Financial Times lees ik een uitspraak van een directeur van een zalmvoerbedrijf die zegt: salmon are carnivores and eat other fish in the wild. Zo feeding them chicken is entirely natural.
SPEAKER_10Entirely.
SPEAKER_09Ja, het is hartstikke natuurlijk om die zalm kippen te voeren, want het zijn toch carnivoren. Ja, goed, dat kan hij dan wel zeggen, maar er zitten natuurlijk wel een paar mogelijke problemen aan. Ja, als eerste gaat er dan natuurlijk wel een belletje rinkelen voor wat betreft voedselveiligheid. Sommige mensen kunnen zich nog wel die gekke koedeziekte herinneren. Die ontstond omdat koede voer kregen waarin besmette koeien en schapen waren verwerkt. En waardoor ook uiteindelijk mensen ziek waren. En om die reden was het dus tot 2013 in de EU verboden om dierlijke resten te gebruiken in onder andere visvoer.
SPEAKER_09Nou, niet dat vissen BS kunnen ontwikkelen, die gekke koeiziekte, laten we dat daar even helder over zijn. Maar je moet hoe dan ook altijd wel voorzichtig zijn met het ene dier voeren aan het andere dier als dat niet een natuurlijke kringloop is. Maar de ESA heeft nu toch geoordeeld dat dit wel veilig is om te doen. En er worden trouwens ook al kipresten aan varkens gevoerd. Dus het lijkt niet direct een probleem. Maar dat is dan wel weer belangrijk, zolang er geen resten van zieke dieren komen aan. We weten natuurlijk wel dat er soms in de vleesindustrie nog wel gesjoemeld wordt met A-vlees en B-vlees en C-vlees.
SPEAKER_09Dus dat blijft natuurlijk altijd een risico.
SPEAKER_11Ja, dus het is in theorie veilig. En tegelijkertijd is het wachten tot het een keer misgaat.
SPEAKER_09Ja, dat kan je zeker zeggen. Nou, epidemioloog Hans Nouwink van de Universiteit van Gent maakt zich helemaal geen zorgen. En die zeg in de Vlaamse kranten morgen: toen ging het om runderen van nature planteneters die andere runderen aten. Zal. Een carnivorenfist die kip eet, is toch van een andere woorden.
SPEAKER_11Ja, ik vind dat een beetje een rare uitspraak. Want dan lijkt het alsof het een kwestie is van carnivor of herbivo. Bij de BSE ging het om prion-eiwitten. En of het kan ook natuurlijk om een bacterie of een virus. Het gaat uiteindelijk om ziekteverwekkers. Van kunnen die overgedragen worden, ja of nee. Zo simpel lijkt mij dat.
SPEAKER_09Ja, en dat woord carnivor, een vis die vis etet, is toch iets anders dan een vis die een zoogdier eet. Vind ik toch ook raar.
SPEAKER_11Ja, en wat het nog gekker maakt, is natuurlijk dat er ook weer soms vis aan kip wordt gevoerd, zeg maar. En ik weet niet of dat zalm is, of nou dat zal dan eerder ook anchovis zijn, zeg maar. Maar je gaat wel een soort van hoe langer je die keten maakt en hoe meer gekke loops daarin ontstaan, hoe groter de kans op problemen.
SPEAKER_09Iets anders is dat het helemaal niet op de verpakking staat. En de vraag is ook: zou je als consument niet willen weten als je zalm kip heeft gegeten?
SPEAKER_11Ja, zeker als je pescutariër bent. Ben je nog een pescutariër als je kietende vis eet?
SPEAKER_09Dat is een goede vraag. Misschien moeten we het de pesca. Ik ken eigenlijk helemaal geen pescutariër, zerlijk gezegd. Maar we zouden ze eens moeten vragen. Nou, dan heb je dat mensen graag vis eten vanwege omega 3. Wat je trouwens ook uit algen kan halen. Laten we dat er even bij zeggen. Maar goed, dus ook uit vis, zeker uit zal. Maar als die zalm kip eet, dan krijgt hij minder omega 3 binnen. Dus het omegalevel van zo'n zalm is al lager op het moment dat hij geen vis of algen heeft gegeven. En tot slot, en dit is natuurlijk wel het belangrijkste deel, dit helpt natuurlijk wel om die industriële vleeskippensector in stand te houden, die hele grote welzijnsproblemen kent.
SPEAKER_09En dan moeten we ook weer zeggen, die sector die drijft op dit moment niet op vissen voer. Maar het is natuurlijk wel alle verdienmodellen die je er weer bij verzint, maken zo'n sector weer rendabeler. En directeur van JG Piers, dat is een bedrijf in bijproducten, die zegt aquacultuur is een belangrijke markt geworden voor de pluimveesector. En de sector zelf beweert natuurlijk dat dit hartstikke duurzaam is. Want het gaat om reststromen. Maar hoe duurzaam is het? Nou, om te beginnen, er is hierdoor wel minder druk op wilde visbestanden. Dus in dat opzicht scheelt het zeker.
SPEAKER_09Er hoeft geen versievis gevangen te worden om aan die zamen gegeven te worden. Het vervangt natuurlijk maar een klein deel. Maar we moeten ons ook realiseren dat kippenvoer natuurlijk ook weer soja en gaan bevat. Nou, dat weten we allemaal, allerlei dingen die niet duurzaam zijn. En de vraag, ik denk wel de belangrijkste vraag is: is dit nou echt een reststroom? Nou, ik heb ben daar een beetje ingedoken en het lijkt erop dat het voor de helft gaat het om producten die echt anders niet of die hoogheid voor biogas gebruikt zouden worden. Dus je hebt het eerst.
SPEAKER_11Daarom het zo nog over hebben.
SPEAKER_09Maar je hebt natuurlijk kip, dat wordt eerst aan voor menselijke consumptie gevoerd. Dan heb je de delen die mensen niet meer eten, die worden dan in petfood, in dierenvoeding gestopt. En deeltje daarvan gaat trouwens nu ook naar die zaamstromen. Dus dan concurreert het eigenlijk daarmee. En dan heb je nog het deel wat daar dan weer voor overblijft, de botten en zo. En die worden vermalen en dat wordt voor het grootste deel aan die zaamgever. Dus ja, ik denk dat je wel kan zeggen dat dit voor het grootste deel echt een reststroom is, al is het er natuurlijk nooit één die weggegooid werd. Want biogas, of wat dan ook, kunstmest, is ook een toepassing waar je het voor kan gebruiken.
SPEAKER_11Ja, er wordt soms dubbel en driedubbel goede sier gemaakt met reststromen, zeg maar, alsof het er. Ik vaar me af van bestaan er eigenlijk wel reststromen in deze industrie? Alles wordt altijd gebruikt en soms wordt het voor iets anders gebruikt.
SPEAKER_09Dat kunnen we de industrie wel nageven. Daar zijn ze geloof ik wel erg goed in geworden in.
SPEAKER_11Ja, maar dat betekent dus ook dat je daar niet bovenop steeds weer goede sier kunt maken als je het weer voor iets anders gaat gebruiken.
SPEAKER_09Ja, goed punt. En net echt vlak voordat we begonnen aan dit journaal, ontving ik een bericht van de NGO Food Rise. En ze hebben uitgezocht, ligt die kipgevoerde zalm nou ook in de Nederlandse winkels? En jawel, verschillende zalmfilet en gerookte zalmproducten die met kipressen zijn gevoerd, die kun je inmiddels vinden in Albert Heijn, Jumbo, Aldi, Dirk en de Spaar. En die zijn dan allemaal afkomstig van de Noorse visqueker Leeroy. Nou, Foodrise geeft aan, die hebben die supermarkten gevraagd van ja gaan jullie nu je aankoopbeleid wijzigen, nu jullie dit weten.
SPEAKER_09Nou, ze hebben alle supermarkten gezegd niet te gaan doen. En ze hebben ook gevraagd van gaan jullie het op de etiketten zetten voor het aan. Dat mensen het in ieder geval weten. Nou, ook dat zijn de supermarkten niet van plan te gaan doen. Het leuke is dat we een nieuwe stagiaire, die heet Bibi en die gisteren is even de straat opgegaan om te vragen aan mensen van ja, wat vinden jullie eigenlijk van zalm die kiet? En ik laat je even horen wat de reacties waren. Weet u dat Salm ook wel eens kippen eten?
SPEAKER_08Nee, kom op. Nee, neemt u dat niet? Nee, salm. Eet u wel eens een stukje salm?
SPEAKER_06Ja, wacht, dat is heerlijk. Het is alleen veel te duur.
SPEAKER_08Weet je ook wat die Salm die eet, wat die gevoerd krijgt.
SPEAKER_06Ja, dat is visafval. Kreetjes?
SPEAKER_07Iets van soja, ik weet niet. Iets wat ze normaal gesproken niet eten, denk ik in het beeld. Van nature denk ik gewoon kleinere visjes.
SPEAKER_04Rotzooi waarschijnlijk. Nou, ik weet dat ze omhoog slimmen.
SPEAKER_02En dat ze daar denk visjes eten. Ik denk van die korrels, van die graankorrels.
SPEAKER_08Dus er is onlangs het nieuws uitgekomen dat grote zaamkijkers kippenaresten voeren aan zomer. Ja, wat vindt u ervan?
SPEAKER_03Ja, het is jammer dat de voedselindustrie zo ontpoort dat we niet meer meer bij de natuur blijven.
SPEAKER_04Dat maakt niet. En dat moeten we protesteren aan het zeggen. Mensen moeten kind cellen mee eten. Je moet geen bijstaan bezig voeren.
SPEAKER_06Ik heb nog nooit zwemende kippen gezien. De vis eet geen gevogelte, denk ik. Als ik hoor dat ze dat soort dingen doen, dan zeg ik nou eet die zal maar zelf. Ik hoef hem niet. Ik vind het ook niet normaal dat je zo met kiat voeren, want het lijkt me ook helemaal niet goed voor de ingewonden en voor de zalm zelf.
SPEAKER_08Wij willen ook fatsoenlijk voedsel eten. Wat natuurlijk bij ons hoort. Zou je zelf ook een ki of een zalm eten die gevoerd is met kip?
SPEAKER_01Wel, waarom niet? Hangt er vanaf in welke omstandigheden het gebeurt, maar als het allemaal goed gekeurd is, dan denk ik dat het niet kwaad kan.
SPEAKER_10Nou, je kijkt nooit wat het beest het eten hebt gekregen. Je gaat ervan uit dat het in de vrije natuur gevangen wordt. En dan weet je niet wat zo'n beest eet natuurlijk.
SPEAKER_09Ik zal het in de gaten houden, dat ik het allergrappigste vind, die laatste man die zei: je gaat vanuit dat in de vrije natuurlijk was dus een polier. Dus je zou zeggen dat hij wel iets weet over in hoeverre de dieren die heet in de vrije natuurleven. Maar goed, over het algemeen hoor je dus dat mensen het vooral niet natuurlijk vinden.
SPEAKER_11Ja, ben ik dan zo afgestomd dat ik er helemaal niet raar van opkijk.
SPEAKER_09Ik denk het wel.
SPEAKER_11Ik eet het natuurlijk zelf niet. Dus misschien maakt het wat minder persoonlijk. Maar ik merk dat ik dat eigenlijk op een best wel zakelijke manier naar kijkt. Denk van oh ja, nou ja, dat dan ook maar weer.
SPEAKER_09Ja, precies dat. Ja, want heel eerlijk, ik denk ook dat dit dus niet per se slechter is dan al die wilde vis vangen en voeren aan zam of soja voeren aan zam. Ik bedoel, er is natuurlijk al helemaal niks natuurlijks meer aan die zamkwekerij. Dat je vissen die hele stukken trekken door het water normaal in een klein bassin stopt en rondjes laat zwemmen. Dus ja, wat maakt dit eigenlijk nog uit? Maar goed, de mensen op straten vinden dit dus geen goed idee en zouden dat wel graag op hun etiket willen zien.
SPEAKER_11Nou ja, dat is een goede zaak, denk ik. Van hoe meer bewustzijn, dit is maar één stukje natuurlijk. Maar hoe meer bewustzijn er komt van hoe verknipt die industrie in elkaar zit, hoe beter. En dan wil ik het graag hebben over groen gas, oftewel duurzame alternatieven voor aardgas. De Tweede Kamer heeft deze maand ingestemd met de wet bijmengverplichting groen gas. En dat betekent dat energieleveranciers straks verplicht een bepaalde hoeveelheid groen gas moeten bijmengen bij het aardgas dat ze leveren.
SPEAKER_11En 36% van dat groene gas is eigenlijk bruin gas. Want dat zou uit mest moeten komen.
SPEAKER_09Letterlijk bruin gas.
SPEAKER_11Precies, op zich lijkt dat best een aardig idee. Want we zitten natuurlijk met een mestoverschot. Op dit moment wordt minder dan 5% van de Nederlandse mest vergist, wat gebruikte dus om dat soort biogas van te maken. En dat zou volgens dit voorstel 25% moeten gaan worden. Nou, dan ben je daar alvast. Maar de vraag is dan wel, hoe duurzaam is het nou echt? En dat leidt tot heel veel discussie. Maar liefst 16 natuur- en dierenwelzijns, maar ook boerenorganisaties, die stuurden gezamenlijk een brandbrief naar de Tweede Kamer.
SPEAKER_11Onder andere Caring Farmers en Greenpeace zaten daarbij. En ja die hadden hier dus wel serieuze kanttekeningen bij. Het moet fossiele gassen, dus aardgas, gaan vervangen. Maar een groot deel van die mestproductie, die is natuurlijk gebaseerd op geïmporteerd vevoer. Wat wordt gedeeld met fossiele kunstmest. Dus eigenlijk is dit ook fossiel gas. En sowieso niet hernieuwbaar ook. Maar dan de grootste kritiek is dat deze plannen ook weer die intensieve veehouderij in stand gaan houden, door juist meer vraag te creëren naar mest.
SPEAKER_11Je gaat eigenlijk een deel van de mestproductie, terwijl we allemaal weten van het moet minder, ga je een deel nu zelfs wettelijk vastleggen dat dat verplicht bijgemengd moet worden. En dat maakt natuurlijk juist het extensiveren van de veehouderij weer een stuk moeilijker. En verder pleiten ze er ook voor dat eerst moet worden uitgezocht welke omvang en vorm van veehouderij nu eigenlijk past bij de hoeveelheid landbouwgrond die we in Nederland hebben. En daar doelen voor te stellen. En dan pas kun je vaststellen welk deel van de mest er gebruikt kan worden voor groen gas.
SPEAKER_11In plaats van al.
SPEAKER_09Dat klinkt als een goede aanpak. Want het is natuurlijk ook weer niet helemaal slecht om er iets mee te doen als je toch met die mest zit. Maar het moet inderdaad geen driver voor de vetelt op zich gaan worden.
SPEAKER_11Precies, en het wordt ook steeds bekender dat zelfs die mest gebruiken voor mest, voor bemesting, dat daar ook allemaal nadelen aan zitten. Dus ja, dit is dan weer een andere toepassing. Maar toch, er blijkt toch nog een hoop problemen aan te kleveren. Wat ik bijvoorbeeld ook nog las, is dat om die mest te kunnen verzamelen, moeten die koeien allemaal op stal blijven staan. Dus ook vanuit dierenwelzijn is dat nou niet je van net. Ik laat even een fragmentje horen van Christine Teunissen van de Partij voor de Dieren, die tegen deze wet heeft gestemd.
SPEAKER_05Voorzitter, dank u wel. Groen gas uit mest is niet groen en niet sociaal. Een beter woord is bruin gas, gemaakt van mest van dieren in de intensieve vehouderij, die in potdichtstallen zitten of niet de ween mogen. Bruingas jaagt de bio-industrie aan. Bruin gas is slecht voor het klimaat. En bruin gas is slecht voor omwonenden die in de stand komen zitten. Bruingas is verschrikkelijk voor de dieren en bruingas is niet uit te leggen aan mensen die een nog hogere energierekening op de mat krijgen.
SPEAKER_11Maar, en nu wordt het echt interessant. Ook de BBB heeft tegengestemd. Je zou natuurlijk zeggen, die zijn blij met elk nieuw verdienmodel voor de boeren die met die enorme mest hopen zitten. Maar Henk Vermeer zei het volgende.
SPEAKER_00Ja, voorzitter, wij zijn niet kleurenblind en zien kansen voor groen gas, juist door reststromen en dierlijke mest nuttig te gebruiken. Maar deze wet moet wel aansluiten op de werkelijkheid op het boerenerf. En het kabinet rekent stevig op mestvergisting om de productie van groen gas op te schalen, terwijl tegelijkertijd beleid wordt gevoerd dat leidt tot minder ve en dus minder beschikbare mest. Voor BBB blijft het uitgangspunt dat mestvergisting een oplossing moet zijn voor een daadwerkelijk mestoverschot.
SPEAKER_00En het kan niet zo zijn dat we straks mest nodig hebben voor een wettelijke verplichting en klimaatdoelen overeen houden.
SPEAKER_11Ja, dat is wel grappig.
SPEAKER_09Bizarr vind ik dit.
SPEAKER_11Hij is dus juist bang dat die boeren straks vastzitten aan allerlei nieuwe verplichtingen, zeg maar. Om die mest te gaan leveren.
SPEAKER_09Ja, terwijl boeren denk ik best wel een beetje staan te jugigen op dit moment bij dat ze meer van hun mest kwijt kunnen.
SPEAKER_11Ik moet heel eerlijk zeggen dat ik het niet helemaal kan volgen.
SPEAKER_09Nee, ik dus ook niet.
SPEAKER_11Maar de BBB heeft dus tegen dit voorstel gestemd, net zoals de PVV trouwens, in jaar 21, die zagen waarschijnlijk gewoon het woord klimaat ergens staan en dachten tegen. En uiteindelijk had Pro een doorslaggevende rol in deze stemming. Want zoals ik al zei, het voorstel heeft het dus wel gehaald, ondanks alle tegenstand. Pro die diende in eerste instantie een voorstel in om eerst onbedoelde financiële prikkels voor de veehouderij te onderzoeken. En onder meer VVD en CDA die waren daartegen. Waardoor Pro haar steun voor de wet dreigde in te trekken.
SPEAKER_11Maar uiteindelijk heeft dus klimaatminister Stientje van Veldhoven van D66 toch ingestemd met zo'n onderzoek. En daardoor heeft Pro uiteindelijk ingestemd met het wetsvoorstel. Wel een beetje spannend, want het wetsvoor is er dus al door en het onderzoek moet nog komen. Dus we gaan zien wat eruit komt. Maar ja, hij is er dus door, gaat naar de Eerste Kamer nu. En het is ook allemaal nog best wel krap, want het is de bedoeling dat hij op 1 januari al ingaat.
SPEAKER_09Laten we nog even gaan luisteren naar het mooie lied dat theatergezelschap Burger Koekoek hierover maakte.
SPEAKER_02Al meer dan 50 jaar, hij laat, en in de best produceer in ons Nederland. Renzeloot speelmest, dat is een brand voor de natuur. Dat verdacht, slimmerk, laten we het vergeten. Tot groep, uitlandste ik voor de steek. Tot veranlig ik aan de tijd. Ik ben niet gedaan.
SPEAKER_09We werden getipt door een Belgische luisteraar over een hele interessante rechtszaak in België over bgencastratie. Wat is er precies gebeurd? In het verleden mochten mannelijke bgen in België alleen gecastreerd worden door een dierenarts. In de praktij deden varkenshouders het toen ook al wel vaak zelf. Maar vanaf 2023 werd dat ook echt toegestaan in de wet dat varushouders dat zelf deden, mit ze dan lokale verdoving toepaste. Nou, die veehouder die had dan eigenlijk al genoeg aan gewoon een schriftelijk akkoord van een dierenarts. Maar het Harrison collectief, dat heeft je tegen een rechtszaak aangespannen en gewonnen.
SPEAKER_09En eerst even over dat collectief, dat is wel een hele bijzondere club. Dat is eigenlijk een groep juristen die landbouwhuisdieren proberen te beschermen door misstanden aan de kaak te stellen en rechtszaak aan te spannen. Dus heel tof juristen die zeggen van hier zet ik mijn kennis voor in naast mijn andere werk om iets voor de dieren te doen. Ze stapte samen met Gaa en met de dierenartsenvereniging Veda naar de Raad van Staid.
In 2022 startte het ROC van Amsterdam de opleiding tot Plant Based Chef, de eerste plantaardige koksopleiding van Nederland. De eerste klas zat al snel vol. Maar dit schooljaar is er geen nieuwe klas. Er waren te weinig...
Hoe vordert de plantaardige revolutie? In het Studio Plantaardig Journaal neemt Esther Molenwijk met Pablo Moleman het laatste nieuws door. In deze aflevering: Ongehoord komt met stuitende beelden van bekroonde boeren...
Onlangs werd bekend dat kweekzalmen tegenwoordig kippenresten gevoerd krijgen. Het veroorzaakte veel ophef, maar eigenlijk is het slechts een voetnoot in een dossier dat vaak onzichtbaar blijft: De aquacultuur. Hoe ziet...
Veel vegans inspireren iemand in hun omgeving om ook vegan te worden. En als elke vegan één ander vegan maakt, eet heel Nederland binnen zeven jaar geen vlees, vis, zuivel en eieren meer. Maar waarom gebeurt dat niet?...
In het Vegan Journaal neemt Esther Molenwijk met Pablo Moleman (ProVeg) het laatste nieuws door op het gebied van de 'eiwittransitie'. Met dit keer: Nieuwe vleesconsumptiepeileing is uit: we eten al jaren minder vlees...