In 2022 startte het ROC van Amsterdam de opleiding tot Plant Based Chef, de eerste plantaardige koksopleiding van Nederland. De eerste klas zat al snel vol. Maar dit schooljaar is er geen nieuwe klas. Er waren te weinig aanmeldingen. En dat terwijl we goede plantaardige koks juist zo hard nodig hebben. De studenten die in de vorige twee jaren begonnen, maken hun opleiding gewoon af. Ik wilde graag weten wat zij daar leren, en wat we dus kwijtraken als deze opleiding zou verdwijnen. Ik mocht aanschuiven bij een diner dat de studenten zelf kookten. Vijfendertig gasten, de meesten vleeseters. Er zat zelfs een varkenshouder aan tafel. Kunnen deze studenten hen overtuigen? Hier vind je alle recepten uit de aflevering: https://menunl.nl/de-umami-loper/ ROC opleiding plantbased chef: https://www.rocva.nl/jongeren/sectoren/horeca-bakkerij-facilitair/plant-based-chef Opleiding Next Gen chef: https://www.horecaacademie.nl/opleidingen/next-gen-chef-bbl-mbo-2/ Of, voor wie in 10 weken bijgespijkerd wil worden in plantaardig koken: https://www.rocva.nl/volwassenen/sectoren/horeca-bakkerij-facilitair/cursus-koken-vegan-basisvaardigheden Interview en montage: Esther Molenwijk Audio mixage: Michiel van Poelgeest Symbio maakte deze aflevering mede mogelijk. Met dank aan Dionne van Zijl, Jesse Oomen, Jan Westendorp en de SFYN academie Help ons het plantaardige nieuws te verspreiden: deel deze podcast. Ga naar studioplantaardig.nl en volg ons via BlueSky, Mastodon, Instagram, Facebook, YouTube, TikTok & #StudioPlantaardig Geef onze podcast ook een rating en schrijf een mooie recensie. Alvast enorm bedankt!
Audio and video play straight from the show's own hosting. PodSubs stores and serves no media.
Transcript
From the show. Tap a time to play from there.
SPEAKER_07Hé, mannen, is die spitskel maar niet een beetje aan de zwarte kant?
SPEAKER_08Ja. Verbeter de wereld met VorkMS. Mijn naam is Esther Molenwijk en dit is Studio Plantaardig. In 2022 startte het ROC van Amsterdam de opleiding tot Plant-Based Chef, de eerste plantaardige koksopleiding van Nederland. De eerste klas zat al snel vol, maar dit schooljaar is er geen nieuwe klas. Er waren te weinig aanmeldingen en dat terwijl we goede plantaardige koks juist zo hard nodig hebben.
SPEAKER_08Want een vleesheter overtuig je niet met een plak tofuel op een bord risoto. De studenten die in de vorige twee jaren begonnen maken hun opleidingen gewoon af en ik wilde wel eens weten wat zij daar leren en wat we dus kwijtraken als deze opleiding zou verdwijnen. En wat is nou een betere plek om dat te zien dan in de keuken zelf? Deze zomer mocht ik aanschuiven bij een diner dat de studenten zelf koopten 35 gasten, waarvan de meeste vleeseters.
SPEAKER_08Er zat zelfs een varkenshouder aan tafel. Kunnen deze studenten hen overtuigen?
SPEAKER_07Hey, goed te moeite.
SPEAKER_08Je ziet er helemaal uit zoals ik verwacht dat de kok eruit ziet. De dame die een grijze schort en koksmuts voor me staat, is Dionne van Zel. Een kleine, sprankelende vrouw. Zij is docent aan de opleiding.
SPEAKER_07Loop ik mee met je naar achter of wat is een handige plek?
SPEAKER_08Zij heeft zelf natuurlijk de koksopleiding gedaan en ook bij diverse restaurants gewerkt, maar het plantaardig koken heeft ze zichzelf in de praktijk moeten leren.
SPEAKER_05Ik heb echt vaak gedacht: oh, wat gemist! Ik had deze opleiding echt zelf willen doen.
SPEAKER_08Deze avond is georganiseerd door de Academie van het Slow Food Youth Network, ook wel SVI genoemd, in opdracht van Menu NL.
SPEAKER_05De vraagstelling is eigenlijk hoe kunnen we de doelgroep, en dat zijn dan eigenlijk jongvolwassenen, meer plantaardige eiwitten laten eten. En welke rol kunnen de chefs in opleiding daarbij spelen? En de vraag was vooral dat het uitdagende, inspirerende recepten zijn die mensen wel thuis kunnen namaken. Dus niet echt restaurantkwaliteit zodat je denkt, oeh, dit is veel te moeilijk om thuis na te maken. Maar wel net een bepaalde twist dat je denkt.
unknownOh, kijk, zo is het wel.
SPEAKER_08Los van mijzelf zijn er dan ook vooral vleeseters uitgenodigd. Dionne neemt me mee naar de keuken, waar ze al met twee leerlingen af heeft gesproken dat ik hen die avond mag volgen: Jan en Jesse.
SPEAKER_07Ik doe mijn best om niet in de weg te staan. Ik probeer wat kookgeluidjes op te nemen. Ja, het is toch. En jullie zitten allebei een ander jaar, begrijp ik? Jaar twee en jaar één.
SPEAKER_08Jesse heeft goud blond haar, een klein snorretje en twee oorbellen. Jan is lang, hij heeft een grote bos bruine krullen en een beetje een schuine lach. Ook hij draagt een oorbel. Op de een of andere manier komen ze beide een tikkeltje ondeugend op me over. De vijf leerlingen die vanavond meedoen zijn druk bezig met hun gerechten. Over een kwartiertje is de eerste proefronde waarin ze allemaal een bordje aan Dionnen moeten presenteren. Jan en Jesse hebben samen het hoofdgerecht op zich genomen.
SPEAKER_08Ze staan zij aan zij over hun bordje heen gebogen.
SPEAKER_07Dus wat zien we hier nu? Even kijken, we hebben een bord met een bruine.
SPEAKER_13Dat is de molen. Dat is de chocolade, tahien.
SPEAKER_08Ja, het is misschien goed om even uit te leggen. Een molen is een soort stevige Mexicaanse saus. In dit geval gemaakt van chocolade, tahien, tomatensaus en zwarte bonen.
SPEAKER_07En gerekelde radijtjes.
SPEAKER_02Sorry? Ja, vind ik leuk. En dan die popcorn misschien bij die molen.
SPEAKER_07Hé, maar mannen, is die spitskom maar niet een beetje aan de zwarte kant?
SPEAKER_02Ja, dit is even snel in een pan geroosterd. Dus hij wordt die wat sneller geward.
SPEAKER_07Maar is dat oké of zeggen jullie van eigenlijk is dat ook?
SPEAKER_02Ik vind het persoonlijk wel een beetje lekker.
SPEAKER_13Ja, je wilt niet dat hij verbrand is. Maar je hebt in ieder geval een paar zoekantstukjes of zo. Die hadden we misschien af kunnen snijden. Ja, maar bijvoorbeeld, we hebben ook de kern van de spitskoder aangelaten en zelf eet ik die. Maar ik weet ook dat mensen het wel kunnen waarderen als je eraf snijdt. Maar ik heb zelfs iets vandaar presenteerd en dan kunnen mensen zelf kiezen wat ze wel of niet eten.
SPEAKER_07Ja, maar er zijn mensen die best wel een beetje allergisch zijn voor iets wat er zwaarte uitziet, hè?
SPEAKER_13Ja, klopt. Vind ik jammer.
SPEAKER_07Niet nodig wat je allemaal geeft?
SPEAKER_13Niet altijd.
SPEAKER_08Nadat Jan en Jesse het eens zijn geworden over de presentatie, krijg ik de kans om Jesse even apart te spreken. Hij is zelf vegan. En dat komt deels door wat hij zag in zijn jeugd in Brabant, waar zijn familie in de landbouw werkte.
SPEAKER_13Dan me nog herinneren: oh, we gaan even bij mijn neef langs op werken. En die werkte aan de varkensstal en die gooit gewoon achtloos en doodbik in een emmer, weet je wel. Dus die beelden zijn er altijd al wel geweest. Dus juist door het opgroeien in die omgeving, kan ik daar een soort van beroep op doen. Oh, dit is waarom ik het niet doen.
SPEAKER_08Jesse heeft eerst de wetenschappelijke opleiding Cultureel erfgoed gedaan. Maar hij is de keuken ingerold. Inmiddels is hij 29. En hij werkte al in een plantaardig restaurant. De Groene Afslag in Bussum.
SPEAKER_13Nee, ik was toch wel bezig met van oké, wat wil ik doen? Ik denk van ja, ik wil toch eigenlijk wel koken. Dat is toch wel meeste een soort van vervulling gaf. Ja, en weet dat deze opleiding was, die gaf een soort van eigenlijk een beetje een basis. Ja, want een soort van zonder deze basis die me deze opleiding geeft, had ik toch wel het lastig gevonden om te bedenken van oké, nu ga ik ergens voeltuim in de keuken werken met mijn ervaring. Maar nu ben ik daar veel zeker in. En heb ik ook iets van ik zou wel door willen groeien naar. Ook als Suchef lijkt me leuk in de toekomst. Ik werk heel graag met mensen. En ik merk dat ik soort van als ik mensen iets kan leren of aansturen.
SPEAKER_13En ja, ik daar ook wel energie uithaal.
SPEAKER_08Ik vraag hem naar het belangrijkste dat hij heeft geleerd. Grappig genoeg gaat dat niet over een bepaalde kooktechniek.
SPEAKER_13Het organiseren van je keuken. Daardoor kan je sneller koken en heb je meer tijd om smaak en bepaalde technieken toe te voegen aan je gerecht. Want ik ben er zelf ook gigantische ADHD'er, volgens mij zoals iedereen in de keuken. En als mijn keuken niet georganiseerd is, dan schiet het niet op. Dus zorg dat je overal gewoon bij kan, dat je een bepaald systeem hebt, makkelijk, toegankelijk, overzichtelijk. Zorg dat de ruimte is, werk schoon en daardoor blijf je uiteindelijk dat werktempoog. En dan kun je gewoon meer lekkerder koken.
SPEAKER_08Jij ze verwacht dat er wel werk zal zijn als plantaardig chef.
SPEAKER_13Ik weet niet. Op een gegeven moment zal het zo tegen de klippen oplopen, wat effecten zijn. Dan moet wel. Al willen we dat het houdbaar is. Ja, een klimaatverandering is gewoon real. Dus ik hoop dat mensen gewoon met de tijd overtuigen om te switchen naar plantaardig. En dus als ze naar uit gaan eten, plantaardig restaurants. Dus daar heb ik wel vertrouwen in. Ook al is dat een soort van jammer dat het via die weg moet, maar het zei zo.
SPEAKER_08Maar als jij nu straks na je examen nog ergens gaat solliciteren, je hebt natuurlijk al een leuke baan, maar stel je wil weer ergens anders aan de slag, ga je dan echt solliciteren bij plantaardige restaurants, of juist bij gewone restaurants waar je ook plantaardig gaat doen?
SPEAKER_13Nee, ik ga wel echt eerst oriënteren op plantaardige restaurants. Het zou voor mij een beetje een verlogene zijn van waar ik achter sta als ik dat niet zou gaan doen. Kijk, als het echt niet meer houdbaar is, ja dan weet ik het niet. Ga ik dan weer terug naar iets waar ik het niet mee eens ben, omwille van een baan. Ben ik dan nog gelukkig in de keuken als ik werk met het leed, wat ik dan op mijn bord zie.
SPEAKER_07Ja, je kan ook zeggen, ik infiltreer juist bij een steekhouse. En dan ga ik ze gewoon een hele goede ontaardige gerechte daarvoor.
SPEAKER_13Ik denk dat ik echt te depressief van zou worden. Dus niet aan mij besteed. Ik hoop dat die mensen er wel zijn met die vechtlust, maar dan voor mijn andere route.
SPEAKER_08Jesse wordt dus sterk gedreven door zijn idealen. Hetzelfde geldt voor docent Dionne. Ze vertelt me waarom ze zelf ooit vegetariër werd.
SPEAKER_05Wat ik vegetariër werd, is echt voortgekomen uit van waarom doen we dit met dieren. Waarom hou ik wel een konijn in een hokje in mijn huis? Maar ga ik dan een kip opeten? Wie ben ik om mijzelf boven de andere dieren te zetten, want we zijn ook gewoon dieren. En te zeggen, wij zijn superieur, dus wij mogen jullie allemaal mishandelen. Dat vind ik gewoon zo erg niet stroken met wat een soort mensen wil zijn.
SPEAKER_05Oké, komt iedereen er even bij?
SPEAKER_08De leerlingen komen aan met de vier gerechten: Dionis oog valt direct op het voorgerecht, gemaakt door Victor.
SPEAKER_05Victor, is deze sla aangemaakt?
SPEAKER_03Nee, hij is niet aangemaakt. Nee.
SPEAKER_05Nou niet.
SPEAKER_03Ik had er over nagedacht, maar ik denk dat het best wel snel een beetje ogen al.
SPEAKER_08Als eerste presenteert Ari zijn Amuze, een kleine geconcentreerde jongen die ik heel rustig maar behendig in de keuken aan het werk zag. Hij heeft gekozen voor taco's.
SPEAKER_05Laten we met de taco beginnen. Hoe gaan we die serveren, Arix? Want we hebben niet genoeg rekjes om dit op tafel te zetten.
SPEAKER_00Het was gewoon een normale woord, die zet ik voor.
SPEAKER_08Uiteindelijk wordt besloten om de taco op een chique zwart bordje te presenteren. De studenten van Sfin die de avond organiseren, zijn zeer tevreden met dit gerecht.
SPEAKER_01Ik vind het leuk dat het heel knapperig is. Het is knapperig. En een beetje die smeugigheid van die avocado.
SPEAKER_05Arex. They like it very much.
SPEAKER_08Ja, heel goed. Dan presenteert Victor zijn gerecht.
SPEAKER_03Ja, het is een voorgerecht van een kokosdressing met canalinibona en miso acta. En dan met groene gegelde asperges. En gepekelde kabarber. En een chizaad caviar met soja saus met wat veldsla en roeklaat.
SPEAKER_08Nou, het is niet echt dat ik op een dinsdagavond thuis kook, zeg maar. Dit is meteen wel even flink niveau. Misschien is dit wel een goed moment om je te vertellen dat alle gerechten straks terug te vinden zijn. Ik zet de link in de show notes. Ook Dionne is zeer over dit gerecht te spreken, maar ze komt nog even terug op de sla.
SPEAKER_05Voor het oog is het mooi als je sla net een beetje glimt.
SPEAKER_06Goede olijfolie is gewoon even bombe.
SPEAKER_05Ja, even eraf rijden. Gewoon heel plein, maar dat hij net even iets meer glans krijgt. Want vooral veldslij is gewoon een beetje dof van zichzelf.
SPEAKER_08Dan is het aan Jan en Jes om hun hoofdgerecht te presenteren.
SPEAKER_02Nou, we hebben dus geroostering spitscool. Met wat voor saus?
SPEAKER_13Het is molé, chocolade taïn. Met zwarte bonen. Het Oregano eigenlijk een beetje gegaard, gepoft of zo bijna. Ze poppen een beetje uit hun velletje. Limoen popcorn, ingelegd redijsje. En we hebben het blad van de Radijs, daar heb jij nog.
SPEAKER_08Dionne heeft mijn vraag over de zwarte kleur van de Spitskol blijkbaar opgemerkt.
SPEAKER_05En er was een beetje discussie over de kleur, begreep ik.
SPEAKER_13Er was een vraag over.
SPEAKER_05Er was een vraag over: is dit hoe ze gekleurd gaan zijn?
SPEAKER_02Daar gaan we nu achter komen of we het zo lekker vinden. Dan pakken we het misschien nog even snel. In de oven zitten heel mooie goudbruine spitcoden. Maar we gaan kijken hoe dit is.
SPEAKER_08Mijn amateurvraag heeft de jongens toch wel een beetje bezig gehouden. Maar de jongen legt de keuze voor hoe geblakerd de spitscode mogen worden, volledig bij henzelf neer. Zijn jullie tevreden?
SPEAKER_02Het is allemaal een beetje een massa. De popcorn moeten we niet daarop doen, want dat wordt heel zacht.
SPEAKER_05Ja, die moet alle minuut. Je moet eigenlijk bij de uitgifte iemand, misschien ben ik dat hier staan. Laatste voor het klopt. Wat je zegt, het is een beetje een massa. Ik vind de radijs heel lekker, maar die mag voor mij wat zuurder nog. Hij komt er nu niet goed uit, omdat natuurlijk die bonen zo melig gezien.
SPEAKER_02Het is nog uit zijn lucht.
SPEAKER_05Ja, dat hij nog net even wat extra kik krijgt. En tot slot het dessert.
SPEAKER_01Het ziet er heel mooi uit.
SPEAKER_05Heel verfijd.
SPEAKER_08Het is een zoete rode bonenpasta met pinda, miso, caramel en aardbeien. Het gerecht is gemaakt door Quinn. Hij legt uit dat hij een klein foutje in de keuken had.
SPEAKER_11Een zoete rode bonenpasta met een snukje chili. Dat is iets uitgoten.
SPEAKER_08We hebben nog een uur. Dionne zuurt de leerlingen weer terug de keuken in.
SPEAKER_05Ga allemaal even per gang afmeten en wegen of je genoeg hebt. Dus maak nog even een bordje, dan weeg je gewoon even hoeveel saus gaat erop, hoeveel stukjes asperse, hoeveel gram wonen, hoeveel gram molen. Dat je echt even een dubbel check doet: heb ik genoeg voor 35 couvert? Want nu hebben we nog een uur om alles recht te trekken, mocht dat nodig zijn. Om zes uur moet de keuken ook schoon zijn, want dan gaan wij zitten en om half zeven komen de gasten binnen.
SPEAKER_08En dat is voor mij een mooie gelegenheid om Dill maar even rustig te spreken.
SPEAKER_07Zo, wat denk je van de eerste ronde?
SPEAKER_05Veelbelovend. Het leuke is dat ik de recepten alleen maar op papier had gezien. Dus ze hebben echt heel erg de vrije hand gekregen. Maar ik had eigenlijk tot vandaag nog niets geproefd. Ik had het gezien en ik dacht, nou, dat komt wel goed. Maar we zijn er bijna. Het is echt nu een kwestie van een beetje bijschaven.
SPEAKER_08Ze wil meteen nog even een misverstand terecht zetten over deze opleiding.
SPEAKER_05Ja, het is dus de opleiding tot plant-based chef. En het interessante is dat toen het begon, en dat is inmiddels bijna vijf jaar geleden, toen had de naam plant based nog een iets andere betekenis. Toen was dat eigenlijk veel meer op planten gebaseerd, letterlijk. En nu staat de plant-based eigenlijk bijna synoniem aan veganistisch. En daar is nog wel eens wat onduidelijkheid over, want het is geen veganistische opleiding. Dus studenten worden echt opgeleid tot de chefs van de toekomst. En opgeleid tot kritische chefs, die dus vragen stellen en niet automatisch naar boter en room en dierlijke eiwitten grijpen, maar meteen kritische vragen gaan stellen: goh, waarom zou ik hier eigenlijk room gebruiken en kan ik het ook anders doen?
SPEAKER_08Maar hebben jullie wel een ambitie om een bepaald percentage?
SPEAKER_05Ja, dan werkt eigenlijk een beetje vanuit Dutch cuisine. En dan is de richtlijn 8020. Dus 80% plantaardig, 20% dierlijk. En het verschilt heel erg per student. Dus er zijn er een aantal die zijn zelf vegan. En die krijgen dan in de les ook de mogelijkheid om de recepten helemaal veganistisch te doen. Die worden niet gedwongen om te. Nee, je kunt als veganist ook de opleiding doorlopen. Ze sluiten de opleiding allemaal af met het grote kookexamen. En moeten ze vijf gangen presenteren. Dat mag ook 100% veganistisch zijn.
SPEAKER_08Veganistisch is dus geen harde ijs, maar wel een belangrijk uitgangspunt.
SPEAKER_05Bijvoorbeeld een van de allereerste lessen is een mayonaise maken. En dan gaan we gewoon in op. Wat is een klassieke mayonaise? Daar zit een eidoier in. Want als een functie van die eidoier. Dat verschilt per product wat je maakt. Oké, het is een emulgator. Wat zou je nog meer als emulgator kunnen gebruiken om dan die mayonnaise te maken zonder de eidowier?
SPEAKER_08Maar het gaat niet alleen over het vervangen van dierlijke ingrediënten.
SPEAKER_05Ook heel erg de veelzijdigheid van groenten en pilvruchten laten zien natuurlijk. Dus heel veel technieken die van oudsher op vlees en vis toegepast worden. Daarmee experimenteren ook over laten ze zien en proberen van welke technieken kun je ook op groente toepassen. Dan kan je bijvoorbeeld denken aan een zoutkorst, die heel vaak voor vis gebruikt wordt. Maar als je een knolcel draaien van biet in zoutkorst gaat, dan krijgt hij een totaal andere dimensie. En dan wordt het opeens een heel gelaagd en interessant gerecht.
SPEAKER_08Dionne, die zelf als kok heeft gewerkt bij onder andere het high-end restaurant Merkelbag, is al vanaf het eerste leerjaar bij deze opleiding betrokken.
SPEAKER_05En toen we begonnen, toen was vanuit de overheid eigenlijk de examen-eisen waren nog niet aangepast dat je het examen veganistisch mocht koken. Dus dat was heel erg schippig om een beetje tussen de regels door te werken. Want vroeger was het zo een veganistisch aanmuzen, voorgerecht met vis, tussengerecht met schaal-schelpdieren, hoofdgerecht met vlees. Dat waren de richtlijnen voor het examen. En daar zijn ze gelukkig met de tijd mee gegaan en hebben gezegd, dat mogen we loslaten.
SPEAKER_08Dat mag eigenlijk allemaal.
SPEAKER_05Het mag allemaal als je maar genoeg technieken laat zien. Dus als zij in hun eindexamen een veganistisch of 8020 hoofdgerecht presenteren, dan moet het wel volwaardig zijn. Dus dan moet je wel echt gevorderde technieken toepassen op die groenten. Dus kan je denken aan zo'n zoutkorst of tekelen, je kan denken aan barbecue open, vuur, roken. Dus echt een interessant gerecht maken. En ook kijken naar voedingswaarde. Daar geven we niet heel specifiek les in, want ze worden geen voedingskundigen, maar wel een hoofdgerecht dat voldoende vult.
SPEAKER_08Dat wil nog wel eens een beetje misgaan, bij je veganistische gerecht in een restaurant.
SPEAKER_05En ook dat het in balans is. Ik heb ook een tijd geleden ergens, dat was ook in Finland hoor, maar dan kreeg ik een bord risotto met daarop een hele grote plak, onaangemaakte tofu. Die hadden gewoon ergens gehoord, er moet eiwit bij. Oh, eiwit, eiwit, tofu. Dat was het gewoon totaal niet lekker. Dus wij proberen ook heel erg te letten op wat is de gerechte samenstelling. De componenten bij elkaar passen, elkaar versterken, textuur qua smaken.
SPEAKER_08Terwijl wij zitten te praten, zit bij Jan het microfoontje nog opgespeld. En zo kan ik later horen hoe hij en Jesse nog druk in de weer zijn om hun bordje een andere opmaak te geven.
SPEAKER_13Ik wil het in het midden en ik wil de bodem misschien niet op een hoopje, maar meer verspreid. Er omheen.
SPEAKER_02Ja, dat is eromheen. En dan de popcorn?
SPEAKER_13Ja, ik zou zeggen, want het blijft sowieso niet liggen op die spitballs. Dus dan kunnen we eigenlijk een soort van.
SPEAKER_08Ik vind het leuk om te horen hoe ze met elkaar omgaan en hoe serieus ze de taak nemen om er een mooi bordje van te maken. Dionne vertelt dat ze voor deze opleiding een heel ander type student binnenkrijgt dan de leerlingen die zich voor hun reguliere ROC-koksopleidingen aanmelden.
SPEAKER_05De gemiddelde KOX-student die bij ons op niveau 2, 3, 4 binnenkomt, komt van het VMBO. En onze studenten komen eigenlijk veelal uit het hoger onderwijs. Dus we hebben HVisten, maar we hebben zelfs studenten die een universitaire master hebben afgerond. En dan kan je denken aan milieurichting of echt van alles. En die zijn vaak weten ze dan heel veel over het voedselsysteem en over hoe het op papier in de achterkamertjes bedacht wordt dat het anders moet.
SPEAKER_05En dan denken ze: ja, maar ik wil dit in de praktijk gaan toepassen.
SPEAKER_08En dat is natuurlijk heel mooi, maar het lijkt niet altijd de beste achtergrond te zijn voor een koksopleiding.
SPEAKER_05Je ziet ook dat mensen eigenlijk heel erg schrikken van hoe hard werken het is als kok. Die zijn gewend om achter een computer te zitten en beleidsplannen te schrijven. En dan opeens sta je 40, 50 uur per week op je benen. Dus dat is ook, ja, daar haak je er toch wel wat af.
SPEAKER_08Dus al die theoretici, daar heb je eigenlijk niet voor aan.
SPEAKER_05Nou, sommigen worden hele goede koks hoor. Die kunnen dan weer hele leuke verbanden zien of hele goed onderbouwde dingen. Maar het is heel erg aan karaktergebonden, hoe gemotiveerd ze zijn om ook echt dat vieze werk te doen. Want ja, als cool, ben je toch gewoon het grootste deel van je tijd ui aan het snijden en aardappel aan het schillen en de rotklusjes. Dat hoort gewoon allemaal bij. Gelukkig zijn er ook studenten waarbij het wel degelijk heel goed gaat. In het tweede jaar zitten studenten, ze is er vandaag niet, maar die heeft stage gelopen bij de nieuwe winkel.
SPEAKER_05En dat was een prachtige stageplek. En die komt dan ook weer met hele leuke dingen terug. Ik heb daar nooit gewerkt. Ik ken wel wat technieken, maar zij komt dan weer net met andere smaakmakers uit het voedselbos. Of net weer een techniek. Dat zegt, zullen we dit eens proberen? En zo blijft de opleiding zich ook ontwikkelen.
SPEAKER_08De nieuwe winkel, ja, dat is toch wel het meest prestigieuze plantaardige restaurant in Nederland, bekroond met twee Michelinsterren. We lopen nog even de keuken in om te zien of alles onder controle is. En nou ja, er heerst een lichte spanning. Victor blijkt iets te weinig te hebben gemaakt van de canelinibone miso mousse voor zijn voorgerecht en hij maakt nog snel wat bij. Quinn probeert de chili in zijn rode bonenpasta toch nog ietsje verder te verdunnen. En Arik staat het Gioza deeg voor zijn taco zal te frituren, want hij is straks als eerste aan de beurt.
SPEAKER_08De gasten zijn inmiddels. Binnen en een van de Swin studenten geeft ze een introductie van de avond.
SPEAKER_06Goedenavond allemaal, welkom bij ons gene Uamiloper. Ik zal even een korte introductie geven, maar wij hebben het afgelopen half jaar de Swin Academie.
SPEAKER_08Ik kijk om me heen en zie een heel breed plemage aan gasten. Ook ik heb inmiddels plaatsgenomen aan een van de lange tafels en kennis gemaakt met mijn tafelgenoten.
SPEAKER_06En eens makkelijk.
SPEAKER_08Na een eerste ronde drankjes presenteert Arix zijn amuzen.
SPEAKER_00Ik heb hier voor jullie een taco meegenomen met oesterswannen, piker en guacamole. Ik heb dit recept aangepast voor jullie om een vegetarische bierkant te maken. Dankjewel, is makkelijk.
SPEAKER_08De taco is heerlijk knappig en de flink gekruide oesterswammen zijn bijna vleesig. Ik zie dat Jan even weinig te doen heeft. Hij moet nog het voorgerecht afwachten voordat zij in actie kunnen komen. Dus ik duik terug de keuken in en vraag hem uit over zijn ambities. Zo, hoe kwam jij op Jan om deze opleiding niet te gaan doen?
SPEAKER_02Ik heb eerst een universitaire studie gedaan. En dat was heel theoretisch en dat vond ik helemaal niks.
SPEAKER_07Welke opleiding was dat?
SPEAKER_02Future Plan Studies, als een soort milieukunde aan de UFA. En ik werkte al een tijdje in de keuken, eigenlijk sinds mijn vijftiende. Eerst in de afwas en ijsjes verkopen bij Art is. En dus ik wilde eigenlijk wel wat meer doen met het koken. Maar ik koos deze studie ook omdat het een koksopleiding is, die zich ook heel erg op duurzaam en een beetje verantwoord koken, die er ook aan richt. En dat vond ik heel leuk.
SPEAKER_08Ja, is het leuker dan zomaar?
SPEAKER_02Ja, dat is allemaal nieuwe dingen of oude dingen die nieuw worden uitgevonden. Ja, er zijn gewoon veel meer opties eigenlijk en er veel meer te ontdekken. Zeker daar zoals gedaan, zeg maar. Dat soort dingen.
SPEAKER_07Ik snap het, maar je hebt dus niet van jongs af aan een dromen om kok te worden.
SPEAKER_02Nee, niet per se. Maar ik ben wel mijn hele leven bezig met natuur. En ik vind wildplukken en ecologische landbouw heel interessant. Dus wel een beetje in de voedselrichting, zeg maar. Maar ja, het heeft zich de laatste jaren pas echt gevoerd.
SPEAKER_08Zelf eet Jan geen vlees?
SPEAKER_02Nee, dat al zeven jaar niet meer.
SPEAKER_08Waarom niet?
SPEAKER_02Voornamelijk vanwege milieuredenen. Dus dat er gewoon heel veel bij de productie van vee voeren, maar ook gewoon het V zelf en de manier waarop we vooral in Nederland omgaan met vee, of in de westerse wereld eigenlijk. Daar ben ik vooral tegen.
SPEAKER_08Maar hij is dus niet vegan.
SPEAKER_02Ik twijfel er wel de hele tijd over of het niet iets is, maar ik kan toch niet die stappen nemen ofzo, omdat ik heel erg van bodem en eieren hou en ook van kaas. En dat vind ik toch moeilijk.
SPEAKER_08Maar op deze opleiding leer je toch dat je dat allemaal niet nodig hebt.
SPEAKER_02Ja, je leert het wel natuurlijk. Het is allemaal anders. Het zijn allemaal andere smaak. Ik ook wel vaak als ik een restaurant zou beginnen, dan zou ik dat wel willen proberen met dat het helemaal plantaardig is. Ja, omdat het wel heel veel leuker is, omdat je gewoon heel veel dingen kan doen.
SPEAKER_08Maar je zegt proberen heb je zelf toch nog het idee dat je eigenlijk toch nog wel wat dierlijke producten nodig hebt om echt een lekkere manier samen te stellen.
SPEAKER_02Niet nodig, maar sommige dierlijke wat ik vind ik persoonlijk vind ik ook gewoon. Ja, er zit ook een geschiedenis achter, een soort van een culturele geschiedenis. Als bijvoorbeeld die Rokevoorkaas, die dan alleen maar in die schimmel in die grokwam en dat er dan zo'n kaas is. Dat vind ik wel heel magisch. Daarom kan ik er nog moeilijke afstand van nemen.
SPEAKER_08Op mijn vraag, wat het meest verrassende is dat hij heeft geleerd, heeft hij niet 1, 2, 3 een antwoord. Maar hij zegt.
SPEAKER_02Ik kan wel zeggen wat ik heel leuk vind. Voor met andere mensen bent die een beetje hetzelfde denken. En sommige mensen zijn veganistisch en andere mensen juist niet, maar ze zijn in een andere manier duurzaam bezig. Je leert dus wel heel veel van elkaar omdat je allemaal wel met hetzelfde, ongeveer op hetzelfde niveau bezig bent en je ook gewoon heel veel leert samen.
SPEAKER_08En hij houdt van het experimenteren met nieuwe technieken.
SPEAKER_02Dat je bijvoorbeeld mozzarella kan maken uit noten, dat is wel heel leuk. En dat je ook wel kan proberen kaas een soort van na te maken. Door ook diezelfde schimmels te gebruiken om toch weer een nieuw soort kaas te maken zonder zuivel, maar met notenmelk.
SPEAKER_08Jan zit pas in het eerste jaar en hij verheugt zich op wat er nog komen gaat.
SPEAKER_02Ja, ik zou nog wel wat meer in de chemie van bepaalde dingen willen duiken. Dat je dan die stof ook beter kan begrijpen.
SPEAKER_08Ondertussen heeft hij al een mooie stage geregeld bij restaurant Merkelbach, waar Dionne ook werkte.
SPEAKER_02Ja, het is wel een mooi restaurant. Veel huwelijkspartijen. Dus nu is het heel druk. Dat is wel heel leuk, dan zitten ze honderd man in zo aan de tafel in de tuin. Dat is heel mooi. En dan serveren wij vier, vijf gangen.
SPEAKER_08Jan gaat weer de keuken in om het hoofdgerecht te maken, terwijl ik mag aanschuiv voor het voorgerecht.
SPEAKER_03Hey, hallo. Leuk dat jullie zijn. Het is een volgerecht met een gegelde groene asperges met een basis van miso kokosdressing en canelinibonen.
SPEAKER_08En jawel met licht aangemaakte veldsla.
SPEAKER_03Met gepekelde rabarber en met een kleine salade van rucala en velsla. Ik hoop dat smaakt.
SPEAKER_08Wat ik even met je moet delen is de plantaardige caviar die Victor heeft gemaakt. Dat deed hij door Norivelle te vermalen en vervolgens te mengen met chiazaad, olijfolie, sojasaus en heet water. Echt een aanrader voor als je een keer je gasten wil imponeren. Na het vorige rechtwerk ik nog een korte blik in de keuken waar Jan en Jesse inmiddels in volle focus zijn.
SPEAKER_02Voel minuutjes nog, denk je? Je spitscoden moeten wel eens eerst. Denken, want dan kunnen we die radijsje.
SPEAKER_03Dit was het like.
SPEAKER_02Ja, perfect. Volgens mij is het goed hoor.
SPEAKER_07Dat zou het ergste kunnen zijn wat er misgaat.
SPEAKER_13Dat zou zeggen, als een allergie is in ieder geval een hele reactie. Dat het niet gecommuniceerd is of zo. Dat zou best wel heftig zijn.
SPEAKER_02Dat je iets aanbrandt op alle minuut. Dit niet bijvoorbeeld, maar bijvoorbeeld die saus of zo. Dus die hele molen waar je er heel veel tijd in stopt, dit kunnen we dan gewoon weglaten.
SPEAKER_08Riks, die al klaar is met zijn gerecht, schiet ze hulp bij het opmaken van de borden. Kun je de molen doen?
SPEAKER_02Ja, ik kan de molen wel doen. Als iemand daarna met een bonen, misschien wil jij de bonen doen. Oké, eerst komt de spitskol en dan kun je daarna om die spitskol een paar bonen doen.
SPEAKER_08Een paar minuten later is het zover.
SPEAKER_02Wij zijn Jan en Jesse. En we hebben voor jullie gemaakt geroosterde spitskol met.
SPEAKER_08Aan tafel proven we vol nieuwsgierigheid dit interessante gerecht.
SPEAKER_02Dat is een saus.
SPEAKER_13Yes. En zwarte bonen gepopt Oregano met knook.
SPEAKER_02En hebben we nog ingelegde radijsjes. En de bladeren van de radijs hebben we kort gewokt.
SPEAKER_08De saus van zwarte bonen met pure chocolade is wel wat stevig. Maar hij gaat erg goed in combinatie met die zure ingelegde radijsjes. En natuurlijk de goed geblakerde, maar dit niet-zwarte spitskom.
SPEAKER_02Wat waren we een team, jongen.
SPEAKER_08Jan en Jesse staan me ondertussen al op te ruimen in de keuken. Nou, de spanning is er inmiddels wel af en dat hoor je.
SPEAKER_02Papa Molen met een ole, ey, en te molen.
SPEAKER_07Hebben jullie een beetje gehoord hoe het ontvangen is?
SPEAKER_02Volgens mij goed. De bordjes waren ook redelijk leeg.
SPEAKER_08Ja, dat zag ik ook om mij.
SPEAKER_02Dat is de beste manier om te kijken.
SPEAKER_08Na dit gericht volgt nog het dessert, dat nog steeds vrij spicy, maar wel erg lekker is. En dan is het tijd voor mij om te polsen hoe de gasten het vonden. Heeft het ook de vleesheiders kunnen overtuigen? Als eerste spreek ik zo waar iemand die hier vanuit de Horeca Academie is.
SPEAKER_10We hebben daar een opleiding Next Gen chef. Dus het is een volledig plantaardige opleiding, waarbij we het niveau 2 mbo-opleiding volledig hebben omgezet naar een plantaardige variant.
SPEAKER_08Deze opleiding startte een jaar na de opleiding Plant Based Chef en heeft jaarlijks zo'n zes studenten. Ook hier loopt het dus nog geen storm. Zelf is deze docent geen vegetariër.
SPEAKER_10Ik probeer wel heel duurzaam en bewust. Dus als ik vis of vlees eet, dan heb ik erover nagedacht. Wat haal ik in huis, bij wie haal ik het. Hoe heeft het beestje het gehad? Maar vooral de postjes worden steeds kleiner.
SPEAKER_08Oké, deze man weet dus zelf ook wel de een en ander van koken. Hoe vond hij het me nu?
SPEAKER_10Ze hebben de lat hooggelegd. Je ziet dat ze echt zoekende zijn geweest van waar kunnen we de gas mee imponeren. Dus door het anders te doen wat je ziet in de reguliere horeca. Dus niet het standaard obeszientje, gevulde artschokje of de geitenkaas met honingen helemaal. Dan krijg ik helemaal kriebels op mijn rug. Dus dat hebben ze echt opgezocht. En dat is leuk.
SPEAKER_08Ja, dat is wel mooi, dat imponeren. Maar de bedoeling was natuurlijk dat de vleeseter overtuigd zou worden om zelf ook vaker plantaardig te koken, zijn deze recepten wel een beetje geschikt voor de thuiskok. Ik tref een gast die zijn vleesetende collega vanavond mee heeft genomen.
SPEAKER_07Lekker gegeten?
SPEAKER_11Het was heerlijk. Het was echt heel lekker. Ik heb genoten. Was het ook nieuw voor jou, denk ik, of niet? Nee, ik eet regelmatig vegetarisch. Jij had niet dingen kookt als vegetarisch.
SPEAKER_12Ik koot altijd vegetarisch zijn. Heel vaak veganistisch. Dus voor mij was het niet heel erg nieuw.
SPEAKER_07Nee, ik wat meekomen.
SPEAKER_12Maar was hij jouw plus en plus en.
SPEAKER_07En dit was jouw meest vleesetende vriend die je mee hebt genomen. Eigenlijk wel.
SPEAKER_12Eigenlijk elke lunch een kippenpoot.
SPEAKER_11Voor de eiwitten zegt hij dan. We hebben dus naast kantoor hebben we een erg lekkere slager zitten. Die echt versbelegde broodjes heeft van die kippenpootjes aan het spit en zo. Daar gaan we redelijk vaak heen.
SPEAKER_08Kijk, dit is dus precies de doelgroep. Kom dit menu hem bekoren?
SPEAKER_11Erg tevreden. Dat was erg lekker. Alleen maar lekkere gerechten gehad. Ik neem de recepten mee naar huis.
SPEAKER_07Wat vond je het meest verrassend?
SPEAKER_11Tweede gerechtje met een soort caviar van sesam en Norie, geloof ik. En Gimbus zit erin, aspergjes. Die vond ik het lekker stap.
SPEAKER_07Voor fijne smaak dan denk je eigenlijk wel. Zeker. En als je dit nou zo proeft, denk je dan van ja, waarom eet ik eigenlijk überhaupt nog vleeskanfort aan gewoon zonder?
SPEAKER_11In principe wel, ja. Ik denk wel dat het veel moeite kost om dit te maken natuurlijk. Je hebt niet altijd thuis zin om erg veel te kopen. Dus ja, dan is het wel makkelijk om voor je lunch ook even naar het slagertje te gaan, natuurlijk. Ik ga er wel op letten. En ik neem de gerechtjes mee. Ik zou graag een keer voor mijn vriendin hebben maken.
SPEAKER_07Wat vind je eigenlijk dat je wat minder vlees zou moeten eten?
SPEAKER_11Ja, wat minder kan altijd. Zeker. Dat zou wel ook beter zijn voor het milieu natuurlijk, voor de mens.
SPEAKER_12Voor jezelf misschien ook.
SPEAKER_11Zo zijn er overal dingen.
SPEAKER_07Jind dat hij een buikje heeft.
SPEAKER_12Ja, dat kunnen we wel zeggen. De buistraars kunnen dat misschien niet horen.
SPEAKER_11Maar de camera is niet bij. Ik heb gewoon een hartstikke goed sixpack. Er is geen camera bij.
SPEAKER_07Als er zelf voor jou gekookt is. Oké, het kost wat tijd. Maar stel dat iemand dat voor jou zou doen elke avond, zou je dan gewoon ook helemaal zonder vlees kunnen?
SPEAKER_11Op deze manier wel. Ja, als ze elke dag zo voor mij gekookt wordt, heerlijk.
SPEAKER_07Dat is toch leuk om te doen?
SPEAKER_08Nou, dat doel is in ieder geval bereikt. Hij vond het lekker. Daar begint het natuurlijk mee. Maar dit zetten we dus nog niet direct aan. Tot zelf plantaardig kokkerellen. Dan zie ik dat er een plekje vrijkomt naast de varkenshouder. Ik schuif snel aan.
SPEAKER_07Maar begrijp ik nou dat ik naast een varkenshouder zit?
SPEAKER_09Ja, zo kun je dat voor.
SPEAKER_07Oké, wat voor varkens hou je?
SPEAKER_09Ja, traditionele varkenshouder. Dat we het zo zeggen.
SPEAKER_07Mag ik je wat vragen stellen met de microfoon?
SPEAKER_09Het hoeft voor mij niet, maar je wilt toch je podcast verbinden.
SPEAKER_08Ik heb toch een beetje toch mee. Hij blijkt een derde generatie varkens.
SPEAKER_09Ik denk daar niet. Ja, mijn open heeft het bedrijf er neergezet. Mijn vader heeft het uitgebouwd en ik zit dan nog.
SPEAKER_07Met plezier, doe je het?
SPEAKER_09Heel veel dingen wel, sommige dingen niet. Alle werken hebben leuk.
SPEAKER_08Er volgt een verhandeling over regelgeving en alles wat er vanuit de overheid op hem afkomt als VH's.
SPEAKER_09Je bent meer bezig met plannen maken om te kunnen overleven als dat je bezig bent met diewezorg.
SPEAKER_07En toen werd je uitgenodigd voor dit diner. En wist je toen dat het een plantaardig diner zou zijn?
SPEAKER_09Dat wist ik, ja. Dat was mij te oren gekomen.
SPEAKER_08En wat mag je toch?
SPEAKER_09Dat lijkt net omdat je dieren hebt dat je ook dieren moet eten. Ik heet graag een stukje vlees natuurlijk, maar dat zou geen geheim wezen. Maar ik sta open voor andere dingen. En ik vond het wel interessant. Ik denk, ik vond een leuke uitnodiging. Ik had ook wat anders vanavond. Dat heb ik afgezegd.
SPEAKER_07Dat is goed teken. En dan ben ik natuurlijk benieuwd hoe is het eten hier bevallen. Prima.
SPEAKER_09Ik mag er niks van zeggen.
SPEAKER_07Zou je ook zelf zeggen: lekker of gaat dat het?
SPEAKER_09Nee, lekker? Nee, gewoon lekker. Ik vond het kwaliteit vanuit eten. Dus nee, prima.
SPEAKER_07Hoe vaak eet je echt vegetarisch?
SPEAKER_09Nou, ik kan wel zeggen nooit. Maar je eten bijna eigenlijk altijd vlees.
SPEAKER_07Maar dan ben ik toch benieuwd? Want je zegt het lekker gegeten. Maar heb je dan eigenlijk ook een beetje dat vlees gemist?
SPEAKER_09Nee, nee. Maar het is natuurlijk wel een hele bijzondere manier van bereiden geweest. Ik denk dat de kok zich van een pruimvier is met dat is. Ik heb vanavond al gezegd. We hebben natuurlijk in de familie ook wel mensen die vegetarisch eten. Als we met de familie gaan eten. Dan zijn we ergens en dan zie ik altijd de vegetarische bord als één. Niet echt uitnodigend voor mij. Vanavond was het uitnodigend.
SPEAKER_07Dus het heeft misschien een beetje je idee van vegetarisch eten een beetje positief beïnvloed.
SPEAKER_09Nou, ik weet zeker, als ik dit in een restaurant vaker zouden doen, dan zou dat voor mensen die vegetarisch eten een uitnodiging wezen.
SPEAKER_07Ik heb de bedoeling dat het ook een uitnodiging is voor mensen die vlees open, ik zou dit prima kunnen bestellen, maar ik zie mevrouw dit niet maken thuis. Nee, nee.
SPEAKER_09Dus dan doen we dan maar een stukje feest.
SPEAKER_08Het is natuurlijk heel gaaf dat dit al de tweede vleeseter is, die zegt dat hij plantaardige menu hartstikke lekker vindt. Maar wel jammer dat ze ook beide zeggen dat het wat te ingewikkeld is om thuis te maken. Wat dat betreft is de missie van de avond misschien toch niet helemaal geslaagd. Voor de studenten was het natuurlijk gaaf om zichzelf echt uit te dagen. Maar om de thuiskok te overtuigen, zou een wat simpeler menu volgende keer misschien toch een beter idee zijn.
SPEAKER_00Hij is zo fristrijd.
SPEAKER_02Ja, dit is.
SPEAKER_08Op de achtergrond klaagt Jan tijdens het schoonmaken over de vieze keuken.
SPEAKER_02Maanden lang is het niet zo hoog, maar het voor zeker weten. Moet je even die borstel erbij nog?
SPEAKER_08Nou, het lijkt me een goede eigenschap van een kok om hygiëne belangrijk te vinden. Wanneer alles schoon en opgeruimd is, vraag ik Jesse en Jan wat nou hun uiteindelijke droom is.
SPEAKER_13Agelopen weken had ik een beetje te denken: oké, een kookboek. Dus ik ben al iets meer gaan documenteren wat ik allemaal soort van heb bedacht. Vroeger ook nog gezegd van ja, ik zou ook wel een tv-chef.
SPEAKER_07Ik zit je wel door. TV-chef.
SPEAKER_13Wie vriendin zegt van ja, maar ze zouden zeg maar 80% eruit moeten knippen, want vanwege de dingen die je zegt die niet kunnen.
SPEAKER_08Jans dromen gaan een andere kant op.
SPEAKER_02Ik hoop gewoon dat mensen wat meer verbinding krijgen met wat ze eten en wat bewuster zijn wat ze eten en waar het vandaan komt, dat is mijn allergrote droom. Ik hoop natuurlijk ook een eigen restaurant of je te hebben. Dat is wel mijn droom. En ik zou nog heel graag de nieuwe winkelkeer willen werken.
SPEAKER_08Aan ambitie geen gebrek. En aan koken ze trouwens ook niet. Het is gewoon een waanzinnig idee dat er elke keer twaalf leerlingen van dit soort gedreven jongens en meisjes van de opleiding afkomen die de horeca gaan bestormen met hun talenten en idealen. Die Jonnen baat er dan ook flink van dat er dit jaar geen nieuwe klas kon starten. Maar ze laat het er niet bij zitten. Ze richt nu juist haar pijlen op de reguliere koksopleiding.
SPEAKER_05Op dit moment mijn project is om juist die opleiding veel meer. Ik wil niet zeggen onopgemerkt, maar ook gewoon echt een nieuwe kant op te sturen. Toevallig waren we bezig met een lesontwikkeling van het derde jaar van gespecialiseerd kok. Dat is een vierjarige niveau 4 opleiding. En daar was eigenlijk de insteek een klassiek hoofdgerecht als eindtoets. En toen zei ik, nee, dit moeten we niet gaan doen. Zij moet eigenlijk ook kunnen laten zien dat ze een volwaardig plantaardig hoofdgerecht kunnen maken. Dus die opleiding wordt al veel meer die kant op gestuurd.
SPEAKER_05Want ik vind dat wij ook als ROC van Amsterdam daar echt wel een voortrekkersrol in moeten nemen. We zitten in de hoofdstad. We hebben alle soorten restaurants in een straal van een paar kilometer om de school heen zitten, heel veel plantaardig. Dus ik vind ook dat wij dat als school moeten weerspiegelen.
SPEAKER_08Ja, dat is natuurlijk een ontzettend goed idee. Want het is ook belangrijk dat al die reguliere chefs degelijk plantaardig leren kopen. Maar ik denk toch dat er echt iets verloren gaat als deze opleiding zou stoppen. Het is een plek waar mensen hun idealen in de praktijk kunnen gaan brengen. En stel je eens voor wat voor een kennis zij straks weer overdragen naar hun nieuwe collega's in de restaurants waar ze terecht gaan komen. Of er in het schooljaar 27, 28 wel weer een nieuwe plantbeest chefopleiding start, is afhankelijk van het aantal aanmeldingen.
SPEAKER_08Dus ben jij een idealist met kooktalent? De link naar de website staat in de show notes. En nou kan ik me ook goed voorstellen dat er thuiskoks of restaurant Koks denken. Nou, ik wil ook nog wel wat meer van die plantaardige technieken onder de knie krijgen, maar ja, een hele ROC-opleiding, dat is niet echt iets voor mij. Dan is daarvoor nog een andere optie.
SPEAKER_05We bieden ook een vegan cursus aan, die geef ik ook toevallig. En dat is een tienweekse cursus in de avonduren. En daar zitten ook wel eens reguliere chefs tussen. En dan gaat het meer om als ik al weet hoe ik pasta moet maken, maar ik wil een plantaardige variant, hoe doe ik dat dan?
SPEAKER_08Ik bedank Jan, Jesse en Dionne dat ze op deze drukke avond tijd hebben gemaakt voor mij en mijn microfoons. En natuurlijk het hele ROC-team en Sfin voor het heerlijke diner. Je kunt de recepten terugvinden op de website van mijn NuNL en de volledige link vind je in de show notes. Stichting Symbio maakte deze podcast mede mogelijk en Michiel van Poelgeest zorgde voor de mixage. Ik bedank alle donateurs die deze podcast ondersteunen. En ben jij daar nog niet een van? Ga dan naar studioplantaardig.nl en doe een eenmalige of maandelijkse donatie.
SPEAKER_08Dank je en tot de volgende!
SPEAKER_02Kijk, deze is schoon, kijk dan. Oh my god! Kom maar aan!
SPEAKER_05Nee, alleen maar goede geluiden uit de zaal. Iedereen heeft echt super lekker gegeten.
Hoe vordert de plantaardige revolutie? In het Studio Plantaardig Journaal neemt Esther Molenwijk met Pablo Moleman het laatste nieuws door. In deze aflevering: Ongehoord komt met stuitende beelden van bekroonde boeren...
Onlangs werd bekend dat kweekzalmen tegenwoordig kippenresten gevoerd krijgen. Het veroorzaakte veel ophef, maar eigenlijk is het slechts een voetnoot in een dossier dat vaak onzichtbaar blijft: De aquacultuur. Hoe ziet...
Hoe vordert de plantaardige revolutie? In het Studio Plantaardig Journaal neemt Esther Molenwijk met Pablo Moleman het laatste nieuws door. In deze aflevering: Nieuwe organisatie zet zich in om “secundair” dierenleed in...
Veel vegans inspireren iemand in hun omgeving om ook vegan te worden. En als elke vegan één ander vegan maakt, eet heel Nederland binnen zeven jaar geen vlees, vis, zuivel en eieren meer. Maar waarom gebeurt dat niet?...
In het Vegan Journaal neemt Esther Molenwijk met Pablo Moleman (ProVeg) het laatste nieuws door op het gebied van de 'eiwittransitie'. Met dit keer: Nieuwe vleesconsumptiepeileing is uit: we eten al jaren minder vlees...