Skip to content
PodSubs
ShowsPeopleGuestsJobsNewsEvents
More
BlogPodCred
Menu
ShowsPeopleGuestsJobsNewsEventsBlogPodCredNetworksSign in
Join nowSign in
  • Shows
  • People
  • Jobs
  • News
  • More
    • Guests
    • Events
    • Blog
    • PodCred
    • Networks
    Join nowSign in

Studio Plantaardig

Studio Plantaardig artwork

#110 Micro-activisme: Hoe kan jij plantaardige impact maken? Deel 1

Mar 13, 202649 minAudio
ShareXLinkedInFacebookWhatsAppEmail

Wat zijn laagdrempelige maar zinvolle dingen die iedereen doen om een plantaardige revolutie te ontketenen? Oftewel: ‘micro-activisme’, zoals Teun van de Keuken het laatst in de podcast noemde. Download: "Tools voor micro-activisten" _____________________________________________________ Samen maken we meer mogelijk, steun onze podcast en help ons groeien met jouw donatie: studioplantaardig.nl/donatie _____________________________________________________ Om erachter te komen wat je allemaal kan doen, heb ik het aan onze luisteraars zelf gevraagd. Velen stuurden hun acties in via onze social media. Nu presenteer ik 10 acties die mij impactvol lijken én die bereikbaar voor iedereen. In deze aflevering de eerste 5, rechtstreeks verteld door de luisteraars zelf. Research: Mara Ruijter Audio mixage: Marlon van der Pas, Nothing Blank Help ons het plantaardige nieuws te verspreiden: deel deze podcast. Ga naar studioplantaardig.nl en volg ons via BlueSky, Mastodon, Instagram, Facebook, YouTube, TikTok & #StudioPlantaardig Geef onze podcast ook een rating en schrijf een mooie recensie. Alvast enorm bedankt!

Audio and video play straight from the show's own hosting. PodSubs stores and serves no media.

Transcript

From the show. Tap a time to play from there.

SPEAKER_02Verbeter de wereld met VorkMS. Mijn naam is Esther Molewijk en dit is Studio Plantaardig. Regelmatig vragen luisteraars me: wat kan ik zelf doen? Ik wil in actie komen. Ik wil een steentje bijdragen. Ik wil die plantaardige revolutie ontketen. Wat kan ik doen? En eerlijk gezegd heb ik daar dan geen pas klaar antwoord op, dus ik heb besloten om het uit te zoeken. Wat zijn laagdrempelige, maar zinvolle dingen die iedereen kan doen.

SPEAKER_02Oftewel microactivisme, zoals Steun van der Keuken het laatst noemde. Misschien ga jij graag met mensen in gesprek. Of ben je juist contact verlegen. Misschien heb je veel geld. Misschien heb je juist veel tijd. Misschien kun je geweldig koken of zit je het liefst achter je computer.

SPEAKER_01Voor iedereen werkt iets anders. Ik had in eerste instantie altijd zoiets van: ah, weet je, die zendingsdrang. Nee, zo ben ik niet. Nou, dat is wel veranderd.

SPEAKER_02Om naar achter te komen wat je allemaal kan doen, heb ik het aan onze luisteraar zelf gevraagd. Velen van jullie stuurden hun acties naar ons in. En na een enorm lastige selectie presenteer ik 10 acties die mij impactvol lijken en die bereikbaar zijn voor iedereen. In deze aflevering krijg je de eerste vijf rechtstreeks verteld door de luisteraar zelf. Nummer 1. Voor de eerste actie sprek ik Femke van der Klauw, voorzitter van de Stichting Community Kitchen in Den Haag.

SPEAKER_03Wij studeren allemaal dus aan het University College. Dus al in het één gebouw waar studenten zowel wonen als studeren. Ik doe zelf richting Internal Justice. Dus dat gaat over internationaal recht, maar ook rechtvaardigheid verkrijgen op andere manieren buiten het rechtdom.

SPEAKER_02Het is een bijzondere universiteit. Er zijn zo'n 200 studenten die ook samen in één gebouw wonen. Een gebouw met een grote horeca keuken die niet in gebruik was. En zo kreeg haar voorganger vier jaar geleden een ingeving.

SPEAKER_03Ze zag die keuken, ze dacht waarbezit en de behoefte aan. Gewoon goedkope maaltijden, gewoon goed samen eten. Want iedereen hier woont op zijn eigen kamertje. En dan dat dat ook nog duurzaam kan en dat je gewoon veganistische maaltijden aanbieden met geredde groenten.

SPEAKER_02Ze wilde dus maaltijden gaan maken met geredde groenten en helemaal veganistisch.

SPEAKER_03Het is allereerst ook een duurzaamheidsinitiatief. En veganistie is natuurlijk gewoon waar we het met alle heen moeten. En het is ook een manier om te laten zien van al deze studenten of andere mensen die wel eens komen eten, het kan wel. Het is niet zo ingewikkeld om lekker veganistisch eten te maken. En daarbij komt natuurlijk ook dat veganistisch eten heel inclusief is. Want de een mag geen varken vanwege religie. De andere is cijfintolerant.

SPEAKER_03De ander mag weer niet dit. Dus als wij gewoon dat allemaal naar uitschrappen en gewoon zeggen van hé, we maken het met milemanen allergenen. Dan heb je gewoon zoveel mensen die daar ook baat bij hebben, buiten alleen de specifiek veginische studenten.

SPEAKER_02Plantaardig eten heeft dus ook allemaal extra voordelen. En dan over die geredde groente. Elke maandag gaat een groep van vier vrijwilligers met grote trollies naar de markt.

SPEAKER_03Dat is een van mijn favoriete shifts. Wij doen dat altijd op maandag. En dan komen we eraan. We komen op maandag vlak voor het sluit: heb je iets wat je anders weg zou gooien, wat je aan ons mee zou willen geven. En dat doen ze dan ook graag. Want het is win-win. Zij moeten volgens mij betalen als ze dingen weg moeten gooien. Maar het zijn ook mensen die graag willen dat zij doen, hun groenten die zij hebben, dat die opgegeten worden. En ondertussen is het heel leuk, want ze kennen ons. Dus dan komt er zo vaak in je zegt, hé, dat zijn jullie weer.

SPEAKER_03Dus je bouwt echt een band op met de mensen op die markt ook.

SPEAKER_02Wat ze meekrijgen, zijn natuurlijk alleen de verse producten. Daarnaast moeten ze sommige dingen inkopen, zoals kouscous of rijst.

SPEAKER_03Dus maandagmiddag is de buit. Dan maandagavond, als we bepaald hebben wat we gaan koken, dan sturen we een bericht, want we hebben een groep gezet met alle mensen in dit gebouw. En dan sturen we een poll met hey, dit is dat we gaan koken. En dat is ook waar mensen kunnen zeggen of ze gaan komen of niet. En dat is hoe wij een beetje kunnen gokken, hoeveel moeten gaan maken. En dan gaan we koken op dinsdag.

SPEAKER_02Oké, en hoeveel mensen wonen er in het gebouw?

SPEAKER_03Ik denk er wonen 200 mensen. Ik denk, we hebben 80 tot 100 mensen die hem altijd halen elke week.

SPEAKER_02En dan hebben jullie dus ook een speciale kok die dan met alles wat er aan is gekomen, moet gaan verzinnen. Van hoe maken we ervan?

SPEAKER_03Echt maar? Ja, er zijn waarschijnlijk: het is allemaal seniorwerken.

SPEAKER_02Samen met vrijwilligers maakt Vemke de recepten.

SPEAKER_03Ja, ondertussen dat leer je. Het is ervaring. Wat maken we vaker wat doen we? Het is heel veel googelen. En het is ook gewoon op je gat durfgaande. Soms maken we iets en het pak niet uit zoals je denkt dat het is, maar je moet toch dingen uitproberen.

SPEAKER_02Ja, en dan zijn de eters wel een beetje vergevingsgezind.

SPEAKER_03Ja, wel. Ze krijgen een voedzame maaltijd waar ze niet voor hoe hoeven te koken voor 3 euro per week. Ze doen niet zo moeilijk.

SPEAKER_02En dat goeren lijkt tot heel uiteenlopende gerechten.

SPEAKER_03We hebben sturfry gemaakt met zoete aardappel en paksoi. Volgens mij ging dat bliksem ook doorheen tomaten. En tofu. We hebben chili gemaakt met maïs en tomaat en soja stukjes. We hebben daal gemaakt met heel veel zoete aardappel en linsen en pompoen.

SPEAKER_02In totaal werken er 18 vrijwilligers in de community kitchen.

SPEAKER_03Nou, we hebben vier chips in de week. Maandag gaan de vier mensen naar de markt. 7 mensen meestal koken. Dan heb je drie of vier mensen die het dan daadwerkelijk serveren aan docenten. En dan heb je drie mensen die nog schoonmaken dinsdagavond.

SPEAKER_02Ze vragen drie euro per persoon voor een maaltijd. En daar komen ze net van rond. Af en toe zorgen ze voor iets meer ruimte in de kast door een cateringklus te doen voor de universiteit. Als ik haar vraag naar de struikelblokken, weten ze eigenlijk maar één ding te noemen.

SPEAKER_03Wij wonen volledig op vrijwilligers. Dus ik denk zeker in het begin van het jaar moet je echt lobbyen om mensen om vrijwilligers te krijgen. Omdat de helft van de mensen hier, kennen ze initiatief natuurlijk niet, het zijn nieuwe eerstejaars krijgen. Dus dat is een probleem dat je genoeg vrijwilligers krijgt.

SPEAKER_02Inmiddels hebben ze er een stichting van gemaakt om te zorgen dat dit initiatief voort blijft bestaan. In het begin vond ze dat nog best lastig.

SPEAKER_03Soms moet je dan een notaris dat je echt denkt wat doe ik, wat ben ik aan het doen. Maar voor de rest, daadwerkelijk de runnen van de stichting gaat heel. Daar hebben we in principe niet zoveel moeite mee.

SPEAKER_02Verder zegt Vemk nog dat wanneer je eten maakt en verkoopt aan anderen, je wel een training nodig hebt.

SPEAKER_03We hebben allemaal BV training, we hebben allemaal de HACCP training. Die is verplicht vanuit de overheid als je in de hoge ka werkt. Dus we weten allemaal wat kan ik wel serveren, wat kan ik niet serveren. Je krijgt soms ook dingen van de markt, denk ik, jongens, het is gewoon beschimeld, dat ze het gewoon zelf niet willen weggooien bijvoorbeeld. Dus je kijkt wel goed van wat kan ik nog geven, wat kan ik niet geven.

SPEAKER_02Dit voorbeeld krijgt inmiddels navolging. In Utrecht richten studenten momenteel een soort gelijinitiatief op. En nu denk je misschien: ja, maar dit gaat helemaal niet op voor mij, omdat je geen student bent of geen grote groep mensen om je heen hebt om voor te koken. Maar plantaardig koken met en voor groepen mensen kan op allerlei manieren. Zo is er de groep Maastricht koos vier, die een wekelijkse plantaardige cokeworkshop geven voor een tientje waar iedereen bij aan kan sluiten. De leidse Peter Lean kookt in wijkhuizen samen met mensen die hun voedingspatroon willen veranderen, maar nog niet weten hoe.

SPEAKER_02Die komen vooral voor hun gezondheid en toevallig kookt ze dan helemaal vegan. En in Vlaanderen kookt Valerie Verbrugge één dag per maand vegan in een verzorgingshuis. En als je je nou afvraagt hoe je aan een keuken komt, daarvoor krijgen we een handige tip van luisteraar Moni Arts. Zij organiseert plantaardige etentjes in horecagelegenheden die normaal gesproken helemaal geen plantaardig aanbieden. Kortom, vind in jouw buurt een locatie en sluit aan bij een doelgroep die liefst nog niet plantaardig eet.

SPEAKER_02Bied aan om daar samen te koken. Misschien werkt het wel het best als je het niet plantaardig noemt, maar gewoon gezond. En ga samen met de mensen aan de slag. En wees niet te perfectionistisch.

SPEAKER_03Ik zou het echt gewoon simpel houden in het begin. Het is zo waardevol om gewoon met mensen samen iets te doen en om simpele maaltijden te maken. En dat waarderen mensen zo erg. Het hoeft niet allemaal in één keer goed en het hoeft niet allemaal in één keer soepel. En dus ik zou voor zeggen: probeer wat uit. Ga gewoon wat doen. Zet wat op. En als het dan even niet zo soepel loopt, dat is ook oké. Het hoeft niet allemaal in één keer een groot succesverhaal te zijn. Wij hebben er, denk ik, sinds het begin vier jaar over gedaan voordat we zijn waar we nu zijn.

SPEAKER_02Ondanks dat het haar wekelijks best wat tijd kost, is Vemke blij dat ze dit doet.

SPEAKER_03Het gebeurt gewoon allemaal een beetje om je heen. Of je bent ergens mee bezig. Maar op een gegeven moment kijk je naar hem terug en denk ik ben hier toch best wel trots op. Dat hebben we met z'n allen als groepje studenten toch wel mooi neergezet. En het loopt goed. En straks als wij allemaal weg zijn, dan loopt het nog steeds goed, omdat we het gewoon zo hebben opgezet dat het door kan blijven lopen. En het is gewoon zo leuk om te zien dat iedereen er enthousiast over is. Iedereen wil je wel helpen. Je hebt docenten die zeggen van hé, toen we bijvoorbeeld naar de notaris moesten, en zeiden van hé, heb je nog hulp nodig? Want aan alle kanten komt wel zoiets van, hé, hoe kunnen we helpen?

SPEAKER_03En we kunnen ook gewoon heel veel dingen zelf, natuurlijk. Dus het is heel leuk om te zien.

SPEAKER_02Nummer 2. Een andere manier om de plantaardige revolutie een flinke duw te geven, is met je geld. En daarvoor spreek ik Tom.

SPEAKER_00Mijn naam is Tom Takken. Ik werk bij ASML een aantal jaar in de technische hoek daar, maar ook heel veel betrokken met duurzaamheid en ik woon in Amsterdam.

SPEAKER_02Tom vindt dat je een verantwoordelijkheid hebt om te zorgen dat je je geld in goede dingen stopt.

SPEAKER_00Omdat geld dus echt heel invloedrijk is, dus ook al simpelw van op welke bank je het hebt staan, maakt heel veel uit. Want dat staat natuurlijk niet simpelweg op die bank. Die bank investeert dat voor jou. Dus of je dat bij ING doet of bij ASN. Dat maakt best wel uit voor wat de impact is van jouw geld op de wereld. Dus als jij je belangrijk vindt wat jouw impact is op de wereld, dan moet je ook nadenken over wat de impact is van je geld. En het is eigenlijk een best wel makkelijke stap die je kan zetten.

SPEAKER_00Omdat je het eigenlijk één keer uitzoekt of één keer van bank wisselt bijvoorbeeld. En vervolgens is dat best wel een stuk beter geregeld al.

SPEAKER_02Zelf stapte hij over naar de ASN bank.

SPEAKER_00Nou, was toen ik op de eerlijke geldwijze heb gekeken, dat is een website die dan vergelijkt voor bijvoorbeeld banken over hoe dit zij doen op onder andere duurzaamheidsgebied. En toen zag ik dat de ASN wel echt een stuk beter deed dan de ING. En ik dacht van nou, dan heb ik liever tot daar maar geld staat. Dus toen ben ik overgestapt.

SPEAKER_02Maar hij gaat een stap verder. Zo'n zeven jaar geleden besloot hij zijn spaargeld te gaan beleggen.

SPEAKER_00Ik merkte dat ik wel gewoon wat geld overhield aan het eind van de maand. En op een gegeven moment had ik een spaarpotje, maar vond ik het wel jammer om alleen rente te krijgen op mijn spaargeld. Want dat is natuurlijk niet zo heel veel. Dus toen heb ik een beetje verdiept: hoe werkt beleggen en wat is financieel logisch om daarin te doen. Ja, toen heb ik besloten om dan op de lange termijn te gaan beleggen. Dus niet dat ik meer druk maak over individuele bedrijven of dag tot dag veranderingen. Maar juist meer echt over de jaren heen van waar kan ik in beleggen.

SPEAKER_00Ja, en ik was wel heel geïnteresseerd in duurzaamheid toen. Dus dan ben ik ook meteen gaan kijken van nou wat zijn dan duurzame beleggingen die ik kan doen, zodat mijn geld ook nog een beetje iets goeds doet.

SPEAKER_02Ook via zijn bank kreeg hij handige informatie over duurzaam beleggen.

SPEAKER_00En eigenlijk via de AZM bank daar ook wel in gerold van wat voor impact geld wel niet heeft, omdat die heel mooi vertellen bij de verschillende fondsen die zij aanbieden van hoeveel CO2 je dan hebt bespaard door te beleggen in hun fonds ten opzichte van een gemiddeld fonds van een andere bank. En dan kan je echt zien dat al is een paar duizend euro, dat dat echt een enorme impact heeft, eigenlijk dat geld. Dus dat interesseert mij ook wel om dan te zorgen dat die impact in ieder geval goed is en niet negatief voor het klimaat.

SPEAKER_02Hij investeert nu op verschillende manieren. Om te beginnen in zogenaamde duurzame indexfondsen. Dat zijn fondsen die bepaalde bedrijven bundelen op basis van een thema. Een daarvan is specifiek gericht op duurzamere voeding.

SPEAKER_00Voor mij is dat wel echt een van de pilaren van duurzaamheid of persoonlijke duurzaamheid. Je hebt natuurlijk vliegen is een grote, maar ook je eetpatroon. Voor jou als persoon is dat een heel groot iets. Maar het is heel moeilijk om volledig plantaardig te eten, denk ik voor veel mensen. Dus ik dacht van nou, daar moet ook echt wat gebeuren. En dit indexfonds belegd dus in bedrijven die daar allemaal mee bezig zijn. Dus dat vond ik een heel interessante insteek. Het heet de Sustainable Future of Food.

SPEAKER_00Dus zij gaan over duurzaam eten. Dus het is voor een deel gericht op plantaardig eten. Dus het eten zelf tot het echt duurzaam is. Maar ook alles wat daaromheen zit. Dus hoe verbouw je het op een duurzame manier, hoe verpak je het op een duurzame manier, dat zit daar ook bij in.

SPEAKER_02Hij belegde dus al zijn geld in duurzame fondsen. En daarvan begon hij met 15% van zijn aandelen in dit specifieke voedselfonds. Maar eerlijk is eerlijk, het ging niet zo goed.

SPEAKER_00Dus ik ben blij dat het maar 15% was origineel. Want ik belegg er dus al 5, 6 jaar in, en het staat inmiddels op min 8%. Het heeft nog niet rendement geleverd.

SPEAKER_02Nee. Hoe is dat dan? Denk je dan van fotverloria heb ik nou niet gedaan?

SPEAKER_00Nee, want ik vind het wel een leuk fonds om in te investeren. En ik denk met beleggingen en dan is het ook altijd er zit een risico aan. En de andere indexfondsen die ik heb, die zijn wel goed gegaan. Dus over het algemeen ziet het er goed uit. Dus nee, ik heb er geen spijt van. Ik denk dat het misschien ook is omdat we nog redelijk vroeg in de eiwitransitie zijn. Dus ik hoop dat het misschien de komende tien jaar weer verandert hoe goed dit fondsen doet.

SPEAKER_02Tom is duidelijk niet zenuwachtig van aard. En het is mooi dat hij deze bedrijven blijft steunen. Tegelijkertijd is je impact wanneer je investeert in beursgenoteerde bedrijven ook weer niet zo groot. Want wanneer jij een aandeel koopt, verkoopt een ander. Dus per sado krijgt dat bedrijf niet direct meer geld. Al is een hogere beurswaarde natuurlijk wel wat waard. Een andere luisteraar tipte me nog op een mooi fonds van niet-beursgenoteerde plantaardige bedrijven.

SPEAKER_02Het gaat dan om Kale United. Ze investeren in disruptieve plantaardige bedrijven die nog niet op de beurs zijn. Denk dan aan Live Kindly, Oira, EJust en Juicy Marbles. Een investering aan zo'n fonds helpt die bedrijven dus direct met meer budget. Daarnaast kun je niet-beursgenoteerde bedrijven natuurlijk ook helpen door mee te doen aan crowdfundingcampagnes. Soms gaat het dan over aandelen, soms over leningen. Ook Tom doet hier regelmatig aan mee.

SPEAKER_00Ik was begonnen volgens mij met Mr. en Mrs. Watson. Dat was een plantaardig restaurant en plantaardige kaasfabriek. Machtig maakbedrijf in Amsterdam. En inmiddels ook in Smile, die maken van die tandenpasta tabletten en in een aantal zonneparken. En vandaag nog in Dozen Vier Cowboys, die dus bezig zijn met plantaardige kaas en melk maken zonder of nee, echte melk in kaas maken trouwens zonder koe.

SPEAKER_02Crowdfundingcampagnes kun je vinden op platforms zoals Crowdabout Now en Broccoli. Tom, waar schud nog wel?

SPEAKER_00Dit zijn ontzettend risicovolle investeringen. Omdat je in één bedrijf investeert wat geld aan het ophalen is om te groeien. Dus er is eigenlijk bij start-ups vaak een 90% kans dat het bedrijf failliet gaat. Dus ik richt me vooral op wat ik echt heel leuk vindaan. Omdat ik eigenlijk al aanneem dat er een goede kans is dat dat geld kwijt ben.

SPEAKER_02En ja, het moet gezegd worden: Mr. en Mrs. Watson, waar hij dus in had geïnvesteerd, hebben het niet gehaald.

SPEAKER_00Nee, dat was wel erg jammer inderdaad.

SPEAKER_02Wat betekende dat voor jouw belegging?

SPEAKER_00Nou, dat dat niks meer waard was. Ik had daar 1200 euro in geïnvesteerd. En dat was toen nul geworden. Dus dat was wel erg jammer natuurlijk.

SPEAKER_02Hij zat niet erg lang bij de pakken.

SPEAKER_00Nou, ik baalde er natuurlijk wel even van. Maar ik heb er in die zin wel vrede mee, omdat ik het wel een heel leuk iets vond waar zij mee bezig waren. En ze hadden dus eerst een restaurant in Amsterdam, daar was ik ook een keer geweest. Dus ik weet ook hoe lekker hun kaas en dergelijke was. Dus ik was wel blij dat ik dat had geprobeerd. Dus zo kreeg ik er wel vrede mee.

SPEAKER_02Toch gaat hij er gewoon mee door. In totaal investeert hij zo'n 15.000 euro in de voedseltransitie.

SPEAKER_00Zodra jij wat geld op een sparrekening hebt staan en je hebt nog steeds meer over, dan zou ik altijd aanraden om dat te investeren. Vooral als je nog jong bent en dus ook voor echt tientallen jaren kan gaan investeren. Want dan is het ook qua rendement een stuk interessanter om te doen. Ja, en dus qua impact al helemaal eigenlijk.

SPEAKER_02Ja, je moet alleen een beetje ermee om kunnen gaan dat het soms niet helemaal lekker loopt. Je moet niet echt een zekerheidssoeker zijn.

SPEAKER_00Nee, klopt. Dat is zeker waar. Het heeft wel meer risico dan spaargeld. Maar dus ook meer winst.

SPEAKER_02En voordat je nou denkt dat je er bij plantaardige investeringen alleen maar op toelegt. Ik zag dat het aandeel van het Kill United Fonds in de afgelopen zes jaar ruim schot verdubbeld is. En er zijn natuurlijk ook genoeg plantaardige startups die het wel goed doen. Hoe dan ook, je kan met je geld de transitie een stukje de goede kant opnutchen. Nummer 3. En dan even iets compleet anders.

SPEAKER_02Microactivisme kan ook heel goedkoop en makkelijk zijn.

SPEAKER_01Ik ben Mirjam van Elst. Ik woon in Graven, dat ligt vlakbij Nijmegen. En ik ben storyteller en ik help ondernemingen met hun duurzame verhaal om dat goed over de binnen te brengen.

SPEAKER_02Mirjam heeft een simpele manier gevonden om iets voor de dieren te doen.

SPEAKER_01Ik verstuur dus pakketjes. Want ik verkoop nog wel eens shit op de bekende apps. En dan gebruik ik ook tweedehands verpakkingsmateriaal. Daar staat dan mijn naam en mijn adres op. Dus dat streep ik dan door. En op een gegeven moment dacht ik van hé, ik kan eigenlijk wel een sticker opplakken. Net zo makkelijk. En laat ik nou toevallig activistische stickers in huis hebben. En toen dacht ik van hé, als ik dat nou eens ga doen.

SPEAKER_02Haar dierenactivisme begon gek genoeg nadat ze voor een bedrijf werkte dat aan de V-industrie leverde.

SPEAKER_01Ik heb lang in de veterinaire farma gewerkt. Daar ben ik echt per toeval in gerond. En beetje bij beetje leerde ik meer over de industrie.

SPEAKER_02Het was een bedrijf dat vaccins voor dieren in onder andere de bio-industrie maakten. Een eye-opener was het moment dat ze een relatiepresentje voor hun klanten gingen maken.

SPEAKER_01Ik werkte voor marketing communicatie en wij gingen spullen branden. Want het is fijn om klanten leuke goodies te geven. En dan is het handig als daar je logo bijvoorbeeld op staat. Dus wij vroegen aan de salesmannen van, hebben jullie nog ideeën om voor spullen om te branden. En toen kwam er iemand terug en die zei. Nou, weet je, zo'n knuppeltje. Ja, misschien is dat een goed idee om dat te branden. Om daar als logo op te zetten. En toen dacht ik, wat bedoel je nou eigenlijk met zo'n knuppeltje?

SPEAKER_01Nou, dat is dus ja echt letterlijk een klein knuppeltje. Waar je de V-houders door een kippenfabriek lopen. En je ziet het verschil tussen een kip die goed legt en een kip die niet goed legt. En die kippen, ja, die worden dus een knuppeltje doodgeslagen.

SPEAKER_02En toen dachten jullie salesmedewerker in Al zijn wijsheid, dat is leuk, als we ons logo op die knuppel zetten. Ja, dat hebben we dus uiteindelijk niet gedaan. Om geen verhalen der wereld in te helpen, ik heb het nog even gecheckt. En in Nederland worden voor zover ik kan achterhalen geen knuppels gebruikt bij doden van kippen. Het ging dan ook om een Duitse collega van Mirjam. Mogelijk gebeurt of gebeurde het wel in de Duitse ve-industrie. Hoe dan ook, voor Mirjam was het duidelijk.

SPEAKER_01Ja, nou ja, wegwezen. Ik was toen al vegarisch. Ik had toen mijn huidigeparn al goed, die was vieken toen bij elkaar ontmoeten. En natuurlijk ergens knaag het. En ik zat ook regelmatig op de snelweg achter die vrachtwagens met varkens en kippen en van alles. En toch nam ik iedere keer weer die afslag van naar het bedrijf toe om daar toch weer achter mijn laptop te gaan zitten. Tegelijkertijd weten ze van ja, dit is niet oké en dit is niet voor mij.

SPEAKER_01Maar ja, die gouden kooi waar je dan in zit. En toen heb ik echt besloten van oké, daar ga ik dus uit. Dit kan echt niet meer. Ik moet hier gewoon echt weg.

SPEAKER_02Zeven jaar geleden stapte ze dus op. En toen werd ze, in zekere zin, activist.

SPEAKER_01Ik vind dat woord activistar hangt zoveel aan. En voor mij is dat nog steeds iemand. Ik weet dat dat niet zo is. Maar voor mij is dat nog wel steeds iemand die echt op zo'n zo'n zeepkist staat en zich zeg maar, in het midden van de stad en zo, en dan hele grote woorden en hartschreeuwt. En zo zie ik mezelf niet. Maar ik weet wel, in het oog van anderen ben ik wel een echt activist, omdat ik me uitspreek. Maar ja, ik ben me wel echt gaan uitspreken.

SPEAKER_01Ik had in eerste instantie altijd zoiets van. Ah, weet je, die zendingsdrang. Nee, zo ben ik niet. Nou, dat is wel veranderd.

SPEAKER_02Mirjam spreekt zich dan ook vaak en expliciet uit op social media. En daarnaast is een van haar kleine verzetsdaden: stickers plakken op postpakketjes.

SPEAKER_01Want ja, weet je, ik breng dat pakketje natuurlijk weg naar het punt. En daar zien ze hem dan. En degene die het oppakt, ziet het pakketje dan met sticker. En het hele traject gaat dat dan door, en dan komt het uiteindelijk aan bij de ontvanger.

SPEAKER_02Mirjam leest wel 100 boeken per jaar die ze daarna verkoopt en ook kleding verkoopt ze regelmatig. In totaal gaat het wel om zo'n 100 pakketten per jaar, die dus elk door meerdere handen gaan. Met heel verschillende stickers erop.

SPEAKER_01Bijvoorbeeld stickers van de Partij voor de Dieren, uiteraard in verkiezingstijd. En ik heb ook een sticker met melk is altijd moedermelk. Dat vind ik ook een hele mooie van de NVV ook zuivel. Gaat ook over zuivel. Melkje kan zonder. En dan heb ik ook nog stickers van Koning.

SPEAKER_02Koning is een organisatie die hondenvlees promoten. En dat roept regelmatig boze reacties op. En dat is nou precies het idee. Zo zetten ze mensen aan het denken. Waarom vind ik hondenvlees een probleem? Terwijl ik wel varken eet. Mirja plakt de stickers ook wel eens in de buitenruimte op Lantarenpalen bijvoorbeeld.

SPEAKER_01Maar dat is toch iets minder satisfying op de een of andere manier. Waarom? Vet ik niet. Dit is gewoon het idee van dat pakketje dat al die mensen hebben dat fysiek in hun handen en dan zien ze hem. Op de een of andere manier vind ik dat gewoon een heel fijn idee. A die stickers kun je op verschillende manieren komen. Ja, dat varieert. Soms koop ik ze. Bij de NVV heb ik ze in het verleden gekocht.

SPEAKER_01En soms heeft een organisatie een tijdelijke actie en dan kun je ze bestellen. Dus dan doe ik dat. En van Konink kreeg ik ze toevallig laatst.

SPEAKER_02Op Instagram kom ik het account Vegan.sticker tegen, waar je je stickers kan kopen met de tekst: diervriendelijk vlees bestaat niet. Je kunt trouwens ook gewoon zelf een knallende slogan bedenken. Ik zie dat je voor een tientje wel duizend stickers kan laten drukken. Ik vraag Mirjam tot slot waarom ze juist deze vorm van activisme heeft gekozen.

SPEAKER_01Omdat het zo makkelijk is, omdat iedereen dit kan doen. Hoeveel moeite kost het nou? Dat pakketje stuur ik toch. En dat plak ik toch dicht. Dus waarom plak ik daar dan niet even een sticker op?

SPEAKER_02Tja, zo klein kan activisme dus zijn. Vlak na ons gesprek stuurt Mirjam me nog een voice berichtje. Ze was nog iets vergeten te vertellen.

SPEAKER_01Wat ik ook nog doe, ik plak stickers op kinderboeken. En dat zijn dan kinderboeken die ik vind in minibeeps met een geïdealiseerd verhaal over de boerderij, met alleen maar blije dieren die natuurlijk nooit naar het slachthuis gaan. Ja, dat is natuurlijk niet waar. Dus daar plak ik dan ook stickers op, zoals melk is voor baby's, en het kan ook zuivelvrij.

SPEAKER_02Het lastige van stickers plakken is dat je natuurlijk nooit precies weet wie en wat je bereikt. Maar toch help je een stukje mee om de heersende norm van vlees, zuivel en eieren te doorbreken.

SPEAKER_01Het is maar echt heel klein, maar het voelt toch wel een beetje als rebels. Stikkerplak.

SPEAKER_02Wie had dat ooit gedacht. Ja, hè. Nummer 4. Voor het vierde staaltje microactivisme gaan we door naar Anne Tilanus.

SPEAKER_04Ik ben Anne. Ik ben 32 jaar. Nee, dat is een leugen. Ik ben 31 jaar, ik ben binnenkortjarig. Ik woon in Gouda samen met mijn man, mijn dochter van bijna twee, en onze poes. En in het dagelijks leven werk ik als gedragsexper bij AZMBank.

SPEAKER_02Anne doet vrijwilligerswerk en voor haar is dat heel vanzelfsprekend.

SPEAKER_04Ja, ik wil wat terugdoen voor de maatschappij. En daar ben ik denk ik mee opgevoed. Mijn ouders hebben dat ook altijd gedaan. En ik ben in mijn studietijd bestuursjaren gaan doen. Voor de volleybalvereniging waar ik bij zat, heb ik het een en ander gedaan. Omdat je niet alleen maar wil nemen, maar ook wat terug wil geven.

SPEAKER_02En ze zet zich nu in voor de NVV, de Nederlandse Vereniging voor Veganisme.

SPEAKER_04Vrijwilligerswerk voor de NVV. Dat ben ik gestart vlak nadat ik via de NVV in aanraking was gekomen met de Vegan Challenge. Die heb ik zelf gedaan. Dat was voor mij echt een life-changing moment waardoor ik veganist ben geworden. En toen dacht ik, ja, ik wil ook wat terugdoen, kan ik niet ook voor die Vegan Challenge gaan werken.

SPEAKER_02Het kwam goed uit, want er was een vacature.

SPEAKER_04Dat was voor iemand die het leuk vond om in het team recepten mee te helpen met het bedenken van recepten. En die dan eens in de zoveel tijd op een kookdag te maken, te proeven en te fotograferen. Maar dat wordt dan gedaan door mensen die het hebben met fotografie, want daar ligt mijn talent alweer niet. En zo zouden die recepten dan uiteindelijk, als ze goedgekeurd worden, online geplaatst worden.

SPEAKER_02Wat leuk. Dus toen moest jij opeens recepten gaan schrijven.

SPEAKER_04Ja, en dat is best wel gek als je eigenlijk pas net veganist bent. Dus het begon ook eerst met een beetje recepten van de anderen testen. En daardoor denken, oh, nou, dit kan ik ook wel. En bovendien had ik nog een hele map met recepten, die ik ooit uit supermarktplaatjes had geknipt. En die kon ik allemaal veganisen. En zo had ik een hele hoop volraad.

SPEAKER_02En als je denkt dat dit zomaar een gezellige eetclub is, dan heb je het mis. Ze pakken het serieus aan.

SPEAKER_04We hebben een werkwijze waarbij we eerst een recept op onze gezamenlijke Google Drive zetten. zodat iemand anders dat thuis kan uitproberen en kan daar feedback op geven. Dus dan wordt er al eigenlijk een betere versie gemaakt. En als die dan helemaal goed is bevonden, dan gaan we inderdaad bij een kookdag afspreken. En dan zijn we met meestal een club of vijf, zes mensen bij elkaar. En dan staan we in iemands keuken zes recep tegelijkertijd te maken. Wat een hele gezellige en chaotische dag is.

SPEAKER_04En dan hebben we aan het einde een paar hele mooie resultaten als ze inderdaad viking challenge waardig zijn.

SPEAKER_02Ze doen deze sessies zo'n zeven keer per jaar en daarnaast moet iedereen natuurlijk zelf allerlei voorbereidingen doen en recepten schrijven. Het kost Anne een paar uur per maand. Inmiddels is ze teamleider.

SPEAKER_04Dat betekent dat ik de kookdagen plan, de vergaderingen plan en lijop we afspreken wat we gaan maken bij, en wat er nog meer bij de NVV speelt. Maar ik ben daarbij ook aanspreekpunt voor allerlei andere zaken die spelen. En wat nu veel tijd kost, is dat we recent vanwege de campagne van de NVV heel veel tijd heb gestoken in de website weer een beetje een nieuw jasje steken en die er goed uit laten zien. Waarbij ik alle recepten, en dat zijn er in de afgelopen dertien jaar heel veel geworden, alle rececepten nog eens onder de loop heb genomen.

SPEAKER_04Tekstredactie heb gedaan, waarbij de fotografen nieuwe foto's zijn gaan maken. Dus daar zit al ineens heel veel tijd in.

SPEAKER_02Het werk mag dan vrijwillig zijn, er zijn wel degelijk duidelijke afspraken.

SPEAKER_04We hebben wel een bepaalde werkwijze met elkaar afgesproken en we hebben ook KPI's. Maar die hebben we wel zelf bepaald. En dat is ook een beetje een stok achter de deur. Maar we hebben geen jaarlijks functioneringsgesprek. Als een vrijwilliger zegt: ik ben even druk met wat anders thuis. Ik reageer even niet of ik kan er niet bij zijn, en dan worden ze niet door mij op het matje geroepen. Ze krijgen hoogheid op een gegeven moment de vraag gaat het allemaal goed.

SPEAKER_02Je moet wel goed nadenken waar je aan begint als vrijwilliger, benadrukt ze nog.

SPEAKER_04Nou, wat ik wel belangrijk vind is dat je weet wat je aan elkaar hebt. Dus op het moment dat iemand zich aanmeldt voor ons team. Maar we krijgen daar moeilijk contact mee of iemand is er nooit bij of levert niet echt werk, dan is iemand eigenlijk ballast. Dat klinkt heel flauw. Dus wat we proberen is toch wel mensen te vinden die echt zich er actief voor willen inzetten. Maar wel waarbij je afspreekt wat iemand kan bijdragen.

SPEAKER_04En is dat maar één uur in de maand, dan kunnen we daar misschien wel een manier voor vinden. Niet iedereen hoeft evenveel te doen, maar ik wil die afspraak wel hebben.

SPEAKER_02Ze komt nog wel eens mensen tegen die zich vanuit de beste bedoelingen voor van alles aanmelden.

SPEAKER_04Maar het zijn ook veel mensen die heel veel goed willen doen voor de wereld en eigenlijk te veel hooi op hun voorknemen. En dan bij allerlei dierenwelzijnsclubs bijvoorbeeld al vrijwilligerswerk doen of voor een eigen blog op nahoudt. En dan denken, dit past er ook nog wel bij, want ik draag de NVV een warm hart toe. En dat is heel fijn. Maar soms is het beter om te focussen op één ding en dat heel goed te doen. Want dan hebben wij eigenlijk als team net te weinig aan zo iemand die eigenlijk op heel veel borden aan het schaken is.

SPEAKER_02En dat betekent niet dat je met weinig uren niets kan doen.

SPEAKER_04In ons team is mijn man doet daar ook bij mee, maar die plaatst alleen de recepten online. Dus het is maar zo'n stukje: hij doet net dat ene waar wij heel blij van worden, want we zijn er zelf niet goed in.

SPEAKER_02Over het algemeen krijg je voor vrijwilligerswerk, het woord zegt het al, niet betaald.

SPEAKER_04Bij de NVV zijn volgens mij de meeste vrijwilligers niet gecontracteerd of iets dergelijks. Is het wel belangrijk dat je akkoord gaat met de huisregels die er zijn en dat je echt achter het veganisme staat. En omdat ik teamleider ben, krijg ik een kleine vrijwilligersvergoeding. En daarvoor heb ik inderdaad een soort contractje opgesteld voor de tijd dat dat loopt.

SPEAKER_02Maar daar is het dan duidelijk niet om te doen.

SPEAKER_04Het geeft gewoon een heel fijn gevoel. Het is die tijd met elkaar, maar dat dat als bonus heeft dat wij andere mensen inspireren om plantaardiger te gaan eten, vind ik er gewoon heel erg leuk aan.

SPEAKER_02Vrijwilligerswerk levert je dus ook veel op. En je kunt er echt iets mee betekenen. Veel dierenorganisaties moeten met kleine budgetten af en ze hebben natuurlijk grote ambities. Op dit moment zijn er diverse vacatures. De NVV zoekt bijvoorbeeld een bestuurslid, een redactieassistent en een vormgever. Wie voor het wat stevigere activisme wil gaan, kan vrijwilliger worden bij Animal Rights, waar ze op dit moment op zoek zijn naar onder andere mensen die de social media doen en die de infostands bemannen.

SPEAKER_02Dier en recht zoekt dan weer mensen die hun hele specifieke kennis en ervaring inzetten. Bijvoorbeeld juristen om te ondersteunen bij rechtszaken. Nummer 5. Voor de vijfde actie spreek ik een Vlaamse luisteraar.

SPEAKER_05Ik ben Jasbine. Ik ben denk ik nu een tiental jaar vegan. Ik werk als dierenaarte in Gent.

SPEAKER_02In haar werk helpt ze dus letterlijk dieren. Maar daarnaast deens ze niet terug voor een stukje microactivisme.

SPEAKER_05Het is wel een tijdje geleden, toen ik ook nog op kot zat in Gent. Ik beste echt wel die koffiekoeken ochtends, de chocoladekoeken. Ik leefde toen ook wel iets ongezonder dan nu. Ik vind dat veel moeilijker om gewoon een winkel binnen te stappen en te vragen of dat er bepaalde aanpassingen kunnen zijn. Dus ik heb gemaild naar een tiental bakkers in Gent, bij mij in de buurt, waar ik dan gemakkelijk iets zou kunnen gaan halen. En er is eigenlijk maar één iemand die gereageerd heeft.

SPEAKER_05Wat heb je gemaild naar ze? Ja, eigenlijk heel simpel: ik ben student en ik ben al zoveel jaar vegen en ik zoek eigenlijk een bakker die zou niet zitten om eens te proberen om zulke koffiekoeken te maken. Ja, enkel croissants of enkel chocoladekoeken. Dat was voldoende voor mij.

SPEAKER_02Laten we hier even stilstaan bij het woord koeken. In het Vlaams vallen daar croissants onder, chocoladebroodjes, koffiebroodjes. Eigenlijk alles wat van bladerdegen is en dat vaak bij het ontbijt wordt gegeten. Jasmine maelde dus tien bakkers met de vraag of ze die voor haar plantaardig konden maken. En jawel, één bakker reageerde.

SPEAKER_05Dat is bakkerij Frimout. Dat was van Dieter Vrimout. Dus ja, ooit keer agent.

SPEAKER_02Dieter Vrimout bleek dus wel te poren voor iets nieuws.

SPEAKER_05Hij zei dat hij dat wel zag zitten. Ik denk ook vooral omdat er mensen zijn met bepaalde intoleranties of dat hij daar al daar vraag naar gekregen had. En dan zei hij van kijk, ik wil eerst een keer proberen me enkel de croissant te. En dan vroeg hij of ik het zag zitten om een keer te komen proeven en feedback te geven.

SPEAKER_02Zo mag ze dus op bezoek bij de bakker om de eerste vegen croissant te komen proeven.

SPEAKER_05Ja, ik mocht meer naar van achter. Ze was wel niet zo dat iedereen naar stond te kijken. En dat was eigenlijk wel direct een vlotte babbelaar. Dat was eigenlijk wel gezellig. En dat was een croissant gelijk dat ik altijd al wist toen een croissant smaakte. Dus ik proefde dat helemaal geen verschillen. En hij was ook heel enthousiast. Dat was denk ik een achtal jaar geleden, toen dat er ook nog niet heel veel producten op de markt waren. Dus ik denk dat hij op dat moment wel ook wat verse producten.

SPEAKER_05Een van de eerste was die daar eigenlijk mee aan de slag ging. Dat was wel leuk.

SPEAKER_02En toen hij dus eenmaal op het schap lag, had jij toen een beetje het gevoel van ja, dan moet ik ook wel elke dag zo'n crusan komen halen. Want dan heeft hij dat speciaal voor mij gemaakt.

SPEAKER_05Ik ben wel heel vaak producten gaan halen, zoals ik zei, ik leefde toen niet zo gezond als nu. Maar de locatie zorgde ervoor dat ik iets minder dat moest doen. Omdat in Gent heel veel studenten zijn en eigenlijk zijn producten gingen wel heel vlot. Toen dat hij na een paar maanden het Vegan Summerfest stond, was hij ook al na twee uur uitverkocht. Dus dat is echt wel al genoeg.

SPEAKER_02En heb jij zelf ook een beetje geholpen om in het begin om klanten voor hem te werven? Dat je het dan al je vegan vrienden hebt verteld of zo?

SPEAKER_05Ja, ik zat toen heel erg op de Facebookgroep Vegan Gent en Vegans of Belgium toen. Daar heb ik wel een beetje reclame gemaakt. Dus ik denk dat het ook wel mede daardoor was dat ze hem wisten te vinden, maar hij heeft zelf ook wel reclame gemaakt. Ik denk dat hij ook vrij snel lut geworden is van die vegan groepen. En iedere keer als hij het nieuws probeerde, dan heeft hij dat ook wel iedere keer geadverteerd. Dus het was een beetje een combinatie van hem en ik die dan een beetje reclame maakte.

SPEAKER_02Dit is toch wel echt een succesverhaal.

SPEAKER_05Zo is dat dan ook wel een beetje tot een vriendschap geleid. Ik zie hem nu zo heel vaak niet meer. Maar nu maakt hij dus eigenlijk echt een heel groot gamma aan producten, donutszoek en chocoladebrood. Het is een beetje hetzelfde als rozijnenbrood, normaal gezien, relatie met melk wordt gemaakt, maar dan met chocolade. Bepaalde producten die het hij dan ook enkel nog vegan maakt en ook niet meer met dierlijke producten bijvoorbeeld. Omdat de smaak toch ongeveer hetzelfde is. Dus dat is wel positief.

SPEAKER_02Ik kijk op de website van bakkerij Frimout in Gent en inderdaad zie ik een enorm vegan aanbod. Appelkoeken, koffiekoeken, apricose koeken, speculooskoeken en ga zo maar door. Daarnaast heeft hij inmiddels twaalf soorten vegan gebak, allerlei vegan worstenbroodjes en belegte broodjes. Het mooie is, hij bereikt er ook zijn niet vegan klanten mee.

SPEAKER_05Bijvoorbeeld chocoladebrood. Dat was vroeger gescheiden. Hij had een vegan chocoladebrood en hij had een niet vegan chocoladebrood. En ik weet dat hij on een duur qua smaak. En textuur vond hij dat zo hetzelfde vond, dat hij dat gewoon allemaal enkel vegen heeft gemaakt. Dus mensen klagen ook niet over dat de smaak veranderd was. En dan ook natuurlijk als zijn eigen koffiekoeken, de gewone koffiekoeken, de niet vegen, als die opwaren en er lag nog vegenkoeken.

SPEAKER_05Dan durfden mensen wel ook al snel een keer zeggen van ja, anders heb ik niets. We kunnen het keer proberen. En dat die mensen dan ook wel beseffen dat die even lekker waren.

SPEAKER_02Ik vraag haar nog of ze in dat oorspronkelijk een mailtje aan al die bakkers ook iets heeft geschreven over de reden waarom ze vegen wilden eten, zoals dierenleed of milieuimpact.

SPEAKER_05Dat heb ik eigenlijk op dat moment niet gedaan. Ik wou hem ook niet te veel afschrikken of zo, in het begin, omdat ik snap dat mensen soms soms juist dingen niet gaan doen uit eventueel schuldgevoel over zo'n bepaalde verdedigingsstrategie. Dus ik houd een beetje in het begin vrij oppervlakker houden. Om den duur denk ik wel dat hij hem daar meer en meer voor opengesteld heeft.

SPEAKER_02Na haar succes in Gent heeft ze ook bakkers benaderd in Oudenarde, de stad waar ze nu woont.

SPEAKER_05En dat was er één. Bakker Bureau, een Oudeaarde, die ook teruggestuurd had, dat zeker wat proberen. Maar in Oudenarden zitten ook gewoon iets minder vegans, iets minder inwoners. Bij hem is het ook enkel gebleven bij de croissant en de chocoladekoek. En hij heeft ook wel een paar pacetterie. Ik weet niet hoe je dat aan het Nederlands. Ook een vlak van chocolade farboze, citroengebakjes, die hij ook op bestelling heel vaak kan maken, maar hij heeft wel tegen mij.

SPEAKER_05Hij zegt dat hij het niet standaard in de winkel legt, omdat hij gewoon meeget dat hij heel veel producten moet weggooien. Omdat in oude name toch de vraag iets lager is dan in genoeg.

SPEAKER_02Het is natuurlijk heel belangrijk dat er ook een doelgroep is voor het product. Zo merken ze dat ook in de supermarkt.

SPEAKER_05Ik heb het ooit ook weer in de supermarkt geprobeerd, maar dat gaat dus vaak over producten waarvan ik weet dat ze in andere winkels van die keten ook liggen. Bijvoorbeeld, ik weet niet van buiten hoe het product noemt, dat een soort giganzalm. Ja. Dat in de Delezen hier in de schappen ligt, behalve in mijn Delezen. En toen had ik wel heb ik dat ze het konden bestellen, en dat heeft hier een paar weken in de schappen gelegen, heb ik me ook wel verplicht gevoeld toen om heel veel foto te kopen.

SPEAKER_05Maar nu, de laatste twee weken heb ik het niet gelegen. Dus ik vrees een beetje doordat het niet zoveel succes heeft als ze het uit de hekken gehaald hebben, wat wel heel jammer is.

SPEAKER_02Jasmin heeft nog wel wat advies.

SPEAKER_05Een van de belangrijkste is: als je het zelf niet durft, op de persoon af, dat je inderdaad gewoon een keer kunt mailen of een berichtje sturen. Ik heb dat persoonlijk nog niet gedaan, maar ik heb wel gehoord van mensen dat als je heel persistent bent en een beetje durven te talken, dat je ook wel veel kunt bereiken. Als je niet meteen antwoord krijgt om het eventueel een tweede of derde keer te vragen, als het dan toch via mail is, dan is het ook maar een kleine moeite. Of eventueel mijn groep afspreken, dat je met een paar bent om het te vragen.

SPEAKER_05Als ze merken natuurlijk dat er meer vraag is door verschillende personen, dan gaan ze misschien sneller proberen om daar verandering in te brengen.

SPEAKER_02Ik snap het. Dus dat je om de beurt van ik ga het op maandag vragen en hij gaat het op dinsdag vragen, dus een beetje die van heeft u ook worteltjes staart. Ja, zoiets. En ik kan me ook voorstellen, wat ik ook wel slim van jou vond, is dat je zei van je hebt meerdere bakkerijen aangeschreven. Want dan heb je eigenlijk gewoon een soort van copy-past waarschijnlijk van je mail.

SPEAKER_05Ja, gewoon allemaal dezelfde. Ik denk als ik als ik het één bakker per week had gemaild en de eerste acht hadden mij al compleet genigerd, dan had ik waarschijnlijk niet zoveel motivatie meer om de laatste aan te spreken. Dus gewoon inderdaad zoveel mogelijk mensen aanspreken. En dan hopen dat het toch eentje interesseert.

SPEAKER_02En denk je dat het nog zou helpen om ook met tips te komen? Je zou deze boter kunnen gebruiken of je kunt hier en daar inkopen.

SPEAKER_05Moest ik daar genoeg verstand van gehad, dan misschien wel. Maar ik weet, ik heb ooit zelfs een keer croissants gemaakt en dat was niet zo'n heel goed succes. Dus ik laat het daar niet meer over aan. Maar als je daar verstand over van hebt, dan denk ik zeker, dat dat kan. Als je misschien niet zeg je het, de eer van de bakker met gaat door eventueel tips te geven en zijn expertise. Ik denk niet dat iedereen dat even leuk vindt, maar je kunt dat zeker wel proberen.

SPEAKER_02Met dit winkelactivisme, zoals ik het maar even noem, kun je echt een heel concreet resultaat boeken. Inmiddels is bij deze bakker 70% van zijn verkopen viekan. Boter heeft hij helemaal niet meer in huis en ook de slagroom is volledig vegan. En dat lijkt me een mooi resultaat van een avondje Melen. Tot zover de eerste vijf daden van microactivisme.

SPEAKER_02Zo hoort kun je alle kanten op. Binnenkort de andere vijf. En ja wel, dan komen zeker ook de spandoeken uit de kast. Tot slot nog even dit. Ik kreeg ontzettend veel reacties van luisteraars die met hun werk of hun specifieke project de wereld plantaardiger willen maken. Zo inspireert plantaardig diëtist Tine de Gree uit België mensen via haar social media kanaal. Zo schreef Jury Vul een boek over bonen. Elise van Ay van Greenish die helpt provincies in de eiwitransitie.

SPEAKER_02En Laura Skok heeft een verpakkingsloze plantaardige buurtwinkel op wielen in Utrecht. Emmy Meijer ontwikkelde een leefstijlprogramma op basis van plantaardige voeding en Sandra Vervoor treed al drie jaar op met haar theatervoorstelling Gewoontedier over hoe het is om als veganist te leven in een wereld waarin vlees de norm is. Robert biedt met zijn bedrijf Bees Churgers mensen een plantaardige burger aan. Jelke van Steenkisten schreef een vegan kinderboek en Marije startte een vegan camping in Frankrijk.

SPEAKER_02En zo kregen we nog veel meer projecten ingestuurd. Ik wil jullie bedanken voor alle inspiratie en mooie inzendingen. In deze aflevering heb ik me vooral gericht op het activisme dat iedereen in zijn dagelijks leven zelf kan doen. Maar ongetwijfeld maak ik ook nog eens een aflevering over hoe je je carrière een plantaardige draai kan geven. Dank aan alle microactivisten die meewerkten aan deze aflevering. Mare Ruter hielp me bij de research en Marel van der Pas deed de audiomissage.

SPEAKER_02En over microactivisme gesproken: vele luisteraars ondersteunen deze podcast met een donatie. Doe jij mee? Dank je en tot de volgende!

Open the transcript file

Hosts and Guests

Nobody is credited on this episode yet.

Credit the people on this episode

Be the first to rate this episode

More episodes

All episodes
  1. #125: Kunnen de plantaardige koks van het ROC een varkenshouder overtuigen?

    Nov 20, 202644 minAudio

    In 2022 startte het ROC van Amsterdam de opleiding tot Plant Based Chef, de eerste plantaardige koksopleiding van Nederland. De eerste klas zat al snel vol. Maar dit schooljaar is er geen nieuwe klas. Er waren te weinig...

    Credit the people on this episode

  2. Journaal #96: Plantaardige eiwitten zorgen voor hoger testosterongehalte

    Nov 13, 202644 minAudio

    Hoe vordert de plantaardige revolutie? In het Studio Plantaardig Journaal neemt Esther Molenwijk met Pablo Moleman het laatste nieuws door. In deze aflevering: Ongehoord komt met stuitende beelden van bekroonde boeren...

    Credit the people on this episode

  3. #124 Kweekvis: de snelst groeiende voedselsector die bijna niemand ziet. Met Tom Kools van Foodrise

    Nov 6, 202647 minAudio

    Onlangs werd bekend dat kweekzalmen tegenwoordig kippenresten gevoerd krijgen. Het veroorzaakte veel ophef, maar eigenlijk is het slechts een voetnoot in een dossier dat vaak onzichtbaar blijft: De aquacultuur. Hoe ziet...

    Credit the people on this episode

  4. Journaal #95: Komt de hoge rundvleesprijs Trump straks duur te staan in de verkiezing?

    Oct 30, 202645 minAudio

    Hoe vordert de plantaardige revolutie? In het Studio Plantaardig Journaal neemt Esther Molenwijk met Pablo Moleman het laatste nieuws door. In deze aflevering: Nieuwe organisatie zet zich in om “secundair” dierenleed in...

    Credit the people on this episode

  5. #123 Afhakers: waarom stoppen mensen met vega(n) en hoe houden we ze binnen boord? Met Lisa Stel (Lisa Goes Vegan)

    Oct 23, 202652 minAudio

    Veel vegans inspireren iemand in hun omgeving om ook vegan te worden. En als elke vegan één ander vegan maakt, eet heel Nederland binnen zeven jaar geen vlees, vis, zuivel en eieren meer. Maar waarom gebeurt dat niet?...

    Credit the people on this episode