Skip to content
PodSubs
ShowsPeopleGuestsJobsNewsEvents
More
BlogPodCred
Menu
ShowsPeopleGuestsJobsNewsEventsBlogPodCredNetworksSign in
Join nowSign in
  • Shows
  • People
  • Jobs
  • News
  • More
    • Guests
    • Events
    • Blog
    • PodCred
    • Networks
    Join nowSign in

Studio Plantaardig

Studio Plantaardig artwork

#111 Micro-activisme: Hoe kan jij plantaardige impact maken? Deel 2

Mar 27, 202658 minAudio
ShareXLinkedInFacebookWhatsAppEmail

Wat zijn laagdrempelige maar zinvolle dingen die iedereen kan doen om een plantaardige revolutie te ontketenen? We presenteren 10 acties die mij impactvol lijken én die bereikbaar zijn voor iedereen. In deze aflevering presenteren luisteraars: werkplekactivisme, doneren, protestacties, petities en klachten indienen. Download: "Tools voor micro-activisten" _____________________________________________________ Samen maken we meer mogelijk, steun onze podcast en help ons groeien met jouw donatie: studioplantaardig.nl/donatie _____________________________________________________ Research: Mara Ruijter Audio mixage: Marlon van der Pas, Nothing Blank Help ons het plantaardige nieuws te verspreiden: deel deze podcast. Ga naar studioplantaardig.nl en volg ons via BlueSky, Mastodon, Instagram, Facebook, YouTube, TikTok & #StudioPlantaardig Geef onze podcast ook een rating en schrijf een mooie recensie. Alvast enorm bedankt!

Audio and video play straight from the show's own hosting. PodSubs stores and serves no media.

Transcript

From the show. Tap a time to play from there.

SPEAKER_03Verbeter de wereld met VorkMS. Mijn naam is Esther Molewijk en dit is Studio Plantaardig. Wat kan ik zelf doen om een plantaardige revolutie te ontketen? Die vraag kreeg ik van vele luisteraars. Dus ik voeg het aan de luisteraars zelf. Velen van jullie stuurden hun vorm van microactivisme in. In de vorige aflevering van het 2 bespraken we de eerste vijf. In deze tweede aflevering presenteer ik weer vijf luisteraars en wat zij doen om de dieren van ons bord af te krijgen.

SPEAKER_03Nummer 6. We beginnen met een staaltje werkplek activisme. En daarvoor interview ik Dazy Scholten. Ze werkt voor de reisorganisatie Better Places.

SPEAKER_02Die hebben een hele sterke focus op duurzaamheid en dan echt in dat reizen. Voor de hand liggen, vliegen, accommodaties, daar kan je natuurlijk al heel veel winst maken. Maar ja als we het hebben over echte duurzaamheid, moeten we het ook hebben over eten. En reizen en eten gaan nou eenmaal echt samen. Dus ja, dat kwam eigenlijk al snel naar voren, vanuit mijn rol als impactmanager. Om echt ook te gaan kijken naar wat eten de reizigers, hoe kunnen we het makkelijker voor ze maken om plantaardig te gaan eten.

SPEAKER_03Nou moet je vakantiegangers niet te veel opleggen. Maar toch heeft ze een goede manier gevonden om dit in het reisplan te verwerken.

SPEAKER_02Dus voor elke locatie waar ze komen, geven wij tips voor restaurants waar ze naartoe kunnen gaan. En we zorgen ervoor dat die tips altijd een vegetaris of vegan restaurant zijn. En dan zonder dat heel dik bovenop te leggen, maar ze kijken gewoon van oh, ik ben nu in deze vreemde stad, oh, hier staat een tip voor een leuk restaurant. Ga ik daar naartoe en dan is dan dus een veganrestaur.

SPEAKER_03Maar naast de tips die ze hun klanten geven, is deze ook van practice what you preach. Dus ja, als wij deze boodschap overbrengen, dan moeten we ook naar onszelf kijken. Ze vroeg zich af, hoe kan ons bedrijf zelf met onze veertien medewerkers, plantaardiger worden. Ze kaart het aan bij haar werkgever en ze mocht er meteen mee aan de slag.

SPEAKER_02Ja, toen zijn we eigenlijk begonnen met het organiseren van een teamitje, begin we een vegan food tour doen, dat is natuurlijk een makkelijke stap. Dus daar begint al wat inspiratie.

SPEAKER_03De vegan food tour is toevallig iets dat deze zelf heeft opgezet. Het zijn tours door de stad langs vegan restaurants, met veel uitleg over het hoe en waarom. Dus ja, dat was voor haar een handige start.

SPEAKER_02En toen dachten we ook van ja, hoe kunnen we ook een beetje de diepte ingaan? Dus toen heeft Saskia mij gevraagd: kun je eens een presentatie geven over de voordelen van plantaardig eten. Dus dat heb ik gedaan. Voor al je collega's. Voor al mijn collega's. Dus dat is heel leuk. Want er kwamen heel veel vragen uit. Dus ik heb het heel positief gehouden. Ook echt van wat haal jij daaruit. Volgens Daisy werkt deze positieve aanpak het beste. Kijk, we kunnen heel erg uren kunnen we praten over. Ja, jij maakt al jaren een podcast over alleen dit thema. Dus zoveel te vertellen, maar probeer het behappaar te houden, dicht bij de mensen zelf en heel erg praktisch.

SPEAKER_02Dus ik heb laten zien van oké, wat doe je op je boterham? Ja, er is meer keuze dan alleen hoemes. En dan heb ik wat voorbeelden gegeven. Ik ben ook niet heel erg aan focus op gezondheid. Want mensen willen ook gewoon af en toe ha geslacht kunnen eten op brood. Dus ik heb het gewoon heel erg geprobeerd te houden. Van ja, wat eet je nu en hoe kun je een soortzelfde ervaring houden, maar dan door kleine veranderingen.

SPEAKER_03Ze vertelt wel degelijk iets over de milieuimpact en ook voorzichtig over dierenwelzijn.

SPEAKER_02Dierenwelzijn, ja, dat is natuurlijk mijn belangrijkste motivatie. Daar heb ik het ook wel over gehad, niet met verschrikkelijke beelden. Maar wel door te vertellen van ja, weet je, voor kaas gebeurt ook heel veel ellende. En voor eieren ook kippen dood, daar komt het gewoon op neer. Dus ik heb die boodschap wel verteld, maar kort en uiteindelijk vooral gefocust op wat kan dan wel en hoe kunnen we dit leuk maken. En na die presentatie aan haar collega's was het tijd voor een volgende stap.

SPEAKER_02En toen was eigenlijk de logische stap: zullen we anders met z'n allen de Veggie Challenge gaan doen? Dus dat zijn we gaan doen.

SPEAKER_03De Vegg Challenge is een initiatief van ProVeg, dat je uitdaakt om 30 dagen lang meer plantaardig te eten. En je krijgt daarbij allemaal tips en recepten.

SPEAKER_02We hebben twee teams gemaakt ook, want iedereen houdt wel van een beetje competitie, dus dan wordt het ook leuk. En toen zijn we dus een maand lang gaan proberen om thuis ook vegan te gaan eten. En dan hield iedereen het bij in die app. Want dat was een app bij. En aan het einde was er dan een winnaar. Maar ja, dan stopt het. En hoe ga je dan verder? En daar hadden ze al snel iets voor bedacht. Kijk, we houden allemaal van lekker eten. Dus toen hebben we eigenlijk met elkaar bedacht van dan gaan we een team lunch organiseren. Dus dat betekent dat ze één keer per maand.

SPEAKER_02Dan zijn er drie collega's die gaan koken voor het hele team. En er wordt altijd een thema aan gekoppeld. Dan kun je dan zelf bedenken. Dat kan echt van alles zijn. Bijvoorbeeld de kleur oranje is een keer een thema geweest, maar ook pees. En dat kan je dan interpreteren als vrede, maar ook als erte. Maar ook gewoon een land, Indonesië of Suriname. En de enige voorwaarde is dat hij helemaal vegan moet zijn, die lunch. En dat is ongelooflijk leuk. Want dan worden dus mensen die thuis misschien niet zo snel plantaardig koken, worden uitgedaagd om dus plantaardig te gaan koken.

SPEAKER_02En anders te gaan koken met andere ingrediënten aan de slag te gaan. Ja dat werkt gewoon ontzettend goed. Want sowieso natuurlijk de dag dat het dan zover is, dan komt iedereen naar kantoor, we hebben veel thuiswerkers, maar dan komt echt iedereen naar kantoor. Gaan we samen eten. Voor heel veel mensen allemaal nieuwe dingen proberen, lekkere gerechte testen. En we horen natuurlijk hoe ze het gemaakt hebben.

SPEAKER_03En het plantaardig koken, dat verraste kok zelf ook nog wel is. Ze geeft een voorbeeld.

SPEAKER_02Mijn collega Lukas, die had een kies gemaakt. En ja, daar zit natuurlijk ei in. En dat gebruikte hij niet. Dus hij had gevonden op het internet dat je daar ook zulke tovo voor kan gebruiken. Hij wist überhaupt niet van het bestaan, heeft het geprobeerd. En dat werkte heel goed. En dat was zo'n ontzettende eye-opener voor iedereen. Iedereen zat ook al, wauw, oké, ze hebben tover gemaakt en het was nog lekker ook. En ja, dat is gewoon zo'n leuke, positieve, verbindende manier om met elkaar daarmee aan de slag te gaan.

SPEAKER_02En dat werkte echt heel erg goed.

SPEAKER_03Er worden ook vaak recepten uitgewisseld na afloop. En inmiddels werkt het ook door in hun dagelijkse lunch op kantoor, die was altijd al vegetarisch, maar er werd voorheen nog wel volop kaas gegeten.

SPEAKER_02Daar is eigenlijk ook een beetje een soort van natuurlijk meegegroeid dat iedereen ook wel zoiets had van laten we dat dan ook maar gewoon vegan doen.

SPEAKER_03En nu heeft het natuurlijk wel relatief makkelijk. Bij een duurzame reisorganisatie werken vast en zeker de al wat meer bewuste eters.

SPEAKER_02Dat helpt natuurlijk zeker, maar dat geldt echt niet voor alle collega's. En sterker nog, we hebben ook heel vaak stagiaires, die krijgen ook allemaal als ze beginnen met werken, een training, waaronder dus ook dit verhaal over de voordeel van plattaardig eten. En een goed voorbeeld, er waren twee jongens die waren echt gewoon stoel gasten die gewoon heel veel vlees eten. En eentje daarvan ook superfanatiek sporter, die ook heel erg op de proteïne zat. En ja en juist doordat we dit dan zo bij ze neerleggen, want het gaat helemaal niet over het werk wat zij als stagiaires gingen doen, maar we gingen er wel met ze over in gesprek, gingen er een wereld voor ze open.

SPEAKER_02En hoorden zij ineens dingen die ze anders waar ze nooit mee in aanraking kwamen. Ja, en ik denk wel dat zij misschien in het begin het een beetje lastig vonden van oh jeetje, er word je helemaal geen vlees gegeten. En wat betekent dat voor mij? En dat voelde ik ook wel bij ze. Maar ze gingen daardoor ook met mij het gesprek aan. En we hebben echt uitgebreid gesproken over proteïne. En dat je die ook gewoon uit planten kan halen. En ze hebben gewoon heel veel nieuwe dingen geleerd. En ze zijn zelfs nog naar een documentaire geweest. En die ging dus over het effecten van het eten van vlees en zuivel op het klimaat.

SPEAKER_02En zij kwamen ook de volgende dag weer op kantoor van wow, dit wist ik niet. En als ik nu in de trein zit, dat zei die letterlijk, als ik nu in de trein zit en ik kijk naar al die weilanden, dan zie ik geen typisch hond-landschap meer. Maar dan zie ik gewoon wat het effect is van wat we eten.

SPEAKER_03Bij Dazy heeft het dus goed uitgepakt. En eigenlijk is dit soort werkplekactivisme iets dat iedereen met een baan kan doen. Natuurlijk maakt het wel flink uit voor wat voor bedrijf je werkt en hoe groot het is. Maar er zijn allemaal verschillende manieren. Samson Jap bijvoorbeeld vertelt me dat hij met een aantal andere medewerkers van het enorme bedrijf ASML bezig is om zijn collega's te motiveren meer plantaardig te eten. Zo organiseren ze een gezamenlijke week january, waar wel zo'n 100 mensen aan meedoen.

SPEAKER_03In die maand organiseren ze dan ook cokeworkshops en lezingen. En ook zijn ze inmiddels in gesprek met de keteraars om de lunch daar plantaardiger te maken. Alexander Krolls, die bij de Multinational Snyder Electric werkt, heeft de zogenaamde Plant-Based Declaration opgesteld. Zijn collega's kunnen deze ondertekenen en daarmee commenteren ze zich eraan dat ze altijd kiezen voor plantaardige opties wanneer die er zijn. En dat hebben inmiddels ongeveer 100 mensen gedaan. Ook krijgt hij regelmatig in de vergadering een kort stukje zentijd om de redenen voor plantaardig onder de aandacht te brengen.

SPEAKER_03En zo zie je dat je op allerlei manieren iets kan doen binnen jouw bedrijf. Deze waarschuwt nog wel voor hoe je als overtuigde vegan over dit onderwerp communiceert met je collega's.

SPEAKER_02Dees een beetje zuinig met al je argumenten, want ik ken heel erg het gevoel dat je alles op tafel wil gooien. Maar jongens, kom open je ogen. Kijk nou, dit kan gewoon niet meer. Maar dat zrukt meestal af, en zeker als je met allemaal cijfers komt en dat slaan mensen toch niet op.

SPEAKER_03Daarentegen gelooft zij bij sceptische collega's, vooral in de verleiding via de maag.

SPEAKER_02Laat ze proeven. Beng de lekkerste dingen mee. Zorg ervoor dat als jij jarig bent en taart trakteert, dat die taart gewoon echt waanzinnig goed is. En zodat mensen echt gewoon verbaasd zijn de hele tijd van wow, is dit vegan? Dat is in mijn beleving, zeker bij die groep, altijd een eye-opener. En ook als er een keer een borrel is, zorg dat je de beste veganbitterballen hebt. Dus niet die laffen balletjes die gewoon net niet zijn, maar echt die bitterballen dat ze zeggen. Oh, maar wacht even, dit is vrieden?

SPEAKER_03Oké, nummer 7.

SPEAKER_00Ik ben Robert Praas en ik woon in Rotterdam.

SPEAKER_03De 28-jarige Robert houdt zich al vanaf jonge leeftijd bezig met de vraag hoe hij de wereld kan verbeteren.

SPEAKER_00Ja, het begon heel naïef met. Ik dacht toen ik 14, 15 was, als ik lang genoeg nadenk, dan vind ik de oplossing. Er is genoeg eten er is genoeg honger. Als we dat combineren, moeten we een soort van dat probleem kunnen oplossen. Ik heb inmiddels geleerd hoe complex de problemen zijn en dat je dat niet met even nadenken doet. Dus toen moesten maar op actie ingaan.

SPEAKER_03Dus toen jij 14, 15 was, was je al bezig met hoe kan ik de wereld beter maken.

SPEAKER_00Absoluut. En dat vertaalde zich naar kleinere acties. Op een gegeven moment had ik een tussenjaar het met Ucept over. Wat kan ik doen? Die waren vooral geld aan het ophalen, wat dan naar het hoofdkantoor ging. Dat vond ik toen niet interessant, want ik dacht, ik wil zelf de impact zien. Toen ben ik in Houten waar ik ben opgegroeid, een goed doel gaan helpen, wat een school in Cameroen ging opbouwen. Op een gegeven moment verhuis ik uit Houten werd dat lastiger, dus ben ik ermee gestopt. Maar toen ben ik als student verder gegaan en kijken, hoe kan ik goed doen.

SPEAKER_00En toen ben ik studentenorganisaties gaan opstarten waar we verschillende dingen deden. En op een gegeven moment dacht ik, hé, laten we. Ik wil een concreet doel, een concreet resultaat. En daarvan is geld ophalen een heel duidelijke activiteit met duidelijke feedback. En het heeft mij verrast hoe het me inspireerde.

SPEAKER_03Hij kwam dus tot de conclusie dat geld ophalen concreter resultaat opleverde dan zelf aan een project werken. En de laatste jaren ging hij zijn geld vooral doneren aan projecten voor dieren.

SPEAKER_00Als je meer over dieren nadenkt, dan ga je er meer om geven. Of in ieder geval, je gaat meer compassie voelen, dat soort dingen. En ja, als je dan ook dus nog eens naar de cijfers gaat kijken van hoeveel het leven van dieren beter kunnen maken, dacht ik, hey, er is hier heel veel werk te verzet. En het zou zonde zijn als ik daar niet aan bij kan dragen.

SPEAKER_03Hij bereneert vanuit de principes van het effectief altruïsme. Hoe kan je met je euro het effectiefste bijdragen? En dan kom je al snel bij de dieren uit.

SPEAKER_00Er zijn gewoon heel erg veel dieren in de wereld een veel groter aantal dan mensen. En je hebt simpel gezegd minder geld nodig om dieren een veel beter leven te geven. Dus als je goed wilt doen, kan dat een heel goede deal zijn.

SPEAKER_03En als je helemaal ziet hoeveel goed je kan doen met je geld, is het soms ook wel lastig om dat nog aan jezelf te besteden.

SPEAKER_00Het is heel lastig. Toen ik het tussenjaar deed, toen had ik volgens mij rond de 6000 euro gespaard om drie maanden door de Verenigst te reizen. En rond die tijd volgde ik een Coursera course overgeven. En toen dacht ik, ja, wauw, ik kan al dit geld ook nu weggeven en dan ga ik niet op reis. Dat heb ik niet gedaan. Ik ben gewoon op reis gegaan en ik heb daar heel veel geleerd en daar ben ik ook blij mee. Maar dat was de eerste keer dat ik dacht: oké, het is het een of het anders soms.

SPEAKER_00De simpele filosofie die ik heb is, je probeert dingen in balans te hebben. Dus ik geef niet mijn hele leven op om alles weg te geven, maar waar ik de ruimte zie, probeer ik zoveel mogelijk te geven. En ik hoop dat dat op lange termijn genoeg is.

SPEAKER_03Robert is ook een fanatieke sporter. En vorig jaar besloot hij de marathon van Rotterdam te gaan rennen. Natuurlijk zag hij daarin meteen een kans om geld in te zamelen.

SPEAKER_00Ik vind het altijd heel inspirerend als mensen deden dat ze iets groots doen voor een goed doel. Dus ik dacht, nou ja, ik heb wel vaker dingen gedaan, maar nu de marathon is de grootste sportuitdaging die ik misschien tot dan toe had gedaan. Het zou heel zonde zijn om dat niet voor wat anders ook in te zetten.

SPEAKER_03Hij kreeg vier vrienden zo gek om mee te doen. En met elkaar gingen ze op zoek naar het beste goede doel om voor te gaan rennen.

SPEAKER_00We waren het vrij snel over eens. We willen dieren helpen. En toen zijn we gaan kijken waar kunnen we het voor mensen makkelijk maken om te doneren. Dus kunnen ze met IDL betalen. Gaat er niet te veel van het gedoneerde geld naar het platform, dat er minder overblijft. En zo kwamen we bij doneer effectief, waar we een actiepagina konden hebben, een persoonlijke pagina. En waar 100% van de donaties naar het goede doel gingen. En ze volgen onderzoek naar wat zijn effectieve goede doelen. Dierenwelzijn is een van de onderwerpen waar ze dat naar doen.

SPEAKER_00Dus vonden we de Humaine Leak een heel interessant goed doel, wat eigenlijk bij bedrijven proberen zij tot beloftes te komen dat zij beter voor hun kippen zorgen. En zo werd het de kippenrun. Wat het is heel fijn als je een duidelijk doel hebt waar mensen van kunnen begrijpen. En er werd vaak gelachen om de kippen. Maar ik denk dat ook wel iets ludieks had dat uiteindelijk wel effect had in het geld ophalen.

SPEAKER_03En zo gaan ze aan de slag.

SPEAKER_00Met z'n vijven hebben we allemaal een account aangemaakt en zijn we gaan fundtracen: vrienden vragen, familie vragen, mensen bij de sportclub, iedereen die we kenden, ik ga maar het ontrennen voor kippen doe je mee.

SPEAKER_03En het werkt, ze hadden een flink padrag op voor een kip en run.

SPEAKER_00Ja, ik ben heel blij. We hebben 6000 euro opgehaald en het was heel leuk, want we konden van elkaar zien hoe ver we stonden. Dus op een gegeven moment stond ik onderaan en wist ik oké, ik moet even aan de kaart trekken. En ja, ik ben heel erg blij.

SPEAKER_03De marathon verloopt goed en ze renden hem alle vijf. Dus het geld mag uitgekeerd gaan worden aan het goede doel. Ik vraag hem of dat nog veel gedoe was.

SPEAKER_00Nee, dat was heel makkelijk. Dat was allemaal via Ideal. Dat gaat via het Doneerffectief platform, die stuurt 100% door naar de gemeen Leak in dit geval. Het staat nog steeds op de website, dus af en toe op feestjes kan ik nog laten zien wat we gedaan hebben. En nee, het was voor ons heel erg makkelijk.

SPEAKER_03Op campagnes.doneffectief.nl kun je zijn campagne terugzien. Daar kun je trouwens ook zelf een campagne aanmaken. En nee, daar hoef je heus geen 42 kilometer voor te rennen.

SPEAKER_00Het hoeft absoluut geen marathon te zijn.

SPEAKER_03Ja, maar wat voor andere gelegenheden zou je dan mensen kunnen vragen om iets te doneren?

SPEAKER_00Ja, ik zie mensen doen voor verjaardagsdinees, voor bruiloften, voor jubilea. Allei evenementen kunnen eraan gekoppeld worden.

SPEAKER_03Dat is toch wel een erg goed idee. Als je jarig bent en geen slazet of vaas meer nodig hebt, kun je dus gemakkelijk zo'n pagina aanmaken en je gasten vragen om daarop wat geld te doneren voor een doel dat jij uitzoekt. Ik check nog eens even met de stichting Doneer Effectief welk resultaat er behaald is met de 6000 euro die ze hebben opgehaald voor de Humane Leak. Ze vertellen me dat met dat bedrag deze organisatie omgerekend 78.000 kippen uit de legbatterij kan halen en omzetten naar een scharrelstal.

SPEAKER_03Dat is nog steeds geen pretje, maar een enorme vooruitgang voor die duizenden kippen. Robert vertelt me nog dat het hem verbaasd heeft hoe makkelijk het werven ging.

SPEAKER_00Ik dacht dat ik mensen tot last zou zijn, en dat was het tegenovergestelde: je komt iets geven, namelijk een plan, een droom, een doel. En dat vinden mensen heel leuk. Dus het is natuurlijk helemaal hun eigen keuze of ze wat geven en hoeveel ze geven. En het is geen enkele reden om je te schamen of bang te zijn dat mensen niet leuk vinden dat je het vraagt. Mensen zijn heel blij als je tot actie overgaat en ze benadert. Wewel je dit doet, zoek je eigenlijk contact met mensen, leer je ze weer wat nieuws.

SPEAKER_00En ik had niet verwacht dat dat zo'n leuk aspect was, wat het wel helemaal was.

SPEAKER_03Robert wil ook zijn eigen donaties flink op gaan schroeven. Op dit moment doneert hij zelf zo'n 300 euro per jaar, maar zijn ambitie ligt een stuk hoger.

SPEAKER_00Mijn doel is op de lange termijn minimaal 10% van mijn inkomen te doneren. Oh wauw dat is flink. Daar heb ik ook een pledge voor gedaan, dus dat de giving what we can pledge. En daar sta ik helemaal achter. Maar ik ben nog jong en ik moet het ook eerst nog verdienen voor ik het kan doneren. Dat komt er zeker aan. Dat komt er zeker aan.

SPEAKER_03Nummer 8. Het kan natuurlijk niet ontbreken in deze uitzending over microactivisme. Protest!

SPEAKER_05Ik ben Jane. Ik kom uit regio Utrecht. Ik ben 47 jaar. Ik heb een vrouw en een pleegzoon en een bonusdochter. En dat is wie ik ben. En Jane is activist. Ja, ik noem mijzelf zeker een activist. Het is eigenlijk ongeveer drie jaar geleden begonnen, toen ben ik veganist geworden, omdat ik in een algoritme terecht kwam op Instagram.

SPEAKER_05En ja, ik wist natuurlijk wel dat de dieren doodgingen voor mijn eten. Maar tussen weten en zien en voelen is nog een heel groot verschil. En ik heb eigenlijk voor het eerst niet weggekeken. En ja toen ben ik van de een op de andere dag vegan geworden, maar ook van de een op de andere dag activist. Want ja, het was voor mij geen optie meer om stil te blijven toen ik eenmaal het onrecht zag. En die dieren hebben natuurlijk geen stem, geen lobby. En ik had zelf ook graag gewild dat ik het eerder had geweten. Dus ik vind het mijn morele plicht om voor ze op te komen.

SPEAKER_05Dus binnen een week nadat ik vegan was geworden, stond ik in IJsselstein bij de Safe Movement bij een Virgil voor de varkens.

SPEAKER_03En misschien moeten we even uitleggen wat dat is. Dat is de varkens die de slachterij inrijden.

SPEAKER_05Ja, daar komen varkens aan. Die daar eigenlijk de graskamer ingaan en daarna verwerkt worden tot wat mensen in de supermarkt kopen. En je bent er dan op het laatste moment bij om ze nog een fijn woord te geven, maar ook wel om bijvoorbeeld videobeelden te maken om mensen weer bewust te maken van het leed achter je voedingskeuzes.

SPEAKER_03Jane liet er dus geen gras over groeien. Ze deed in korte tijd allerlei soorten activismen.

SPEAKER_05Ik kwam dus onder andere bij Animals Have terecht, bij Anonymous for the Voiceless. Daar heb ik astraatactivisme gedaan, vond ik een hele fijne manier, zeker als beginnende vegan en activist, om te leren communiceren en mensen uit te leggen wat er gebeurt. En toen stuiden ze op voag. Dat begon eigenlijk met iets heel kleins. Iemand had een reservering geplaatst bij een restaurant en zag daarna dat ze foag grakochten, en heeft de reservering geannuleerd.

SPEAKER_05En dan kwam een reactie op van dat restaurant: van ga jij maar lekker druien breien en bomen knuffelen, dat soort opmerkingen.

SPEAKER_03Want ze had bij de annulering gezegd, ik ga hier toch niet eten, omdat jullie vagan serveren.

SPEAKER_05En eigenlijk was dat voor mij ook een kantelpunt: van nou, we gaan daar gewoon demonstreren.

SPEAKER_03Toen zijn we begonnen met de foag gra demo's en zo had ze al snel haar eigen niche pakken, demonstreren tegen foie gra.

SPEAKER_05Voor de mensen die niet weten wat foag gra inhoudt, dat is een zogenaamde delicatesse, waarbij een en meerdere keren per dag een 30 centimeter stalen buis in hun strot geduwd krijgen, tot aan de lever, waardoor de lever soms wel 10 keer zo groot wordt. Nou ja, het is gewoon zonder enige twijfel extreme machteling. En dat is ook waarom het zo geschikt is, voor pressurecampaign. Want je wil daar natuurlijk zoveel mogelijk publiek in meekrijgen. En ja, 95% van de mensen is tegen.

SPEAKER_03En met de organisatie Active for Justice probeert ze nu dus druk uit te oefenen op restaurants om gra van elkaar te halen. Hun strategie zit professioneel in elkaar. Ze beginnen op de hoflijke manier.

SPEAKER_05Wij gaan de restaurants eerst twee keer mailen. Daarin geven we informatie over wat Fagra precies is, maar bijvoorbeeld ook verschillende linkjes naar plantaardige koksen, hoe ze het ook kan. We benoemen het dierenleed. We sturen een link mee met beelden hoe die ganzen dan gedwang voerd worden. Op het moment dat wij daar geen reactie op terugkrijgen of geen bevredigende reactie, dus dat ze het op de kaart houden, dan hebben we een signalgroep en daarin doen we een oproep om met zoveel mogelijk mensen naar dat restaurant te komen.

SPEAKER_05Die melden we ook aan bij de gemeente. Ja, en dan is het voornamelijk een geluidsdemo. Dus we proberen geluid te produceren. En zo staan ze dan voor het restaurant op allerlei manieren herrie te maken: trommels, megafoons, toeters, maar bijvoorbeeld ook geluid van een en, wat we afspelen. We roepen dingen. We hebben laatst ook met een hele grote projector beelden op het restaurant geprojecteerd.

SPEAKER_03En hoe groot is zo'n groep meester waar je dat mee doet?

SPEAKER_05Ook dat varieert heel sterk. Soms zijn we met zes, soms zijn we met twintig. We waren laatst zelfs in Amsterdam met een groep van 35 personen. Dus het is heel wisselend, maar je kunt in principe met heel weinig mensen al heel veel lawaai maken, ben ik inmiddels achter.

SPEAKER_03Ja, en ik kan me voorstellen dat een restaurant-eigenaar met een volle zaak daar best wel zenuwachtig van worden. En soms levert dat dan ook meteen succes op.

SPEAKER_05Bij sommige restaurants komen we één keer en roepen we bijvoorbeeld leuzen over wat de dierenoverkomt, en laten we beelden zien. En dan komt er een eigenaar naar buiten en die zegt van ja, goed, oké, jullie hebben een punt, we halen het af.

SPEAKER_03En gaat dat al zo concreet diezelfde avond al?

SPEAKER_05Want wij zeggen ook altijd: op het moment dat ze ons per direct ook een mail sturen met de toezegging dat ze het van de kaart afhalen en houden, dan staken wij per direct onze demo's. Dan is ons doel bereid. Dat is dan nog wel meteen een heel concreet succes. Ja, dat voelt echt als een overwinning voor de dieren. Dat is gewoon echt een heel fijn gevoel, dat je toch weet dat er weer minder dieren die helpen hoeven.

SPEAKER_03En hoe is dat binnen het team? Is dat dan even een high five met elkaar, of gaan jullie met elkaar feesten?

SPEAKER_05Nou, dat is zeker een high five met elkaar. En dat ze even napraten. En ja, dat is ook even genieten van de overwinning. Maar we zijn allemaal wel best wel actief, dus we zijn ook meteen aan het kijken waar kunnen we dan nu verder gaan.

SPEAKER_04Activisten zijn nooit te zelf genoeg staan, die moeten altijd nog meer bereiken.

SPEAKER_03Direct door. En dat is ook wel nodig, want het gaat lang niet altijd zo makkelijk.

SPEAKER_05We zijn bijvoorbeeld al volgens mij inmiddels veertien demonstraties verder bij restaurant Roemer in Utrecht. Maar goed, dat is ook wel met pressicampagne. Je moet een lange adem hebben. Want uiteindelijk zal zo'n bedrijf toch moeten gaan bewegen. En als je stopt, dan weten ze ook van als we toch blijven verkopen, uiteindelijk gaan ze wel weg, zeg maar. Dus stoppen is geen optie. Dus we blijven daar eigenlijk keer op keer gewoon terugkomen. Ik vraag haar of ze ook wel eens een blunder zijn begaan.

SPEAKER_05Ik kan niet zeggen dat we ooit een hele grote blunder gehad hebben, maar het was wel een beetje zuur toen we in Rotterdam nog één restaurant hadden, die we voor graag vrij moesten maken, mensen uit heel het land daar naartoe gekomen. Ik denk dat we met een mannetje tussen de 15 of 20 waren, we komen aan bij het restaurant en binnen een half minuut loopt de eigenaar naar buiten. En die zegt oké, we halen het van de kaart. Dus ja, we waren daar met 15 tot 20 mensen allemaal een lange reis achter de rug.

SPEAKER_05Maar we hadden ook geen ander restaurant meer om naar uit te wijken, want ze stond nergens meer op de kaart. Dus ja, dat maak je mee.

SPEAKER_04Je kan het een blunder noemen, je kan het ook extreem succesvol noemen.

SPEAKER_05Absoluut waar.

SPEAKER_03Noem het maar een blunder. Het lijkt mij een grote overwinning. In totaal hebben ze al bij 70 restaurants in Nederland vakral van het menu afgekregen. Al zijn er nog zo'n 300 tot 700 restaurants te gaan. Ik vraag haar of ze altijd binnen de wet blijven.

SPEAKER_05Active for Justice is natuurlijk ook anarchistisch. Dat wil zeggen dat het een wet is, niet zeggen dat het rechtvaardig is. Dus dat kan voor ons echt wel op het randje zijn. Noem dan eens iets? Een restaurantbezetting. Dat is officieel natuurlijk niet binnen de wet als je een restaurant bezet. Anderzijds kun je ook denken van als iemand vindt dat die dieren zo ernstig mag machtelen en verwaarlozen, dan kan de wet wel zeggen dat ik daar niks tegen mag doen.

SPEAKER_05Maar mijn rechtvaardigheidsgevoel daarin weegt zwaarder. Bijvoorbeeld. Maar wat ook tegen de wet is, is bijvoorbeeld bij die verzamelplaatsen, ben ik zelf helemaal niet bij betrokken geweest hoor. Ik weet ook niet wie of wat. Maar ja, daar worden camera's op gehangen, mag officieel ook niet. Maar op het moment dat niemand daar die camera's op durft te hangen, dan krijgen we nooit bewustwoning over wat er eigenlijk gebeurt in die sector. De mensen die denken, nee, maar in Nederland is het allemaal goed geregeld. Nou, dan heeft de onderzoeksgroep ongehoord heel mooi laten zien dat het helemaal niet goed geregeld is.

SPEAKER_05Dus ja, dat zijn dingen die niet binnen de wet vallen, maar wel heel belangrijk zijn.

SPEAKER_03Er geldt wel altijd dat je als activist zelf kan bepalen hoe ver je wilt gaan, benadrukt ze. Los van deze foag gra-actie zijn er nog vandaagheden.

SPEAKER_05Er zijn heel veel verschillende acties te bedenken. We hebben bijvoorbeeld met Active for Justice ook een keer aandacht besteed aan de beelden van de onderzoeksgroep ongehoord, die hebben mensen ongetwijfeld voorbij zien komen waarbij de koeien op Vijf Verzamelplaatsen gefilmd zijn. We hebben naar aanleiding daarvan een demonstratie gehouden bij de NVWA. Dus met een hele grote projector beelden geprojecteerd. Dan is het ook belangrijk dat er veel mensen zijn, zodat je ook laat zien van we zijn met heel veel mensen tegen onderdrukking.

SPEAKER_05We hebben daar ook de media mee gehaald, het is ook bij de NOS geweest. Maar er is heel veel activisme. Er is een website veganactivists.nl. Daar kun je je toe laten voegen aan de Signalgroep. En daar worden eigenlijk alle initiatieven en acties per weekend ingedeeld.

SPEAKER_03En dan is er ook nog de website Animal RightsCalendar.com. Ik ben verbaasd hoe ongelooflijk veel ik daar tegenkom. Bijna elke dag is er in Nederland wel iets te doen op dit gebied. Van een straatprotest tot het watergeven aan dieren die bij het slachthuis arriveren. Maar ook trainingen en af en toe gewoon gezelligheid zoals een boulderavond voor vegans. Natuurlijk komen er ook veel outreach activiteiten voorbij. Dat betekent dat mensen op straat proberen te overtuigen om vegan te worden. Daar deed ik zelf wel eens aan mee.

SPEAKER_03Je kan het terugluisteren in aflevering 78. En zo is er nog veel meer te doen voor de dieren, ook als je zo'n straatprotest zelf niet zo ziet zitten.

SPEAKER_05Dat kan bijvoorbeeld zijn dat we in kaart brengen welke restaurants verkopen. Dat kan zijn het aanmelden van demonstraties. Dat kan zijn dat je met elkaar gaat kijken van hoe gaan we het nou aanpakken, welke strategie gaan we volgen, hoe kunnen we het meest succesvol zijn. En ja, opkomst is natuurlijk altijd belangrijk, maar ook iedere rol is heel belangrijk. En ik geloof er wel in als je activist wil zijn, dat het heel mooi is om iets te kiezen, wat gewoon heel erg dicht bij je talenten ligt.

SPEAKER_03Ik vraag haar nog hoe ze zorgt dat ze door al dat dierenleed waar ze mee bezig is, niet heel boos of verdrietig word.

SPEAKER_05Ik heb echt mijn weg moeten zoeken tussen mijn boze en verdrietige persoon. Maar ook de persoon die ik wil zijn, omdat ik denk dat de dieren die nodig hebben. Als ik naar mezelf kijk, neem ik ook makkelijker iets aan van mensen waarbij ik een gunfactor heb of waarvan ik de boodschap aan wil horen. Maar dat is wel een hele erge zoektocht geweest hoor. Want toen ik net vieken was, toen was ik echt boos op heel de wereld. Want ik dacht, oh, dit ga ik tegen iedereen vertellen, wat ik nu weet.

SPEAKER_05En iedereen wordt vegan. Nou, dat was echt een hele teleurstellende uitkomst. Want zo bleek het dus helemaal niet te werken. Niet iedereen maakt die connectie zo snel als ik die gemaakt heb. Dus ja, ik heb daar wel echt mijn balans in moeten vinden. Hoe heb je dat gedaan? Door de steun onderling, regelmatig ook gaan eten met gelijke stemmen. Maar ook oefenen met hoe ga ik dan in gesprek met mensen die het nog niet zien, net als waar ik zelf ooit stond.

SPEAKER_05En om dat meer te doen vanuit compassie dan vanuit boosheid. In het begin overheerst de boosheid en nu de compassie. Maar moet ik wel eerlijk bijzgen. Dat is vooral de compassie voor de dieren. En dat ik weet dat die manier het meest effectief is. Want het liefste zou iedereen door elkaar schuden om ze bewust te maken.

SPEAKER_04Zijn je met een grote stral in de lachen? Maar dat is niet effectief, dus dat gaan we niet doen.

SPEAKER_03En nu ze haar weg heeft gevonden, brengt het haar ook veel.

SPEAKER_05Ik heb echt zingeving gekregen van de demonstraties. Ik heb het gevoel dat ik nu echt iets wezenlijks kan doen en toe kan voegen voor de dieren. Kijk, stilzijn is gewoon geen optie. Als je zelf het slachtoffer bent van onderdrukking, dan wil je ook dat er iemand zich uitspreekt. Dus het heeft mij gebracht dat ik een stem ben voor de dieren, dat ik mooie mensen om me heen heb weten te verzamelen. En dat we met elkaar deze revolutie gewoon aangaan om te zorgen dat iedereen snapt dat dieren en zuivel en eieren en kleding, dat dat gewoon niet voor ons is om te exploiteren.

SPEAKER_03Nummer 9. Voor deze actie interview ik iemand die voor vele duisteraars wellicht al een bekende is.

SPEAKER_01Mijn naam is Dennis Fink. Ik ben bioloog van achtergrond, gedragsbioloog, vooral gespecialiseerd in dierenwelzijn en diergedrag. Ik ben 33 jaar woon in Rotterdam. Ik ben activist, campagnemanager voor verschillende dierenwelzijnsorganisaties actief geweest. En ik deel op Instagram van alles over een vegan leefstijl en een dierkindelijk leven en dierenrechten onder de naam Plant-Based Dennis.

SPEAKER_03Maar nee, ik ga geen item maken over hoe je influencer wordt. We gaan het hebben over laagdrempelig micro-activisme, dat iedereen kan doen, petities ondertekenen. Dat doet Dennis namelijk heel actief, want het is erg belangrijk, zo zegt hij.

SPEAKER_01Want het liefst zou ik natuurlijk willen dat politici en grote bedrijven het juiste doen, omdat zij intrinsiek gemotiveerd zijn om dat te doen. Maar helaas weten we inmiddels allemaal dat zij vooral aangaan op draagvlak. Politici die luisteren natuurlijk alleen maar naar wat zij denken dat hun achterban wil. En wat speelt in de samenleving. Dus als een petitie bijvoorbeeld 50.000 keer wordt ondertekend, dan geeft dat aan: kijk, dit speelt in de samenleving, dus hier moeten we wat mee.

SPEAKER_03Ik vraag hem of hij zich zijn eerste petitie nog kan herinneren.

SPEAKER_01Nee, ik heb zo ongelooflijk veel petities getekend en dat doe ik al zo lang. Ik weet eigenlijk echt niet meer wat nou de eerste was. Maar ik weet wel ook dat ik in eerst instantie ook dacht: wat heeft dit voor zin? Ik ben maar gewoon één persoon. Het heeft toch geen zin of ik het nou teken of niet. Deze petitie gaat het goed doen of niet goed doen, onafhankelijk van mij. Maar ja, inmiddels ben ik daar ook veel heel erg in veranderd.

SPEAKER_03Waarom?

SPEAKER_01Omdat op een gegeven moment ik het ook doorkreeg. En ik zag ook andere campagne managers dat ook steeds benadrukken. En zeker ook omdat ik natuurlijk op een gegeven moment zelf campagnes ben gaan doen vanuit NGO's. Dan merk je gewoon hoe ongelooflijk belangrijk is dat mensen echt tekenen. En dan is elke handtekening die je krijgt onder jouw petitie heel veel waard.

SPEAKER_03Hij noemt een voorbeeld van een succesvolle campagne.

SPEAKER_01Een belangrijke was de Fur Free Europe campagne. Om de productie en de verkoop van bond in Europa nu echt te verbieden. Dat was een hele klus, want je moest 1 miljoen handtekeningen verzamelen uit verschillende EU-lidstaten. En dat ging in één keer toen heel snel, doordat bepaalde mensen, influencers, maar heel veel privépersonen, dat ook als een gek begonnen te delen. En zo is dat een succes geworden.

SPEAKER_03Met die petitie zijn er een miljoen handtekeningen opgehaald. En dat is wat er op Europees gebied nodig is. In Nederland zijn er 40.000 handtekeningen nodig om iets op de politieke agenda te krijgen.

SPEAKER_01Dan moet het in een bepaalde commissie die erover gaat, sowieso besproken worden, zo ze op de agenda komen. En dat is dus ook vaak de kracht van zo'n petitie. Of het nou zo'n puur democratie via zo'n democratisch middel is, zoals een burgerinitiatief, of gewoon een algemene petitie die je gaat aanbieden aan bepaalde Kamerleden. Zodra je dat hebt aangeboden, moeten ze wel met hele goede redenen komen om het niet te bespreken. En tot die tijd kunnen ze het heel makkelijk negeren.

SPEAKER_03Zelf heeft Dennis zich eens ingezet om een einde te maken aan kangroeproducten in Nederland.

SPEAKER_01Toen wilde ik met een aantal andere organisaties dat een verbod op kango-producten in Nederland op de agenda hebben. Maar toen werd gewoon gezegd, ja, we gaan er nu even niks mee doen, want we hebben niet het idee dat dit genoeg speelt in Nederland. Dat dit een onderwerp is in de samenleving. Dus we moet je eerst dat gaan aantonen. Ja, en is dat toen gelukt? Ja, uiteindelijk hebben we met verschillende onderzoeken, dus ook enquêtes, maar ook met petities en e-mailacties, hebben we duidelijk genoeg laten merken dat dit wel degelijk iets is waar Nederlanders van af willen en wat speelt in de samenleving.

SPEAKER_03En heeft dat voor een verbod gezorgd?

SPEAKER_01Dat verbod is nog iets voor de. Daar moeten we nog even lange adem voor hebben. Maar het is toen wel weer besproken. Er is toen een motie ingediend waar kangoenproducten bij ingenomen waren. Dat ging over duurzame mode überhaupt met verschillende dierlijke producten. Maar kangoedproducten zitten erbij. Dat moet allemaal nog geregeld worden, het duurt allemaal veel te lang, maar dit heeft zeker geholpen.

SPEAKER_03Ja, dus wat je eigenlijk met zo'n petitie kan bereiken, is dat het of in de Europese Commissie of in de Nederlandse politiek op de agenda komt, dat het besproken moet worden in een commissie. Je kan niet bereiken dat er daadwerkelijk een verbod komt op het een of ander.

SPEAKER_01Nee, helaas is het zo makkelijk niet. Aan de andere kant is het ook wel goed dat het niet zo werkt, want stel dat de andere kant die macht ook zou hebben. Die zouden zeggen, als wij een miljoen handtekening krijgen, dan mogen we Fkens gewoon weer in kooi houden tot het einde der tijden. Dan zouden we ook niet willen dat het zo makkelijk zou gaan.

SPEAKER_03Dennis is een echt actieve petitietekener. Hij zet zich in voor vele vormen van onrecht, van alles.

SPEAKER_01Alles wat me aan het hart gaat. Dat gaat echt over vrouwenrechten, dat gaat over queerrechten, dat gaat over bijvoorbeeld laatst weer dat gedoe in het Europese parlement. Dat vetje burgerverbod. Dat zijn petities die ik natuurlijk graag deel. Allei petities van allerlei dierenwelzijnsorganisaties, maar ook van milieuorganisaties, natuurbehoudsorganisaties.

SPEAKER_03Ik vraag hem hoeveel petities je nou zo'n beetje ondertekent.

SPEAKER_01Dat is een hele goede vraag. Ik heb geen flauw idee. Soms zijn het er heel veel per weken, soms zijn het een paar weken bijna geen. Dus dat verschilt enorm.

SPEAKER_03Maar toch wel tientallen per jaar.

SPEAKER_01Ja, ik probeer het echt zoveel mogelijk te doen. Ik weet gewoon natuurlijk zelf hoe belangrijk het is. Het is zo'n kleine moeite. En kijk, geld heb je natuurlijk niet oneindig. Tijd heb je natuurlijk ook niet oneindig, maar die paar seconden om een petitie te ondertekenen, kost je zo weinig ten opzichte van wat het misschien wel oplevert. En het is het meest laagdrempelige wat je kunt doen.

SPEAKER_03En ik zal maar eerlijk zijn, zelf ben ik nog wel eens een beetje huiverig voor petities. Vooral omdat ik dan allemaal gegevens weer achter moet laten. En ik ben bang dat ik dan gebeld ga worden.

SPEAKER_01Ja, dat snap ik, dat gevoel snap ik. En als ik word gebeld door een organisatie waarvan ik ooit een keer een petitie heb getek, denk ik ook even niet, aan de andere kant denk ik, het is zo belangrijk om de doelen te bereiken die wij volgens mij allemaal willen bereiken. Ik denk ook veel van jou luisteraars ook. Een duurzamere, die vriendelijkere, gelijkwaardigere samenleving. Hoe vervelend dat ook event is, misschien als je dan even wordt gebeld, ik denk dat het toch belangrijk is om te doen. Omdat dat kleine ongemak wat je dan even ervaart, staat volgens mij niet in verhouding tot het werk wat die NGO's ook namens ons allemaal doen.

SPEAKER_03Het gebeurt overigens lang niet altijd dat je gebeld wordt.

SPEAKER_01Maar je hebt ook heel veel petities waarbij je niks hoeft achter te laten. Of ik heb zoveel petities die ik teken waar ik vervolgens nooit meer iets van hoor. Of die nooit proberen om fondsen te werven daarop.

SPEAKER_03Het tekenen van een petitie is dus vrij laagdrempelig. Dan is er ook nog een wat complexere manier om je mening te laten horen, via Europese consultaties. Dat zijn onderwerpen waar de Europese Unie haar burgers om hun zienswijze vraagt.

SPEAKER_01Ja, dat is wel next level, maar ook zo belangrijk. En ja, volledige erkenning dat dat ingewikkelder is, het is vaak ook een stuk intimiderender. Wet tafelbuik is natuurlijk vaak wat taaier. Het is vaak wat minder duidelijk wat er wordt gevraagd. Je moet ook vaak een soort van open mening erover geven, en dat wil je natuurlijk onderbouwd doen. Dus het klopt helemaal dat dat een stukje enger is. Vaak als er zo'n internetconsultatie is, dan zijn er organisaties die je daarbij helpen.

SPEAKER_01Die vaak bijvoorbeeld een template een voorbeeldantwoord geven of hun tien belangrijkste punten geven. Mijn oproep zou dan wel zijn: zorg dat je dat nooit kopieert en plakt en precies dat als antwoord geeft. Maar verander het even. We willen natuurlijk allemaal zo min mogelijk AI gebruiken. Maar als je dan AI gebruikt, vraag even een AI tool om dat even te herschrijven in andere woorden. Want als je exact hetzelfde antwoord geeft, dan wordt dat weer niet meegerekend, of heeft dat minder waarde.

SPEAKER_01Dus als het een uniek antwoord lijkt, dan is het veel sterker.

SPEAKER_03En dan is ook nog een belangrijke reden om aan deze EU-consultaties mee te doen.

SPEAKER_01Je weet ook dat de andere kant, bijvoorbeeld de vleeslobby, ook massaal mensen gaat oproepen om te reageren. Die gaan ook een hele achterban veehouders, grote V-bedrijven, oproepen om iets in te sturen. Dus het is toch belangrijk dat wij ook met z'n allen actief waar dat kan, bijdragen, een inzending doen.

SPEAKER_03Die consultaties kun je vinden op het platform Have Your Say. Daar kan je dan filteren op Open for Feedback en zoeken op trefwoorden zoals protein, feed, livestock, animal welfare, food, agriculture, enzovoorts. Op dit moment staat er een consultatie open genaamd EU Livestock Strategy, die je tot 10 april in kunt vullen. En na het tekenen van een petitie of het invullen van een consultatie, ben je dan niet klaar, zo zegt Dennis. Het is namelijk vooral belangrijk dat je naar de buitenwereld deelt dat je hierachter staat.

SPEAKER_01Nog zo'n belangrijke functie van die petities is dat je het verschuiv van een maatschappelijke norm ook signaleert. Dus mensen die kunnen misschien wel iets denken, iets voelen van ik ben het hier niet mee eens of ik vind dit belangrijk. Maar als je niemand anders daarover hoort in jouw omgeving, dan voel je je misschien ook minder vrij om je daarover uit te spreken. Terwijl als je ziet dat heel veel mensen een bepaalde petitie al hebben getekend, maar ook ziet dat andere mensen die petities verspreiden, dan voel je zelf ook vrijer om daarover te praten, dat gesprek aan te gaan. Want mensen willen natuurlijk altijd een beetje de sociale norm volgen.

SPEAKER_01Dus dat delen van de petitie en laten zien, kijk, ik heb deze petitie getekend, is echt onwijs belangrijk. Dus ik probeer het zo vaak mogelijk ook te delen. En trots ook te zijn: kijk, jongens, ik heb deze petitie getekend. En dat creëert ook een beetje sociale druk bij anderen. Oh kijk, diegene heeft dat getekend. En ze mogen zich er best wel een beetje ongemakkelijk bij voelen dat zij dat nog niet hebben gedaan.

SPEAKER_03Ja, maar dat is een goede. Want ik weet dat sommige mensen het best wel ingewikkeld vinden om een soort van moreel superieur zich te profileren. Kijk, kijk, mij is geen vlees eten, of kijk mij is hier tegen zijn. Snap je dat sommige mensen misschien een beetje weerstand hebben om te delen dat ze een petitie hebben getekend?

SPEAKER_01Ja, dat snap ik heel goed. Je bekend natuurlijk ergens ook vaak een beetje politieke kleur. Dus ik snap zeker dat mensen die drempel voelen. Maar wat ik me dan zelf ook steeds weer blijf vertellen, is dat het passief niet meer bijdragen aan onrecht tegenwoordig eigenlijk ook gewoon niet goed genoeg meer is. Daarmee gaan we de oorlog niet winnen. Als iedereen stilletjes niet meer bijdraagt aan onrecht, dan heeft dat niet zoveel effect als wanneer iedereen zich er ook actief tegenuitsprekt, nummer 10.

SPEAKER_06Mijn naam is Mariska van Gele. Ik woon in wilnis een dorpje in de Ronde Venen en kom samen met mijn man en we hebben ondertussen volgens mij 20 dieren, hanen, kippen, konijn naar buiten en dan hebben we nog katten en drie honden.

SPEAKER_03Mariska werkte in de reclame en haar microactivisme ligt dicht bij haar werk. Ze dient af en toe een klacht in over misleidende reclames. En dat begon zo'n vijf jaar geleden.

SPEAKER_06Eigenlijk een beetje uit boosheid als je iets ziet, denk je van hoe kan dit nou? Dit is allemaal niet waar. Dan wordt het dingen gewoon mooier voor gedaan dan wat ze zijn. En ja, als het over dieren gaat, vind ik dat gewoon ja, oneerlijk. Hook naar de dieren toe die ruperen in de stallen. En dan wordt er een mooi plaatje geschilderd van kijk eens hoe fantastisch het wel niet is.

SPEAKER_03Zo schrok ze van een reclame die ze zag in een supermarkt.

SPEAKER_06In de Albert Heijn hingen een groot soort billbord bij het varkensvlees. met afbeeldingen van vrolijke, scharrende varkens. Met de bij van onze varkens scharrelen hun sterren bij elkaar. En dan klein onderaan van verkrijgbaar vanaf één ster. En ja, maar dat kan niet want varkens met één ster scharren niet.

SPEAKER_03Ze besloot om naar de reclamacodecommissie te stappen.

SPEAKER_06Dan ga je online en dan zie je vrij snel optie om een klacht in te dienen en dan vul je gewoon de velden in. Het is heel eenvoudig. Ja, daar hoef je niet allerlei juridische achtergrond voor te hebben. Het enige vereiste is dat je wel je naam en je NW-gegevens invult.

SPEAKER_03Het indienen van een kla is gratis. Wel is het belangrijk dat je goed onderzoek doet en bewijsmateriaal zoekt om aan te tonen dat de reclame niet klopt.

SPEAKER_06En dan ga je naar de site van dierenbeschrijming, waar een tabelletje staat van de sterren. En dan zie je precies wat er gebeurt voor dat dier. En dan vervolgens het wordt geaccepteerd. Je krijgt een mailtje van dankjewel. En dan wordt het eerst naar de partij gestuurd, waartegen je de klachten indient. En die krijgen dan de kans om daarop te reageren.

SPEAKER_03Ja, en dat was in dit geval Albert Heijn. Albert Heijn.

SPEAKER_06En hebben ze gereageerd? Ja, die reageerde meteen van ja, je hebt gelijk. En dat was een lange mail met uitleg waarom ze het hadden gedaan. En wel met ja, we hebben eigenlijk hier niks op tegenin te brengen. Dit is helemaal waar. En we halen ze weg. We geven de opdracht om alles weg te halen in Nederland. En wat was dat hun uitleggen waarom ze dat hadden gedaan? Ja, niet goed over nagedacht. En ja, ik weet precies hoe dat gaat.

SPEAKER_06Er wordt overgesproken bij de communicatieafdeling van dit is een leuk idee, leuke plaatjes erbij. En als er niemand bij zit die even doordenkt van dit kan niet, dan wordt het live gezet.

SPEAKER_03Er kwam dus niet eens een zitting aan te pas. Albert Heijn stakt direct hand in eigen boezem en verwijderde alle misleidende reclameborden over buitenspelende varkens. Een aardig resultaat na een avondje klacht formuleren.

SPEAKER_06Ja, je wordt wel blij en eindelijk is een keertje. Want iedereen weet wel dat iedereen die veganist of vegetarisch is, ergt zich waarschijnlijk aan het feit dat er altijd vrolijke beelden worden gebruikt van dieren. Ook hier in wilnis is er een slagerij. Met een getekende koe, het hoofd van de koe, die zijn lippen aflikt. Wat ook bizar is, dat is ook weer smaak, om een beetje frappant woord te gebruiken in deze setting.

SPEAKER_06Maar als het dus echt niet klopt, dan is het heerlijk als als ze dat toegeven en als het weg wordt gehaald.

SPEAKER_03Ja, dat is nog wel een belangrijk punt. Wanneer is iets een kwestie van smaak, en wanneer is een reclame echt misleidend?

SPEAKER_06Het moet juridisch kloppen. Dus als je een claim maakt van dit was heel duidelijk een claim van ze scharrelen en dan heb je ook nog een beeld erbij van vakers die buiten scharrelen. Je kan het ook nog een beetje hard maken dat ze binnen kunnen scharrelen in het direk waarin ze leven. Maar dat kan je nog op een of andere manier proberen goed te praten. Maar dit was zo ontzettend duidelijk niet kloppend.

SPEAKER_03Je moet dus goed opletten of er concrete claims worden gedaan over de leefomstandigheden van een dier die niet kloppen. En bij sommige reclames is dat moeilijk hard te maken. Zo merkte Mariska bij een andere kla die ze indienden.

SPEAKER_06Ik heb tegen boeren houden van koeien, de jonge boeren, heb ik ook gedaan. Ook met de claim van het zijn basisbehoeften waar ze over communiceren. Koeien moet chillen als ze willen. Ze eten frisse lucht wanneer ze willen. Dat zijn gewoon basisbehoeften van een dier. Waarom doe je of dat zo fantastisch is? En de nare dingen worden niet benoemd. Hoe kan je van iets houden?

SPEAKER_06als je het later naar de slag brengt als het niet meer productief genoeg is.

SPEAKER_03Dit keer wilde de tegenpartij in verweer gaan. En ze werd door de reclamecodecommissie uitgenodigd voor een zitting.

SPEAKER_06Hoe was dat? Spannend. Het is spannend alsof je een klein rechtszaaltje zit. Een comité voor je van vijf mensen, één iemand uit de reclamewereld en echt een jurist en allemaal verschillende mensen die echt kijken van klopt dit?

SPEAKER_03Ja, en dan moet je wel sterk in je schoenen staan. Dan moet je je argumenten goed verzameld hebben.

SPEAKER_06Deed je dat alleen? Ik heb toen een man meegenomen en denk ik van even en dan was ik blij om achteraf. Want ik denk, anders was ik echt alleen geweest. Want zij hadden drie personen de tegenpartij, en dan zaten beide mensen tegenover je.

SPEAKER_03En ging het er dan wel vriendelijk aan toe tegenover die NAJK, die jonge boeren?

SPEAKER_06Ja, dat was prima. Je zit ook samen in de wachtkamer, dus dat is prima. Dus die waren ook zenuwachtig. Maar het ging heel vriendelijk. En ook de commissie die dan tegenover je zit allemaal heel aardig. Dus ze stellen je op je gemak en ze snap ook wel dat het best wel spannend is. Je moet toch wel even je zegt kunnen doen. En je wil ook alles zeggen wat je wil zeggen.

SPEAKER_03Is dat gelukt?

SPEAKER_06Je schrijft ook een pledooi en die moet je van tevoren al inleveren.

SPEAKER_03Ze moest dus ook een heel pleidooi schrijven. Haar zaak was nog voor de tijd van ChatGPT, maar volgens haar is het met de komst van die tool inmiddels een fluitje van een cent. Maar prettig als de zaak verliep, ze verloren wel. De reclamecodecommissie oordeelde toch dat de reclame niet misleidend was. Dan een derde klaar. Mariska ergerde zich al een hele tijd aan de manier waarop de dierenbescherming hun beter leven keurmerk onder de aandacht brengt.

SPEAKER_06Het is mij wel eens gebeurd dat je in de auto zit en hoor je kakelen in de kippen. Dat was een radiocommercial van de dierenbescherming. En dat ging dan over vleeskippen noemen ze dat dan. En dan denk ik van kakelen niet. Want die piepen zijn nog heel jong als ze geslacht worden. Het zijn eigenlijk kuikens. Maar toen heb ik direct geschreven naar de dierenbescherming zelf. Jongens, dit klopt niet. Want ja, ze kakelen niet. En ik sta zelf met NLC wel eens bij slachterijen.

SPEAKER_06Dus ik hoor ze aankomen al piepend. En dat zijn ook éénster kuikens, kippen, wordt het dan genoemd. Maar ja, dus dat klopt niet.

SPEAKER_03In eerste instantie mailt ze de dierenbescherming erover, maar die passen de reclame niet aan. Als ze een paar jaar later weer een commercial ziet over het kippenvlees met een beter levenkeurmerk, besluit ze samen met jurist Lennon van Gaal van Stop Your Main Washing een klacht in te dienen bij de reclamacodommissie.

SPEAKER_06En ja, de commercial waren getekende kippen, volwassen kippen en een stuk of vier, vijf op een stroopbaal en met heel veel ruimte om zich heen. En specifiek vleeskippen, geen legkippen en ja, en weer volwassen kippen. En dan ga je er ook een beetje in duiken. En dan vind je een toolkit op internet gericht aan de sector, aan de winkels, aan de retailbedrijven. En daar staat in: we laten drie sterren dieren zien.

SPEAKER_06Maar als de klant dan naar de winkel gaat, kopen ze één ster. Dat zag je letterlijk in de communicatie naar de winkel. In de communicati toolkit. En ja, wetende, ik heb ook jaren voor reclamebureaus gewerkt. Je laat natuurlijk altijd het beste plaatje zien. Als je auto's verkoopt, laat je ook het dikste model zien. En dan zet je eronderin kleine letters van de vanaf prijs is van het minste model. Maar het plaatje is van het dikste model. Het is precies die tactiek die ze gebruiken.

SPEAKER_03Ja, maar Mariska, als je het zo zegt, is dit eigenlijk gewoon schering en inslag in de reclamewereld, is dit veroorloofd?

SPEAKER_06Ja, maar dan moet je wel een kleine letter bij zetten. En die letjes moeten weer groot genoeg zijn om het te kunnen lezen. Er zitten allemaal regeltjes aan. Maar goed, dit was wel weer van: je gaan we weer.

SPEAKER_03Ook dit keer leidde weer tot een zitting die er nogal pittig aan toe gaat. Ze wordt flink aangepakt door de jurist van de dierenbescherming.

SPEAKER_06Het was echt. voor deze opname ging ik er nog even doorheen. En het kan een beetje opbrollen weer, die nare gevoelens die ik toen had, dat was niet fijn.

SPEAKER_03En helaas, ook deze klaint ze niet.

SPEAKER_06Je hebt het niet geworden, we zijn een hoger beroep geweest en we niet geworden. Nee.

SPEAKER_03Hoe kan dat?

SPEAKER_06Want dit klinkt toch als een heel duidelijk te bewijzen zaak ook. Ik weet het echt niet.

SPEAKER_03Daar moet je wel mee om kunnen gaan dan als je daar zo je best voor hebt gedaan.

SPEAKER_06Ja, het is heel lastig. Want je denkt van dit is toch echt gewoon het kan toch gewoon niet. En dan wordt het toch niet geaccepteerd. Maar goed, de aanhouden wint, zeggen ze.

SPEAKER_03Nou, één zaak gewonnen dus, maar ook twee verloren. Mariska is er nog altijd even strijd lustig op. Het indienen van een klaar zou ze zeker aanraden aan andere luisteraars.

SPEAKER_06Het is makkelijk. En ik denk hoe meer klaar, hoe beter. Want dat valt ook op als je een reclamespotje ziet en je denkt van dit kan niet. En het is niet alleen op televisie, het is ook wat je online ziet.

SPEAKER_03Ah je mag tegen allerlei uitingen. Ja, alles wat je ziet.

SPEAKER_06Website kan ook. Vaak is het een rond plaatje, 60-campagne, noem je dat dan. En een website hebben en een reclamespotje.

SPEAKER_03Eigenlijk alle uitingen vanuit de vleesindustrie waarvan jij denkt, dit klopt niet wat hier staat, daar kun jij bij de reclamacodecommissie mee terecht. Ondanks de frustratie die het haar soms oplevert, is het voor Mariska belangrijk om dit te blijven doen?

SPEAKER_06Nou, de dieren kunnen het zelf niet. En ja, ik denk altijd als ik opgesloten zit in een schuur, ik word zo behandeld, zou ik het ook fijn vinden als iemand zegt van hey, wacht eventjes. Ja, ik vind het eigenlijk bijna nog lager om daar een heel zonnig plaatje van naar buiten te brengen. Het is eigenlijk nog lager dan wat er gebeurt.

SPEAKER_03Dat was hem. Een selectie van 10 microactivistische daden die iedereen kan doen om de wereld plantaardiger te maken. Wil je het nog even allemaal op een rijtje hebben? Mijn collega's Mara en Stef hebben er een mooi overzicht van gemaakt, inclusief tips en tricks, dat je kan vinden op onze website. Klik daarvoor op aflevering 111. En als ik je nou een klein duwtje mag geven, pik er nou in ieder geval éentje uit die je de komende maand gaat doen.

SPEAKER_03En let op, motiveer anderen om mee te doen. Wat de groep voorvechters vergroten is misschien nog wel het allerbelangrijkste dat we op dit moment kunnen doen. Ik bedank alle microactivisten die hun verhaal met ons gedeeld hebben. Mare Ruter hield me met de research en Marle van der Pas deed audiomix. Help jij ons om meer van dit soort afleveringen te maken? Ga dan naar studioplantaardig.nl en doe een eenmalige of maandelijkse donatie.

SPEAKER_03Dankje en tot de volgende!

Open the transcript file

Hosts and Guests

Nobody is credited on this episode yet.

Credit the people on this episode

Be the first to rate this episode

More episodes

All episodes
  1. #125: Kunnen de plantaardige koks van het ROC een varkenshouder overtuigen?

    Nov 20, 202644 minAudio

    In 2022 startte het ROC van Amsterdam de opleiding tot Plant Based Chef, de eerste plantaardige koksopleiding van Nederland. De eerste klas zat al snel vol. Maar dit schooljaar is er geen nieuwe klas. Er waren te weinig...

    Credit the people on this episode

  2. Journaal #96: Plantaardige eiwitten zorgen voor hoger testosterongehalte

    Nov 13, 202644 minAudio

    Hoe vordert de plantaardige revolutie? In het Studio Plantaardig Journaal neemt Esther Molenwijk met Pablo Moleman het laatste nieuws door. In deze aflevering: Ongehoord komt met stuitende beelden van bekroonde boeren...

    Credit the people on this episode

  3. #124 Kweekvis: de snelst groeiende voedselsector die bijna niemand ziet. Met Tom Kools van Foodrise

    Nov 6, 202647 minAudio

    Onlangs werd bekend dat kweekzalmen tegenwoordig kippenresten gevoerd krijgen. Het veroorzaakte veel ophef, maar eigenlijk is het slechts een voetnoot in een dossier dat vaak onzichtbaar blijft: De aquacultuur. Hoe ziet...

    Credit the people on this episode

  4. Journaal #95: Komt de hoge rundvleesprijs Trump straks duur te staan in de verkiezing?

    Oct 30, 202645 minAudio

    Hoe vordert de plantaardige revolutie? In het Studio Plantaardig Journaal neemt Esther Molenwijk met Pablo Moleman het laatste nieuws door. In deze aflevering: Nieuwe organisatie zet zich in om “secundair” dierenleed in...

    Credit the people on this episode

  5. #123 Afhakers: waarom stoppen mensen met vega(n) en hoe houden we ze binnen boord? Met Lisa Stel (Lisa Goes Vegan)

    Oct 23, 202652 minAudio

    Veel vegans inspireren iemand in hun omgeving om ook vegan te worden. En als elke vegan één ander vegan maakt, eet heel Nederland binnen zeven jaar geen vlees, vis, zuivel en eieren meer. Maar waarom gebeurt dat niet?...

    Credit the people on this episode