Vegan Journaal #84: Zuid-Amerikaanse landen gaan meer vlees produceren voor Europa
30 minAudio
In het Vegan Journaal neemt Esther Molenwijk met Joey Cramer (ProVeg) het laatste nieuws door op het gebied van de 'eiwittransitie'. Met dit keer: Kabinet: temperatuur veetransporten omlaag, permanent toezicht slachthuizen Hoe kalf Ollie in Nederland terechtkwam (ondanks alle goede voornemens) Politie schiet losgebroken stier met vijf kogels dood en snijdt keel door Overproductie melk in het VK Overproductie varkensvlees in China Mercosurlanden breiden veehouderij uit terwijl Europese krimpt Onderzoek naar effect dierenwelzijnslabels en https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0272494426001283 Project Slingshot: frontale aanval op de veeindustrie Presentatie: Esther Molenwijk, Stichting The Food Revolution ism ProVeg Nederland, Joey Cramer Research & Redactie: Mara Ruijter, Iris van Dongen, Joey Cramer en Esther Molenwijk Audiomontage, mixen en masteren: Marlon van der Pas Help ons het plantaardige nieuws te verspreiden: deel deze podcast. Ga naar studioplantaardig.nl en volg ons via BlueSky, Mastodon, Instagram, Facebook, YouTube, TikTok & #StudioPlantaardig Geef onze podcast ook een rating en schrijf een mooie recensie. Alvast enorm bedankt!
Audio and video play straight from the show's own hosting. PodSubs stores and serves no media.
Transcript
From the show. Tap a time to play from there.
SPEAKER_01Verbeter de wereld met vorik MS. Mijn naam is Hester Roderwijk.
SPEAKER_00En ik ben Joy Kramer.
SPEAKER_01En dit is het Wiegen Journaal. Joey, wat goed dat ik weer eens tegenaan voor jou zit.
SPEAKER_00Ja, leuk hè.
SPEAKER_01Maar wel met één knieschijf minder, geloof ik.
SPEAKER_00Mijn knieschijven heb ik nog. Ik ben een beetje gebutst uit een fietritje gekomen. Ja, dat klopt.
SPEAKER_01En misschien even goed voor het luister. Een fietretje, dat is niet op de oma fiets naar de supermarkt. Maar jij zit dan op zo'n hele snelle fiets met zijn strakke broeken en zo'n helm? Ja, en zo'n helm.
SPEAKER_00En in mijn helm zit een deuk. En in mijn hoofd niet. Dus dat is erg fijn.
SPEAKER_01Ja, dat bewijs maar weer het belang van die helm voor jou. Maar wat is er nou precies gebeurd? Zad je op de top van de Pirinee of zo? Dat je net over de top komt.
SPEAKER_00Het was kort boven Randsdorp. Dus dat kunnen we niet de Pirinee noemen. Nee, bocht naar rechts. Er lag heel veel Grint of gravel. En ja, daar geleek ik weg. Dus het was eigenlijk de hele rechterkant van mijn lichaam een beetje gebutst en geschaafd en in bijzonder mijn knie. Maar misschien red ik de tourselectie nog. Het stijl gaat goed.
SPEAKER_01Je bent ook wel weer van bann om weer op de fiets te stappen.
SPEAKER_00Ja, ik hoop zeker bij deze temperaturen, als het even lukt, volgende week weer.
SPEAKER_01Nou, gelukkig fijn dat je het er heel huid uit hebt gekomen.
SPEAKER_00In alle tijd daarom om het Viking Nieuws te volgen natuurlijk.
SPEAKER_01Heel goed, nou, dat komt goed uit. Want we hebben weer veel te bespreken.
SPEAKER_00Ja, zeker. We moeten het natuurlijk hebben over de stier, die van het slachthuis ontsnapt is.
SPEAKER_01Ja, jeetje ja. Nou, ik ga vertellen over een echt wel hele bijzondere ontwikkeling in, zowel het Verenigd Koninkrijk als in China.
SPEAKER_00Yes, ik heb nieuws over het Merkel Soer Verdrag en wat dat nu al eigenlijk voor de veehouderij betekent.
SPEAKER_01En dan mag ik jou gaan bijpraten over twee hele interessante onderzoeken naar dierenwelzijnslabels. En natuurlijk de hoofdvraag: gaan mensen daar nou juist meer vlees van kopen of juist minder?
SPEAKER_00En dan bespreek ik een hele gedurfte campagne, mag ik wel zeggen, die nu in de Engelse metro's te zien is. Met onder andere mijn held Paul McCartney. We beginnen met een stukje Den Haag. Toch een beetje mijn forten natuurlijk. Hij is echt goed nieuws uit Den Haag. Want daar zegt de staatssecretaris toe dat hij de regels voor diertransport gaat aanscherpen. En het aanscherpende natuurlijk verbeteren. In het bijzonder gaat het daarbij om de maximum temperatuur tijdens die transporten.
SPEAKER_00En de staatssecretaris heeft aangekondigd die vanaf 1 april 2027 te willen terugschroeven van een maximum van 35 graden naar 30 graden.
SPEAKER_01Wat is Joe?
SPEAKER_00Die had ik dit niet al veel génait absoluut eerder gehoord. Al in 2021 heeft de Kamer zich hierover uitgesproken in een motie van westering, destijds nog voor de Partij voor de Dieren. En meermaals heeft de Kamer aangeven dat ze dit wilden doen. En ik denk dat we vorig jaar, dit hebben we besproken, file voor jij met Pablo, dat die maatregelen er aan zitten komen, dat toenmalig minister Wiersma daar weer een stokje voor aan te steken was. Grappig genoeg onder de noemer dierenwelzijnverbetering.
SPEAKER_01Want anders zouden die stallen te vol ja kunnen zijn.
SPEAKER_00Ja, als je ze niet snel vervoert, dan krijg je hele volle stallen. Dat was de gedachte.
SPEAKER_01Maar dat vindt deze staatssecretaris die heeft er niet zoveel boodschap aan.
SPEAKER_00Nee, precies. Dus Silvio Erkens, de staatssecretaris van landbouw, die nu ook dierenwelzijn in zijn portefeuille heeft, schreef hier wel werk van te willen maken. En ook wil het kabinet permanente controles en verplichtcamera toezicht op slachthuizen. En moet bovendien het hele, laten we zeggen, toezicht en boetestelsel op de schop, onder andere door hogere boetes. En dat werd ook wel tijd. Want een paar dagen voor het debat, en dat was vorige week, schreven onder andere Ayes on Animals, de dierencoalitie en de dierenbescherming nog een gezamenlijke brandbrief aan de staatssecretaris om nu eindelijk eens werk te maken van die maximum temperaturen.
SPEAKER_00En nu zet de staatssecretaris eindelijk door. De datum zou moeten zijn begin volgend jaar, dus 1 april. Dat betekent wel dat de dieren nu nog een zware zomer moet gaan, natuurlijk. Maar het zou vanaf volgend jaar verminderd moeten zijn. En ik moet ook wel zeggen: ik heb dat debat zitten kijken. En de huidige staatssecretaris echt een verademing met wat we de afgelopen jaren gezien hebben. Gewoon op een constructieve, prettige manier in gesprek met de Kamer. En ook heel duidelijk iemand die.
SPEAKER_00waarvan je merkt dat die dierenleden die wel gewoon heel erg serieus neemt en daar stappen in wil zetten. En dat zal ook echt wel beperkt zijn door de huidige coalitie en zo, dat geloof ik allemaal. Maar een verademing in vergelijking met in ieder geval wiersma.
SPEAKER_01Nou, dat is goed nieuws. Er is over dat dierentransport toch ook wel wat minder blij nieuws te vertellen. En dat gaat over die transporten van kalfjes die helemaal van Ierland naar Nederland worden vervoerd. De sector had beloofd om daarmee te gaan stoppen. Maar daar komt dus eigenlijk gewoon niet zoveel van terecht. Maar vorige week schreef de NOS daarover. En ze volgde daarvoor zelfs een kalfje genaamd Olly. Helemaal op zijn reis naar Nederland. En tijdens die bootreis kregen dus Olly en zijn reisgenoten zo'n 24 uur lang geen drinken.
SPEAKER_01Moet je voorstellen. Zo'n klein kalfje die afhankelijk is van melk nog gewoon niks te drinken, moet je het met een baby proberen. En dat is natuurlijk ook helemaal in strijd met de rechts van de Europese Commissie. In totaal duurde die reis meer dan twee dagen. En uit onderzoek blijkt ook vaak dat het zo wel 50 tot 80 uur is dat die dieren op transport zitten. Nou, de Kamer wil dus inderdaad ook al jaren dat hier een einde aankomt. En de sector had destijds gezegd per 2026 te willen stoppen. Maar dat is dus niet gebeurd. En dit onderzoek van NOS, dat belandde dus wel bij de Tweede Kamer.
SPEAKER_01En die reageerde hier nogal ontstemd op. En ik heb begrepen dat die staatssecretaris Erkens, waar je het over hebt, nu in gesprek wil gaan met de Calfsplace producent van drie. Dat is die enorme club, die al die kalfjes. Ja, en die ook al die kalfjes slachten ook vanuit het buitenland. Dus die worden allemaal hier naartoe gesleept. Maar ja, lange afstandtransport is bij wet niet verboden. Dus ja, erkens zegt eigenlijk al wel van tevoren dat hij zich vrij machteloos voelt hier, omdat het ook een internationale aangelegenheid is. Maar hij wil samen met Ierland en Frankrijk ingaan zetten op strengere handhaving en uiteindelijk toch kijken of er een verbod op Europees gebied haalbaar is.
SPEAKER_01Dus het gaat nog niet de goede kant op, maar inderdaad, een welwillende staatssecretaris.
SPEAKER_00Ja, precies. En voor wat het waard is, dat is een makkelijke toezegging: we willen het Europees regelen. Maar hij kwam heel oprecht over hier. Dat ben je met je eens, bizar nieuws uit Groningen. Ik denk dat vrijwel alle luisteraars al dit wel hebben gelezen. Die geschoten ko. Ja, en de politie heeft een losgebroken stier doodgeschoten. Het ging als volgt: het gaat om een stier die naar het slachthuis werd gebracht en daar ontsnapte. En het dier kwam daarna op een industrietrein terecht.
SPEAKER_00En daar heeft men hem geprobeerd te vangen, maar dat lukte niet. En in die, laten we zeggen, in het kat en muisspel, in dat stier- en muisspel. Ja, kwam de stier steeds dichter bij de snelweg. En dat zou een gevaarlijke situatie opleveren. Nou ja, zowel voor het stier als denk ik voor de mensen op de snelweg. En toen heeft de politie besloten om hem neer te schieten. Het is overwogen om hem te verdoven, maar volgens de politie en de betrokken V-arts was dat geen optie meer. Omdat ze niet dichtbij genoeg konden komen met het verdovingsgeweer.
SPEAKER_00En omdat het stier, als het wel raak zou zijn met het verdovingsgeweer, dus dan altijd nog een stuk doorrent voordat hij verdoven, neervalt. En dat zou nog steeds gevaarlijk zijn zo dicht bij de snelweg. Ja, en daarnaast, dit was kennelijk ook een belangrijke reden, want ik quote geven, was het dier toch bestemd voor de slacht. En door op deze manier te doden, dus met vijf kogels, mind you. Kon het vlees volgens het slachthuis alsnog gebruikt worden voor de consumptie. Ja, we hebben nog geprobeerd te checken van onze collega of dat ook is gebeurd, dat hebben we niet helemaal kunnen achterhalen.
SPEAKER_01Of er nu iemand vanavond een stukje stier zitten eten van deze heldhaftig ontsnapte stier.
SPEAKER_00Nou ja, zoals ik zei, er zijn vijf kogels aan te pas gekomen. En uiteindelijk heeft een agent hem van dichtbij nog in zijn kop geschoten. En daarna heeft de V-arts zijn halslagader doorgesneden om het leidde toch te minimaliseren. Het is echt een heel erg triest verhaal. De V-arts in kwestie heeft later in een interview aangegeven dat hij deze hele situatie betreurt. Hij heeft namelijk graag gewild dat een jager de koel wordt neergeschoten. Die heeft natuurlijk ervaring met groot wild, in tegenstelling tot de hondengeleider van de politie die het nu heeft moeten doen.
SPEAKER_00En ik quote hem even, de V-arts dus. De koel moet gewoon in één keer liggen, het moet in één keer klaar zijn en dat is nu niet gebeurd. En over de schutter zegt hij, hij heeft keurig geschoten en het is alle keren raak. Alleen blijkt zijn apparatuur niet geschikt om koeien mee te schieten.
SPEAKER_01Ja die was meer voor honden geschikt.
SPEAKER_00Dat vermoed ik, ja. En de V-arts pleit verder voor een protocol voor dit soort gevallen. En ook of het wel of niet afsluiten van de snelweg mogelijk is, is volgens hem een aandachtspunt. En onze collega Mara heeft de politie om een verklaring gevraagd. En hoe hoort de politie de handel in dit soort gevallen? Daar hebben we wel een heel net antwoord op gekregen, en dat was ook al een vrij procedureel antwoord.
SPEAKER_00Maar ik denk dat er één stukje wel is wat we kunnen quoten omdat het interessant is. Om ongelukken te voorkomen, is na zorgvuldige afstemming met de dierenarts besloten om tot het gebruik van een kogelgeweer te komen. Hiervoor is een hondengeleider van de politie ingezet. Onze hondengeleiders zijn getraind om met dit wapen te schieten. De uiteindelijke keuze voor het kogelgeweer is een bewuste en zorgvuldige risicoafweging geweest naar alternatieve pogingen om de stier levend terug te brengen naar de V-handelaar helaas waren mislukt.
SPEAKER_01Maar op de vraag of ze hier protocollen voor hebben, daar hebben ze geen antwoord op gegeven. Nee, dat klopt.
SPEAKER_00Ze geven wel aan dat er bij geweldgebruik er een rapport over moet worden gemaakt en dat daarop wordt gereflecteerd.
SPEAKER_01Nou, wat heftig. Je zou toch eigenlijk hopen dat zo'n bier dan. Ik ken eigenlijk alleen nog maar verhalen met een hele goede afloop, zoals bijvoorbeeld die van die Koe Hermin, weet je dat nog?
SPEAKER_00Ja, dan moet je wel heel even helpen, maar die was ontsnapt.
SPEAKER_01Hoe staat het? Ja, in 2018 was hij ontsnapt, vlak voor de transport naar het slachthuis. En het mooie is, die heeft zich toen twee maanden lang schuilweten. En het leuke is dat na dus die hele lange klopjacht, is ze dan wel uiteindelijk gevangen, maar toen is ze naar een koeien rusthuis gebracht, waar ze nu nog steeds in veiligheid leeft.
SPEAKER_00Dat lijkt me als een protocol.
SPEAKER_01Ja, precies. Eigenlijk zou elke keer dat aan de veehouderij ontsnapt een soort van eeuwige gratie moeten krijgen, toch?
SPEAKER_00Exact.
SPEAKER_01En dan werd door een ijverige luisteraar geattendeerd op twee hele interessante artikelen in The Economist. Die grappig genoeg op hele andere plekken in de wereld gebeuren, maar eigenlijk min of meer hetzelfde aangeven, namelijk om te beginnen in het Verenigd Koninkrijk. Want dat land produceert blijkbaar veel te veel melk. Het gaat om in totaal zo'n 13 miljard liter die er vorig jaar is geproduceerd. En dat is een stijging van 5% ten opzichte van het jaar daarvoor. En dat is meer dan er gekocht wordt. En dat heeft natuurlijk een drukkend effect op de prijs.
SPEAKER_01En let op, inmiddels kost het melkveehouders daar meer geld om melk te produceren dan het ze oplevert. Dus die maken verlies. En dat hebben ze deels aan zichzelf te danken. Kijk, aan de ene kant is het natuurlijk zoals overal in de vee-industrie een enorme efficiëntieslag aan de gang waarin steeds minder dieren steeds meer melk moeten produceren. Maar wat daar nog bovenop komt, is dat blijkbaar vorig jaar is er een hele droge zomer geweest in het Verenigd Koninkrijk. Waardoor er dus minder gras van het land kwam en de veehouders hun koeien steeds meer krachtvoer zijn gaan geven.
SPEAKER_01Dat normaal eigenlijk alleen maar in de winter gebruikt wordt. En daardoor ging die melkproductie omhoog, maar ja, dus wel tegen veel hogere kosten. Dus aan de ene kant wordt er meer geproduceerd, maar aan de andere kant, en nu komt het leuke nieuws, zijn Britse consumenten ook juist meer plantaardige melk gaan gebruiken en minder dierlijke melk gaan drinken. En dan zou je de overtollige melk kunnen omzetten naar bijvoorbeeld kaas of melkpoeder. Maar daarvoor is dus blijkbaar niet genoeg productiecapaciteit in het Verenigd Koninkrijk.
SPEAKER_01En sommige veehouders laten inmiddels zelf hun melkkoede slachten als oplossing, omdat in ieder geval de vleesprijzen wel nog steeds hoog zijn. Nou, als gevolg van dit alles is het aantal Britse melkveehouders al met 20% gedaald sinds 2019.
SPEAKER_00En dan alsnog zoveel meer produceren steeds.
SPEAKER_01Ja, daar kun je nagaan. Dus de productie loopt gewoon niet in de pas met de afnemende vragen eigenlijk. Dat is het lange verhaal kort. En nu is dus opvallend genoeg in China een beetje hetzelfde aan de gang, maar dan met varkensvlees. Varkvlees speelt natuurlijk een hele belangrijke rol in de Chinese cultuur. De regering heeft zelfs, ja, geloof het of niet, een strategisch bevroren varkensvleesreserve. Ik probeer me voor te stellen hoeveel vrieskasten je nodig hebt om voor de Chinese bevolking varkensvlees in te vriezen.
SPEAKER_01Daar wil je gewoon niet over nadenken, hoe dat er dan uitziet. Maar goed, dit komt niet uit het niets. Want in de tijd van de Afrikaanse varkenspest zijn toen enorm veel vakkers geruimd en gingen de prijs echt door het dak. En nou ja, volgens de Chinese regering is varkvlees blijkbaar een soort van eerste levensbehoefte of zo.
SPEAKER_00Dus we hebben goud, munten en varkensvlees. En olie.
SPEAKER_01Maar wat is daar dus aan de hand? Ook daar zijn de laatste tijd de prijzen enorm gedaald. En dat heeft zowel met een toename van de productie te maken als met een afname in de vraag. Want er is ook daar een grote efficiëntieslag geweest in de varkenshouderij. Je kent vast wel die plaatjes van die varkensfles met 26 verdiepingen. Er werd vorig jaar dan ook meer dan 59 miljoen ton. Dat zijn getallen die echt niet te behappen zijn, maar goed, varkensvlees geproduceerd. En dat is dan 40% meer dan 2020. Moe je nagaan hoe snel dat omhoog is gegaan.
SPEAKER_01En dat is in totaal ongeveer de helft van de wereldwijde productie van varkensvlees. Dat gebeurt dus in China. Maar ondertussen stagneert daar dus de consumptie van varkensvlees. In 2024 had de gemiddelde Chinezen ongeveer 28 kilo varkensvlees. En dat is 2 kilo minder dan het jaar daarvoor. En dat komt omdat steeds meer middenklasse Chinezen zich meer bewust zijn van dat varkensvlees gewoon niet zo gezond is en dat dan in ieder geval kip of vis nog gezonder is.
SPEAKER_00Ja, ik hoop dat toen deze zin begon, een plantaardige revolutie aan het toewerken was.
SPEAKER_01Nee, dat haal ik in ieder geval niet uit dit artikel, inderdaad. Nee, en we weten allemaal dat de verschuiving van grotere dieren naar kleinere dieren over het algemeen een goede ontwikkeling is. Nee, dat is helemaal waar. Maar goed, ook hier in ieder geval dus een overschot aan vlees. En daardoor maken ook veel varkensbedrijven verlies. En sommige bedrijven kost het wel 40 dollar per varken verlies dus. Om de prijzen op te stuwen, heeft de regering onder andere subsidies ingetrokken. Maar dat helpt nog niet zoveel.
SPEAKER_01Maar de industrie denkt dan niet van weet je wat, misschien is ons eigen inzicht. Laten we gaan afschalen. Nee, die gaan natuurlijk op zoek naar andere landen om hun varkens flats te bouwen. En één grote speler heeft al aangekondigd dat ze nu in Vietnam een grote flat willen gaan bouwen. En de Economist eindigde met een mooie quote: Pick farms are going vertical as profits flatline.
SPEAKER_00De dag die je wist dat zou komen. We hebben het al lang niet over Merkelsoer gehad, denk ik. Wel veel over gehad, maar het gaat er nu toch echt komen. Morgen om 1 mei zal de handelsovereenkomsten tussen de EU en de Merkelsourlanden van start gaan. Zeg je dat, in werkingtreden. En dat geldt dan voor Argentinië, Brazilië en Uruguay. En kortweg betekent dat dat de wederzijdse importtarieven dan worden afgeschaft of verminderd worden op bepaalde producten.
SPEAKER_00En met dat in het veruitzicht schroeven deze merken zourlanden de productie van hun veehouderij nu flink op. En die veehouderij is bepaald niet mals. Want ter vergelijking, hier in Nederland hebben we melkveebedrijf van gemiddeld 119 koeien. Maar in Brazilië is een bedrijf met nu 5000 koeien, slechts een medium groot bedrijf. Aantallen waar je niet over kan nadenken bijna.
SPEAKER_01En dan zijn wij hier bezig om boeren uit te kopen met 80 of 100 koeien. En dan hoppé komt er daar weer een farm bij van 5000.
SPEAKER_00Nu die Mercosur deal in het vooruitzicht is, of nou ja, morgen dus ingaat, willen die bedrijven ook flink opschalen. En dan hebben we het echt over percentages van wel 30 of 40 procent. Dus 30 of 40 procent van 5000 koeien is natuurlijk enorm. En dit allemaal terwijl we dus, nou, zoals je net al zegt, in Europa proberen de feestapel te verminderen en dat we daar ook geld in investeren.
SPEAKER_01Wat ook nog eens?
SPEAKER_00Ja, we hebben vaak gezegd dat merk of zoe een soort pannywise pound foolish is. Het handelsverdrag kent wel voorwaarden waar producenten aan moeten voldoen. Zo mag het vlees niet afkomstig zijn uit een recent ontbrost gebied. En is het ook zo dat maar 0,6% van de totale rundvleesproductie in Zuid-Amerika nu zonder extra handelstarieven kan worden verhandeld. Dus het geldt niet voor de volledig. En dan kunnen we ook nog een andere kleine kanttekening bij plaatsen.
SPEAKER_00Want de V-teltaar is veelal extensief en niet intensief. Dus dat wil zeggen dat de renderen daar op graslanden lopen, wel met gigantische aantallen, dus 5000. Maar ja, dat is toch wel wat anders dan de stad zoals wij ze kennen in Nederland. Maar blijft natuurlijk ontzettend dubbel. In Europa schalen we langzaam af. Ja, het gaat allemaal te langzaam. We willen het sneller, maar het gebeurt in elk geval. En elders op de wereld stijgt de boel, omdat wij het als Europeanen weer gaan inkopen daar en daar zelfs handelsbedragen voor sluiten.
SPEAKER_01En dan is ook wel te snappen dat boeren gewoon ontzettend boos zijn op alle hervormingen die ze hier moeten doen voor weerdierenwelzijn en extensiever, et cetera. Als vervolgens daar gewoon een kraan open wordt gezet. Dat kun je toch gewoon niet geloofwaardig.
SPEAKER_00Vos trekt te begrijpen. En de Belgische website filt, schrijft ook over de vrees van een zogenaamd Carbon League, oftewel een koolstoflek. Dat is het principe waarbij klimaatmaatregelen binnen Europa, zoals nu dus de afbouw van de veestapel, leiden tot een grotere productie van metaangassen, elders in de wereld. Omdat nou, gaan we het alsnog produceren en deze kant op slepen. Ja, dubbel verlies dus.
SPEAKER_01Wat mij betreft, laat ik maar weer zien dat we toch echt vooral in moeten zetten op een verandering in de consumptie. Want een verandering in de productie of een afschaling van de productie hier, dat doet niet zo heel veel. Sterker nog, dat kan uiteindelijk alleen maar slechter uitpakken. Maar het enige wat echt gaat veranderen is als we gewoon wereldwijd minder dierlijke producten gaan eten.
SPEAKER_00Ja, eens.
SPEAKER_01Nou, ik had het al beloofd, we gaan het hebben over dierenwelzijnslabeling. En misschien heb je mijn interview met actiegroep ongehoord vorige week geluisterd.
SPEAKER_00Ik loop niet helemaal bij bij de studieplant aan. Terwijl ik zo lang op de bank lag met mijn knie, had ik tijd om dat te doen.
SPEAKER_01Botverdoring, nou, je hebt huiswerk te gaan.
SPEAKER_00Ja, ik ga er ook niet om liegen.
SPEAKER_01Nou, dan zal ik je even bijpraten. Zij stellen dus dat dierenwelzijnslabels eigenlijk een negatief effect hebben, dat mensen door zo'n label eigenlijk hun ongemak wat kunnen zussen. En dat daar juist meer vlees doorverkocht wordt per saldo. En de vraag is natuurlijk, is dat zo? En welk effect heeft de manier waarop je die informatie geeft op een vleesverpakking, op de verkoop ervan. Nou, als eerste was er een Duitse onderzoek verschenen. De onderzoekers die constateerden dat drie op de vier mensen in Europa meer informatie over dierenwelzijn op de verpakking zouden willen zien.
SPEAKER_01Dat is op zich al een goed teken. Zij vroegen zich dus af van welke informatie werkt wel en niet. Hoe pakten ze dit aan? Ze plaatsten op de verpakkingen van kippenvlees QR-codes die leidden naar informatie over dierenwelzijn. En de ene groep kreeg relatieve informatie. En de andere groep kreeg absolute hele concrete informatie over het leven van de kip. En vervolgens vroegen ze de consument welke kwaliteit ze het product toekenden en in hoeverre ze bereid waren om het product te kopen. Wat bleek nou? Mens zijn meer bereid om het vlees te kopen als de informatie over dierenwelzijn in wat relatieve of vere termen wordt vermeld.
SPEAKER_01Zoals bijvoorbeeld deze kippen hebben minstens twee keer zo lang geleefd als die in de conventionele kippenhouderij. Of deze kippen hebben dubbel zoveel leefruimte dan gemiddeld. Maar als je dus de informatie in hele concrete absolute getallen geeft, zoals bijvoorbeeld informatie over het aantal levensdagen van de kip. Deze kippen hebben minstens 81 dagen geleefd in plaats van de gebruikelijke 40 dagen. Of bijvoorbeeld de daadwerkelijke ruimte die een ki had om te leven in vierkante meters, dan zijn mensen ineens minder bereidwillig om het product te verkopen.
SPEAKER_01Oftewel, die absolute informatie die strook over het algemeen niet met het beeld dat mensen hebben van hoe het er in de veehouderij aan toe gaat en het. Verstrekken van die hele concrete informatie. Ook al is het dan 40 dagen meer dan die andere kip. Dat heeft dus blijkbaar een afschrikwekkend effect. Nou, dat is wel interessant als je dan zo label doet. Zorg dan in ieder geval dat je concreet bent. Dat ligt eraan of je doel is om je vlees te verkopen of dat je doel is om te zorgen dat mensen plantuar gaan eten. Maar goed, dan verschijnen ook nog een onderzoek wat ik eigenlijk nog interessanter vond. En dat werd uitgevoerd door Emily Bouwman van de Weur.
SPEAKER_01En wat mij uit raakt die echt de kern van de discussie over dierenwelzijn. Zijn die 1229 respondenten online een fictieve lunch uitzoeken. En de respondenten werden opgedeeld in vier groepen die elk verschillende menukaarten kregen. En bij de vleesburg stond dan bijvoorbeeld of een positief geformuleerd label. Dus dat ging dan over plusjes. Dus bijvoorbeeld drie plusjes voor relatief welzijn of één plusje voor relatief slecht welzijn. Of er stond een negatief geformuleerd label.
SPEAKER_01En dat was dan bijvoorbeeld één minnetje voor relatief goed dierenwelzijn. En drie minnetjes voor relatief slecht dierenwelzijn. Of eigenlijk zou je kunnen zeggen slecht en nog slechter.
SPEAKER_00Relatief slecht dierenwelzijn.
SPEAKER_01En dan vroegen ze mensen achteraf of ze dan een runvleesburger wilden of een plantaardige. En dan stelden ze ook nog vragen aan de respondenten. In hoeverre ze een soort innerlijk ongemak of conflict hadden bij hun keuze. Wat bleek nou? Je zal het niet geloven. De negatief geformuleerde labels zorgden voor een toename in het ongemak bij mensen en een afname van 10% in de keuze voor vlees. En dat was dus volgens hen omdat mensen door die negatieve labels minder goed in staat waren om het dierenleed te ontkennen. En overigens was het verschil met name te zien wanneer zo'n negatief label dan ook nog wordt ondersteund door de overheid.
SPEAKER_01En zo niet dan was het effect eigenlijk matig. En we hadden dit natuurlijk ook wel kunnen bedenken. Als je zegt dit dier heeft een minder slecht leven gehad, ja, dat is toch wel minder geruststellend voor een consument dan dat je zegt dit dier heeft een beter leven gehad.
SPEAKER_00Zeker.
SPEAKER_01Ja, want je kan dan eigenlijk gewoon niet meer blijven ontkennen dat het eten van vlees eigenlijk gewoon niet strookt met je waarde. Maar toch, het is altijd wel goed als het onderzocht is. En zij noemt dit dus de ethische labelingparadox. En dat is een paradox waarbij een positief geformuleerde ethische productlabel de keuze bevordert voor iets dat niet strookt met je waarde. Dus ook zelfs bij mensen die aangeven dierenwelzijn belangrijk te vinden. Dan eindig ik met een quote uit hun onderzoek: deze bevindingen sluiten aan bij kritiek die suggereert dat goed bedoelde dierenwelzijnslabels op de lange termijn contraproductief kunnen zijn.
SPEAKER_01En ze ondersteunen de bezorgdheid dat incrementele verbeteringen in het dierenwelzijn de voortdurende uitbuiting van dieren kunnen bevorderen. Dat ligt er niet om. En dan moet ik zeggen, ik mis ook nog wel iets aan die studie. Namelijk, die positieve labels zorgen dus voor 10% hogere vleesconsptie ten opzichte van negatieve labels. Maar zorgen ze ook voor een hogere vleesconsumptie, dan helemaal geen label. En daar ben ik eigenlijk ook wel heel benieuwd naar.
SPEAKER_01En dat kan ik hier niet lezen in het onderzoek. Dus ja, ik ben eigenlijk benieuwd of deze onderzoek dus ook verzoeknummertjes doen.
SPEAKER_00Toevoegen op LinkedIn.
SPEAKER_01Ja, en we kregen Joey een ontzettend leuk bericht van Romeo. Na aanleiding van de vorige aflevering. Hoi, studio Plantaardig. Ik heb net jullie vegan journaal geluisterd. En ik vroeg me af of het misschien mogelijk is om vaker te eindigen met goed nieuws. Er is natuurlijk ook vaak minder goed nieuws over de plantaardige revolutie op de wereld. Maar het afsluiten met het goede nieuws gaf toch wel een beetje hoop. Zeker in een volkswoede aflevering zoals deze. Dat maakte het een fijne afsluiting. Ja, dat was die vorige met Pablo.
SPEAKER_01Hij zegt: Dat maakt het een fijne afsluiting. Ik vind jullie podcast in ieder geval echt fijn en informatief om naar te luisteren. Dank daarvoor. Nou, ik vond het eigenlijk, het is zo simpel, dat we daar eigenlijk nooit eerder op zijn gekomen. Ik maak gewoon bij deze beslissing: ik denk dat ik Pablo daar vast wel in mee kan krijgen, dat we gewoon gaan proberen om elke keer afsluiten met goed nieuws. Dus ja, bij deze de vraag aan jou.
SPEAKER_00Pas maar op wat voor beloftes je doet, nee, een superleuke reactie, super goed idee. Het is een beetje van welke kant je hem bekijkt, maar ik vind het in ieder geval heel erg positief. Ik zie jou ook rif te knikken. In het Verenigd Koninkrijk is een hele toffe campagne gelanceerd, bedacht door de oprichter van Viganuary, en het heet Project Sling Shot. En het doel is om de intensieve veehouderij onverdedigbaar te maken, dus totaal onacceptabel.
SPEAKER_00Dus dan kan je inderdaad zeggen, nou, dat is niet per se heel opbeurend. Maar de campagne zelf is natuurlijk heel erg gaaf. En dan misschien kan het wel echt wat in beweging zetten.
SPEAKER_01Commissie, geen dierenwelzijnsverhalen, gewoon onacceptabel punt.
SPEAKER_00Precies. En in meer dan 200 stations en 2200 metros, zie je deze week in Engeland dus. Billboards met daarop bekende mensen, zoals Paul McCartney, Stella McCartney, en zelfs onze eigen Rutger Bericht. wist ik niet. Je ziet een op de billboards met de tekst The meat industry calls getting pigs Humane Slaughter en daaronder de tekst I don't buy it.
SPEAKER_00Grappig gevonden natuurlijk. Ze richt zich met deze campagne dus bewust op de leugens van de vleesindustrie. En om te beginnen met de bewering dus dat de gassen van vaak een zogenaamd human zo zijn, dat de humane slachting zou zijn. Nou ja, die bekende mensen die we net noemden, zoals Paul en Stella McCartney, maar denk ook aan Diane Morgan en Peter Singer, laat op deze manier dus zien dat ze niet langer in de leugens trappen. En wat ze opvalt in deze campagne is dat ze echt kiezen voor de frontale aanval.
SPEAKER_00Dat zie je toch eigenlijk niet al te vaak. En ze hebben het dus ook echt over de misleiding en de manipulatie in de leugens van de vleesindustrie. Ja, voor niks heet het natuurlijk ook Project Slingshot, oftewel catapult, een gerichte harde aanval. Op dit moment richt ze zich dus op het slachtoffer van varkens, maar hierna zullen ze meer van dit soort leugens van de industrie volgen en op pilbord zetten, vermoed ik. En een van de founders, Matthew Glover, legt uit dat deze campagne als doel heeft om het narratief te veranderen, zoals dat ook is gedaan met tabak, en waarvan hij stelt dat dat nu ook cultureel onverdedigbaar is geworden.
SPEAKER_00Ze willen de aanname ontkrachten dat de bio-industrie op zich wel prima is, alsof er geen ander alternatief zou zijn, of in elk geval legaal of in elk geval gereguleerd zou moeten worden. Nou ja, het ultieme doel is om de intensieve veehouderij in het Verenigd Koninkrijk tegen 2040 te beëindigen en zo zegt hij, dezelfde strijd aan te wakkeren in elk land waar de intensieve veehouderij voet aan de grond heeft.
SPEAKER_01Nou, stevige campagne. En er zit dus ook wat geld achter blijkbaar als je al die metro's billboards af kan huren. Interessant lijkt wel alsof weer een kleine verschuiving zien dat dat hardere dierenactivisme weer wat meer naar de voorgrond komt, in plaats van al die focus op plantaardiger eten en zo en dierenwelzijn.
SPEAKER_00Ja, misschien zijn we aangekomen op niet alleen plantaardig stimuleren, maar juist de dierlijke kant terugdringen.
SPEAKER_01Toch ook. Goed, nou, Romeo, ik hoop dat je dit een beetje hoopgevend nieuws vond. Mee te eindigen. Dit was het met jou, ui. En ik geloof dat ik jou over twee weken. Ik hoop dat je dan wel ietsje vlotter de trap op komt.
In 2022 startte het ROC van Amsterdam de opleiding tot Plant Based Chef, de eerste plantaardige koksopleiding van Nederland. De eerste klas zat al snel vol. Maar dit schooljaar is er geen nieuwe klas. Er waren te weinig...
Hoe vordert de plantaardige revolutie? In het Studio Plantaardig Journaal neemt Esther Molenwijk met Pablo Moleman het laatste nieuws door. In deze aflevering: Ongehoord komt met stuitende beelden van bekroonde boeren...
Onlangs werd bekend dat kweekzalmen tegenwoordig kippenresten gevoerd krijgen. Het veroorzaakte veel ophef, maar eigenlijk is het slechts een voetnoot in een dossier dat vaak onzichtbaar blijft: De aquacultuur. Hoe ziet...
Hoe vordert de plantaardige revolutie? In het Studio Plantaardig Journaal neemt Esther Molenwijk met Pablo Moleman het laatste nieuws door. In deze aflevering: Nieuwe organisatie zet zich in om “secundair” dierenleed in...
Veel vegans inspireren iemand in hun omgeving om ook vegan te worden. En als elke vegan één ander vegan maakt, eet heel Nederland binnen zeven jaar geen vlees, vis, zuivel en eieren meer. Maar waarom gebeurt dat niet?...