Stel, je hebt elke maand een paar euro in de over. Of je hebt net je startup naar de beurs gebracht en je hebt opeens miljoenen tot je beschikking. En stel, je denkt, ik ga er iets goeds mee doen. Dan vraag je je misschien af: waar kan ik mijn geld nou het beste aan doneren? De goede doelen vechten om je aandacht. Van vrede op aarde tot hongerlijdende kinderen, van het kattenasiel tot campagnes voor plantaardig eten. Waar komt je euro nou het beste terecht? Daarover ga ik in gesprek met Bram Schaper van Stichting Doneer Effectief en Stien van der Ploeg van Animal Charity Evaluators. _____________________________________________________ Samen maken we meer mogelijk, steun onze podcast en help ons groeien met jouw donatie: studioplantaardig.nl/donatie _____________________________________________________ Doneer Effectief: https://doneereffectief.nl/ Animal Charity Evaluators: https://animalcharityevaluators.org/ De top 11 aanbevolen dierenorganisaties: https://animalcharityevaluators.org/recommended-charities/ Het onderzoek naar de welzijnservaring van verschillende dieren: https://rethinkpriorities.org/research-area/welfare-range-estimates/ Credits: Interview en montage: Esther Molenwijk Audio mixage: Marlon van der Pas, Nothing Blank Help ons het plantaardige nieuws te verspreiden: deel deze podcast. Ga naar studioplantaardig.nl en volg ons via BlueSky, Mastodon, Instagram, Facebook, YouTube, TikTok & #StudioPlantaardig Geef onze podcast ook een rating en schrijf een mooie recensie. Alvast enorm bedankt!
Audio and video play straight from the show's own hosting. PodSubs stores and serves no media.
Transcript
From the show. Tap a time to play from there.
SPEAKER_01Verbeter de wereld met VorkMS. Mijn naam is Esther Molenwijk en dit is Studio Plantaardig. Stel, je hebt elke maand een paar euro over. Of je hebt net je start-up naar de beurs gebracht en je hebt opeens miljoenen tot je beschikking? En stel je denkt ik ga er iets goeds mee doen, dan vraag je je misschien af: waar kan ik mijn geld nou het beste aan doneren? De goede doelen vechten om je aandacht: van vrede op aarde tot hongerleidende kinderen.
SPEAKER_01Van het kattenasiel tot campagnes voor plantaardig eten. Waar komt je euro nou het beste terecht? Daarover spreek ik in deze aflevering met twee bijzondere mensen.
SPEAKER_00Ik zag mezelf als een maatschappelijk betrokken jongen, ik deed vrijwilligerswerk en ik gaf ook aan allerlei goede doelen.
SPEAKER_01Dit is Bram Schaper, directeur van de stichting Doneer effectief. Zelf begon ik pas een paar jaar geleden na te denken hoe effectief zijn donaties eigenlijk waren.
SPEAKER_00Wat bij mij toen klikte, was het idee dat als ik een televisie koop voor mijzelf, dan zit ik volgens twee dagen onafgebroken te kijken naar wat de beste prijs kwaliteitsverhouding is op basis van mijn eisen en mijn wensen. Maar als ik dan geld weggeef, dan doe ik dat een beetje achterloos. Ja, nou, wat op mijn pad komt of waarvan ik denk dat dat interessant is, dan geef ik daar maar aan. Terwijl de ontvanger eigenlijk daar veel meer mee kan doen dan dat ik dat voor mezelf nodig zou hebben.
SPEAKER_01Hij werkte op dat moment bij NS, waarmee hij zijn jonge stroom aan het waarmaken was.
SPEAKER_00Nou, was het wel zo dat toen ik een jongetje was, droomde ik niet van in het hoge management terecht te komen. Maar het was niet toevallig dat ik bij NS aan de slag ging, want ik wilde altijd machinist worden. Dat was echt mijn grote droom. Overigens gaf ik ook nog leiding aan machinisten in Amsterdam. Dus ik heb zelfs mijn machinisten brevet mogen halen.
SPEAKER_01Toch wel?
SPEAKER_00Dus die heb ik wel kunnen inlossen.
SPEAKER_01Een mooie baan dus. Maar toen gebeurde er iets.
SPEAKER_00In eerste instantie dacht ik dat ik mijn pensioen zou halen bij NS. Ik had geen enkele reden om daar weg te gaan. Maar ik luister op een avond een podcast en het ging over effectief doneren. En ik kon er niet van slapen. Ik was zo geraakt door het idee dat je geld zoveel meer goed kan doen als je nadenkt over waaraan je dat geeft. Ik heb hem toe gemeld bij de enige stichting in Nederland die zich daarmee bezighoudt. Doneer effectief. Ja ik dacht, ik ga gewoon twee uur per week vrijwilligerswerk aanbieden.
SPEAKER_00En dat kennismakingsgesprek is volledig uit de hand gelopen.
SPEAKER_01En opeens ben je nu de directeur van die stichting.
SPEAKER_00Ja, het bleek dat ze al wat langere tijd op zoek waren naar een directeur voor de stichting. En ja, mijn waarde en hoe ik in het leven stond en ook denk ik ook mijn ervaring bij NS. Dat het best goed kon pas. Dat gesprek van een uur duurde een half uur en ik kwam veel te laat thuis. Mevrouw vroeg van waar ben je zo laat? Ik zei: Ik denk dat ik mijn baan ga opzeggen. Echt waar? Zo is het gegaan. Waarop zij heel droogje zei: dan heb je vast een leuke middag gehad.
SPEAKER_01En zo maakte Bram een abrupte carrière-switch naar een baan die hem nog meer op het lijf geschreven is.
SPEAKER_00Ik heb eigenlijk altijd in heel veel wat ik doe een bepaald gevoel van rechtvaardigheid. Dat ik het belangrijk vind dat, ik ben bewust van mijn privilege, dat het toevallig is dat ik hier in Nederland geboren ben in een rijkwesterland en dat ik heb kunnen studeren. En dat er nog zoveel mensen zijn, bijvoorbeeld 719 miljoen mensen die in extreme armoede leven. De 80 miljard veedieren die omkomen in de bio-industrie per jaar.
SPEAKER_00Daar zou ik toch ook mijn privilege moeten inzetten om daar iets goeds mee te doen.
SPEAKER_01Gelukkig is hij niet de enige. Want in Nederland zijn we best vrij gevig.
SPEAKER_0076% van de huishoudens geeft in Nederland. Dus dat is echt wel een forst aantal. Het gaat over 5,3 miljard euro per jaar. Dat is exclusief overheidsuitgave. Dus dat is echt wat we met elkaar. Huishoudens, bedrijven, er zitten ook nog wat loterijen daar nog in. die gezamenlijk dat opbrengen. En dat is best wel significant. Ik denk voor Europees begrippen zeer veel.
SPEAKER_01In totaal doneren Nederlandse burgers en bedrijven samen zo'n 5,3 miljard euro per jaar. Het gemiddelde bedrag per huishouden dat geeft is 352 euro. Zo lees ik in het onderzoek van professor René Bekkers geven in Nederland. Ik ben benieuwd, geven rijke mensen meer dan armen?
SPEAKER_00In absolute zin wel. Maar als percentage van het inkomen niet. Dus als je het ziet op basis van het percentage van inkomen, dan zijn juist de mensen die modaal of beneden modaal verdienen, geven relatief veel aan goede doelen. Daar waar de rijkeren dat in absolute zin wel doen, maar ja, relatief gezien niet.
SPEAKER_01In een ander onderzoek van de Filantropie professor lees ik wat de motivaties zijn voor mensen om te doneren. En wat blijkt? De meeste giften doen mensen simpelweg omdat ze een verzoek hebben gekregen. Vooral persoonlijke wervingsacties op straat of in de kerk of bij huis aan huis collectes zijn succesvol. Een andere reden om te doneren is als een bekende dit vraagt die zich inzet voor een bepaald goed doel. Dan trekken mensen ook nog graag de portemonnee als ze in ruil daarvoor een cadeau krijgen, bijvoorbeeld een boek bij het aangaan van de maandelijkse betaling.
SPEAKER_01En een volgende motivatie is reputatie. Zeker in de Verenigde Staten zie je vaak dat er fondserwervingsdinees worden georganiseerd, waarbij je mooie sier maakt als je publiekelijk een duid in het zakje doet. Dan zijn er de psychologische voordelen. Door te doneren bevestig je je eigen zelfbeeld. Ik ben een goed persoon, want ik ben altruïstisch. En dan is er ook nog het echte pure altruïsme als reden: een ander iets gunnen. Maar de onderzoekers konden niet goed vaststellen of donaties uit puur altruïstische redenen gedaan werden of dat er toch ook andere motieven meespeelden.
SPEAKER_01Maar hoe dan ook? De keuze van de donatie lijkt meer van toevalligheid af te hangen of van het sociale netwerk van de gever dan van echt beredeneerde keuzes over waar je geld het meeste goed doet. En dat zie je ook terug in de keuzes voor het soort fondsen waar men aan doneert.
SPEAKER_00Wat ik zie is dat gezondheid met afstand het meest populair is in Nederland. Daar gaat het meeste geld naartoe. En ook religie en kerken gaat een boel geld naartoe. En wat wel interessant is, vond ik in het mooie onderzoek, wat professor René Bekkers elke twee jaar doet, de stand van de filantropie in Nederland. Daarin staan dieren dus op plek vijf. En het boeiende is, of eigenlijk het schrijnende is dat dieren onderdeel is van natuur en milieu.
SPEAKER_00Dus het is een soort bij de klimaatcategorie bijgeplakt. Omdat het vermoedelijk op zichzelf niet echt een categorie waard is. En daar zouden wij eens rap veranderingen in moeten brengen.
SPEAKER_01Van het volgende cijfer val ik echt van mijn stoel.
SPEAKER_00Na schatting wordt er wordt er mondiaal zo'n 0,1% van al het geld wat wordt weggegeven. 0,1% wordt er aan dieren gegeven. En dat is super weinig. En tegelijkertijd, als je dan kijkt naar het geld wat naar dieren gaat, is het overgrote deel, dus ik zeg 95% plus, gaat naar knuffeldieren en charismatische dieren. Dus charismatische dieren. Panda, de tijger, ezeltjes, de zwan, dat soort dieren, charismatische dieren.
SPEAKER_00En knuffeldieren zoals katten en honden, denk aan het asiel of de dierenambulance of opvang, dat soort zaken.
SPEAKER_01Maar zeg je nou dat van die 0,1% die er maar naar dieren gaat, dat daarvan dan nog maar 5% overblijft voor dieren die we eten, dieren in de bio-industrie.
SPEAKER_00Ja, het is nog slechter. Want van die 5% is dan nog weer een klein deel wat naar labdieren gaat. En dan heb je nog het restant wat naar de bio-industrie gaat. En dat gaat om, naar schatting, enkele honderden miljoenen per jaar. Dat klinkt heel veel, maar in de bigger scheme of things is dat echt bijna niets.
SPEAKER_01Laat dat even tot je doordringen. We hebben het dus over minder dan 0,05% van alle donaties. Ik zoek het op en in totaal gaat het om 260 miljoen dollar ter vergelijking. Dat is minder dan de Harvard Universiteit vorig jaar besteden aan de renovatie van één van haar gebouwen. Bram benadrukt hoe oneerlijk de donaties verdeeld zijn.
SPEAKER_00Dat het deel wat naar dieren gaat al verschrikkelijk weinig is in de hele wereld van filantropie. En dat het deel van wat dan naar dieren gaat, weer voor het overgrote deel niet gaat naar de groep dieren die het het meeste nodig heeft, die het meeste lijden. Het wordt hoog tijd dat we daar meer aandacht voor gaan brengen.
SPEAKER_01Ja, precies, want jullie werken met Stichting Noneer effectief, een beetje volgens dat principe van die drie O's, heb ik begrepen. Wil je dat eens toelichten?
SPEAKER_00Ja, wat zijn die drie O's? Die drie O's is eigenlijk een heel eenvoudig raamwerk wat we hebben ontleend vanuit het effectief altruïsme. Dat is een mondiale beweging die kijkt hoe je met je tijd en geld zoveel mogelijk goed kan doen. We doen dat op basis van reden en bewijs, dus op basis van wetenschappelijk onderzoek. Die drie O's komen daaruit voort. De eerste O staat voor omvangrijk. Dus als je het hebt over dieren, dan gaat het over een grote groep die als ze het probleem ervaren, ook daar veel last van hebben.
SPEAKER_00Dus die erg veel lijden en ook langdurig lijden. Nou, dan zit je al gauw in de hoek van de bio-industrie, die 80 miljard veedieren waar we het over hebben gehad. En hebben we het nog niet eens over de 1,5 biljoen vissen en de garnalen die in een nog grote veelvoud leiden.
SPEAKER_01Dat mensen die er nu nog eens achteraan komen.
SPEAKER_00Dus hier is echt heel veel te doen. Dat is de eerste O. De tweede O gaat over onderbelicht. Dus hoeveel aandacht of hoeveel geld gaat er op dit moment al naar dat specifieke probleem. Nou, dan hebben we hier ook weer een vinkje te pakken. Want we hebben net geconstateerd dat er zo ontzettend weinig geld naar die specifieke groep dieren gaat. En tenslotte gaat het over oplosbaarheid. Je wil werken aan problemen die voldoen aan die drie O's. En daarmee dus ook die ook oplosbaar zijn, waar je ook daadwerkelijk wat aan kan doen met je geld.
SPEAKER_01Als je het principe van die drie O's volgt, kom je dus al snel bij de dieren uit. Maar opvallend genoeg richt de Stichting Doneer Effectief zich toch op drie verschillende doelgroepen.
SPEAKER_00Dierenwelzin en de eiwitransitie is één van de drie wereldproblemen waar we op dit moment aan werken. Dat is ook klimaat, klimaatverandering en armoede en gezondheid. Dat zijn de drie thema's waar we nu aan werken.
SPEAKER_01Als ik dat bekijk vanuit die hoek van die drie o's, dan denk ik, moet je je dan niet alleen maar op de dieren richten? Want als we het over omvangrijk hebben, dan gaat het over zo ontzettend veel wezens als we het over oplosbaar hebben, we kunnen morgen gewoon iets anders gaan eten. Dus het is heel oplosbaar. En onder belicht, nou we kwamen er net achter dat er minder dan 0,1% aan dieren gegeven wordt, dus moeten jullie niet aan alle donateurs in Nederland zeggen, mensen, alles op alles op de dieren.
SPEAKER_00Als ik de vraag beantwoord: niet vanuit mijn rol als directeur van de stichting, maar op persoonlijke titel, dan zou ik zeggen ja, dus als je mij vraagt waar mijn donaties naartoe gaan, dan gaan die allemaal naar de dieren om die reden. Maar als directeur van onze stichting heb ik ook de verantwoordelijkheid om het effectief doneren bekender te maken in Nederland. En als we ons dan alleen maar zouden richten op dierenwelzijn en de voedseltransitie. Dan denk ik dat we ook een hele grote groep donateurs missen.
SPEAKER_00die ook voor mensen, voor het klimaat of voor andere thema's die aandacht verdienen. Dat we die zouden missen. En dat is denk ik ook zonde.
SPEAKER_01Ja, het is dus niet helemaal in lijn met de gedachte van het effectief altruïsme. Maar zijn positie is wel begrijpelijk. Veel mensen doneren blijkbaar toch liever aan mensen dingen en die wil je niet kwijtraken. Binnen de drie domeinen zoekt Pam dus naar de meest effectieve goede doelen. Want er zit nogal een verschil tussen de ene en de andere organisatie.
SPEAKER_00Ja, dat is behoorlijk, dat is echt behoorlijk. Het is ook leuk om erover te kunnen vertellen. Om er door de zeker in de laatste jaren steeds meer wetenschappelijk bewijs is wat hier onderzoek naar doet. Het is nog een heel jong veld. Vijftien jaar geleden was dit er nog amper. Wat je ziet, in eerste instantie, als je mensen op straat vraagt van wat is het verschil, denk je, tussen een gemiddeld goed doel en een effectief goed doel, dan denkt men factor anderhalf.
SPEAKER_00En de verschillen zijn echt veel groter. Dus bijvoorbeeld bij armoede gezondheid is een factor 100, voor ons heel normaal, is een heel gebruikelijk getal. Je zou je eens moeten voorstellen dat je honderd keer meer salaris hebt of honderd keer groter huis of 100 schoonmoeders. Wat voor een impact dat een enorme impact dat is.
SPEAKER_01Maar zou je dat eens uit kunnen leggen met een voorbeeld? Van welke organisatie doet iets wat honderd keer effectiever is dan een andere organisatie? En wat doen ze dan zo effectief? Waar zit dat dan in?
SPEAKER_00Ja, nou laten we dat die vooral zoeken in de hoek van de dieren dan. Want in de dierenhoek is het zo niet nog veel extremer. Dus waar we honderd keer verschil zien bij armoede gezondheid, is in de dierenhoek 10.000 keer effectiever, is ook gewoon heel voorstelbaar. Hoe kan dat dan, is dan de vraag. Neem bijvoorbeeld een goed doel als de Humane League. Zij werken in Mexico, in Noord-Amerika, in Japan in het Verenigd Koninkrijk.
SPEAKER_00en zij doen campagnes rondom plantaardig eten, educatieprogramma's. Maar ook supporters acties, wat uiteindelijk ook leidt tot beleidsbeïnvloeding. Dus hoe kan je wetgeving aanpassen om te zorgen dat het voor dieren beter afgaat in de bio-industrie. Zij richten zich met name op kippen, want dat is een hele grote groep. Zij zorgt bijvoorbeeld voor dat er in landen die nog legbatterijen hebben, dat die verdwijnen, dat het in wetgeving wordt aangepast. En uiteindelijk minder dierenvriendelijk is om kippen te houden.
SPEAKER_00Dat is dus doorgerekend van voor elke duizend dollar die je dan aan de Humain League zou geven, levert dat een vermindering voor honderdduizend dieren op aan dierenleed.
SPEAKER_01Oh ja, dat is zo compleet dat ze dat kunnen verrekenen.
SPEAKER_00Natuurlijk moet je daar aannames in doen en kan je dat nooit helemaal perfect precies zeggen. Maar dit is wel de orde van grootte waar we het over hebben. Nou, zet dat af tegen een gemiddeld dierenasiel. Daar kan je ook van uitrekenen van, goh, wat doen jullie? Hoeveel geld moet daarin om bijvoorbeeld de honden en de katten die er zijn te helpen. Voor elke duizend dollar wat naar een gemiddeld dierenasiel gaat, levert dat zo'n 2,45 verbeterde dierenlevens op.
SPEAKER_00Dus die verschillen, in dit geval 14.000 keer, is dus extreem groot. Als je alle dieren even zwaar zou wegen, dan kan je natuurlijk ook nog een hele boom over opzetten. Over waar het is dan een kip en hoeveel ze kunnen leiden ten opzichte van elkaar. Maar als je je bijvoorbeeld niet uitmaakt in welk land het dier leeft. Of een interventie in Mexico doet of in Japan ten opzichte van Nederland. En als het je ook niet uitmaakt of het nou om een charismatisch of een knuffeldier gaat, maar om een dier in de bio-industrie.
SPEAKER_00Dan kan je dus eenvoudig dit soort grote, extreem grote verschillen maken met je gedoneerde euro. En dat drijft me ook enorm om dat meer onder de aandacht te brengen.
SPEAKER_01De cijfers doen er dus nogal toe. Maar hoe kom je tot beoordeling van de meest effectieve dierendoelen? Dat doet de Amerikaanse organisatie Animal Charity Evaluators. En aan het hoofd van deze club staat een Nederlandse dame.
SPEAKER_03Ik ben Steam van der Ploeg en ik werk bij Animal Charity Evaluators. Daar ben ik de executive director.
SPEAKER_01Oké, en Steam van der Ploeg klinkt hartstikke Nederland. Maar jij zei van tevoren: oei, je interview in het Nederlands, dat vind ik nog wel spannend, want dat spreek jij niet zo dagelijks meer.
SPEAKER_03Nee, dat spreek ik eigenlijk maar één keer per maand misschien als ik mijn moeder spreek, in het dagelijks leven, alleen Engels. Want ik woon al sinds 2008 in Chicago.
SPEAKER_01Ook Steen legde een bijzondere weg af naar de baan die ze nu heeft.
SPEAKER_03Voordat ik geboren was, was mijn moeder al vegetariër. En mijn vader had het met mij toen ik een klein kind was, altijd al over dieren. Die was heel trots dat ik de namen van alle dieren in de dierentuin wist voordat ik de namen van al zijn familieleden kende. Maar ik ben dus wel opgegroeid als iemand die om dieren geven. Of tenminste, dat dacht ik altijd. En daar heb ik vervolgens jarenlang niet echt over nagedacht. Ik weet wel nog dat ik tijdens een excursie naar de slager van mijn ouders thuis mocht blijven.
SPEAKER_03Dat ze een briefje hadden geschreven voor de leraar dat ik niet mee hoefde, want ik wilde niet naar de slager en zien hoe de dode dieren daar hingen.
SPEAKER_01Toch is ze niet altijd zo constructief geweest.
SPEAKER_03Tijdens mijn puberteit was ik nogal nihilistisch. Ik kon het me allemaal niet zo heel veel schelen. Ik had iets van beter als de wereld ophoudt in mijn leven dan in anderen in de volgende. Op een gegeven moment had ik zelfs een bondjas, want ik had zoiets van alle mensen hebben hier leren schoenen en eten vlees, dus waarom kan ik hier niet een jas aan van bond? De klassieke depressieve, puber was ik. Maar gelukkig ging die fase over. Na mijn studie ben ik meteen gaan werken voor goede doelen, jeugdzorg en later in Amerika, allerlei andere zaken.
SPEAKER_03Altijd dingen gedaan die goed waren voor de maatschappij of voor de buurt. Van alles en nog wat. Ik naagde altijd wel iets van ik moet meer doen. Maar ik wist niet precies wat het was. En ik had het gevoel, er is iets niet goed. En op een gegeven moment heb ik mijn carrière op pauze gezet. En toen had ik alle tijd om eens rustig na te denken over waar ik nu mee bezig was. En hoe mijn acties en gedrag eigenlijk helemaal niet in overeenbestemming waren met mijn waarden.
SPEAKER_03En met mijn geloof in de wereld. Want ik dacht dus altijd dat ik een dierenvriend was. Toen keek ik in mijn boodschappenje. En toen dacht ik, dat ben ik helemaal niet. Want er lagen wel dieren in. En daar lagen dieren in. En daar lagen andere dierenproducten in, yoghurt, eieren, et cetera. En toen raakte ik eerst in paniek. Want ik dacht, oh, nu heb ik mijn hele leven verspild en allerlei vreselijke dingen gedaan, terwijl ik veel meer goed had kunnen doen. Ik heb 40 jaar lang dieren gegeten.
SPEAKER_03Waar ben ik mee bezig geweest? Wat vreselijk. En dan heel snel had ik zoiets: ik kan nu niet zielig bij de pakken neer gaan zitten. Ik moet nu nadenken over de toekomst en niet over wat ik in het verleden heb fout gedaan. To ben ik meteen op zoek gegaan naar vrijwilligerswerk. Want op dat moment verdiende mijn partner voldoende voor ons alle twee. En heb ik besloten om voltijds vrijwilligerswerk te doen bij organisaties die in het dierenwelzijn werkten.
SPEAKER_03Die mij niet zouden kunnen betalen, of niet mijn salaris zouden kunnen betalen, maar die wel heel goed mijn hulp zouden kunnen gebruiken. Dat heb ik een jaar of vier, vijf gedaan. En die organisaties heb ik vaak uitgezocht met behulp van Animal Charity Evaluators. En ja, daar heb ik ontzettend veel van geleerd. En daar heb ik denk ik ook redelijk veel goed mee kunnen doen. En omdat ik op zoveel verschillende plekken werkte, had ik ook voldoende ervaring op gedaan om uiteindelijk de baan te kunnen krijgen bij Ace.
SPEAKER_03Daar krijg ik nu wel een salaris, maar het grootste gedeelte daarvan gaat weer terug van de dierenbeweging in, of netjes volgens effectief altruïsme gedaan.
SPEAKER_01En wat ik nog niet heb gehoord is wat er ondertussen met jouw eigen boodschappenje gebeurd is. Dat ging eigenlijk heel snel.
SPEAKER_03Toen ik door had, oh, dit is niet logisch en dit is niet goed, duurde het een week en toen was ik Vegenest.
SPEAKER_01Geen dame van halve maatregelen dus. Laten we eens in haar werk duiken. Hoe meet Animal Charity Evaluators nou welk goede doel het meest effectief is? Op hun website lees ik dat er wereldwijd wel meer dan 4000 goede doelen zijn gericht op dieren. Het eerste selectiecriterium is op welke groep dieren richt de organisatie zich richt. En dat is niet makkelijk, want Stien zou ze eigenlijk allemaal wel willen redden.
SPEAKER_03Dieren moeten uit de dierentuinen en uit de circussen. En uit de onderzoekslaboratoria. Maar op dit moment de dieren die nu vastzitten in de voedselindustrie, die hebben het gewoon zo vreselijk zwaar. Hun levens zijn zo verschrikkelijk, en er zijn zoveel van ze dat we hun op dit moment voorrang willen geven.
SPEAKER_01En wat er nog bij komt, is dat mensen een onrealistisch beeld hebben van hoe die dieren leven.
SPEAKER_03Vandaag nog liep ik langs een restaurant en dat specialiseerde zich in gezond eten en die hadden allerlei veganistisch eten en dan ook zalm en kip. En als je denkt aan een zalm, dan zien mensen vaak voor zich zo'n prachtig wild dier die een wilde rivier opspringt. En ze weten niet dat die zalm geboren is in een tank, in zoet water op het land en dan vervolgens in zoutwater in een heel groot net gegooid wordt. De meeste broertjes en zusjes van die zalm overleven het niet.
SPEAKER_03En dan zit die zalm daar min of meer in een gevangenis. Terwijl die van nature de halve wereld overzwemt en opgepropt met veel te veel anderen en levend aangevreten wordt door parasieten. En als je dat dan overleeft, een vreselijke dood. En ja dat weten we gewoon allemaal niet. Dat heb ik allemaal heel kort geleden moeten leren. En voor de meeste mensen, als je dat dan leert, dan is het vervolgens nog steeds heel moeilijk om je gedrag te veranderen.
SPEAKER_03Of omdat we gewoon te weinig empathie hebben voor die dieren, of omdat het gewoon veel te moeilijk is. En dat maakt het allemaal een heel lastig probleem. Het is een letterlijk dodelijke combinatie van niet weten wat er met dieren gebeurt. En vervolgens kan het ons vaak niet genoeg schelen. En daarna komt nog het probleem dat we voor heel veel van die dieren ook niet precies weten wat nou de beste oplossing is om ze te helpen. En zelfs zouden we dat wel allemaal weten, dan is er niet voldoende geld om al dat werk te kunnen doen.
SPEAKER_03Dus daarom richt Animal Charity Evaluators zich erop om eerst uit te zoeken hoe kunnen we dieren het beste helpen. Vervolgens proberen we aan mensen te vertellen wat de beste manieren zijn om dieren te helpen. En vervolgens verzamelen we geld in voor de organisaties die dat werk heel goed doen. En verdelen we dat geld zo goed mogelijk, zodat jouw euro als donateur zoveel mogelijk dieren helpt die je tot die tijd het slechtste hadden.
SPEAKER_01En wat zijn dan die beste methoden om dieren te helpen? Oftewel de theory of change. Steen noemt er zes.
SPEAKER_03Wat we kunnen doen voor kippen die in een legbatterij zitten, is actie voeren om winkelketens en restaurants onder druk te zetten om niet langer legbatterij eieren te verkopen, maar alleen maar vrije uitloop. En dat werkt redelijk goed. Er zijn ontzettend veel winkels en restaurants die hebben gezegd wij gaan alleen maar diervriendelijke eieren verkopen. Maar actie voeren voor een winkel in een Albert Heijn of voor een McDonald's.
SPEAKER_03Dat kan in Nederland, dat kan in Amerika. Maar dat kun je niet in Indonesië doen, dat kun je niet in China doen, want dan ga je waarschijnlijk de bak in. Daar mag je niet zomaar protesteren. Dus in een ander land moet je ander soort werk gaan doen, wat ervoor zorgt dat dieren een beter leven geeft. Dus er zijn verschillende uitkomsten waar je naartoe kunt werken. Bijvoorbeeld welzijnsverandering in de fabrieken waar dieren nu leven. zodat over twee, vijf, tien jaar de dieren die dan geboren worden, niet in zulke afschuwelijke omstandigheden leven als ze nu doen.
SPEAKER_01Precies. Dus je kan het via de afnemers doen, de winkels. O je kan het via druk op de producenten, de boeren of de boerenorganisatie precies. Maar linksom of rechtsom gaat het om het verbeteren van de standaarden in de bio-industrie. Dat is één uitkomst waar we naartoe kunnen werken. Ja, bedankt.
SPEAKER_03Je hebt het veel helderder afgelegd dan niet. En vervolgens zijn er ook andere zaken die dieren helpen. Dat is alternatieven voor vlees, dus plantaardige burgers, gecultiveerd vlees. Als er meer alternatieven zijn, dan wordt het makkelijker voor mensen om veganistisch of vegetarisch te eten.
SPEAKER_01De vierde strategie is om te zorgen dat er minder dierlijke producten aan worden geboden.
SPEAKER_03Bijvoorbeeld onderhandelen met ziekenhuizen of met cafetaria's in scholen, wat hele grote bedrijven zijn in Amerika. Om ervoor te zorgen dat die als eerste optie iets veganistisch aanbieden. En uiteindelijk moeten we natuurlijk wel ook onze verhouding ten opzichte van dieren veranderen. En moeten we grotere kennis hebben over wat er met dieren gebeurt. Dus het is denk ik nog steeds ook belangrijk om educatie een onderdeel van het verhaal te maken.
SPEAKER_01Bewustwordingsprogramma's over waarom je minder vlees zou moeten eten.
SPEAKER_03En hoe je dat dan het beste kunt doen, en wat de bio-industrie doet voor mens en dier en planeet. En het laatste wat ik nog even wil noemen, is het versterken van de dierenwelzijnsbeweging. Want die is natuurlijk uiteindelijk nog redelijk jong. En dat betekent dat er heel weinig empirisch bewijs is voor de verschillende methodes die werken en in welke context. Dus hoe meer onderzoek er is naar wat werkt, hoe sneller we uiteindelijk de hele bio-industrie kunnen afschaffen en we meer dieren kunnen helpen.
SPEAKER_01Dat zijn dus de zes methoden om dieren te helpen. En in een eerste ronde selecteren ze organisaties die één van deze methoden gebruiken.
SPEAKER_03Vervolgens doen we wat oppervlakkig onderzoek naar hoe organisaties te werk gaan en de methodes die ze gebruiken. Uiteindelijk komen we aan op een stuk of dertig organisaties. En die vragen we dan, hey, zouden jullie mee willen doen met deze evaluaties? Want ze moeten wel ook echt mee willen doen, want het kost hun heel veel tijd om mee te doen aan de evaluatie.
SPEAKER_01Dus die worden helemaal doorgelicht.
SPEAKER_03En ze moeten ook wel transparant willen zijn. Want sommige organisaties willen liever niet dat je ziet hoe het er in de keuken aan toe gaat. Dus als we dan uiteindelijk die aanvraagformulieren hebben bekeken, en dan besluiten we op gebied van inderdaad impact. Kiezen we er dan uiteindelijk 10 uit. En daarvan gaan we nog dieper op die methodes in. En kijken we nog preciezer naar de theory of change en hoe sterk die is, hoe goed hun strategieën zijn, wat ze meten, of ze zich daar aan aanpassen, zodat ze beter worden.
SPEAKER_03We kijken naar de kostteffectiviteit. Daar doen we dan een analyse van hoeveel doe je met je euro om dieren te helpen. En als ze dan die impact bekeken hebben, dan kijken we ook nog even naar hoe gezond hun organisatie is. Want je wil natuurlijk niet dat jij geld geeft aan een organisatie die niet weet hoe ze hun budget maakt of hoe ze met hun financiën om moeten gaan. Of als ze heel slechte leidinggevende hebben die dome beslissingen maakt of die niet goed voor hun personeel zorgt, dan heb je bijna tijd mensen die ontslag nemen of ontslagen worden.
SPEAKER_03En dan is een organisatie ook niet effectief. En dan als laatste kijken we ook nog naar hoeveel geld een organisatie nodig heeft voor hun toekomstplannen. Want een organisatie kan misschien wel de beste zijn van de hele wereld, maar als ze niet veel geld nodig hebben om meer van hetzelfde werk te kunnen doen, dan kan jij je euro beter aan een andere organisatie geven.
SPEAKER_01Een criterium dat vaak genoemd wordt voor hoe effectief een organisatie is, is dat van de strijkstok. Hoeveel van je gedoneerde euro blijft aan de strijkstok hangen. Oftewel, gaat op aan personeels- en bedrijfskosten. Maar volgens Brram is dat geen goede manier om een organisatie te beoordelen.
SPEAKER_00Ja, die strijkstok, dat is eigenlijk een vrij hardnekkige mythe, denk ik. Een soort aangeleerd idee of concept van als er nou heel aan de strijkstok blijft hangen, dan zou dat niet goed zijn. En laat ik meteen voorop gesteld dat directies excessieve salarissen verdienen in de goede doelensector. Dat wijs ik natuurlijk af. En dat je altijd als organisatie op zoek gaat naar een efficiënte manier van je operatie, dat juicht ik natuurlijk toe.
SPEAKER_00Maar de strijkstok aan zich als criterium voor hoe goed een goed doel presteert, dat is echt een hele slechte voorspeller. Het is een soort schimmige afleidingsmaneuvre van waar het daadwerkelijk om gaat, namelijk wat is je impact per euro. Als voorbeeld. Stel je voor dat je een hypothetisch voorbeeld, je hebt twee dierendoelen. In beide doelen zitten tien juristen. En die klagen grote bedrijven aan, of die proberen bedrijven aan te klagen om uiteindelijk zich te houden aan de geldende wetgeving om dieren op een zo goed mogelijke manier te behandelen.
SPEAKER_00In de ene organisatie werken tien topjuristen van de Zuidas, gepokt en gemazeld en al 30 jaar actief in het veld. En hoor, die kostte wat. In het andere goede doel. Daar werken vijf juristen parttime die net zijn begonnen, met hulp van vijf studenten een stuk goedkoper, daar blijft veel minder aan de strijkstok hangen. Dus dan zou je zeggen, dan moet je natuurlijk kiezen voor die groep waar het minst aan de strijkstok blijft hangen. Maar als je dan volgens kijkt naar de impact. En dat het goede doel met die tien topjuristen ervoor heeft gezorgd dat de leggen uit die kooi kunnen en meer bewegingsruimte krijgen.
SPEAKER_00Terwijl het andere goede doel er heeft voor gezorgd dat er in een stad een vogelpatio wordt verwijderd. Dan zou ik toch echt voor het eerste doel kiezen waar veel impact wordt gemaakt. En daarom denk ik dat het echt een mythe is. En dat je veel meer moet kijken wat leeft het doel nou daadwerkelijk op per gedoneerde euro.
SPEAKER_01Het gaat dus om de impact per euro. Steam probeert te berekenen hoe je euro het grootste aantal dieren helpt.
SPEAKER_03Er zijn niet zo heel veel panda's, er zijn niet zo heel veel katten, er zijn wel ontzettend veel kippen in de wereld. Er zijn nog meer vissen en nog meer garnalen die allemaal onder vreselijke omstandigheden leven.
SPEAKER_01Dus als het je gaat om levensredden, dan zit je bij de kleine dieren beter. Dat klopt inderdaad, ja. Maar dan wordt het echt ingewikkeld. Want is het leven van een garnaal evenveel waard als dat van een varken?
SPEAKER_03Er wordt wel onderzoek gedaan op dit moment naar de verschillende ervaringen die dieren kunnen hebben. En er worden vergelijkingen. We proberen vergelijkingen te maken tussen de hoeveelheid plezier en de hoeveelheid leed die verschillende dieren kunnen hebben. En ja, daar proberen we mee te nemen in onze beslissingen van welke organisaties richten we ons op.
SPEAKER_03En dat zijn toch vooral uiteindelijk wel de organisaties met veel kleine dieren.
SPEAKER_01Je zegt eigenlijk, er zijn organisaties die zich over die verschrikkelijk moeilijke vraag proberen te buigen. Van is één vark meer waard dan tien garnalen, of vijf garnalen of honderd garnalen, die zich proberen te buigen op het kwantificeren van het leed van het ene dier versus het andere dier. En jullie doen dat zelf niet, maar jullie gebruiken die inzichten die daarop gedaan worden om toch tot een soort educated guest te komen, als ik dat zo mag zeggen. Ja, beste luisteraar, je kent me inmiddels een beetje. Bij dit soort informatie wordt ik nieuwsgierig.
SPEAKER_01Ik ga op onderzoek uit en kom terecht bij de denktank Reethink Priorities. Ze hebben van elf dieren in de bio-industrie een soort welzijnservaring gemaakt. Hoeveel plezier en pijn een dier kan ervaren. Met allerlei filosofische assumpties en een flinke slag om de arm, komen ze dan voorlopig uit op de volgende inschatting. Een varken heeft een welzijnservaring van ongeveer 51% ten opzichte van een mens. Een kip ongeveer 33%, een zalm 6% en een garnaal 3%.
SPEAKER_01Waarbij ze wel aangeven dat de inschatting voor garnalen veel onzekerder is, aangezien naar die dieren nog veel minder onderzoek is gedaan. Dit is een ongelooflijk ingewikkeld thema, dat misschien nog eens een hele uitzending waard is. Maar misschien snap je nu wel iets van de methodiek. Ondertussen wijst Steam erop dat er nog een andere belangrijke factor meespeelt.
SPEAKER_03Behalve de omvang van het probleem en hoe onderbelicht hun probleem is, is het natuurlijk ook heel belangrijk om te kijken naar hoe oplosbaar een probleem is. Want ik heb het nu een aantal keer gehad over vissen en vooral bijvoorbeeld over de zalm. En het is heel moeilijk om voor de verschillende problemen en de verschillende fases van het leven van de zalm hoe je die het beste kunt verbeteren. En als er niet heel goede oplossingen zijn, dan is het misschien toch beter om een kip, een koe of een varken te helpen en ondertussen onderzoek te doen naar hoe we toch beter voor de zalm kunnen zorgen.
SPEAKER_01Goed, met al deze overwegingen in het hoofd gaan ze aan het rekenen voor alle organisaties die nog over zijn gebleven in de selectie.
SPEAKER_03We noemen dat back of the envelope calculations. Toch proberen uit te tellen van hoeveel eieren gaat het en hoeveel kippen betekent dat dan? En hoeveel geld heeft die actie ze gekost? Om dan te kunnen zien van nou ja, ongeveer met zoveel dollar of euro's haal je zoveel kippen uit de legbatterij. En dan in combinatie met hoe sterk een theory of change is, proberen we uit te zoeken van oké, zoveel geld kost het om zoveel acties te bereiken of om zoveel gedaan te krijgen voor een bepaalde organisatie.
SPEAKER_01En inderdaad, op een website kun je voor elke organisatie een heel uitgebreid rapport met berekeningen vinden. In het rapport van de Spaanse organisatie Synergia Animal bijvoorbeeld, lees ik dat hun Cage-free campagnes per dollar 935 dagen aan dierenleed voorkomen. Dit is dan een gemiddelde pijn en die is gecorrigeerd voor de pijn die een mens zou kunnen ervaren. Waarbij één dag aan dierenleed gelijk staat aan één dag van overweldigende pijn ervaren door een mens.
SPEAKER_01Nog een stukje lastiger rekenen is het voor organisaties die campagnes voeren voor dieetverandering.
SPEAKER_03Inderdaad, hoe langer de termijn is waarop je werkt, hoe lastiger het is om te kwantificeren hoeveel goed je doet. En dus voor dat soort organisaties die zich vooral bezighouden met educatie of het versterkeren van de dierenbeweging. Ja, dan wordt het allemaal wat lastiger om heel precies te kunnen tellen hoeveel goed je doet met een euro. En dan kijken we inderdaad iets meer naar hoe sterk de strategieën zijn en hoe sterk het team is, wat ze bereikt hebben in het verleden.
SPEAKER_03Bijvoorbeeld hoeveel ze in de pers zijn gekomen of hoeveel rechtszaken ze hebben gewonnen en wat dat eventueel zou kunnen betekenen voor de toekomst.
SPEAKER_01Na al deze theorie zit je vast en zeker op het puntje van je stoel. Welke doelen zijn nou als het meest effectief uit de bus gekomen? Ik vraag Stien om maar drie te noemen: ze begint met de Deense Vegetarische Vereniging.
SPEAKER_03Die werkt zowel met de regering als met boeren als met andere instituties om zoveel mogelijk plantaardige maaltijden te promoten en op tafel te krijgen bij zoveel mogelijk mensen. En ze doen dat op aller ingenieuze manieren. En ze hebben ervoor gezorgd dat de Deense regering daar heel veel geld in steekt. En dat is heel bijzonder. Want Denemarken is een land dat echt bekend staat om boeren en om varkens eten.
SPEAKER_03En op een of andere manier zijn zij daar heel ingenieus toch in geslaagd om die investeringen te krijgen. En ook de Europese Unie, wat ze beïnvloeden. En zo hebben zij echt een plantaardige revolutie, zij aan het veroorzaken.
SPEAKER_01In Denemarken om te beginnen. En als het zo lukt, ook Europa breed. Misschien herinner je je nog wel het interview dat ik in aflevering 66 had met de voorzitter van die club, Rune Christopher Draakstaal. Op naar de tweede organisatie.
SPEAKER_03Oké, dan gaan we nu naar China toe, naar een vereniging die zich ook bezighoudt met het verspreiden van de plantaardige revolutie. Want in China is het niet mogelijk om zomaar te protesteren voor meer diervriendelijke manieren om dieren te houden. Dus zij zijn ook bezig met het verspreiden van de plantaardige boodschap. En dat is in China redelijk nieuw.
SPEAKER_03Aan de ene kant is het ontzettend oud. Want als je kijkt naar het Confucianisme, dan zit vegetariër, zit daar als kern bij in. Maar aan de andere kant is dit ook een land waar de consumptie en de productie van dieren ontzettend hard groeit. En dus ook het lijden. De bio-industrie groeit daar ontzettend. Er worden er zelfs al de vleeskippen, er worden in hokjes gezet, en dat gebeurt bijna nergens.
SPEAKER_03Maar daar gaan ze dat dus wel doen. En ja, daar wordt dus ontzettend veel leed geleden. En wat de Good Food Fund doet, wederom kan ik niet in het Chinees zeggen wat de volledige naam is van de organisatie. Maar zij werken ook samen met universiteiten, met bedrijfsleiders in de plantaardige industrie om de boodschap bij het grotere publiek te brengen op een manier die past in de context van het land.
SPEAKER_03En daar proberen ze met conferenties en vergaderingen en influencers meer mensen te overtuigen van de noodzaak van plantaardig diëten.
SPEAKER_01En tot slot noemt ze een organisatie in Turkije.
SPEAKER_03Ik noem ze bij hun afkorting CHKD. En die richten zich op welzijn. En vooral op kippen en vissen. En vooral de legkippen. Er zijn er daar meer dan 100 miljoen in het land. Het is een van de landen waar heel veel eieren gegeten worden en ook heel veel kippen vastzitten. En die doen heel effectief werk om bedrijven onder druk te zetten om over te gaan op kooivrije eieren.
SPEAKER_03En dat doen ze met weinig geld bereiken ze heel veel. En dat zorgt er toch voor dat die kippen een iets beter leven hebben. En ze richten zich ook op vissen, wat natuurlijk ook heel bijzonder is. Op wilde vissen of vissen in de aquacultuur? Vissen in de aquacultuur. En daar zorgen ze dus voor dat die dieren een beter leven zullen kunnen leiden. Door het daarover te hebben, zorgen ze er niet alleen voor dat die dieren inderdaad een beter leven zullen hebben.
SPEAKER_03Maar ook dat mensen op een andere manier na gaan denken over die dieren. En ze misschien iets meer zullen waarderen als individuen die een gevoel kunnen hebben.
SPEAKER_01Dit zijn dus drie van de elf doelen die ze een topscore hebben gegeven. De andere doelen kun je uitgebreid bekijken op de website van Animal Charity Evaluators. Wat opvalt, er staat geen enkel Nederlands. Het is allemaal een beetje een ver van ons bedshow. En dat is dan ook meteen wat er wel een beetje dubbel aan is voor mij. Het is allemaal wel heel erg effectief. Heel goed natuurlijk, dat je een spreadsheet berekent waar je geld het beste terechtkomt.
SPEAKER_01Maar is het ook niet gewoon mooi als je hart openspringt bij leed dat je in je directe omgeving ziet gebeuren.
SPEAKER_00Er is een moraalfilosoof in België, Stijnbruers is zijn naam, en die heeft er eigenlijk een heel mooie metafoor op bedacht. En dat draag ik elke dag bij me. En dat is eigenlijk het idee dat je het geld wat je ontvangt, wat je dus vrij te besteden hebt, dat je dat verdeelt over drie potjes. Het eerste potje is dat je geld geeft aan jezelf en je naaste. Maar in heel veel gevallen in Nederland, in het rijke land waar we wonen, is er ook nog best wel wat geld weg te geven daarna als je jezelf en je naast hebt geholpen. Dan kom je bij het tweede potje.
SPEAKER_00En dat tweede potje geef je aan doelen waar je een bepaalde affiniteit mee hebt of een bepaalde sympathie voor hebt. Dus er kunnen ook dierdoelen zijn in Nederland waar je waar je een bepaald gevoel mee hebt. daar zou ik hem willen geven om persoonlijke redenen. Helemaal prima, gebruik daar het tweede potje voor. En wat Stijn dan aanvult, is zegt van ja, wat veel mensen niet weten, is dat er ook een derde potje bestaat. En dat is een potje waarin alleen de maximale impact per euro telt. En waar je eigen gevoel minder een rol speelt, maar vooral data, reden en bewijs, wetenschappelijk onderzoek.
SPEAKER_00En daarin kan je helemaal los aan allerlei organisatie die je niet kent, maar die wel door een onafhankelijke evaluator als top wordt gezien.
SPEAKER_01Dus niet alles hoeft in het effectieve donatiepotje. Maar ik snap ook: hoe meer, hoe beter. Laten we even heel praktisch worden. Stel je hebt wat geld over en je wilt doneren. Hoe werkt dat dan? Nou, dan kun je direct naar een van de goede doelen storten, die Animal Charity Evaluators aanraad. Maar als je in Nederland woont, is het gemakkelijker en ook handiger voor je belastingaftrekken om dat via de stichting Doneer effectief te doen.
SPEAKER_01Je kan via hun website een bepaald doel uitzoeken of bijvoorbeeld storten in hun brede fonds dieren. En voor de echt vermogen die meer dan 50.000 euro te doneren hebben, komt programme bij je langs voor maatwerkatvies.
SPEAKER_00Dan kijken we ook echt buiten ons websiteportfolio om, wat het beste past bij deze particulier of bij dit familiefonds of bij dit bedrijf. En dan maken we daar een voorstel voor. En op de laatste plaats, en dan zien we eigenlijk ook steeds meer mensen die daar interesse in hebben, is nalatenschappen. Dus wat zet je in je testament over waar je aan zou willen nalaten. Want sommige mensen hebben bijvoorbeeld geen kinderen, andere hebben kinderen zeggen, ja, maar die zijn allemaal, die kunnen prima op hun eigen benen staan, die hebben niet dat geld nodig, terwijl ondertussen grote wereldproblemen zijn waar ik wel aan zou willen werken.
SPEAKER_00En als stichting brengen we echt iets Unieks in Nederland. Dat je namelijk kan nalaten aan onze fondsen. En dat betekent dat dus pas bij overlijden wordt bepaald waar naar welk goed doel op dat moment dat geld gaan.
SPEAKER_01Ja, dus je kan over het algemeen zeggen, het gaat naar het fonds dieren. En jullie kijken ter plekke welk fonds dat dan het hardste nodig heeft.
SPEAKER_00Ja, inderdaad, welke organisatie dat dan kijkt. Het is een overleg natuurlijk weer met Animal Charity Evaluators. En dat geeft wat ik terughoor van nalaat, dat ze dat heel veel rust geven. Omdat ze dus eigenlijk de flexibiliteit in hun testament hebben zitten. Normaal gesproken geef je in je testament aan, het moet naar dit specifieke doel. Maar wie zegt dat dat doel nog bestaat, niet onderwerp is van een schandaal op dat moment. Hoe ze met je geld omgaan, of ze wel zo effectief zijn of niet. Tegen de tijd dat je overlijdt, waarvan niemand weet wanneer dat is. Dus ja, dan zie je dat er toch heel veel mensen daar interesse in hebben om op die manier na te laten.
SPEAKER_01Er zijn nou veel mensen die dat doen eigenlijk, zo'n nalatenschap?
SPEAKER_00Wij hebben elke twee weken een gesprek met mensen die dat. Mijn verwachting is dat het toeneemt.
SPEAKER_01In het onderzoek Geeven in Nederland lees ik dat ruim 3% van de mensen hun geld nalaten aan een goed doel. En dit zullen er inderdaad meer worden, omdat het percentage kinderloze, vermogende ouderen dat komt te overlijden, toeneemt. Dan wijst Brammen nog op iets waar gek genoeg maar weinig donateurs gebruik van maken. Belastingaftrek.
SPEAKER_00Belastingaftrek kan. In Nederland kan je daar gebruik van maken als een stichting een anbi-status heeft, dus een algemeen nutbeogende instelling is. Dat is doneereffectief. Dus bij ons kan je met belastingaftrek geven. En dat maakt dus ook niet uit voor welke organisaties je voorkeur uitspreekt om aan te geven, of het fondsen zijn, of in welke categorie dat is, voor welk wereldprobleem je werkt. Die belastingaftrek is mogelijk. En dat kan je netjes in je inkomstenbelasting invullen. Dan verrekent het programma dat automatisch.
SPEAKER_00De maximale belastingvoordeel kan je krijgen als je een giftevereenkomst sluit.
SPEAKER_01Ah ja, want heel simpel, wij hebben ook best wel donateurs. Die storten dan bijvoorbeeld 3 euro per maand of 50 euro per maand of iets daartussenin. Die doen dat gewoon via een formulier op onze website. Zouden jullie dat ook allemaal kunnen aftrekken van de belasting?
SPEAKER_00Wij zijn ook een ambitie. Nou, dat zou mijn eerste vraag zijn. Maar jullie zijn een ambi, dan kan dat. Dan kan je dus ook een belasting terug. Wij noemen dat een periodieke giftovereenkomst. Die kan je op je website zetten. En daardoor wordt het voor donateurs aantrekkelijker om via je te doneren. En vervolgens het jaar erop val je van je stoel over hoeveel geld je dan allemaal weer terugkrijgt, wat je vervolgens weer kan doneren.
SPEAKER_01Brand vindt het belangrijk om eraan toe te voegen dat zijn stichting geen geld inhoudt van de donaties.
SPEAKER_00Misschien is het ook goed om te vertellen dat via ons 100% van je donatie ook naar die doelbestemming gaat.
SPEAKER_01Jij werkt gewoon vrijwillig.
SPEAKER_00Ja, dat zou je zeggen, daar hebben we het net over gehad. Waar krijg ik dan dat Riant is gebaal van?
SPEAKER_01Die dikke auto waar jij net bij voorkomt rijden. Dat was niet het geval trouwens.
SPEAKER_00Ik heb alleen overweep passen, Esther. Hoe dat bij ons gaat, is dat we. Want wij maken natuurlijk operationele kosten. Onze stichting kost ongeveer drie ton per jaar. En die kosten, die worden gesponsord door specifieke donateurs, of familief of filantropische fondsen, en ook bedrijven. Die vinden het heel belangrijk dat wij dit werk doen in Nederland. Dus hen geef ik onze meerjaarbegroting. En zij zorgen dan dat ze delen van die begroting dan ook op zich nemen.
SPEAKER_00Zodat ik aan de donateur kan zeggen. Ja, dat ook echt daadwerkelijk 100% van je donatie naar dat goede doel.
SPEAKER_01Ja, jullie houden dat helemaal gescheiden door de doelen die je voor jezelf binnenhaalt en de doelen die je voor de. En inmiddels, jij bent nu zo'n 2,5 jaar, nee wat zij? Drie jaar geloof ik bezig. Bijna drie jaar bezig bij de stichting. Op hoeveel zitten jullie zo'n beetje per jaar dat je aan goede doelen mag uitkeren?
SPEAKER_00Ja, we zijn eind 2022 begonnen met een vernieuwde website en een doneerplatform. Dus vanaf dat moment gingen de donaties echt via onze stichting naar de doelbestemmingen toe. In 2022 leefde dat zo ruim zeven ton op. In 2023 was het al 2,5 miljoen, en afgelopen jaar 5,9 miljoen.
SPEAKER_01Hij heeft dus een snelle groei in donaties weten te realiseren. Ook aan Steen stel ik de vraag. Als we hier toch zitten over evalueren, is het misschien toch ook goed om jullie eens te evalueren. Want het is natuurlijk wel zo dat met weer een evaluatielaag, komt er ook weer een beetje over het laag bij. En zoals je zelf al aangaf, gaat ook weer wat geld natuurlijk naar jullie team. Hoe doen jullie het qua effectiviteit? Hoeveel kosten jullie per jaar zo'n beetje en hoeveel leveren jullie op voor die doelen?
SPEAKER_03Ja, wij kosten dit jaar vermoed ik dat wij 1,9 miljoen dollar gaan kosten. Dat geld gaat naar mij en mijn 17 collega's. Om ervoor te zorgen dat wij naar dat onderzoek kunnen doen dat wij geld in kunnen zamelen voor organisaties die wij ondersteunen. En om ervoor te kunnen zorgen dat mensen weten wat er met dieren gebeurt. En vervolgens verzamelen we daar ongeveer 4 miljoen dollar voor in.
SPEAKER_03Dat is het geld dat direct bij ons binnenkomt van donateurs. Dat wij dan allemaal zonder kosten, zonder fees, doorgeven direct aan dierenorganisaties. En dat is alleen het geld dat direct bij ons naar binnenkomt. Er zijn ook nog allerlei andere organisaties, zoals doner effectief of donateurs die gewoon direct naar een organisatie als de Deense Vereniging of de Good Food Fund in China direct het geld geven.
SPEAKER_01In totaal vergaren ze direct plus indirect zo'n 9,5 miljoen dollar aan donaties voor dieren. En dat mag nog wel wat meer zijn, Vindsien.
SPEAKER_03Ik vind de getallen goed en effectief, maar nog niet goed genoeg. Dus we gaan ons echt richten in het komende jaar om meer donateurs binnen te halen, zodat we meer geld kunnen verzamelen voor meer organisaties.
SPEAKER_01En daarvoor hebben ze een interessante nieuwe strategie. Ze willen zich ook expliciet gaan richten op de vleeseters.
SPEAKER_03Want ik denk namelijk dat er heel veel mensen zijn die zich helemaal niet goed voelen bij het leed veroorzaken. Heel veel mensen vinden het waarschijnlijk best moeilijk dat zij kip eten en dat die kippen zo'n vreselijk leven leiden. En ik denk dat wij die mensen wat kunnen helpen en tegelijkertijd ook organisatie en kippen kunnen helpen. Als die mensen ook gaan doneren.
SPEAKER_01Dus jij zegt eigenlijk, we willen ook de niet vegans bereiken, om ze in ieder geval dan maar hun geweten af te kopen. En dat is beter dan dat ze kip eten en niet doneren. Dan kunnen ze beter kip eten en wel doneren.
SPEAKER_03Ja, dat denk ik wel. En in sommige gevallen doet het doneren misschien ook wel meer goed dan het niet kip eten, afhankelijk van hoe groot je donatie is en waar die naartoe gaat. En voor sommige mensen zal dat misschien ook de eerste stap zijn. Want als je eenmaal ergens in geïnvesteerd hebt, dan zit het in je hoofd en misschien knaagt het dan wat en denk je er meer over na. En word je misschien ook iets gewilliger om de volgende keer toch maar de vegetarische kip te proberen.
SPEAKER_01To put your mouth where your money is. Ja, inderdaad, om te draaien. En dan stel ik met enige schroom dan toch de vraag die de hele tijd door me heen gaat. In het kader van effectiviteit. Hoe kijk jij naar onze podcast?
SPEAKER_00Ja, dat is een goede vraag. Wat een leuke vraag ook. Ik denk dat het ontzettend goed is dat je deze podcast maakt. Gegeven al dat de podcast is. Hoe lang bestaat de podcast?
SPEAKER_01Twee een half jaar.
SPEAKER_00Ja, gegeven dat hij er nog steeds in volle glorie is. En ik begrijp ook dat je ook onlangs weer een enquêt hebt gedaan, waarin zoveel reacties kwamen, überhaupt zoveel reacties en zoveel goede ideeën en al die lofuitingen, Esther. Dat geeft wel aan dat de podcast een behoefte invult. En dat is op zichzelf natuurlijk al hartstikke mooi. Maar dat je de gemiddelde goede doelen voorbij bent, dat durf ik je zo wel te zeggen.
SPEAKER_00Alleen al vanuit de gedachte dat je richt op de OOO-dieren, de dieren in de bio-industrie. Je geeft aandacht aan met de granalen en de insecten aan toe. Dat daar meer bewustwording op moet komen, dat is echt zo evident. En je bent wat minder bezig met de charismatisch en de knuffeldieren? Nou, Chapeau, dan heb je je eerste factor 100 al te pakken.
SPEAKER_01Ja, dat is makkelijk scoren. Alleen al omdat we ons op de bio-industrie dieren richten, hebben we een dikke vink te pakken op de effectiviteitsindex. Ook aan Steen stel ik de vraag. Hoe kijk je nou naar mij met mijn podcast? Ik houd het fantastisch. Ik luister daarnaar als ik hard loop. Dat wist ik niet eens. Maar wij kunnen natuurlijk niet naar elke podcast zeggen hoeveel dieren we met een podcast hebben gered. We kunnen zelfs niet zeggen hoeveel mensen er anders zijn gaan eten door de podcast, hoewel ik daar wel hele leuke reacties in een enquête onlangs op heb gekregen, maar echt tastbaar wordt het niet als we even in jullie effectiviteitsmetertermen denken.
SPEAKER_01Vind je dan toch dat er noodzaak is voor zo'n initiatief als dit?
SPEAKER_03Ja, dat denk ik wel. Misschien niet zo'n grote noodzaak als voor een good food fund. Waarschijnlijk heb jij we gaan jullie niet 250.000 euro geven. Maar ik denk wel dat het werk dat jij doet ook belangrijk is. En belangrijker is dan van allerlei andere goede doelen. En misschien minder belangrijk of minder noodzakelijk dan sommige anderen. Maar ja, ik vind sowieso dat je goed werkt moet. Anders was ik hier ook niet komen zitten.
SPEAKER_01Nou, dat is dan toch een opsteker. Tot slot vertelt Brammen nog een verhaal over die keer dat hij zelf de helpdesk bemande en een mevrouw met een terugbelverzoek belde.
SPEAKER_00Toen vertelde zij dat ze zelf in Nederland op de armoedegrens leefde. En dat ze elke maand probeert om 2 euro uit te sparen om dat weg te geven aan mensen die het nog veel moeilijker hebben dan zij. Zij vroeg zich af of het zin had om die 2 euro te verplaatsen naar bewezen, effectieve goede doelen. Ik had er echt een brok van in mijn keel. Ik antwoordde met van nou dat ik vooral eigenlijk misschien belangrijker is dat ze zelf die 2 euro voor zichzelf hield, dat staamelde ik maar een beetje zo.
SPEAKER_00Maar ze zei: nee, nee, nee. Ik doe dit al heel lang en het lukt me echt wel om die 2 euro uit te sparen. Maar heeft het zin om dat effectiever in te zetten? Ja, dat heeft natuurlijk wel zin, dus als je het hebt over dat gebied rondom armoede en gezondheid, waar een honderd keer gewoon een hele normale uitgangspositie is van hoeveel effectiever je kan geven. Dan maak je van die 1 euro, van die 2 euro, 100 euro of 200 euro, als je dat verlegt, dan kan je nog veel meer goed doen.
SPEAKER_00Dat is toch wel ontroerend, kan ik maar zeggen. Ik moest een tran van mijn wang vegen tijdens dat gesprek.
SPEAKER_01Maar het laat dus ook zien dat voor mensen, onafhankelijk in wat voor een situatie ze zich vinden ook gewoon heel fijn is om iets voor een ander te kunnen doen.
SPEAKER_00Absoluut. En daar zie ik dus werkelijk geen enkel verschil tussen mensen met een hele kleine beurs of de Pisant Rijken, met wie ik ook spreek. Dat het gevoel van dat je iets wil betekenen voor een ander, voor mens, voor dier, of iets wil nalaten als je er niet meer bent. Dat dat ontzettend veel betekenis geeft.
SPEAKER_01Dat was hem. Leuk dat je weer luisterde. Iedereen die zelf actief is in de dierenbeweging, raad ik aan om eens naar de website van Animal Charity Evaluators te gaan. Dat is echt een bron van informatie en strategieën voor effectief dieren helpen. En voor iedereen die doneert, kijk eens op de website van Doneer Effectief en denk voor dan altijd eerst even O. Ik bedank Marl van der Pas weer voor de audiomixage en al onze donateurs dat ze deze podcast mogelijk maken.
SPEAKER_01En ja, dat kan dus ook met zo'n periodieke gifteovereenkomst voor maximale belastingnaftrek. Het formulier daarvoor staat vanaf vandaag op onze website. Tot de volgende!
In 2022 startte het ROC van Amsterdam de opleiding tot Plant Based Chef, de eerste plantaardige koksopleiding van Nederland. De eerste klas zat al snel vol. Maar dit schooljaar is er geen nieuwe klas. Er waren te weinig...
Hoe vordert de plantaardige revolutie? In het Studio Plantaardig Journaal neemt Esther Molenwijk met Pablo Moleman het laatste nieuws door. In deze aflevering: Ongehoord komt met stuitende beelden van bekroonde boeren...
Onlangs werd bekend dat kweekzalmen tegenwoordig kippenresten gevoerd krijgen. Het veroorzaakte veel ophef, maar eigenlijk is het slechts een voetnoot in een dossier dat vaak onzichtbaar blijft: De aquacultuur. Hoe ziet...
Hoe vordert de plantaardige revolutie? In het Studio Plantaardig Journaal neemt Esther Molenwijk met Pablo Moleman het laatste nieuws door. In deze aflevering: Nieuwe organisatie zet zich in om “secundair” dierenleed in...
Veel vegans inspireren iemand in hun omgeving om ook vegan te worden. En als elke vegan één ander vegan maakt, eet heel Nederland binnen zeven jaar geen vlees, vis, zuivel en eieren meer. Maar waarom gebeurt dat niet?...