Vandaag: Eendenslachterij Tomassen Duck-To verliest vergunning, nieuwe voedselrichtlijn VS, uitstel voor Mercosur-verdrag, overlastveroorzakende beren op het menu in Japan, crisis in het Amazonewoud en Nederland krijgt waarschuwing EU betreffende bruinvissen. Samen maken we meer mogelijk - steun onze podcast en help ons groeien met jouw donatie!" https://www.studioplantaardig.nl/donatie/ _______________________________________________________________ Rectificatie: in deze uitzending we vast dat de stikstofuitstoot lager is voor kleine honden, een chihuahua bijvoorbeeld - want kleine honden eten minder vlees en poepen zelf ook minder. Maar vele luisteraars wezen ons er terecht op dat chihuahuas allerlei gezondheidsproblemen hebben doordat ze ver zijn doorgefokt. En dat geldt voor andere kleine hondenrassen ook. Zie hier de campagne van Dier & Recht “koop geen minihondje”. https://koopgeenminihondje.nl _______________________________________________________________ In het Vegan Journaal neemt Esther met Pablo (ProVeg) het laatste nieuws door op het gebied van de 'eiwittransitie'. Met dit keer: Eendenslachterij Tomassen Duck-To verliest vergunning. Einde van de eendenhouderij in Nederland? Nieuwe voedselrichtlijn in de VS. Hoe bont heeft RFK het gemaakt? Gaan honden het stikstofprobleem oplossen? Uitstel voor het Mercosur verdrag dat dierenwelzijns- en milieunormen zou verlagen Beren veroorzaken overlast in Japan en komen nu op het menu terecht Crisis in het Amazonewoud: Bedrijven stoppen met bescherming tegen ontbossing Nederland monitort te weinig op bruinvissen en krijgt waarschuwing EU FILMPJE: De koe die zichzelf krabt met een bezem Presentatie: Esther Molenwijk, Stichting The Food Revolution ism ProVeg Nederland, Pablo Moleman Research & Redactie: Diana de Veld, Jenny Pannenbecker, Pablo Moleman en Esther Molenwijk Audiomontage, mixen en masteren: Jennifer Pettersson Help ons het plantaardige nieuws te verspreiden: deel deze podcast. Ga naar studioplantaardig.nl en volg ons via BlueSky, Mastodon, Instagram, Facebook, YouTube, TikTok & #StudioPlantaardig Geef onze podcast ook een rating en schrijf een mooie recensie. Alvast enorm bedankt!
Audio and video play straight from the show's own hosting. PodSubs stores and serves no media.
Transcript
From the show. Tap a time to play from there.
SPEAKER_00Verbeter de wereld met vork MS. Mijn naam is Hester Modewijk.
SPEAKER_03En ik ben Pablo Moleman.
SPEAKER_00En dit is het weekendjournaal. Pablo, ik moet dit journaal beginnen met een hele grote dankbetuiging. Trouwens, ja, niet aan jou. Sorry, ja, jij ook. Goed, ook aan jou natuurlijk, voordat je er elke keer weer bij bent. Maar nee, dit gaat over de oproep die we in december deed. Ja, simpel gezegd, omdat we geld nodig hadden. Want een van de fondsen die ontsteunde, die had toen gezegd van nou, na twee jaar financiering verleggen we nu onze focus naar andere onderwerpen.
SPEAKER_00Dus we kwamen gewoon wat tekort. En deze maand heb ik dan de balans opgemaakt van alle giften die binnen zijn gekomen na aanleiding van die oproep. En ik ben er eigenlijk een beetje stil van geworden. Hoeveel mensen hebben gedoneerd. Dus meer dan 300 mensen zijn nu donateur geworden. En dat varieert dan van 3 euro per maand tot wel duizend euro per jaar. Via zo'n periodieke overeenkomst. En daarmee hebben we dus het gat voor dit jaar echt grotendeels gedicht. Dus we zijn er nog niet helemaal.
SPEAKER_03Wat fantastisch.
SPEAKER_00Ja, zeker. Ja, we zijn er nog niet helemaal. Dus ik ben nog steeds op zoek naar een fonds dat ons met het laatste stukje kan helpen. Tips zijn heel erg welkom. Maar ja, we gaan gewoon ons uiterste best doen om ook dit jaar weer elke week een hele mooie aflevering in ieders oor te krijgen. Dus ik wil alle luisteraars heel hartelijk bedanken. Iedereen die gedoneerd heeft dan. De rest heeft altijd nog de kans. En ik wil ze ook zeker bedanken dat jullie ermee gewoon laten zien dat je de podcast waardeert. Want ook dat is gewoon heel fijn om te merken.
SPEAKER_03Prachtig, Esther. Gefeliciteerd. Dat is ook eigenlijk de stevigste basis die je kunt hebben. Gewoon een grote groep vertrouwen donateurs. Je gaat mij niet vertellen dat er 300 mensen hetzelfde moment besluiten dat ze hun focus gaan verleggen naar iets anders.
SPEAKER_00Nee, zeker niet. Nee, dat klopt. Nee, we hebben best wel goede hardcore toegewijde luisteraars, dat merk ik steeds meer. Heel fijn.
SPEAKER_03Nou, dan gaan we denk ik over naar het nieuws. We gaan het vandaag hebben over de opvallende nieuwe voedingsrichtlijn in de Verenigde Staten.
SPEAKER_00En ja, over de vraag of honden nu het stikstofprobleem op moeten gaan lossen.
SPEAKER_03En uitstel voor het Merco's verdrag. En dat is toch voorzichtig, goed nieuws.
SPEAKER_00Nou, dan ga ik vertellen over een onverwacht dier dat in Japan steeds vaker op het menu verschijnt.
SPEAKER_03En ik over hoe de bescherming van het Amazonwoud ineen dreigt te storten.
SPEAKER_00En dan moeten we het natuurlijk ook nog hebben over bruinvissen.
SPEAKER_03En ik heb een bijzonder verhaal over een Oostenrijkse koe die Veronica heet.
SPEAKER_00Oké, daar ben ik toch wel heel benieuwd naar eigenlijk. Oké, we gaan het over Veronica hebben. Goed, maar we gaan beginnen met de Ede. Want er is nieuws over de enige eende slachterij in Nederland, Thomas Dukto in Ermel. En ja, we hebben het er al eerder over gehad, maar de gemeente Ermello heeft nu echt de vergunning ingetrokken voor dit bedrijf. En dat betekent dat ze nog elf weken de tijd hebben om te stoppen, de bedrijfsvoering gecontroleerd af te bouwen, heet dat dan. En ja, dan is het echt klaar. Even nog teruggrijpen, we hebben het dus al eerder over gehad.
SPEAKER_00Thomas Sducto ligt al jaren onder vuur van onwonenden en dierenrechtenorganisaties. Vanwege stank en geluidsoverlast en ook allerlei hele grove misstanden op het gebied van dierenwelzijn. Ik vind trouwens één heel bizar detail van dit bedrijf. Is dat ze het voor elkaar kregen om in de leveringsacten van de nabijgelegen nieuwbouwwoningen zelfs een boetebeding op te nemen van 10.000 euro. Voor als nieuwe bewoners bezwaar zouden gaan maken tegen het bedrijf. Dus als je daar kan wonen, moest je dat bij voorbaat al tekenen. Dat laat een beetje zien hoe dit bedrijf zich maatschappelijk verantwoord toont.
SPEAKER_03Ongelooflijk zeg hoe ver die invloed kan rijken.
SPEAKER_00Nou, de gemeente Ermelow wil nu dan eindelijk echt deze ene slachterij sluiten. En dat is omdat duidelijk is geworden dat er ernstig gevaar bestaat dat de aangevraagde vergunningen mede zullen worden gebruikt om strafbare feiten te plegen. En misschien weet je nog wel dat het openbaar ministerie de gemeente adviseerde om een bibonderzoek te doen naar het bedrijf. En dat zou impliceren dat er criminele activiteiten spelen. En het is nog steeds niet helemaal duidelijk waar het nou om gaat. Maar voor de gemeente is het dus wel genoeg gebleken om nu de vergunningen echt in te trekken.
SPEAKER_00En daar kwam trouwens dan ook nog eens bij dat het bedrijf ook al geen natuurvergunning meer had sinds januari dit jaar. Dus je rammelde eigenlijk aan alle kanten. Ja, en dan is de vraag: wat betekent dat nou voor de ongeveer 6 miljoen eenden die daar jaarlijks geslacht worden en de 30 Nederlandse eenhouders. Volgens de woordvoerder van de LTO is het voor de ene sector nu vooral de vraag: zijn er alternatieven waar de een in de toekomst geslacht kunnen gaan worden? En hij zegt van ja, dat zou dan in Polen of in Duitsland kunnen. Maar ja, je moet omwielen van dierenwelzijn, ook naar de rijtijden kijken.
SPEAKER_00En daar zijn we ons over aan het beraden. En hij zegt als er geen alternatief wordt gevonden, betekent dat het einde van alle ene boerderijen in Nederland.
SPEAKER_03Zo, ja, laten we toch hopen dat ze die dieren niet allemaal op transport naar Polen gaan zetten.
SPEAKER_00Ja, nou is dit overigens wel wat er gebeurt met veel kippen in Nederland. Dus het is niet heel ongebruikelijk dat pluimvee naar de andere kant van Europa gesleept wordt. Maar waarschijnlijk zal het er vooral op neerkomen dat als daarmee het verdienmodel gewoon te ingewikkeld wordt, omdat die transporten te duurder worden, dat dat tot een einde zou leiden. Het college van BMW van Ermel zegt wel dat ze hebben gekeken naar de gevolgen voor de hele sector. Maar ze vinden dan het algemeen belang zwaarderwegend. Nou, dat lijkt me een belangrijke en juiste conclusie.
SPEAKER_00En het is nog niet helemaal voorbij, want Thomas de Ducto is wel naar de rechter gestapt om sluiting te voorkomen. Maar waarschijnlijk gaat het niks uitmaken en sluit het bedrijf dus over drie maanden definitief zijn deuren.
SPEAKER_03Dan het zal jullie vast niet ontgaan zijn dat de Verenigde Staten nieuwe voedingsrichtlijnen hebben ingevoerd. In Nederland hebben we natuurlijk de schijf van vijf, maar in Amerika daar hebben ze de Food Pyramid. En daarvan is deze maand een update verschenen, ondertekend door Robert F. Kennedy Jr., de beruchte Amerikaanse minister van Volksgezondheid.
SPEAKER_00Is dat niet die soort van complotdenker die campagne voerde tegen vaccinaties en paracetamol en ook draadloze netwerken?
SPEAKER_03Ja, inderdaad, diezelfde. Maar tegelijkertijd ook iemand die in het verleden zich heel erg heeft uitgesproken tegen de veehouderij. Volgens mij heeft hij in 2004 zelfs een keer gezegd dat de varkenshouderij een grotere bedreiging voor de Amerikaanse veiligheid is dan Osama Bin Laden. Dus in ieder geval iemand met een uitgesproken mening.
SPEAKER_00Die dus ook niet zo heel makkelijk te plaatsen is.
SPEAKER_03Nee, het lijkt er in elk geval dat hij zich nu een andere richting op uitspreekt, helaas. Want het werd eigenlijk eerder al duidelijk dat hij ook nogal wat alternatieve wetenschap aanhing als het ging om de gezondheid van voedsel. En dat zien we duidelijk terug in deze nieuwe richtlijnen.
SPEAKER_00Vertel.
SPEAKER_03Je hoeft eigenlijk alleen maar te kijken naar de afbeelding van die voedselpiramide. En dan zie je al dat gelijk bovenaan. Het is een piramide op zijn kop. Dus hij zit breedst aan de bovenkant. En wat daar meteen van afspringt, is een enorme gebrade kip. En een grote biefstuk en boter en zelfs runder vet. En de dierlijke producten die spatten er vanaf. En dat zie je ook terug aan de richtlijnen zelf. Waar de beperking op de consumptie van rood vlees eruit is gehaald, die er eerder wel nog in stond.
SPEAKER_03En de aanbevolen hoeveelheid eiwit is bijna verdubbeld. Dus ja, ze gaan echt vol voor de dierlijke eiwitten.
SPEAKER_00De aanbevolen hoeveelheid eiwit is verdubbeld. Hoe kom je daar nou op terecht?
SPEAKER_03Ja, ik denk ook wel een beetje aangejaagd door alle influencers die natuurlijk helemaal vol op de eiwitten gaan. En lijkt er toch op dat ze wat meer hypegevoelig zijn dan dat ze echt naar de wetenschappelijke onderbouwing hebben gekeken. Wat trouwens ook wel heel erg opvalt. Want ik heb het nu dus over die poster, zeg maar met die voedingspiramide. Dat is waarschijnlijk het enige dat het gros van de Amerikan ooit te zien zal krijgen. Maar er zit natuurlijk ook een heel rapport achter. En de vorige keer was dat rapport 160 pagina's lang. En het nieuwe rapport is 10 pagina's lang.
SPEAKER_03Dus ze zijn ook een stuk minder breed van stof. Er zit geen bronnenapparaat meer achter, er zitten geen uitgebreide aanbevelingen in voor allerlei verschillende scenario's. Dit is eigenlijk gewoon een hele beperkte mening, zou je kunnen zeggen.
SPEAKER_00Maar hoe kan het? Want de wetenschap is toch de wetenschap. We hebben toch alle, kijk naar de Eet Lanced en zo. Er is toch allerlei bewijs over hoeveel proteïne iemand zou moeten hebben en hoeveel vlees wel of niet gezond is. Hoe kan het dat ze zomaar tot zo'n heel andere conclusie komen?
SPEAKER_03Ja, normaal gezien is dit inderdaad een wetenschappelijk onderbouwd advies. Waar dan vaak wel nog een soort van politiek sausje overheen wordt gegroten. Maar in dit geval hebben ze dat denk ik een beetje omgedraaid. Of eigenlijk hebben ze gewoon die hele reviewcommissie die er normaal voor aangesteld was, die hebben ze ontslagen. En hebben ze zelf een commissie samengesteld. En die was niet helemaal onafhankelijk. Er bleek bijvoorbeeld dat twee derde van de reviewers financiële of andere banden heeft met de rundvlees, zuivel- of varkensvleesindustrie.
SPEAKER_03En dan moet je dus denken aan instituties zoals de National Catlemans Beef Association en de National Dairy Council.
SPEAKER_00Oh mijn god. En die zitten dan in de commissie om de gezondheidsrichtlijnen op te stellen.
SPEAKER_03Ja, precies. Nou, het is niet allemaal slecht. Het hoofdadvies is eat real food. En dat gaat dus heel erg in, tegen bewerkte voeding en ook wel tegen bijvoorbeeld bewerkt vlees en suikerhoudenden en veel te zouten snacks. Nou, dat lijkt mij allemaal goed onderbouwd. En er is trouwens ook wel een beetje een tegenstrijd eigenlijk tussen het beeld wat ze naar buiten brengen en het rapport zelf. Want er zit bijvoorbeeld wel nog een limiet in dat maar 10% van de calorieinname mag komen van verzadigde vetten.
SPEAKER_03Nou, dat wordt heel moeilijk als je eet volgens die voedselpiramide, zoals je hem ziet staan. En dat komt ook niet helemaal overeen met de manier waarop Kennedy het zelf naar buiten bracht. Want die zei: we are ending the war on saturated fat.
SPEAKER_00Oké, dubbelzinnig dus.
SPEAKER_03Een beetje dubbel spraak, inderdaad. Het is natuurlijk een beetje de vraag ook hoe gaat dit nou uiteindelijk landen in de Amerikaanse samenleving, zo'n advies. Er wordt al jaren geadviseerd om veel meer groente en fruit te eten. Nou, dat heeft nooit heel erg veel effect gehad. Maar zo'n advies om lekker door te gaan met heel veel vlees te eten, dat landt natuurlijk wel in een wat vruchtbaardere aarde, kan ik me voorstellen. Dus ik vrees dat dat toch wel effect gaat hebben op de vleesconsumptie. En dat gaat ook effect hebben op voorschriften van de samenstelling van voedingspatronen in bijvoorbeeld ziekenhuizen en scholen.
SPEAKER_03En dat zie je trouwens nu al gebeuren. Ze laten er geen gras over groeien. Want er is ook net een wetswijziging doorgevoerd. Die het voor scholen weer mogelijk maakt om volle melk te gaan serveren. Dat was destijds onder Obama hebben ze die wet aangepast. Dat was eigenlijk vooral Michelle Obama die er toen achteraan zat om kinderen gezonder te laten eten. En dus minder vol vette voeding. De Make America Great Again beweging is het daar ook absoluut niet mee eens. Dus die brengen nu de volle melk weer terug.
SPEAKER_03En Trump poseerde ook al met een melksnoor op social media. met de boodschap bring back whole milk om het nieuws aan te kondigen. Het regende reacties uit de wetenschappelijke hoek natuurlijk op dit wel heel erg korte en niet zo grondig onderbouwde advies. De befaamde expert Marion Nestle, die trouwens niks met het voedingsbedrijf Nestle te maken heeft, die schreef: Ik ben helemaal voor het eten van onbewerkte voedingsmiddelen.
SPEAKER_03Maar deze richtlijnen negeren 75 jaar onderzoek dat een dieet met meer plantaardige voedingsmiddelen aanbeveelt. Nou, het is misschien wel goed dat het zoveel comotie oplevert, zodat mensen in elk geval wel merken dat hier echt iets veranderd is. En gelukkig is het in de Verenigde Staten zo dat die richtlijnen wel elke vijf jaar worden geüpdate. Dus dat is veel vaker dan bijvoorbeeld in Nederland.
SPEAKER_00Dus die super progressieve president, die daar over een paar jaar zit, die gaat het allemaal weer terugdraaien.
SPEAKER_03Laten we daarop hopen.
SPEAKER_00Dan gaan we naar het dossier stikstof. En dit keer gaan we het over honden hebben in het dossier. En er is best wel slecht nieuws voor Brabanters met een hond. Want vanaf deze zomer mogen ze die niet meer uitlaten in het Ulvenhoutse bos bij Breda. En de reden is: hondenpoep en plas. Dit is een maatregel om de stikstof in hele kwetsbare natuurgebieden terug te brengen. En die is opgesteld door de provincie, door een aantal Brabantse gemeenten en grappig genoeg ook door de boerenorganisatie ZLTO en Staatsbosbeheer.
SPEAKER_03Dus de boeren die bemoeien zich dan via de ZLTO nu ook met de stikstofuitstoot van honden.
SPEAKER_00Precies, ja, dat is natuurlijk een manier om niet naar de veehouderij te kijken, maar om te kijken of er nog andere schuldigen aan te wijzen zijn. En ja, de vraag is ook wel van hoe groot is dat probleem eigenlijk van honden stikstofuitstoten. Zit er misschien wat in of is het dikke onzin? Nou, onze collega Diana de Vel nam contact op met de Vlaamse ecoloog Pieter van Gansbeken. Want die deed een aantal jaar geleden met enkele collega's van zijn universiteit Gent onderzoek in natuurgebieden rond Gent, waar veel mensen hun hond uitlaten.
SPEAKER_00En wat blijkt, in die rol en in de plas van honden zit inderdaad best wat stikstof en fosfor. En volgens van Gansbeken kan die bijdrage in druk bezochte natuurgebieden oplopen tot ongeveer 10 kilo stikstof per hectare per jaar. En dat is best veel. Ter vergelijking, sommige kwetsbare vegetaties, die komen dus al in de problemen bij 10 tot 15 kilo. Dus het is echt wel op het randje. Maar hij plaat er ook meteen wel een hele belangrijke kanttekening bij. Want hij zegt, de grote bodemers blijven toch echt wel de landbouw, verkeer en industrie.
SPEAKER_00Want die zorgen gemiddeld voor zo'n 20 kilo stikstof uitstoot per hectare per jaar. En de neerslag daarvan komt ook nog eens als een deken over het hele land. Dus niet alleen heel plaatselijk, zoals hondenpoep stikstof. En ik moet zeggen, toen ik die getallen hoorde, toen vond ik het eigenlijk best bizar dat hondenpoep eigenlijk dus voor de helft kan zorgen op een hectare ten opzichte van de veehouderij. Maar dan moet je dus wel realiseren. Die honden gaan met z'n allen naar dat hele kleine gebiedje. En ook nog eens een kwetsbaar natuurgebiedje. Maar als je het over het hele land verspreidt, dan doen honden natuurlijk veel minder ten opzichte van de totale stikstofuitstoot.
SPEAKER_03Ja, maar het zijn natuurlijk wel meer precisiebombardementjes, zou je kunnen zeggen. Het wordt echt, het slaat direct in het natuurgebied neer. In plaats van dat het vanuit de veehouderij nog ergens in een beekje het natuurgebied in moet stromen of zo.
SPEAKER_00Precies, ja, en die wandelaars gaan natuurlijk het liefst naar die hele mooie kwetsbare natuurgebieden. Dus dat is natuurlijk in dat opzicht best wel problematisch. Nou, Diana heeft ook gevraagd aan deze ecoloog van hoeveel de honden stikstof uitstoot dan gemiddeld is over het hele land. Nou, dat is volgens hem niet te achterhalen. Maar hij benadrukt dus echt wel dat het maar een fractie is van wat de veehouderij doet. Ik heb zelf even gekeken, een soort om het in perspectief te plaatsen. Er zijn zo'n 1,9 miljoen honden in Nederland. Maar als je koeien varkens en geiten bij elkaar optelt, zijn dat er 18 miljoen, dus 10 keer meer.
SPEAKER_00En dan zijn er ook natuurlijk nog eens een keer 100 miljoen kippen die ook stikstof uitstoten. Dus honden zijn zeker niet het probleem. Maar inderdaad, omdat ze zo lokaal en juist in die kwetsbare natuurgebieden poepen en plassen, kan dat wel degelijk invloed hebben. En dan is natuurlijk de vraag van zijn er nog andere oplossingen dan dat we straks alle bossen moeten gaan afsluiten voor honden. Nou, simpel gezegd, ja, één oplossing is honden aan de lijn. Want dan blijft de impact in ieder geval tot de paden beperkt.
SPEAKER_00En een tweede, en die zag je vast al aankomen: de hondenpoep opruimen.
SPEAKER_03Bij honden is dat natuurlijk niet heel ingewikkeld te doen.
SPEAKER_00Nee, precies. En daarmee haal je meer dan 90% van het fosfor weg in ieder geval en ongeveer de helft van de stikstof. Want de andere helft van de stikstof die zit in de urine. En dat is natuurlijk echt veel lastiger te doen. Ja, het is natuurlijk best lastig te handhaven of mensen dat dan echt gaan doen. En deze ecoloog die doet dan ook de suggestie van dat je wel bijvoorbeeld bepaalde paden langs hele kwetsbare vegetatie zou kunnen afsluiten voor honden. En dan voor de hand liggend, maar toch. Kleine honden eten minder dan grote en die poepen en plassen ook minder.
SPEAKER_00Dus ja, ga vooral voor een chihuahua in plaats van een doberman, als je nog je keuze moet gaan maken voor je trovoeter.
SPEAKER_03En zet je hond op een plantaardig dieet. Ze dat niet helpen?
SPEAKER_00Nou, dat is dus ook interessant. Dat zouden wij dan natuurlijk heel graag willen. En ik ben er ook best in gedoken en ik heb wat experts gevraagd. Het is niet helemaal zo dat een plantaardig dieet altijd per se voor minder stikstofuitstoot zorgt. Het gaat er eigenlijk om hoeveel eiwitten er in de voeding zitten. En bij sommige plantaardige hondenvoedingen is dat inderdaad wat minder dan bij dierlijke en bij anderen niet. Dus daar is in ieder geval op dit moment nog niet zoveel één op één bewijs voor. Maar wat natuurlijk veel belangrijker is, is dat je naar de totale stikstofuitstoot van een hond kijkt. En dan moet je kijken naar hoe zijn voer geproduceerd is.
SPEAKER_00En als een hond rundvlees eet, dan heeft hij een koeg gegeten die maanden of jaren lang stikstof heeft uitgestoten. En dat kan dan per saldo, laten we een wetenschappelijk onderzoek zien, betekenen. Dat dat een 7 tot 16 keer hogere stikstofuitstoot per hond is op het totaal. Dus eigenlijk is het een hele nauwe lens om te kijken van wat komt er aan de achterkant uit die hond en hoeveel stikstof is dat. Maar je moet natuurlijk kijken van voor hoeveel stikstof in totaal is die hond in zijn hele levenscyclus verantwoordelijk. En dan is het natuurlijk veel slimmer om hem op plantaardige voeding te zetten.
SPEAKER_00Dus dat zou eigenlijk een veel effectievere maatregel zijn voor wat is het, de gemeente Brabant.
SPEAKER_03Ja, dus dan denk ik toch dat ze misschien even een paar controleurs daarbij dat mooie natuurgebied moeten neerzetten. Die even vragen of uw hond al veganist is en dan mag hij groen doorlopen.
SPEAKER_00Precies, dat zou een hele mooie zijn zijn. Het mooie zou zijn als die hond dan eerlijk kan antwoorden. Maar bij dit onderwerp over hondenpoep, moet ik altijd meteen denken aan dat prachtige item van de onvolpreze roelmaaldrink in het programma Plakshot. Hij ging verkleed als een medewerker van het ministerie van Landbouw naar het park. En dan ging die mensen vragen of hij hun hond mocht uitkopen. Luister even mee.
SPEAKER_02Goeiedag. Hallo. Deze prachtige hond is van u. Ik ben Rob Slachter van het ministerie van Landbouw. En we hebben laten berekenen dat de gemiddelde hond op jaarbasis 5 kilo stikstof uitstoot. Dus we zijn hem van de afdeling uitkopen huisdierhouderij.
SPEAKER_01Uitstootje.
SPEAKER_02Even kijken, als ik dan een berekening zou maken, dan zou ik hem kunnen uitkopen voor 415 euro. Dan staat ook 365 euro. Of het.
SPEAKER_01Wat bedoelt u moet uitkopen? Dat we onze land moeten inleveren. Nee, toch? Ik krijg het spaatje.
SPEAKER_02Miljoen.
SPEAKER_01Nee, nee, nee. Ik ben perplex. Serieus dat mensen dit doen. Nee, natuurlijk niet.
SPEAKER_02400 euro wil ik voor je geven. Een miljoen. Dan gaan we toch in gesprek met de lobbyisten, want dat is die op. Er zit allemaal niks anders op het vraag.
SPEAKER_00Dat is in ieder geval echt wel heel fijn om te horen hoeveel baasjes je ontzettend aan hun honden gehecht zijn. Ik ben trouwens ook benieuwd of er nog iemand was die zei nu 415. Doe maar. Maar goed, inderdaad, uiteindelijk is het uitkopen van veehouderijen natuurlijk veel efficiënter. En daarover gesproken, uit onderzoek van NRC Volle de Money en Omroep Gelderland, blijkt dat de uitkoopregeling voor veehouders tot drie keer meer stikstof had kunnen besparen dan die nu doet. En dat is dus niet omdat er te weinig geld was, want er was 2 miljard voor uitgetrokken.
SPEAKER_00Maar het probleem was dat vooral boeren met een relatief lage uitstootmedelen, terwijl de grootste vervuilers vaak gewoon lekker bleven zitten. En ja, dat heb je natuurlijk met vrijwillige deelname. Ooit is er zo'n lijst geweest met van die toppiekbelasters. En het was natuurlijk veel efficiënter geweest om gewoon bovenaan te beginnen en die van boven naar beneden uit te kopen. En dan waren de kosten die de belastingbetaler betaald per bespaarde gram stikstof drie keer lager geweest. Maar goed, de overheid besloot om veehouders vrijwillig te laten inschrijven.
SPEAKER_03En dan de onderhandelingen over het gevresde Mercosuurakoord, die slepen we nog voort. Dat is dus het handelsakkoord met de Zuid-Amerikaanse landen, dat al heel lang in de maak is. Er wordt al 25 jaar over gesproken, ook in het Fings Journaal, wel niet voor 25 jaar. Maar intussen is er namelijk voorgestemd door de lidstaten. Met 21 landen voor en vijf landen tegen. Dus dat is er ruim doorheen gekomen. En ook Nederland heeft voorgestemd.
SPEAKER_00Viers, maar die wilde toch niet deal gaan sluiten om een voorstem te ruilen tegen de verlenging van de Mesting.
SPEAKER_03Ja, dat klopt. Dat was inderdaad het plan. En dat is niet gelukt. Want die mestderogatie, die zijn we kwijt sinds begin dit jaar. Maar toch heeft Nederland alsnog voorgesteld. Dus dat was geen geweldige deal wat dat betreft. Het heeft waarschijnlijk ook mee te maken dat de Tweede Kamer met een meerderheid een motie heeft aangenomen om in te stemmen met het Mercosur verdrag. Dus ja, daar kon ze ook niet heel erg veel tegen in. Na de lidstaten moest ook het Europees parlement er nog over stemmen. Maar die stonden onder wel hele hoge druk.
SPEAKER_03Want afgelopen dinsdag nog stonden er 8000 boeren en 750 tractoren voor de deur van het Europees parlement in Straatsburg. Want ja, die willen dit absoluut niet. Die zijn bang voor oneerlijke concurrentie. Omdat er in Latijns-Amerika veel minder strenge milieunormen en dierenwelzijnsnormen gelden. En al die producten zouden dan oneerlijk gaan concurreren eigenlijk met de Europese productie. En ja, in het Europees parlement voelen ze die druk wel heel erg vanuit de boeren. En ze hebben weliswaar ingestemd met het Mercosuurverdrag, maar ook met nipte meerderheid besloten om het eerst nog te laten toetsen door het Europees Hof van Justitie.
SPEAKER_03Die moeten dan dus gaan kijken of dat verdrag eigenlijk wel verenigbaar is met de Europese verdragen. En dat kan zomaar voor nog eens twee jaar uitstel gaan zorgen van dit verdrag. Ja, ik dacht eigenlijk, dit gaat de laatste keer zijn dat we het over dit verdrag gaan hebben in het VIII Journaal. Het is nu erop of eronder. Maar het lijkt er dus op dat het toch net tussendoor is.
SPEAKER_00En dat is op zich goed nieuws. Want het zou uitstekend zijn als het uiteindelijk niet doorgaat, toch? In ieder geval voor dieren en voor de milieunormen.
SPEAKER_03Ja, inderdaad. Dat zou denk ik goed uitpakken. Maar het is nogal een beetje de vraag hoe dit gaat lopen. Het zou ook kunnen zijn dat de Europese Commissie besluit om ondertussen de deal voorlopig wel in werking te laten treden. In afwachting van een besluit van het Europees Hof. Dat zou niet zo heel netjes zijn, maar dat zou wel tegemoet komen aan de enorme druk. Er is natuurlijk geopolitiek ook nogal wat aan het verschuiven in de wereld. Het is duidelijk dat de Europese Commissie echt die banden met Zuid-Amerika wil gaan aanhalen. Maar dan riskeren ze dus juist wel weer een conflict met het Europees parlement.
SPEAKER_00Ik las dus iets heel opvallend in de volkskrant onlangs. En namelijk in Japan is het eten van berenvlees een nieuwe culinaire trend geworden. En dan bedoelen ze dus geen mannetjesvarkens, maar echte bruine beren. En steeds meer restaurants zetten gerechten met berenvlees op het menu, zoals stoofpotten of gegrilde bier. En het bizarre is dus dat dit echt bewust beleid is. Want de Japanse overheid wil dat de dieren afgeschoten worden omdat ze steeds meer overlast veroorzaken. In totaal zijn er ongeveer 56.000 beren in Japan, en voornamelijk in het noorden.
SPEAKER_00En die wagen zich dus steeds vaker in bewoonde gebieden om voedsel te zoeken. Want ze kunnen hun gebruikelijke dieet van eikels en beukennootjes gewoon steeds minder in de natuur bij elkaar scharelen. En volgens een expert die de volksgrand aanhaalt, brengen beukenbossen slechts eens in de vijf jaar genoeg op om de honger van de groeiende berenpopulatie te stillen. En dan komt er nog eens bij dat eikels heel schaar zijn door een schimmelziekte die op dit moment de eikenbomen veld. Nou, lang verhaal kort, ze trekken dus allemaal naar de stad voor hun voedsel. En ze halen zelfs eten uit supermarktschappen of ze breken bij mensen thuis in om voorraden fruiten en groente te pakken te krijgen.
SPEAKER_03Oi, oi, oi. Maar ik kan me ook wel voorstellen dat er misschien een heel stuk minder natuurlijke habitat voor die dieren over is gebleven. Want meestal is dat ook wat ervoor zorgt dat wilde dieren de stad intrekken. Dat er gewoon niet zo heel erg veel voor hen te vinden is meer.
SPEAKER_00Ja, eens. En dit leidt dus dus ook echt wel tot confrontaties nu met mensen. In totaal zijn er al dertien Japanners overleden bij zo'n confrontatie met een bier. En daarom wil de Japanse overheid nu dus dat ze afgeschoten worden. Ja, het is eigenlijk heel paradoxaal. Je neemt een stuk van hun leefgebied af en vervolgens schiet je ze af als ze ergens anders voedsel proberen te halen. En de Japanse gemeente die dus nu initiatieven ontplooien om de consumptie van berenvlees te stimuleren, die krijgen een subsidie van de overheid.
SPEAKER_00En dat is ook echt niet mis. In totaal trekt de regering er 118 miljoen dollar voor uit. Voorwaarden om subsidie te krijgen, is dan wel dat er iets duurzaams moet gebeuren met de afgemaakte beren en het eten van dat vlees, dat zou daar dus ondervallen. Nou ja, pijnlijk genoeg heeft dit programma dus best wel succes. In de eerste helft van dit jaar werden er al meer beren afgemaakt dan de 9100 beren die in de afgelopen twee jaar zijn gedood.
SPEAKER_03Jonge, jonge jonge. Ja, het is ook wel lastig hoor. Want natuurlijk wil je ook niet dat er mensen worden aangevallen door beren. En ik snap ook dat als je zo'n bier afschiet, dat je daar iets duurzaams mee wil doen. Maar op deze manier ben je een hele markt aan het creëren natuurlijk. En kom er dan nog maar eens vanaf. Dan gaan we van Japan naar Brazilië. Met toch wel weer slecht nieuws voor het Amazonenwoud.
SPEAKER_03Want deze maand is een groot aantal Braziliaanse bedrijven gestopt met het sojamoratorium. En dat was een best wel historische afspraak om geen soja meer te kopen die verbouwd is op grond van pas gekapt regenwoud. En laten we daar gelijk even bij zeggen weer. Dat gaat dan echt om soja voor vevoer, niet om soja voor tofu, want die komt helemaal niet uit Brazilië. Maar dit was een staande afspraak voor de afgelopen 18 jaar. En ondanks dat er allerlei haken en ogen aan zaten, want zoals we eerder in het journaal hebben besproken, is dit allemaal niet waterdicht.
SPEAKER_03Heeft het toch wel ook wel heel veel zin gehad. En zie je dat er sinds het maken van die afspraak een forse vermindering is geweest van de hoeveelheid ontbossing die gerelateerd was aan sojateelt.
SPEAKER_00Dus waarom stappen die bedrijven er nu uit?
SPEAKER_03Nou, daar zit een heleboel redenen achter. De discussie loopt al een tijdje. En er is ook nog een taak aangespannen over dat het misschien concurrentie verstorend zou werken. En lijkt erop dat sowieso veel van die sojahandelaren die stonden ook wel een beetje te popelen om deze afspraak te laten vallen. Maar de genadeklap die is eigenlijk gegeven door de Braziliaanse staat Mato Grosso. Die hebben namelijk net een nieuwe wet aangenomen die die bedrijven eigenlijk behoorlijk onder druk zet.
SPEAKER_03Want tot voor kort kregen zij dus een belastingkorting als ze zich aan deze afspraak hielden. En nu krijgen ze die belastingkorting juist niet als ze zich aan die afspraak houden. Nou ja, dan kan ik me ook eigenlijk bijna wel voorstellen dat je als bedrijf zegt van nou, dan doen we dat niet meer. En die staat die neemt die maatregel onder grote druk van de agro-industrie. Vooral van de organisatie ApproSoja. Ja, die moet je dus niet verwarren met AlproSoya, appro soja. En dat is een vereniging van Braziliaanse soja- en maisproducenten.
SPEAKER_00En kan de staat dit nou zomaar doen? Dat ze gewoon zeggen van ja, we stellen een nieuwe wet in, we gaan je belastingvoordeel ontnemen, zolang jij nog aan die groene afspraken meedoet?
SPEAKER_03Ja, ze kunnen dat doen, want het was dus sowieso eigenlijk nooit wettelijk geregeld. Het was echt een internationale afspraak die dus gemaakt is met het bedrijfsleven, maar die dus niet of beperkt wettelijk is ingekaderd. Het is wel de vraag hoe er nationaal gereageerd gaat worden op deze wetswijziging. Want de Braziliaanse president Lula heeft juist allerlei beloftes gedaan om de ontbossing verder in te dammen. En dat wordt op deze manier natuurlijk moeilijker gemaakt. Het Wereld Natuurfonds van Brazilië waarschuwt in elk geval dat dit besluit de reputatie van Brazilië wereldwijd beschadigt.
SPEAKER_03Want ja, ondertussen zijn we bijvoorbeeld hier in Europa bezig met een ontbossingswet. Die ook weer heel erg veel vertraging heeft opgelopen, maar die uiteindelijk toch voor harde garanties moet gaan zorgen dat er juist niet ontbost is. En ja, dat wordt op deze manier allemaal veel lastiger. En ja, dit stemt mij ook weer niet heel erg gerust juist op het moment dat we de economische banden met Zuid-Amerika verder aan het aanhalen zijn.
SPEAKER_00Nou, gaat niet de goede kant op, dus voor de bossen. Dan ga ik door naar de vissen, de bruinvissen. Ik had het al beloofd. En dat komt eigenlijk door een heel interessant onderzoek van Follow the Money. Namelijk Nederland die faalt volgens Brussel in het monitoren van de bijvangst van bruinvissen. En dan eventjes over die bruinvissen, dat blijft trouwens een hele rare naam, want het zijn geen vissen en ze zijn ook nog eens niet bruin. Het zijn een soort grijze dolfijnen van anderhalf meter lang. En wist je trouwens dat ze vroeger ook zeevarkens genoemd werden?
SPEAKER_03Ja, jij wist dat vast, ja, natuurlijk wist jij dat. In het Engels heten ze Porpus. En dat komt van pork en poison. Dus dat is eigenlijk ook varkensvis.
SPEAKER_00Ja, want in Nederland lopen er ook nog steeds mensen rond die varkenvisser heten.
SPEAKER_03Ja, en dat is eigenlijk de schuld van de paus, wist je dat?
SPEAKER_00Oh je, vertel.
SPEAKER_03In de middeleeuwen had je nog heel veel katholieken die aan vasten deden. Wat wil zeggen dat ze dan na het carnaval een aantal weken lang geen vlees mochten eten. En tussen hebben volgens mij alle katholieken in Europa die traditie sowieso laten varen. Maar in de middeleeuwen deden ze dat allemaal nog wel. Maar dat vonden ze niet leuk. Dus ze waren altijd op zoek naar uitzonderingen. En ze hebben bijvoorbeeld toestemming gekregen van de pauze om bruinvissen als vis aan te merken. En zelfs bevers en capibara's, die leven ook in het water, die werden door de pus dan aangemerkt.
SPEAKER_03Als dat mag je eten tijdens de vaste tijd, dat is geen vlees.
SPEAKER_00Serieus. Pablo, welk deeltje van de encyclopedie heb jij nog niet gelezen? Ik zit altijd zo versteld. Goed, we gaan weer terug naar de bruinvis. Tegenwoordig worden ze in ieder geval nauwelijks meer gegeten. Het zijn echt beschermde dieren, maar ze worden alsnog gedood als bijvangst. En ze komen dus in de netten van vissers terecht, waar ze in verstrikt raken. En dat is natuurlijk echt een vreselijk idee. Want ze zijn zoogdieren, ze moeten naar boven om adem te halen. En lukt dat niet omdat ze dus verstrikt zitten in die netten, dan verdrinken ze.
SPEAKER_03Ja, dat lijkt me echt een vreselijke manier om aan je einde te komen. Maar komt dat veel voor?
SPEAKER_00Nou ja, kijk, dat is dus het hele punt. Dat weten we dus niet. In ieder geval niet in Nederland. Want Nederland monitort het dus volgens Brussel niet goed genoeg. En daarom dreigen er rechtszaken bij het Europese Hof als we dat niet heel snel gaan doen, zo schreef Follow de Money. En we kregen trouwens al echt vaker waarschuwing hiervoor. De eerste al in 2022, maar dat heeft dus steeds niet geholpen. En als zou blijken dat er te veel bruinvissen sterven, dan kan dat hele grote gevolgen hebben voor het visserijbeleid. Een interessant voorbeeld daarvan is Frankrijk. Daar hadden milieuorganisaties in 2023 via de rechter afgedwongen dat er binnen zes maanden iets gedaan moest gaan worden aan die bruinvisbijvangst.
SPEAKER_00En toen heeft Frankrijk de visserij een deel van de winter op slot gegooid. En heel interessant feit, het heeft dus gewerkt. Het aantal dode dolfijnen daalde in de winter van 2324 van 6100 naar 1450. Echt wel flink. En de visserij liep door dat visverbod naar schatting ongeveer 30 miljoen euro mis. En nu komt het. Dat werd door de EU volledig gecompenseerd. Moet je voorstellen dat de belastingbetaler dus ongeveer 6000 euro per niet bijgevangen dolfijn heeft betaald aan de visserij voor de schade die ze dus niet aan hebben gericht.
SPEAKER_03Ik heb vorig jaar ook geen dolfijnen bijgevangen. Dus ik denk dat ik even je rekening ga sturen.
SPEAKER_00Ik zat echt precies hetzelfde te denken. Ik had er zomaar 6000 kunnen vangen vorig jaar, maar ik heb besloten om het niet te doen. Als Nederland dus gaat monitoren en er blijkt dat ook wij te veel bruinvis bijvangen, dan kan het dus betekenen dat we ook veel strengere visserijregels krijgen. Nou, dit hele gebeuren staat natuurlijk niet op zichzelf. Het is al echt al de zoveelste misstand in de visserij rondom bijvangst en illegale vanst. En Nederland heeft al veel vaker waarschuwingen op dit gebied gekregen, maar beterschap blijft uit. Dus we blijven het volgen en laten we hopen dat we niet pas gaan tellen als het te laat is.
SPEAKER_03Nee, het lijkt toch alsof de Nederlandse viserijsector een soort van abonnement heeft afgesloten op waarschuwingen vanuit Europa.
SPEAKER_00Ja, die glibert steeds door de allemazen van het net heen.
SPEAKER_03Nou, dan tot slot. Dan gaan we het hebben over een hele leuke, vrolijk maken wetenschappelijke ontdekkingen. Ik werd er vrolijk van in elk geval. Maar die koe van jou, was er niet ook het Schaap Veronica trouwens.
SPEAKER_00Dat weet ik niet.
SPEAKER_03Ik weet het ook niet. Maar in ieder geval, er is een koe, Veronica uit Oostenrijk, en die heeft de internationale biologengemeenschap verrast door de zeer intelligente manier waarop zij een bezem gebruikt, namelijk om haar rug mee te krabben. Ja, dat klinkt misschien niet als een wereldschokkende ontdekking. Maar volgens die wetenschappers is dat dus wel, want dat komt eigenlijk neer op het gebruik van gereedschap. En dat is maar bij een heel select groepje dieren al aangetoond. Natuurlijk Jane Goodall liet het als eerste zien bij de chimpanse's.
SPEAKER_03Daarna hebben ze gezien dat kraijachtige en dolfijnen en zelfs octopussen dat kunnen. Maar van koeien wisten we dat dus nog niet dat zij in staat waren om gereedschap te gebruiken. En deze Koe deed dat ook nog eens een keer op een hele bijzondere manier. Want ze gebruikte beide kanten van de bezem. Dat wil zeggen, als ze over de rug wilden krabben, dan gebruikten ze de borstelige kant. En als ze de meer gevoelige delen van haar lichaam, als ze daar jeuk had, bijvoorbeeld bij de uiers op de buik, dan gebruikte ze juist de andere kant van de bezum om daar zachtjes te gaan.
SPEAKER_00Nou, het is toch wereldschrokend dat zo'n dier dat allemaal snapt.
SPEAKER_03Ja, toch wel. Ik heb het idee dat we dieren soms misschien inderdaad een beetje onderschatten. En dat we er dan heel erg van staan te kijken. Dat wordt trouwens door de onderzoekers zelf ook wel toegegeven, eigenlijk. Want ze schrijven, perhaps the real absurdity lies not in imagining a tool using cow, but in assuming such a thing could never exist. Nou, tegelijkertijd zou hier niet zo'n heel ding van gemaakt worden als dit al heel vaak was waargenomen, dat is het dus kennelijk niet. En dat is op een bepaalde manier ook wel weer heel erg treurig, natuurlijk.
SPEAKER_03Want deze koe, Veronica, is een eigen soort van huisdier. Ze werd niet in huis gehouden, maar ze heeft een hele mooie grote wei in Carintië. En daar kon ze gewoon lekker de eigen gang gaan. En eigenlijk is ze dit gaan ontwikkelen door eerst met stokken te spelen. En ja, dit soort gedrag, dat zien we dus niet zo snel bij bio-industrie koeien. Want die worden sowieso niet heel erg oud. Dus die hebben niet echt niet heel veel tijd om over dit soort dingen na te denken.
SPEAKER_03Maar die hebben vooral ook niet een stimulerende omgeving waarin ze zich kunnen ontwikkelen op zo'n manier. En daar lijkt toch wel sprake van. Het zijn hele intelligente dieren, maar ze moeten natuurlijk wel de ruimte krijgen.
SPEAKER_00Ja en Paul, kun je ons nog een beetje beeld hierbij geven? Want ik weet dat in die bio-industriestallen hebben ze wel van die soort van bezems hangen. Van die borstels, waar koeien zich tegenaan kunnen schuren. Dus wat was hier nou anders? Heeft die koe een bezem die op de grond stond op de een of andere manier om weten te draaien. En op de juiste hoogte weten neer te zetten, zodat ze die kon gebruiken of zo. Wat was dit?
SPEAKER_03Inderdaad, ik kende ook wel al die borstels, maar dat is toch een stuk passiever. Dus nee, ze neemt die bezem zelf op met haar mond. En ze weet hem dan ook heel goed te manoeuvreren door hem met haar tong heen en weer te bewegen. Dus er zit echt wel een stuk meer fijne motoriek bij dan wanneer je gewoon met je kont tegen een boom of een bezem aan schrukt.
SPEAKER_00Hebben we hier een filmpje bij?
SPEAKER_03Ja, daar zijn prachtige beelden van. Dus die zetten we in de show notes.
SPEAKER_00Dan gaan we dat plaatsen, heel goed. Oké, dat was hem weer, hè?
SPEAKER_03Dit was hem.
SPEAKER_00Dat was hem. Nou, dank je wel weer voor je bijdrage.
In 2022 startte het ROC van Amsterdam de opleiding tot Plant Based Chef, de eerste plantaardige koksopleiding van Nederland. De eerste klas zat al snel vol. Maar dit schooljaar is er geen nieuwe klas. Er waren te weinig...
Hoe vordert de plantaardige revolutie? In het Studio Plantaardig Journaal neemt Esther Molenwijk met Pablo Moleman het laatste nieuws door. In deze aflevering: Ongehoord komt met stuitende beelden van bekroonde boeren...
Onlangs werd bekend dat kweekzalmen tegenwoordig kippenresten gevoerd krijgen. Het veroorzaakte veel ophef, maar eigenlijk is het slechts een voetnoot in een dossier dat vaak onzichtbaar blijft: De aquacultuur. Hoe ziet...
Hoe vordert de plantaardige revolutie? In het Studio Plantaardig Journaal neemt Esther Molenwijk met Pablo Moleman het laatste nieuws door. In deze aflevering: Nieuwe organisatie zet zich in om “secundair” dierenleed in...
Veel vegans inspireren iemand in hun omgeving om ook vegan te worden. En als elke vegan één ander vegan maakt, eet heel Nederland binnen zeven jaar geen vlees, vis, zuivel en eieren meer. Maar waarom gebeurt dat niet?...