Stikstof opkopen is duurder dan goud & de problemen worden vooruitgeschoven. Verder: Stankoverlast regels moeten veranderen, Friese slachterij 100x de fout in, vleesconsumptie VS stijgt, centrum dierenbewustzijn VK, Paul Watson vrij en een kijkerstip van Joey. _____________________________________________________ Samen maken we meer mogelijk, steun onze podcast en help ons groeien met jouw donatie: studioplantaardig.nl/donatie _____________________________________________________ “Startpakket stikstof” bestaat vooral uit vooruitschuiven van het probleem Een gram stikstof opkopen duurder dan een gram goud Regels rond stankoverlast door veehouderijen zijn te soepel, vindt GGD: 'Er moet iets veranderen' Friese slachterij ging meer dan honderd keer de fout in Vleesconsumptie VS stijgt Nieuw centrum voor dierenbewustzijn in het Verenigd Koninkrijk Paul Watson voorlopig vrijgelaten Kijktip Joey: Wat houdt ons tegen, Human. https://npo.nl/start/serie/wat-houdt-ons-tegen/seizoen-5/wat-houdt-ons-tegen_21/afspelen Presentatie: Esther Molenwijk, Stichting The Food Revolution ism ProVeg Nederland, Joey Cramer Help ons het plantaardige nieuws te verspreiden: deel deze podcast. Ga naar studioplantaardig.nl en volg ons via BlueSky, Mastodon, Instagram, Facebook, YouTube, TikTok & #StudioPlantaardig Geef onze podcast ook een rating en schrijf een mooie recensie. Alvast enorm bedankt!
Audio and video play straight from the show's own hosting. PodSubs stores and serves no media.
Transcript
From the show. Tap a time to play from there.
SPEAKER_01Verbeter de wereld met VorkMS. Mijn naam is Hester Molenwijk.
SPEAKER_00En ik ben Joy Kamer.
SPEAKER_01En dit is het Wiegen Journaal. Ja, beste luisteraars, het is alweer even geleden, maar vandaag zit ik dan weer eens een keer tegenover de enige echte Joey Kamer.
SPEAKER_00Wat een introductie. Dankjewel.
SPEAKER_01Ja, mooi dat je er weer bent.
SPEAKER_00Dankjewel. Een paar blood op vakantie.
SPEAKER_01In Engeland zit hij. Hij heeft me trouwens laten weten dat ik nog echt even te uitkijken naar die fly shooters, waar we het in het vorige Viking vernaal over hadden, die boten. Maar hij heeft ze niet gezien.
SPEAKER_00Ai, oké.
SPEAKER_01Die omzeilen de ferries waarschijnlijk raads.
SPEAKER_00Misschien op het terugweg.
SPEAKER_01Ja, wie weet. Nog een kans.
SPEAKER_00Heb je het gezien vrijdag?
SPEAKER_01Heb ik het gezien vrijdag. Ik heb heel veel gezien vrijdag, maar waar wil jij het over hebben?
SPEAKER_00Ja, ik begin een beetje flauw. Maar afgelopen vrijdag is het lang verwachte stikstofplan gepresenteerd van de ministeriële commissie. Zo'n beetje alle ministers en Dik Schof, eigenlijk. Die hebben er lang over vergaderd en net ook een stukje voor hen uitgeschoven. En die zijn nu gekomen met zoals ze zelf noemen een startpakket. Dus er zijn nog niet zo heel veel concrete maatregelen om de stikstofuitstoot echt te verlagen, maar een startpakket, of zoals ik schof het zelf noemde, contouren voor een nieuw plan.
SPEAKER_01De contouren van een plan, potvering.
SPEAKER_00Ja, contouren van een plan. En de grootste maatregel die ze nemen, is dat ze het stikstofdoel met vijf jaar vooruitschuiven. Dus in plaats van in 2030, zoals de rechter ook heeft uitgesproken, natuurlijk. In 2030 de stikstofdoelen te halen, schuiven ze het op naar 2035. Dat geeft natuurlijk wat meer ruimte om die maatregelen te nemen.
SPEAKER_01Dat mocht toch echt niet?
SPEAKER_00Nee, precies. Dus ze zeggen twee dingen: een aantal maatregelen die ze voorstellen in verschillende pijlers. Maar anderzijds is ook, ja, we gaan in hoog beroep tegen die uitspraak van de rechter. En nou ja, zij verwachten dan kennelijk, of hopen denk ik eerder dan verwachten, dat daarmee ook de termijn verlengd mag worden met die vijf jaar. Maar dat is echt niet zomaar gezegd hoor. Zeker niet met dit vonnis. En er is zelfs een advies uitgelekt van de landsadvocaat, dus de adviseur, laten we zeggen, van het kabinet.
SPEAKER_00Waarin staat dat hij die kans ook niet heel erg hoog acht met het maatregelenpakket wat ze wel hebben voorgesteld. Wat hebben ze voorgesteld? Een vrijwillige uitkoopregeling voor bedrijven. Het is wel de vraag wat dat gaat opleveren hoor. Het is een pot van 750 miljoen. En dat is echt veel minder dan de miljarden die hier eerder natuurlijk voor beschikbaar waren onder de vorige kabinetten. En dan is er ook nog een potje van ruim 600 miljoen voor vrijwillige extensiveringsregeling voor de melkveehouderij.
SPEAKER_01Oftewel minder koeien. Minder koeien.
SPEAKER_00En dan is er nog een klein potje van 200 miljoen voor zogenaamde doelsturing. En dat komt er in kort op neer. Dat de veehouderij zelf kan bedenken van nou, dit is het doel wat er wordt gezet, en we kunnen daar zelf een allerlei maatregelen voor verzinnen.
SPEAKER_01Dus die krijgen een allerleimethoden waarop ze op hun eigen boerderij kunnen zien of ze binnen hun stiks of norm blijven. Daar wil die veehouderij heel graag naartoe, waar ik me trouwens best iets bij voor kan stellen. Dat je een beetje weet hoe je het doet.
SPEAKER_00Ja, maar ik krijg er een beetje gevoel bij, want je tegen een scholier zegt, nou, je moet er voldoende halen en kijk zelf naar hoe je dat doet. Of of dat dan heel erg gaat lukken, dat is dan een beetje de vraag natuurlijk. Daarnaast willen ze die rekenkundige ondergrens ophogen, waardoor er dus sowieso veel meer vrijheid komt om uit te stoten.
SPEAKER_01Bijvoorbeeld Mobilization for the Environment, die vaak rechtszaken aanspant, zegt dat dat gewoon totaal niet houdbaar gaat zijn in rechtszaken.
SPEAKER_00Exact, ja, dat klopt. En ook hier heeft de landse advocaat op geadviseerd trouwens. Nou, niet alleen op die rekenkundige ondergrens, op het totaalpakket natuurlijk. Maar die heeft ook wel een oogschouw genomen. Welke rechtszaken kunnen we verwachten? Mogelijke wijze, is ook al wel wat aangekondigd. En ja die zijn vrij kritisch in hun advies. Die zeggen, nou, het is nog niet concreet genoeg. De uitvoering komt te laat. En zoveel woorden zeggen ze, we blijven heel erg kwetsbaar voor allerlei rechtszaken op dit gebied.
SPEAKER_00De Greenpeace heeft er ook op gereageerd. Da vond ik ook nog wel even interessant om te vermelden. Want dat is natuurlijk degene die de zaak heeft aangespannen de jaren geleden. En die stellen ook dat, ik vote het even voor, onder elkaar bevat dit voorstel weinig nieuws en zetten de voorstellen te weinig zolen aan de dijk. En ze eindigen ermee dat daarmee de commissie Schof het vonnis van de rechtbank doodleuk aan haar laars lapt.
SPEAKER_01Ja, de vraag is wat er nu gaat gebeuren. Komen ze hiermee weg of kunnen we allerlei nieuwe rechtszaken gaan verwachten van bijvoorbeeld Mobilization for the Environment.
SPEAKER_00Ja, dat. En hoe gaat de Kamer hierop reageren? Er zitten natuurlijk gewoon partijen, ook in het kabinet, die goed bestuur en klimaat. En ook een beetje een voorspelbare overheid belangrijk vinden. Dus ik verwacht ook dat zij je kritisch op zijn. En als een rapport ligt van de landsadvocaat, ze zeggen, beste minister, probeer het nog maar een keertje.
SPEAKER_01Ja, dus de quote van Wiersma, dat we nou eindelijk van het stikstofspok af zijn, is waarschijnlijk gaat nog niet helemaal waarheid worden.
SPEAKER_00Ik zou hem niet voor me rekening nemen.
SPEAKER_01Goed, Joey, in deze onzekere tijden, met nou ja, de dreiging van oorlog en de importheffingen. En de dreiging van stikstof. En wat die importheffingen allemaal voor de economie gaan betekenen, moeten we natuurlijk allemaal een beetje handig met ons geld omgaan en onze beleggingen en zo. Met ons geld omgaan en ons beleggingen. Ja, dus ik dacht, ik vraag eens even aan jou. Wat denk je dat er duurder is? Goud of stikstof?
SPEAKER_00Ik ben opeens in de financiële podcast terecht gekomen. Goud of stikstof. Ja, ik zou normaal natuurlijk zeggen goud, maar als je het zo vraagt, dan verwacht ik toch dat het een strikvraag is.
SPEAKER_01Het is de stikstof. Een geniaal artikel van NRC en Follow the Money. Lieten dat zien. Zij berekende wat de overheid ervoor over heeft om de stikstof van boeren te verminderen, door ze dus uit te kopen. En dan hebben ze heel specifiek gekeken naar één stoppende varkensboer, waar we het trouwens al eerder over hebben gehad in het Vegan Journaal. En dat is Martin Hoeben uit Venraai. Deze man heeft meer dan 50.000 varkens, verdeeld over verschillende locaties. Waarvan er maar liefst negen piekbelaster zijn. Nou, die gaat dus stoppen.
SPEAKER_01En Fall the Money en NRC hebben op basis van de tools op de website van de overheid helemaal precies kunnen berekenen, heel knap trouwens, voor hoeveel de overheid hem uitgaat kopen. En hou je vast, dat gaat om 50 miljoen euro. Wat deze ene varkensboer gaat incasseren. En daarmee zou dan 7600 mol stikstof bespaard worden. En dat is omgerekend 330 euro per bespaarde gram stikstof. En dat is dus drie keer zo duur als het kopen van een gram goud.
SPEAKER_01Want de goudprijs ligt in april zo op 86 euro per gram. En jammer is het alleen wel dat met stikstof, ja, kun je niet zoveel kunnen. Dat heb je dan opgekocht. Maar daar heb je vervolgens niet zo heel veel plezier van. Behalve dat het in ieder geval niet meer jaarlijks op de natuur neerkomt. En ja, wel heel interessant. Deze journalisten hebben ook eens even gekeken van wat heeft deze veehouder al eerder van de overheid ontvangen. Want hij krijgt dus niet alleen subsidie voor de afbraak van zestallen, maar hij heeft ook heel veel subsidie gekregen voor de bouw van zestallen. Bijvoorbeeld samen met een Kippenboer kreeg hij 2 miljoen euro subsidie voor plannen om een soort gemengd bedrijf te bouwen.
SPEAKER_01Dan kreeg hij nog eens 1 miljoen van de provincie Limburg voor de aanschaf van luchtwasser. Die trouwens, ja, geloof het of niet, maar matig bleken te werken, waardoor veel omwonenden van deze veehouder in de stank zaten. En de luchtwasser zorgden dan op hun beurt wel weer voor een belastingvoordeel van 10%. En daarnaast kreeg hij ook nog eens een ontheffing voor de aanschaf van dierrechten. Zo'n 1,2 miljoen euro. En in 2018, dus nog maar een kleine zeven jaar geleden, liet hij dan ook nog eens een stal met subsidiebouwen.
SPEAKER_01Ja, nu betalen wij dus met z'n allen weer 50 miljoen om deze veehouder uit te kopen.
SPEAKER_00Hoe rijk is deze man?
SPEAKER_01Ja, hoe rijk die is? Nou ja, straks is rijk genoeg en dan moeten we er natuurlijk wel bij zeggen dat hij daarvan natuurlijk ook nog een deel belasting. We moeten daar natuurlijk ook nog weer een deel belasting over betalen en schulden aflossen van de stallen die hij gebouwd heeft. Maar we kunnen in ieder geval stellen dat deze man en zijn kinderen, en ik vermoed toch ook wel zijn kleinkinderen niet meer hoeven te werken. En wel interessant, het lijkt er wel echt op, even over die uitkoopregeling gesproken, dat het in Venraij echt beter gaat ruiken de komende tijd. Want 60 van de 80 vaakushouders in deze gemeente gaan ermee stoppen, volgens het magazine Boerderij.
SPEAKER_01En dan ook wel heel interessant de verslaggever Henk Baltussen van het regio Blad Peel en Maas, die liet weten dat hij verhalen hoort over gestopte boeren die met de uitkoopsom zwembaden laten aanleggen en Porsjes aanschaffen. Quote, iedere stopper komt er met goud geld uit. Dus is best interessant om eens een keertje door die regio rond te gaan rijden binnenkort. En de transformatie van de varkenscity naar Miljonair City te zien.
SPEAKER_00Nou inderdaad.
SPEAKER_01Ik zag in ieder geval dat in het Limburgse Echel, dat is 23 kilometer verderop, op dit moment gewoon wel weer een aanvraag loopt voor een stal die wil uitbreiden met 38.000 varkens.
SPEAKER_00Draag een beetje water naar de zee.
SPEAKER_01Ja, daar word ik altijd dan wel een beetje cynisch van. Ja, waren we maar varkenspoer, Joey.
SPEAKER_00Nee.
SPEAKER_01Goed voor die model.
SPEAKER_00Ja, dat wel.
SPEAKER_01Nou ja, het laat gewoon weer heel goed zien wat de veete ons kost. En ja, ook wat een enorm korte termijn beleid. De overheid voert dat zo'n man in 2018 nog subsidie krijgt om een stad te bouwen. En dat we hem zeven jaar later uitkopen. Toen wisten we ook echt al wat er aan de hand was. En de vraag is of we over zeven jaar niet misschien weer subsidies aan het geven zijn om.
SPEAKER_00Nou ja, ik ben heel erg benieuwd naar die vergunning aanvraag die je daarna noemde. Al die wordt toegekend dat we de overheid echt met je linkerhand aan het afbreken of met je rechterhand aan het opbouwen bent. Nou, we blijven nog even bij stank overlast door de veehouderij.
SPEAKER_01Heerlijk.
SPEAKER_00Ja, heerlijk. Want een vandaag had hier een interessant item over. Die was op bezoek bij mensen in Noord-Brabant die in de buurt wonen van veel varkshouderijen. En die hebben enorme last van de Stank die dat met zich meebrengt. Moet ik wel zeggen dat in dat item zelf stond de wind net heel gunstig. Dus ze stond, ja, nu is het even niet zo. Maar normaal gesproken stinkt het heel erg. En daar is iedereen het ook over eens. Er lopen heel veel rechtszaak voor. De ene wordt gewonnen, de ander niet.
SPEAKER_00Maar wat ik er nou interessant aan vond, was dat ook de GGD zich heeft uitgesproken over dit soort geuroverlast. En een milieudeskundige van de GGD zegt in dat item dat de huidige wet niet voldoet om de gezondheid te beschermen. En dat zit zo. Dat zijn natuurlijk allemaal standaarden voor geuroverlast, het mag niet erger zijn dan een bepaalde uitstoten. En die is voor de normale industrie veel lager dan dat de standaard is voor de veehouderij. Dus die met andere woorden, veehouderij mag veel meer stank uitstoten. En hij zegt mensen die in de buurt van veehouderijen wonen, raken door de ammoniakgeur, nou ja, misselijk, krijgen hoogpijn, krijgen last van hun luchtwegen, nodigen vrienden niet meer thuis uit omdat het stinkt, ze kunnen hun was niet meer buiten hangen.
SPEAKER_00En dan zie je eigenlijk dezelfde gezondheidseffecten die je ziet van chronische stress. Dus dat is echt wel een groot probleem.
SPEAKER_01Het goed dat de GGD zich hier nu ook over uit heeft gesproken, want het blijkt vaak een heel ontastbaar iets, geur, van hoe erg stinkt het nou precies, is ook heel moeilijk te meten, die audeurs. Maar je wil zo'n soort harde uitspraak, dat het wel degelijk tot schade of tot ziekte kan leiden.
SPEAKER_00Precies, en dat zei die deskundige van de GGD ook. Ja, tuurlijk. Geurbeleving op zichzelf is subjectief. Waar hij stelt, ja, pijn is ook subjectief op zichzelf. En wij zien gewoon uit allerlei onderzoeken dat dit leidt tot gezondheidsschade. En dat is dus wel degelijk te objectiveren. Dus de mensen die daar wonen en die man in dat item kijken enerzijds heel erg naar de rechter en anderzijds natuurlijk ook naar de politiek van help ons in godsnaam.
SPEAKER_00En Partij voor de Dieren en GroenLinks probeerden dit ook al jaren en jaren te doen. Die stellen al tien jaar of langer vragen over de geurhinder, heel specifiek in die omgeving. Interessant als nog dat ook Carlijn van der Plas werd gevraagd om een reactie in de. Ik ben benieuwd in dit item. En zij ziet het probleem niet zo. Zij zegt: ja, ik ben in de jaren 70 en 80 opgegroeid. En toen vonden we het heerlijk om naar het platteland te gaan, want dan rook je juist de Mest. Ze zegt ja, tegenwoordig hebben mensen andere klachten.
SPEAKER_00Ik weet niet precies welke. Tegenwoordig hebben mensen andere klachten. En die ervaren het niet meer zo, dat we mest lekker vinden ruiken. En misschien heeft dat te maken met het feit dat veel mensen zijn opgegroeid in een omgeving waar weinig boeren wonen.
SPEAKER_01Nou, dat zou zomaar kunnen.
SPEAKER_00Dat zou kunnen. Nou, de gedupeerde uit dat item heeft er nog al even op gereageerd. En die kon echt heel goed uiteenzetten dat het aantal dieren sindsdien de jaren 1780 natuurlijk enorm is toegenomen. En de standoverlast natuurlijk na veranderd. Nou ja, GroenLinks en de Partij voor de Dieren willen de normen scherpen, dat zei ik al. En die willen dat dezelfde normen gaan gelden voor de Rijksstad die nu gelden voor de industrie. BWB heeft daar weer op gereageerd dat het dan allemaal onwerkbaar wordt in Nederland.
SPEAKER_00En dat heel veel boeren dan direct kunnen stoppen.
SPEAKER_01Ik zie een mooie. Nou heb ik ook al eens een item gemaakt over standoverlast. En ben ik bij dezezelfde Piet op bezoek geweest uit het een vandaag item. Hoe stond de wind? Toen stond de wind ook gunstig. Moet ik eerlijk zeggen, maar toen zijn we rondje gaan rijden. En toen merkte je inderdaad wel, als de wind niet gunstig gaat, hoe het dan ruikt. En ja, ik weet ook, want ik volg dat onderwerp best wel sindsdien. En je merkt gewoon dat die rechtszaken die slepen maar voort. En af en toe wordt er eens iets gewonden, maar vaak ook weer niet.
SPEAKER_01En het blijft een beetje meten van hoeveel oudeur nou wel en niet toegestaan is en hoeveel odeur er gemeten wordt. Dus het zou natuurlijk een enorm verschil maken als inderdaad de richtlijn voor de veehouderij gewoon gelijk getrokken wordt aan die van de industrie, waarbij veehouders altijd zullen zeggen van ja, dit is nou eenmaal een vee gebied en dat jij daar zo graag wil wonen. Dat is jouw zorg. Goed, ik kreeg een rapport onder ogen van onderzoeksgroep Ongehoord over misstanden bij een pluimvee-slachterij in Friesland.
SPEAKER_01En dat loopt er niet om. Deze onderzoeksgroep voegde inspectierapporten van de NVWA op en die publiceerden daar dus een rapport over. En het blijkt dat tussen januari 2023 en november 2024 er 120 misstanden waren geconstateerd in deze slachterij. Bijvoorbeeld, sommige mensen willen misschien even hun oren dicht houden. Kippen die zo opgepropt zaten in de kratten dat ze al tijdens het transport stierven. Kippen die niet goed verdoofd waren voordat ze geslacht werden. En ze gaan dan door een soort waterbad waarin ze geëlectrocuteerd worden als verdoving.
SPEAKER_01Maar daar stond dan soms geen stroom op. En als de verdoving dan mislukt was, dan moet formeel die kip van de haak gehaald worden en de nek gebroken worden. Maar in plaats daarvan lieten medewerkers die kippen dan gewoon hangen en die trokken dat hoofd eraf.
SPEAKER_00Luisteraars zien het niet, maar je bent het aan het uitbeelden ook.
SPEAKER_01Sorry, ja, ik zie jouw gezicht erbij. En dan waren er nog kippen die in de kratten achter waren gebleven. En als die katten dan schoon werden gemaakt in waterbaden dan verdronken die kip. Nou, kortom, echt nare misstanden. Geen kleine dingen. En de slachter kreeg vorig jaar al 100.000 euro aanboetes. Om ze te weinig deden om de onnodige pijn, spanning of lijden bij de dieren te voorkomen. Waar dit bedrijf overigens tegenin bezwaar zou gaan. En ja wat het nou extra pijnlijk maakt, is dat deze kippenslachter het beter leven keurmerk heeft van de dierenbescherming.
SPEAKER_01En dat betekent dat zij dieren op een zogenaamde betere manier zouden slachten. Dus dat een pluimveehouder die zijn kippen houdt volgens alle beter leven standaarden, wat dan zou betekenen iets meer ruimte, et cetera. Die moet dan als hij ze ook wil verkopen volgens Beter Leven keurmerk, moet ook de slachterij voldoen aan een aantal extra standaarden. En daar voldoet deze slachterij dus bij lange na niet aan. En de Stichting van Beterleven keurmerk heeft dit bedrijf dan ook voorlopig geschorst. Maar het kan zomaar dat ze in juni, als de inspectie constateert dat het dan wel in orde is, dat ze een keurmerk weer terug kunnen krijgen.
SPEAKER_01En wat hier nog wel even interessant is om te noemen, is dat dit de enige slachterij is in Nederland die uitgelegde leghhenne slacht. Dus dat zijn leghnen die na ongeveer anderhalf jaar dan wat minder eieren gaan leggen. En dan zijn ze niet meer rendabel voor de industrie. En het overgrote deel wordt dan naar Polen getransporteerd en daar geslacht. Wat natuurlijk zowel een hele nare transportervaring is als hoe het daar in die slachterij eraan toe gaat. Daar kunnen we ook alleen maar over speculeren. Dus wat dat betreft is dit eigenlijk nog zo'n beetje de beste optie, omdat in ieder geval het transport een heel stuk korter is.
SPEAKER_01Maar ja, deze slachterij heeft dus nu niet meer. Ze mogen nog wel doordraaien, maar zonder dat keurmerking. Dit laat dus in ieder geval zien dat ook in Nederland er nog best wel heel veel mis kan gaan. En het is ook echt maar de vraag of dit nou een uitzondering is, of dat dit gewoon bij veel slachterijen nog aan de orde is. Goed, ik heb nog wat nieuws uit de Verenigde Staten. Niet per se heel positief nieuws.
SPEAKER_00Het komt helemaal geen positief nieuws op dit moment uit de Verenigde Staten. Nee, dat is waar. We wachten het ook niet.
SPEAKER_01En die nieuwe wind, die er waait, die heeft dus ook invloed op de vleesconsumptie. In de Times lees ik dat de vleesconsumptie in de VS aan het stijgen is. In totaal werd vorig jaar bijna 7% meer vlees verkocht dan in 2019. En het inwonersaantal stegen die tijd met 2%. Dus ja, men is gewoon echt meer vlees gaan eten. En ook de goede voornemens daalden. Het aantal consumenten dat in onderzoek zei dat ze minder vlees wilden eten, daalde naar 22%. Dat vind ik trouwens nog best wel wat. Maar goed, dat is dan wel het laagste aantal mensen met dat goede voornemen in vijf jaar.
SPEAKER_01En een van de verklaringen van die weer toenemende populariteit van vlees, die moet je echt verrassen. Ik was echt heel verrast. Namelijk het afvalmedicijn Ozempic. Dat maakt natuurlijk een enorme vlucht. Dat is een medicijn waardoor je gewoon minder honger hebt, waardoor je ook gewoon minder gaat eten. Met als gevolg dat je ook gewoon bepaalde belangrijke nutriënten niet meer binnenkrijgt, zoals bepaalde proteïne. Moeten we niet overschatten, maar we moeten het ook niet helemaal onderschatten. En mensen verliezen dus spiermassa als ze aan de Ozempik gaan. En de manier waarop ze dat weer heel snel bij denken te eten, is door meer vlees te eten.
SPEAKER_01Wordt hier als een van de redenen in de Times genoemd. Nou, dan een aantal andere redenen. Bijvoorbeeld de afkeer van bewerkte producten. Daar wordt het heel stevig op ingezet. Zeker ook op social media zie je dat heel veel. En dat past heel goed in dat Make America Great Again gedachtegoed, van echte producten van Amerikaanse bodem eten die niet bewerkt zijn. Nou, jij en ik weet natuurlijk dat heel veel vleesproducten ook heel erg bewerkt zijn. Maar goed, het narratief van dat vlees natuurlijk is heel hardnekkig. En dan heb je natuurlijk influencers als Joe Rogan, maar Elon Musk, die we misschien in zerezin ook een influencer kunnen noemen.
SPEAKER_01Die promoten ook dat voornamelijk vleesdieet. En dan dus die behoefte van dat idee dat we meer proteïne moeten eten.
SPEAKER_00Een hele protein hype.
SPEAKER_01Precies, net als in ons land is dat heel hardnekkig in de VS. En ja, ik ben blij dat Pablo er niet is, want die zou hier woest om worden en jij en ik eigenlijk ook natuurlijk. Is dat ik las dat in onder jongeren vooral de kipconsumptie aan het stijgen is. En trouwens ook de eendconsumptie. En op het moment dat je verschuift naar kleinere dieren en dan worden het ook nog eens meer dieren die je aan het eten bent.
SPEAKER_01Ja, het is echt een trendbreuk. Want ja in 2020 was er juist eigenlijk een lichte daling ingezet in de vleesconsumptie, die twee jaar lang zo'n beetje daalde van 124 kilo naar 119. Dat is echt veel wat ze daar eten. Maar dat is daarna dus gewoon weer enorm omhoog geschoten. En weet je wat ik bij dit soort dingen altijd denk? Want ik kan hier dan heel erg vanuit het veld geslagen zijn over die aantal die gaan. En dan moet ik denken aan zo'n uitspraak die zegt van je kan zeggen verander de wereld.
SPEAKER_01Nou, dan denk je van ja, we gaan allemaal verkeerd. Maar dan denk ik maar verander je wereld. En probeer je dan maar te richten op het land, of misschien wel de stad, of misschien wel het huishouden waar jij invloed op hebt. En dat is dan de enige manier waarop je nog een beetje positief in deze transitie kan staan.
SPEAKER_00Ja, ik snap het. Het Verenigd Koninkrijk. En dat is eigenlijk wel leuk nieuws. In het najaar van 2025, dus dit jaar, opent de London School of Economics het Jeremy Color Center for Animal Sentience. Het eerste onderzoekscentrum ter wereld dat zich volledig gaat richten op dierlijk bewustzijn. Dat is super interessant. En ze pakken het goed aan. Ze hebben een budget van 4 miljoen per jaar. En nou ja, we hebben een aantal prioriteiten. Ze richt zich bijvoorbeeld op het ethisch gebruik van AI ten gunste van dieren.
SPEAKER_00Dat is best wel interessant. Ik dacht, ja, voor AI en dieren. Ik had er niet echt een beeld bij, maar ze stellen een paar best wel concrete voorbeelden. Dus wat doen zelfrijdende auto's om te voorkomen dat ze dieren aanrijden, bijvoorbeeld. Ik vind dat heel erg interessant. Een ander is de erkenning en bescherming van alle voelende wezens. Met een nadruk op kleine wezens, zoals insecten, die steeds meer gebruikt gaan worden in ons het, maar ook in vevoer. Nou, dan komen we weer op hoe kleiner de dieren, hoe meer het worden.
SPEAKER_00En dan, en dat is ook een hele relevante, is dat ze zichzelf ten doel stellen om een brug te slaan tussen menselijk gedrag en dierenliefde. Dus ze willen inzicht krijgen in de kloof tussen de liefde van mensen voor dieren en hun gedrag. Dus we houden allemaal van dieren, maar we eten ze wel. Mat als doel effectievere voorlichtingscampagnes en beleidsmaatregelen te ontwikkelen.
SPEAKER_01Die laatste is een hele relevant. Ik denk, als je die sleutel kan kraken: hoe is het dat we met een Labrador op schoot zitten terwijl we een hotdok opeten. Als je die code kan kraken in het hoofd van mensen, dan heb je toch wel de sleutel te pakken.
SPEAKER_00Ja, dan kan we toch iets van, toch bewegen we toch iets meer van verander je wereld naar verander de wereld. De directeur benadert trouwens nog dat ze niet alleen wetenschappelijk onderzoek gaan doen, maar ze gaan ook gaan inzetten voor concrete veranderingen in hoe de samenleving om zou moeten gaan met dieren.
SPEAKER_01Dus niet alleen maar academisch dikke pepers schrijven, maar ook kijken of daar iets of echt veranderingen zijn. Wat goed. Ik heb ook nog een leuk nieuwtje: dit is echt wel goed nieuws. En dat gaat dan over Paul Watson, de oprichter van Sea Shepard. Daar hebben we het ook al eerder over gehad.
SPEAKER_00Zeker.
SPEAKER_01Want vorig jaar werd hij gearresteerd op Groenland, aangezien er een internationaal arrestatiebevel tegen hem was uitgevaardigd door Japan. En dat ging om een incident in 2010 tegen een Japanse walvisvaarder, waarbij die zou zijn overgestapt op het schip. Wat leidde tot schade en verwondingen bij een bemanningslid. Lijkt me trouwens een relatief kleine overtreding voor een heel internationaal arrestatiebevel.
SPEAKER_00Er ligt eraan wat voor verwondingen en schade.
SPEAKER_01Dat is waar. Dat is waar. Ik zou dan zeggen, als je het afzet tegen de verwondingen en schade die deze man aan de walvisie toe brengt. Daar ben ik natuurlijk weer bevoordeeld. Maar goed, hij was dus opgepakt in Groenland, toen hij daar voet aan land zette. En er was een risico dat Denemark, waar Groenland dan ondervalt, hem zou uitleveren aan Japan. Maar uiteindelijk wees Denemarken het verzoek af en is die voorlopig vrijgelaten. En dan heb je dus een hele commissie van Interpol die deze casus onderzocht.
SPEAKER_01En die besloten dus om dat internationale arrestatiebeveld tegen hem liep op te schorten. En pas in juni gaan ze dan een definitieve beslissing nemen. Maar gezien de uitspraak tot nu toe van deze commissie. Zal de kans best wel groot zijn dat het positief voor hem uitpakt. En dan koot ik even de website van Paul Watson zelf. De commissie verwees naar het politiek gemotiveerde karakter van de Japanse zaak. De disproportionele aard van het arrestatiebevel. De risico's van schending van de fundamentele rechten van Paul Watson, waaronder het recht op een eerlijk proces en bescherming tegen mishandeling tijdens detentie.
SPEAKER_01En de aanwezigheid van talloze inconsistenties, onjuistheden en regelrechte onwaarheden in het Japanse dossier. Word vervolg al heel snel, in juni komt de definitieve uitspraak, maar het lijkt dus de goede kant op te gaan.
SPEAKER_00Nou, daar houden we ons vast.
SPEAKER_01Houden we ons vast? Dat was hem, denk ik, hè?
SPEAKER_00Ja, ik wil nog even een kijktip meegeven aan de luisteraars. Ik zag van de week een hele interessante aflevering van Wat houdt ons tegen van Human. Op NPO2 is dat, denk ik. En dat ging over de ecologische voetafdruk of pootafdruk, zo je wil, van huisdieren. Dus waarom geven onze honden eigenlijk zoveel vlees? En is dat wel nodig? En wat kan je besparen als dat meer plantaardig wordt? Het werd ontzettend goed uitgelegd. Ik vond het heel erg interessant. Dus mochten mensen die het nog niet hebben gezien, fet.
SPEAKER_01We zetten hem in de show notes. Dankjewel, Joey. Hartstikke fijn dat je erbij was.
In 2022 startte het ROC van Amsterdam de opleiding tot Plant Based Chef, de eerste plantaardige koksopleiding van Nederland. De eerste klas zat al snel vol. Maar dit schooljaar is er geen nieuwe klas. Er waren te weinig...
Hoe vordert de plantaardige revolutie? In het Studio Plantaardig Journaal neemt Esther Molenwijk met Pablo Moleman het laatste nieuws door. In deze aflevering: Ongehoord komt met stuitende beelden van bekroonde boeren...
Onlangs werd bekend dat kweekzalmen tegenwoordig kippenresten gevoerd krijgen. Het veroorzaakte veel ophef, maar eigenlijk is het slechts een voetnoot in een dossier dat vaak onzichtbaar blijft: De aquacultuur. Hoe ziet...
Hoe vordert de plantaardige revolutie? In het Studio Plantaardig Journaal neemt Esther Molenwijk met Pablo Moleman het laatste nieuws door. In deze aflevering: Nieuwe organisatie zet zich in om “secundair” dierenleed in...
Veel vegans inspireren iemand in hun omgeving om ook vegan te worden. En als elke vegan één ander vegan maakt, eet heel Nederland binnen zeven jaar geen vlees, vis, zuivel en eieren meer. Maar waarom gebeurt dat niet?...