269. Een 8,5 voor je training. Tijd om trots te zijn?
15 minAudio
“Onze deelnemers geven onze trainingen gemiddeld een 8,5.” Het staat op websites, in tenders en in evaluatierapporten. Klinkt goed. Maar wat zegt zo’n 8,5 eigenlijk? In deze aflevering leggen Jeanne en Jan-Peter uit waarom de beroemde trainings-8 een driekoppig monster is dat de L&D-branche al jaren gevangen houdt. De deelnemer geeft hem, de trainer raakt eraan verslaafd en de branche verwart hem vervolgens met iets wat hij helemaal niet meet. Waar het over gaat: De eerste kop: waarom deelnemers bijna automatisch een mooi cijfer geven - en waarom sociale wenselijkheid daar een grote rol in speelt. De tweede kop: waarom jouw eigen brein verslaafd kan raken aan die 8,5 en je daardoor ongemerkt trainingen gaat ontwerpen voor hoge evaluaties in plaats van voor maximaal leren. De derde kop: de pijnlijke verwarring tussen een fijne training en een effectieve training. Want een hoog belevingscijfer zegt helemaal niet dat iemand iets heeft geleerd of zijn gedrag verandert. Je ontdekt ook waarom een 8 eigenlijk meer zegt over hoe prettig iemand het vond dan over de vraag of je training werkt. En waarom je een slechte evaluatiescore dus óók niet zomaar mag interpreteren als bewijs dat je training niet effectief was. De acht hoeft niet weg. Maar stop wel met doen alsof hij vertelt wat je eigenlijk wilt weten. Dus: pak je zwaard. Het monster moet eraan. Lees hier het blog over deze podcast: https://www.brainbakery.com/brainsnacks/pak-je-zwaard-het-drie-koppige-monster-dat-de-hele-l-d-branche-gevangen-houdt Support the show Wij praten veel, maar luisteren nóg liever. Heb je een vraag, opmerking of briljant idee? Klik en spreek een berichtje voor ons in via Speakpipe! Mee lezen? Kijk op https://www.brainbakery.com/brainsnack/no-more-boring-learning
Audio and video play straight from the show's own hosting. PodSubs stores and serves no media.
Transcript
From the show. Tap a time to play from there.
SPEAKER_00He pee, wanneer zijn we deze podcast ook alweer begonnen?
SPEAKER_02Echt al heel lang geleden. Het was helemaal eind 2019, begin 2020.
SPEAKER_00W gingen hem maken met een reden waar ging onze allereerste de belangrijkste aflevering ever over een meten, Kurk Patrick, de 8. Wij wilden de wereld meenemen in Zullen we gaan meten en niet meer afgaan op de 8. En nu rijd ik deze week langs de snelweg, zie ik een billboard met onze trainers krijgen gemiddeld een 8, zoveel. Nog steeds? Ja, het staat nog steeds op websites. Het is overal. En het is zo'n teken dat het niet klopt. En ik heb een nieuwe manier van uitleggen bedacht.
SPEAKER_00Die doe ik nu in heel veel keynotes als ik voor grote groepen L ⁇ D'ers, trainers, HR-figur sta. En die uitleg doet het best lekker. Dus ik dacht, we gaan hem gewoon delen. Want ja, het is oude wijn in nieuwe zakken, maar wel lekkere zakken. Ik vergelijk namelijk onze verslaging.
SPEAKER_01Goede intro van deze aflevering. Welkom bij een nieuwe boost voor jouw missie No More Boring Learning. Dit is de Brain Bakery Podcast.
SPEAKER_02Nou, dat beloft wat bij deze aflevering. Wat fijn! Inmiddels. Ja, je bent toch maar aangehaakt. Minister hopen we wat fijn dat je luistert. Je hebt er al gehoord. Sciane is hier.
SPEAKER_00Ja, Jan Peter, wat lekker.
SPEAKER_02Ja, we nemen je mee in wat kun je nou, hoe kun je nou scherp nadenken. Scherp kijken naar dat we echt af moeten van die. Onze trainers krijgt toch altijd gemiddeld wel een 8.
SPEAKER_00Een 8,3, een 8,7, 9,2. De 8 wil ik nu vanaf nu vergelijken met een driekoppig monster die ons gevangen houdt. En dat verklaart ook waarom wij dus al vijf jaar, zes jaar, zeven jaar podcast maken die hierover gaan. En het is nog steeds niet weg. 300.000 downloads verder zitten we er nog in. We moeten erkennen dat we dit niet zomaar slechten. Een driekoppig monster, krijg je pas kapot als je drie koppen eraf slaat. Want er blijft er altijd eentje over.
SPEAKER_00En we moeten ook erkennen welk van de koppen we misschien wel het allerlekkerst vinden.
SPEAKER_02Ik weet dat dit niet het punt is waar we naartoe gaan. Maar gewoon even een vraag: omdat jij echt heel veel mensen uit de L ⁇ D wereld spreekt, zie jij wel verandering opgang komen?
SPEAKER_00Ja, absoluut. Ik zie heel veel mensen die het er meer over hebben, er wordt meer wetenschap over onderzocht. Er is meer evidence informedness. Dus je ziet dat de effort om te willen meten, heel erg omhoog gaat. Maar net als met die innovatiecurven, zie je dat er heel veel mensen nog achter die curven hangen. Ik denk 70% makkelijk hangt nog achter de curven. En de rest is aan het komen. Maar het gaat heel langzaam. Omdat het zo'n groot probleem is, omdat het zo lastig is om die drie koppen te verslaan.
SPEAKER_02Ik ben zo benieuwd wat die drie koppen zijn.
SPEAKER_00Nou, dat ga ik dus vertellen nu. We hebben kop één, en dat is de kop van de deelnemer. De deelnemer gaat aan het eind van de training een cijfer geven. En die gaat daar niet invullen wat hij vindt, maar die gaat daar invullen wat sociaal acceptabel is. Dus de deelnemer vult aan het eind in of via een online formulier vult hij in. Wat vond je ervan en welk cijfer geef je net en die gaat dan gewoon die acht geven.
SPEAKER_00Hoe komt dat? Dat komt neurologisch gezien door de mediale, prefrontale cortex. Die doet namelijk aan sociale navigatie. Scannen wat sociaal acceptabel is. TMS-onderzoek toont aan dat als je dat deel van het brein tijdelijk uitschakelt, dat mensen ineens heel veel eerlijker worden en veel minder plezant is. Want zelfs met sociale druk is, voelen ze dan een soort die druk niet en zijn ze echt gewoon ronduit. Onbeleefd. Een studie uit 2025 van Lee en Xia, die liet bovendien zien dat de dichtheid van de grijze stof voorspelt hoe sterk iemand sociaal wenselijk gaat antwoorden.
SPEAKER_00Dat wil zeggen dat sociaal wenselijkheid onze hardware is. Daar hebben wij op overleefd. Daardoor konden wij met elkaar gezamenlijk survivalen en zochten we elkaar op. Dus sociaal wenselijkheid is een hele harde stuurder.
SPEAKER_02Best wel logisch. Want als je dat niet doet, word je uit de groep gestoten.
SPEAKER_00Dus een deelnemer die net drie dagen warm is onthaald, je hebt leuke grapjes gemaakt. Ze hebben toch leuke dingen geleerd. Ze voelen zich gezien. En vaak misschien die manager op het werk ziet ze niet. En die krijgt toch wat persoonlijke aandacht. Die krijg een aantal complimenten. Als je dan zegt, dit was een vier, dan voelt dat toch als een sociale misstap. Dan ben je toch onbeleefd. Het voelt niet oké. Want die ander deed toch zijn best. Dus een van de koppen is.
SPEAKER_00Geef nou die 8, dan heb je het zelf eigenlijk ook goed gehad. En de ander is niet beledigd. Want dat gun je hem ook niet. Misschien voel je het niet zo goed en misschien heb je wel niet zoveel opgestoken. Maar ja, het was toch leuk? En zij deed ook echt zijn of haar dienst best. Doe maar een achtermee van het gedoe af. Dus we weten dat een van de dingen die ons in de greep houdt. de deelnemer geeft 8. Gaan we naar kop nummer 2. En daar moeten wij in de spiegel kijken.
SPEAKER_00Want daar zit ons verslaafde ego. Ik geef een pauze. Nee, jij blijft hier. De trainer of de L ⁇ D'er die de training inkocht, die wil heel graag de hoge score geloven. Want je brein krijgt er letterlijk een shot van. Als een trainer een 8,4 op het evaluatieformulier ziet, gebeuren er drie dingen tegelijkertijd in zijn brein. Dopamine shot. Positieve feedback, lof. Is net zo lekker dan in je brein als geld krijgen of heel lekker eten of seks.
SPEAKER_00Precies hetzelfde gebeurt er. Je denkt echt lekker. Dus je krijgt een hit. Dan heb je ook nog de self-positivity bias in je mediale prefrontale kortekst. Dat brein interpreteert de score positiever dan objectief klopt. Want informatie over onszelf, dat leuken wij systematisch gewoon op. Ook best wel terecht. En gezien de omstandigheden, ik was ook echt best wel goed. En dan hebben we nog een derde effect wat er gebeurt.
SPEAKER_02Ik scoren het mezelf zeggen.
SPEAKER_00Precies. Nee, het ging ook echt lekker. Nee, ik snap wel dat ik dit had. Want het was ook echt leuk. Ja, ik was echt. Ja, ik was goed. Dan hebben we ook nog de reward prediction error. En die werkt aanrechts. Dus het brein leert een training geven en ik heb een hoge score, dan krijg ik dopamine. Dus wat doet je brein? Die denkt dit was fijn gevolg. Je gaat trainingen ontwerpen die hoge scores opleveren. Dus je gaat niet trainingen aanpassen en veranderen.
SPEAKER_00Je gaat niet kijken, ze vonden het wel saai dat ze die oefening moesten doen. Daar was een beetje weerstand op. Weet je wat, we doen gewoon een reflectieoefening. Dan laten we ze niet oefenen. Want dat is zo confronterend. Dus omdat je al een aantal keer zo'n chemische beloning hebt gehad, ga je een soort, zonder dat je het door hebt, sturen op. Ik wil weer die 8,4. En hoe krijg ik die nou als ik dit en dit doe.
SPEAKER_02Op deze werkvorm krijg ik altijd zulke toffe reacties.
SPEAKER_00Ja, deze is echt heel goed. Nee, die moet erin. Je hoort het jezelf zeggen. Ik zit natuurlijk ook in het keynocircuit. En in het keynotecircuit ga je natuurlijk nooit na afloop meten hoeveel is er geleerd. Dat is echt, je komt daar omdat je gemotiveerd bent, of soms omdat je budget op moet, minder gemotiveerd. En dat neem je mee naar huis en je haalt eruit wat je eruit haalt. Dat is niet een leeractiviteit gestructureerd op transfer. Maar in het circuit is het cijfer dat je haalt wel heel belangrijk. Want dan gaat de organisator jou natuurlijk terugvragen.
SPEAKER_02Ja, als ik denk dat je het daar nooit over dopamine hits.
SPEAKER_00En ik krijg weer door dat ik een 9,46 en dat ik de hoogst beoordeelde van de dag ben. Ja, je brein denkt gewoon: oké, ik ga dit herhalen. Ik blijf altijd hetzelfde doen. Dus kop 2, een hele gevaarlijke, we hebben nu aan vijf trainde trainergroepen gevraagd, opleidingskundige traine trainer die wij hebben. Wat is de lekkerste kop? Ja, sorry, ik ben gewoon heel duidelijk, het is gewoon te lekker. Maar er is een derde kop die we ook zullen moeten slechten. En misschien is dat wel de belangrijkste.
SPEAKER_00Kop 3 is namelijk de branche. Wij maken een massale vergissing tussen wat een 8 betekent die gaat over een prestatie versus wat een 8 betekent die gaat over een beleving. En ergens doen wij met z'n allen, hele LND branche, trainingsbureaus, opdrachtgevers, HR, LND managers, certificeringsinstituten, allemaal medeplichtig. We doen collectief alsof de deelnemers vonden het leuk, en geven ons een hoog belevingscijfer. Alsof dat hetzelfde betekent als de training werkt.
SPEAKER_00En levert leren op.
SPEAKER_02En daarmee ook weer beter presteren en dat soort dingen.
SPEAKER_00Want ik kreeg een 8, dus ze gaan het allemaal toepassen. Keihard bewijs, we gaan even naar Michael Gessler, Universiteit van Bremen 209. Onderzocht 43 trainingen. Hij keek naar de relatie. De correlatie, sorry. tussen Kirkpatrick level 1, ik ben happy, en level 2, ik heb geleerd. En level 3, ik verander ook echt mijn gedrag op de werkvloer, zijn conclusie: geen enkele correlatie. Niet eens een zwakke, niet een matige, maar 0,0.
SPEAKER_02Eindelijk allemaal dit.
SPEAKER_00Hoe hoger het cijfer, zegt niets over hoe meer er geleerd is. Er is geen correlatie. Dus iedere keer dat een trainingsbureau een tender wint met we scoren een 8,4. Verkopen ze feitelijk niets. Want iedere keer dat een LND-manager rapporteert deelnemers tevredenheid was 87%, zegt dat niets over of de organisatie er beter van wordt. Jim Kirkpatrick, de zoon van, die heeft al in 2008 geroepen tot een radicale herziening. En wat doen we? We blijven de 8 vragen, leveren, we juichen en we factureren de 8.
SPEAKER_00Daarmee wil ik niet zeggen dat het niet ontzettend fijn is als deelnemers een prettige beleving hebben. Dat is natuurlijk belangrijk. Maar dat zegt niets over, wordt er geleerd en gaan we er iets mee doen, levert dit iets anders op.
SPEAKER_02Sterker nog, je zou kunnen betogen. Daar zijn vast ook onderzoeken naar, ik weet niet of als deelnemers. De dag moet natuurlijk niet schrikkelijk stom zijn en dat ze je haten, maar als ze de dag minder fijn vinden, dat dat meer leeropbrengst en transfer oplevert, dat betoog zou je kunnen houden.
SPEAKER_00Daar zit geen correlatie tussen. Maar dat betekent dus dat de drie ook niet betekent dat ik heb meer geleerd, maar ook niet ik heb minder geleerd. De beleving minder. Dit is dus geen incident, die derde kop. Dit is een hele industrie die collectief een denkfout in stand houdt. Eigenlijk, als we eerlijk zijn, omdat het iedereen uitkomt. De opdrachtgever heeft een KPI. De trainer heeft een verkoopargument. De LND'er kan iets altijd rapporteren. Iedereen is tevreden, niemand onthoofd het monster.
SPEAKER_02Dus waarom zouden we dit monster dan slechten?
SPEAKER_00Nou ja, inderdaad. Want iedereen is er blij mee. Ja, super, wat fijn. Nou, daar heb ik een aantal zinnetjes voor bedacht. En ik ga er gewoon een aantal roepen. Ik heb er nog veel meer op de website gezet. Dat zijn van die vergelijkingszinnen. Komen ze. Blij zijn met een 8 is als een chirurg die trots is dat zijn patiënt het ziekenhuis linnen zo zacht vond, deze geeft weer een nieuw perspectief op de kwestie.
SPEAKER_00Blij zijn met een 8 is als een tandarts. Ik ben even medisch begonnen. Blijzijn met een 8 is als een tandarts die jucht omdat zijn patiënt het wachtkamermagazine wat hij lag, zo leuk vond, terwijl het gaatje er nog zit. We gaan even naar de vakman. Blijzijn met een 8 is als een loodgieter die trots is op die dat hij die schoen overtrekken heeft aangedaan, waardoor hij geen vuil in huis loopt, terwijl het nog steeds lekt. Blijzij met een 8 is als een verhuizer die juicht omdat zijn klant zijn gezellig klespraatje zo leuk vond, terwijl de piano nog op de oprit staat en het regent, Blijzij met een 8 is als een kok die trots is op die tafelschikking, terwijl het eten koud op tafel kwam.
SPEAKER_00Blijzijn met een 8, we gaan even naar de sport. Blijzijn met een 8 is als een voetbalcoach die trots is op zijn teambeelding terwijl we degradreren.
SPEAKER_02Wat pijnlijk allemaal dit.
SPEAKER_00Blijzijn met een 8 is als een rijsinstructeur die juicht omdat de leerling hem of haar zo leuk vond en zich zo vertrouwd voelde, terwijl die wel voor de derde keer zakt voor zijn examen.
SPEAKER_02Het was zo fijn met hem.
SPEAKER_00Dus ik hoop dat één van deze zinnen je een beetje raakt. Want die drie koppen waarin de deelnemer vanuit de sociaal wenselijkheid eigenlijk samenspant met het ego van de trainer. En met de industrie waarin we doen dat presteren hetzelfde is als beleving. Ja, pak je zwaar. Maak hem eerst scherp.
SPEAKER_02Want ja, je rijdt met een grote ego en een dopamine shot weer naar huis. Maar dat is niet waarvoor we het doen. Dat mag er ook zijn. Maar wel de wetenschap.
SPEAKER_00Precies, als je een hele leuke beleving kunt combineren met hele geweldige resultaten, dan ben je spekkoper. Wij noemen dat het No Mobile Learning principe. De beleving is fantastisch. Het is echt gaaf. Het was spannend, het was leuk. En we hebben echt waardevolle resultaten die we kunnen meten. Dan zijn we blij. Maar niet, ze vonden het leuk. Pak je zwaar. Maak hem scherp. Geef toe. De deelnemer geeft je altijd een 8. Geef toe, ik wil heel graag die 8. Want oh, wat is het lekker! En geef toe aan de branche.
SPEAKER_00Jongens, wat zitten we hier nou te doen met z'n allen?
SPEAKER_01Tot de volgende. No more boring learning.com of volg ons op onze socials.
Als trainer ben je dol op dat moment waarop het kwartje valt. En om dat te laten gebeuren, moeten mensen soms eerst fouten maken. Maar er zit een belangrijk verschil tussen een oefening waarin mensen eerlijk kunnen...
70/20/10: waar komt dat model eigenlijk vandaan? 70% leren op de werkvloer, 20% van anderen en 10% via formeel leren. Je komt het model overal tegen in de wereld van L&D. Maar heb je je weleens afgevraagd waar die...
Iedereen kent ze: verplichte e-learnings over privacy, veiligheid of gedrag. Je klikt door wat schermen, bekijkt een filmpje, beantwoordt een paar meerkeuzevragen en haalt je certificaat. Klaar! Maar heb je ook iets...
275. Woede: de brandstof die we leren blussen Adem in. Tel tot tien. Blijf rustig. We leren mensen al jaren om hun woede vooral in te slikken. Maar wat als we daarmee juist de brandstof blussen die nodig is om iets te...
Een luisteraar wees ons erop: jullie maken al zo lang deze podcast en hebben nog nooit een aflevering gemaakt over de Five Moments of Need. Een schande! Dus bij deze. En we nemen meteen zowel de fan als de scepticus...