Skip to content
PodSubs
ShowsPeopleGuestsJobsNewsEvents
More
BlogPodCred
Menu
ShowsPeopleGuestsJobsNewsEventsBlogPodCredNetworksSign in
Join nowSign in
  • Shows
  • People
  • Jobs
  • News
  • More
    • Guests
    • Events
    • Blog
    • PodCred
    • Networks
    Join nowSign in

No More Boring Learning

No More Boring Learning artwork

275. 5 Moments of need: hoe ze je helpen bij meer leerrendement

Oct 17, 202615 minAudio
ShareXLinkedInFacebookWhatsAppEmail

Een luisteraar wees ons erop: jullie maken al zo lang deze podcast en hebben nog nooit een aflevering gemaakt over de Five Moments of Need. Een schande! Dus bij deze. En we nemen meteen zowel de fan als de scepticus mee. Het model van Conrad Gottfredson en Bob Mosher onderscheidt vijf momenten waarop mensen iets moeten leren of oplossen: New, More, Apply, Solve en Change. De kracht? Het dwingt je om verder te kijken dan de training. Want iemand kan prima weten hoe je een goed feedbackgesprek voert, maar het in de drukte van alledag tóch niet doen. Denk aan de Boeing B-17. Na een dodelijk ongeluk bleek het toestel te complex om alles aan het geheugen van één piloot over te laten. De oplossing was niet nóg meer training, maar een checklist die piloten hielp op het moment dat ze die nodig hadden. Precies daar raakt de Five Moments of Need aan een belangrijke vraag voor L&D: wanneer heeft iemand een opleiding nodig, en wanneer juist ondersteuning tijdens het werk? Wat je krijgt: Wat de vijf momenten zijn en hoe je ze gebruikt om je leerinterventies slimmer te ontwerpen Waarom ondersteuning op het werk soms waardevoller is dan nóg een training Wat de regel van twee klikken en tien seconden betekent voor performance support Waarom de Five Moments of Need een handige denkbril is, maar geen wetenschappelijk bewezen leertheorie Want ja, het model kan je helpen om verder te kijken dan New en More. Maar hoe sterk is het bewijs eigenlijk? En wat betekent het dat de makers ook tools verkopen om performance support te realiseren? Gebruik het model om betere vragen te stellen, niet om wetenschappelijke zekerheid te claimen die er niet is. Want een goede kaart is nog geen bewezen kompas. Lees hier het blog over deze podcast: https://www.brainbakery.com/brainsnacks/moments-of-need-hoe-ze-je-helpen-bij-meer-leerrendement Support the show Wij praten veel, maar luisteren nóg liever. Heb je een vraag, opmerking of briljant idee? Klik en spreek een berichtje voor ons in via Speakpipe! Mee lezen? Kijk op https://www.brainbakery.com/brainsnack/no-more-boring-learning

Audio and video play straight from the show's own hosting. PodSubs stores and serves no media.

Transcript

From the show. Tap a time to play from there.

SPEAKER_01We kregen laatst een bericht binnen van iemand die zei. Jullie maken al zo lang deze podcast. En er is één absoluut belangrijk basisopleidingskundig model. En daar hebben jullie nog geen aflevering over gemaakt. Het is een schande.

SPEAKER_02Welkom bij een nieuwe boost voor jouw missie No More Boring Learning. Dit is de Brainbakery podcast.

SPEAKER_01To little to late. Maar hier is hij dan een aflevering over. Een nieuw basisopleidingskundig model. En natuurlijk ben ik hier samen met Jane Bakker.

SPEAKER_00Dag Jan-Peter Hoogstraten. We gaan het hebben over niet iets nieuws, maar nieuw voor ons. Five moments of niet. We moeten het erover hebben.

SPEAKER_01Ja, het is natuurlijk wijdverspreid. Heel veel mensen kennen het. En we werden erop op gewezen, of in ieder geval op gevraagd, hoe zou je daar eens een aflevering over kunnen maken. En toen kwamen we inderdaad ontdekking: wat? Nog nooit gedaan, dus dat gaan we nu doen.

SPEAKER_00En we gaan zowel het standpunt van de fan en de totale scepticus natuurlijk aan boord laten. Maar we gaan eerst even terug naar Dayton, Ohio, 30 oktober 1935. De legertop staat klaar voor wat eigenlijk geen wedstrijd is. Boeing heeft een monster van een vliegtuig gebouwd. De Model 299. Met vier motoren, waar de tweede norm was, het was toen gewoon nummer twee te hebben, vier. Spanwijte van ruim 30 meter in 1935 dus.

SPEAKER_00Vijf keer zoveel bommen en twee keer de afstand van zijn voorgangers. Een journalist had het al de bijnaam The Flying Fortress gegeven. En het leger had zo goed als besloten er 65 van te bestellen. Toestel taxi de baan op, stijgt soepel op, klimt naar zo'n 100 meter. Dan kantelt het, valt stil en stort neer. Twee bemanningsleden komen om onder wie de piloot. Major, ployer, Hill. En Hill was niet de eerste de beste. Hij was het hoofd vliegtesten van het hele Army Aircore.

SPEAKER_00De allerbeste. En onderzoek wees uit dat Hill, druk met alle procedures van het complexe toestel. Met vier motoren, met elke eigen olie brandstofmengsel, was vergeten een nieuw slot op de roeren te ontgrendelen. Hij kon dus niet sturen. De krant schreef de beroemde zin too much airplane for one man to fly. Het contract ging naar de concurrent en Boeing stond aan de rand van faillissement. En dan komt de keuze waar de hele aflevering om draait.

SPEAKER_00Een paar testpiloten geloofden nog wel in het toestel en ze kwamen bij elkaar. Ze hadden kunnen eisen dat piloten meer training moesten krijgen. Maar het was lastig om voor te stellen dat iemand meer ervaring zou hebben dan Meter Hill. Dus meer training zou dat dan helpen? En hun inzicht was revolutionair en super eenvoudig. Dit vliegtuig was niet te complex om te vliegen. Het was te complex om het aan het geheugen van een piloot over te laten. Dus bouwden ze geen extra opleiding, maar een hulpmiddel voor in het moment zelf.

SPEAKER_00Een checklist op één enkele indexkaart met de meest voor de hand liggende dingen op. Remlos, deuren en ramen dicht, hoogterroer ontgrendeld. En het werkte. Met die kaart in de hand vlogen de piloten de toestellen samen 1,8 miljoen mijl zonder één enkel ongeluk. En het leger bestelde natuurlijk uiteindelijk bijna 13.000. Het toestel dat uiteindelijk de geschiedenis ging als de BB 17. Dus het antwoord was niet meer leren, maar steun op het moment van handelen.

SPEAKER_00En dat is waar de five moments of niet ontstonden.

SPEAKER_01Kijk.

SPEAKER_00Leuk hè?

SPEAKER_01Ja, wat goed. Wat een wat een voorgeschiedenis.

SPEAKER_00Ja, mocht je denken, ik wil hier meer over lezen, we hebben het ook op de Brainbaker website gezet. Het wordt prachtig namelijk naverteld in Atol Gawandes boek, The Checklist Manifesto. En het is echt geweldig. Maar laten we even gaan naar het model. Het model komt namelijk van Godf. Ik hoop dat ik dit goed uitspreek. En Moosje. Mosje wordt het vaakst genoemd, want ik denk ook dat hij makkelijker uitgespreken is. En dat onderscheidt vijf momenten wanneer iemand iets te leren of op te lossen heeft.

SPEAKER_00Nieuw, ik moet een nieuwe skill gaan leren. Ik moet iets nieuws gaan doen. Dat is een ander vraagstuk dan more. Ik moet dit wat ik al kan, beter, dieper, lekkerder kunnen. Dat is weer een ander moment dan apply. Ik moet het toepassen in mijn werk. Dat is weer een ander moment dan sol. Het gaat fout, of het breekt, of het gaat niet lekker. Ik heb een probleem wat ik in het werk moet oplossen. En dat is weer een ander model of een ander moment dan I need to change something.

SPEAKER_00Als de manier van werken verandert. Dus nu more apply, solve en change. Laten we even gaan naar de voorstanders van de five moments, of niet. De kracht zit hier niet in de wetenschap, maar in het doorbreken van een reflex. Ik denk dat dat het belangrijkste is. Het dwingt je te erkennen dat de belangrijkste momenten apply, solve en change, in de flow van het werk gebeuren. Die gebeuren niet in een klasje. En iedere trainer, zeker als je je nog trainer noemt en niet L ⁇ D'er, is geneigd om te kijken naar wat kan ik in een training doen.

SPEAKER_00Want daarom heet ik trainer. Het geeft je dus taal, apply, solve en change om tegen een stakeholder te zeggen of je opdrachtgever te zeggen. Wacht even, dit hoort geen training te zijn, dit moet steun zijn op het moment zelf. In die zin is het model dus meer dan een bril. Het heeft ook een soort vervolgrichting. Het is niet alleen hoe kijk ik naar de realiteit en kan ik iets indelen, maar ook oké, als die daar valt, dan moet ik die kant op. Want nieuw en more los je meestal wel op met een training of met een opleiding. Maar Apply Solve and Change los je vaak op met ondersteuning in de flow van het werk.

SPEAKER_00Voor die ondersteuning is er zelfs een soort concrete ontwerpregel. Het principe van twee klikken en tien seconden. Dit hebben Moosje en Godvers erbij verzonnen of bedacht. Oh, sorry, ik laat nu al de scepticus aan het woord. Die komt straks pas. Maar die zegt het principe van twee klikken en tien seconden. Die hulp die jij nodig hebt in het moment, als je dat vliegtuig aan het besturen bent, die moet binnen twee klikken bereikbaar zijn en binnen 10 seconden bruikbaar. Daar zit een soort gelaagdheid in. Bij Apply heb je de eerste stappen van de taak nodig en pas daarna in de cascade de diepere lagen, zoals tools, templates, leerresources.

SPEAKER_00En als laatste pas een mens, waarbij elke laag het werk meer onderbreekt. Dus kun je het zo snel mogelijk vinden en kun je naarmate je een complexer ding moet oplossen. Dan kost het ook meer tijd. Meer informatie, meer hulp en meer ophalen. Dus het model zorgt dat je anders kijkt. En waar je naar kijkt. Dus je kunt niet naar de tevredenheidscore aan het eind van de training kijken. Natuurlijk onze geliefde acht. Maar kunnen de mensen op apply en zolf momenten daadwerkelijk echt totaal gaan presteren?

SPEAKER_00Time to competence, foutmarges of de steun op het werk ook echt gebruikt wordt. Dat is een gezondere meetlat dan een smiley aan de uitgang. Hoe kun je dit dan praktisch toepassen? Neem een bestaand traject en leg het langs de vijf momenten. Voor welk moment ontwerp je eigenlijk? Vaak blijft, alles gaat over nieuw en more, en bijna niets voor apply, solve and change. En daar lekt heel veel van je leerendement weg.

SPEAKER_01Ik denk dat heel veel, bijvoorbeeld een onboarding, die is uiteraard voor nieuw. Maar bijvoorbeeld leiderschapstrajecten is bijna nooit nieuw.

SPEAKER_00Nee.

SPEAKER_01Misschien een heel klein beetje more.

SPEAKER_00Maar vaak heel veel apply. Van oké, ja, ik snap nu hoe ik een heel goed gesprek moet voeren. En de agendadruk zorgt ervoor dat ik dat goede gesprek eigenlijk nooit voer. Help me eens even met hoe ik nu een goede apply. Zullen we eens even naar de critique's. Of wil je hier nog even op door?

SPEAKER_01Nog heel even erop door. Want het is dus. In die zin, als ik het goed begrijp, kun je het ook zien als een soort triagemodel. Van moeten we hier dus een leractiviteit bouwen of iets anders. En dat iets anders kunnen er kan een heel scala aan dingen zijn. Denken we even aan het vliegtuig en een checklist, maar ook iets anders. En dat model gaat er dus vanuit. Er zijn dus vijf momenten waarop mensen een ondersteuning nodig hebben. Bij het ene moment past meer het leren, bij het andere moment meer een andere manier.

SPEAKER_01En dat noemen we dan de performance support. Zo klopt hij?

SPEAKER_00Dus als je kijkt naar waar wij wel, als we met contact centers werken, een power sheet achterlaten. Van oké, waar zit ik nu? Iets wat ze op hun bureau leggen en ze hebben onmiddellijk toegang. Zoiets.

SPEAKER_01In één klik in drie seconden.

SPEAKER_00Precies.

SPEAKER_01Heel goed, oké. Het klinkt eigenlijk vrij logisch. Dus ik ben nu ook wel nieuwsgierig naar de sceptische stem.

SPEAKER_00Ja, die ga ik aan het woord laten. We gaan naar de negatieve bril hierop. De scepticus, want onze luisteraars verdienen natuurlijk eerlijkheid. Wat belangrijk is, is het is een bril. Het is geen bewijs. Zelfs de makers noemen het geen leertheorie of een instructiemethode, maar een soort praktisch model. En onderzoek dat direct op een van die vijf momenten is gericht of de vijf momenten in kaar brengt, is super beperkt. Dat is er niet. De vijf categorieën zijn dus ook niet ontdekt, ze zijn handig bedacht.

SPEAKER_01Dus dit is niet de natuur.

SPEAKER_00Dit is een soort logisch bredeneerd. En zodra je het hoort, denk je, ja, klopt. Maar niemand heeft aangetoond dat deze vijf zich echt onderscheiden. Dat ze supervalide, dat er geen enkele andere is, dat is allemaal niet aangetoond. Het is een manier om de wereld te versimpelen. En dat is natuurlijk super prima, zolang je het waar wel zo noemt. Het is dus een geheugensteun, een bril, geen geëikte wetenschap. Als je dan kijkt naar die tien seconden en niet acht of vijftien, dat is niet aangetoond.

SPEAKER_00Nee, ik vind het wel een hele handige vuistregel. Want ik denk dat inderdaad dat het zo werkt, ik herken het ook, dan zoek ik iets op Amazon op of een bol en dan. Dus die wil je voor zijn. Dus ik vind dat een slimme vuistregel, maar die is niet een soort getoetst. Wat verder nog handig is om te weten, is dat deze Godfredson en Moser producten aanbieden waarmee je tooling voor op de werkplaats in de werkvorm.

SPEAKER_00Je kunt bij hun bestellen dat in jouw systeem waar jij mee werkt in je computer. Een toeltje komt, waardoor je als de moment of niet applied er is, dat je hem kunt doen. Dus zij hebben daar ook echt een verdienmodel van gemaakt. Dus ja daarvan kun je zeggen, wat was er eerder? De kip of het ei. Dachten zij, ik heb een tool en we gaan vijf Moments of Niets bedenken. Ik ga er gewoon even van uit. Zij zagen die vijf moments of niets. Werden heel fanatiek op de drie die het meest getraind worden alsof ze nieuw zijn en zijn dus iets gaan bouwen. Laten we die interpretatie aanhouden.

SPEAKER_00En dat is dus heel leuk ook voor onze luisteraar. Je kunt het dus ook opzoeken op onze website, brainbakery.com onder de Brain Snacks. Wat zijn dan die toolings? Want daar zijn er best veel van. En met de komst van de AI vermoed ik dat daar nog veel meer van komt.

SPEAKER_01Dus geen wetenschappelijk bewijs. Gezond verstand, goed beargumenteerd.

SPEAKER_00En een verdienmodel. En geef ze ongelijk. Dus de review literatuur over de effectiviteit van performance support, want dit wordt ook wel performance support genoemd, merkt op dat empirisch bewijs zeer schaars is en meestal een beetje anekdotisch. Dus de spectaculaire successen komen vaak voort uit cases van de partijen die het model verkopen.

SPEAKER_01Ja, dat zou inderdaad bijvoorbeeld een vraag zijn. Is er wel een soort evidence van er zijn goede resultaten mee geboekt?

SPEAKER_00Ja, maar als je als de slager zijn eigen vlees keurt, dan is het heel lekker vlees. Dus ik heb niet iets kunnen vinden dat dat overkoepelend en super onafhankelijk aantoont. Ik kan me er met gezond verstand wel heel veel bij voorstellen. Als een deelnemer of een werker mag kiezen tussen ik kan iets aanklikken waardoor ik gelijk het antwoord heb. En ook het antwoord op mijn manier, zodat ik er wat mee kan. Versus ik moet een dag in een klas zitten. Yo, bring it on. Ja, dus performance support is in die zin super slim.

SPEAKER_01Dat wil ik nog vragen. Want we begonnen natuurlijk met een basisopleidingskundig model. Nou, dat is dus in die zin eigenlijk niet een opleidingskundig model. Maar het is wel heel populair. Dus mijn vraag was nog: wat verklaart dan de populariteit? Maar dat is dus dit is het praktische, het herkenbare. En ook inderdaad, voor de dus niet lerende, maar werkende. Lekker, ik krijg gelijk.

SPEAKER_00Ja en ik kan het ook vinden. En het popt ook op zodra ik. Je kent het wel uit de contactcentrum brand, zodra ik te lang over een fase doe, pop er een hulpding op waar ik op kan klikken en heb ik gelijk een goede zin. Dus dat doet het heel goed. En in die zin is er natuurlijk ook altijd een discussie over is training nou ook performance support? En de vijf moments of niet zeggen, nee, de performance support is de tooling, de spullen die je hebt tijdens de apply of de change. Of more. Nee, niet bij more. En de training is geen performance support.

SPEAKER_00Terwijl je zou natuurlijk kunnen zeggen, ja, de training als je daar iets leert, solf je ook voor performance. Dus dat is ook performance support. Dus als wrap-up, de vijf moments of niet, zijn een hele goede kaart. Het is niet een bewezen kompas. Het is een hele goede bril om wereld scherper mee te zien. Niet de hele wereld zelf. En ik denk dat het heel veel mensen kan helpen om te kijken. Goh, ik heb hier eigenlijk een change vraagstuk. Hoe ga ik zorgen dat ze op de werkvloer dan challengen, in plaats van dat ik ze gewoon mijn trainingsaal maar weer intrek.

SPEAKER_00Gebruik hem dus het model waarvoor die sterk is, je denken te ordenen, content dumpen tegenhouden. Vooral verschuiven ook wat je meet, maar verkoop hem niet als wetenschappelijk bewezen. Want dan ben je precies de trainer waar wij ons de hele tijd over lopen op te winden. Dus 5 Moments of niet, mocht je denken, ik wil er wat meer over weten, we hebben een aflevering gemaakt over evidence informed en evidence-based. Daar kun je meer horen over. Hoe moeten we hier nou naar kijken? Want dit is dus niet evidence-based en ook niet evidence informed.

SPEAKER_01De five Moments of Niet. Heerlijk dat je weer aan het luisteren was. En we genieten er nu al van dat je er bij de volgende gewoon weer bij bent.

SPEAKER_02Tot dan.com of volg ons op onze socials.

Open the transcript file

Hosts and Guests

Nobody is credited on this episode yet.

Credit the people on this episode

Be the first to rate this episode

More episodes

All episodes
  1. 279. stop met het erin luizen: waarom een gotcha-moment je de rest van de dag kost

    Nov 14, 202614 minAudio

    Als trainer ben je dol op dat moment waarop het kwartje valt. En om dat te laten gebeuren, moeten mensen soms eerst fouten maken. Maar er zit een belangrijk verschil tussen een oefening waarin mensen eerlijk kunnen...

    Credit the people on this episode

  2. 278. Verdacht ronde getallen: waarom 70/20/10 van tafel moet

    Nov 7, 202613 minAudio

    70/20/10: waar komt dat model eigenlijk vandaan? 70% leren op de werkvloer, 20% van anderen en 10% via formeel leren. Je komt het model overal tegen in de wereld van L&D. Maar heb je je weleens afgevraagd waar die...

    Credit the people on this episode

  3. 277. Werkt e-learning? Wat de zeldzame e-learning die wel werkt anders doet

    Oct 31, 202617 minAudio

    Iedereen kent ze: verplichte e-learnings over privacy, veiligheid of gedrag. Je klikt door wat schermen, bekijkt een filmpje, beantwoordt een paar meerkeuzevragen en haalt je certificaat. Klaar! Maar heb je ook iets...

    Credit the people on this episode

  4. 276. Woede is brandstof: de enige nare emotie die je naar de oplossing duwt

    Oct 24, 202614 minAudio

    275. Woede: de brandstof die we leren blussen Adem in. Tel tot tien. Blijf rustig. We leren mensen al jaren om hun woede vooral in te slikken. Maar wat als we daarmee juist de brandstof blussen die nodig is om iets te...

    Credit the people on this episode

  5. Minder zelf bedenken, meer samen bereiken. Wat L&D kan leren van Profportaal Zorg

    Oct 14, 202622 minAudio

    Hoeveel tijd verspil jij aan het oplossen van problemen die iemand anders allang heeft opgelost? Hoe krijg je leidinggevenden mee? Hoe organiseer je werkplekleren? Hoe maak je impact zichtbaar? Vrijwel iedere L&D'er...

    Credit the people on this episode