Skip to content
PodSubs
ShowsPeopleGuestsJobsNewsEvents
More
BlogPodCred
Menu
ShowsPeopleGuestsJobsNewsEventsBlogPodCredNetworksSign in
Join nowSign in
  • Shows
  • People
  • Jobs
  • News
  • More
    • Guests
    • Events
    • Blog
    • PodCred
    • Networks
    Join nowSign in

No More Boring Learning

No More Boring Learning artwork

279. stop met het erin luizen: waarom een gotcha-moment je de rest van de dag kost

Nov 14, 202614 minAudio
ShareXLinkedInFacebookWhatsAppEmail

Als trainer ben je dol op dat moment waarop het kwartje valt. En om dat te laten gebeuren, moeten mensen soms eerst fouten maken. Maar er zit een belangrijk verschil tussen een oefening waarin mensen eerlijk kunnen worstelen en een oefening waarin je ze erin laat lopen. In deze aflevering van No More Boring Learning duiken Jeanne en Jan-Peter in productive failure. Ze bespreken het onderzoek van Manu Kapur, waarin leerlingen eerst zonder uitleg aan complexe problemen werden gezet. Hun oplossingen waren vaak fout, maar juist dat bleek interessant voor wat er daarna gebeurde. Wanneer is een fout een waardevolle spiegel? Wanneer wordt een oefening een valstrik? En hoe herken je het verschil in je eigen trainingsontwerp? Met voorbeelden uit de trainerspraktijk, van sinaasappeloefeningen tot briefjes die nét buiten beeld liggen. Want deelnemers mogen best struikelen. Maar je wilt natuurlijk wel dat ze daarna iets leren, en niet alleen denken dat ze voortaan beter op hun hoede kunnen zijn. No More Boring Learning is een Brain Bakery productie. Jeanne Bakker en Jan-Peter Hoogstrate duiken in de wetenschap én praktijk van leren, zodat je als L&D-er betere keuzes maakt en meer impact hebt. Lees hier het blog over deze podcast: https://www.brainbakery.com/brainsnacks/stop-met-het-erin-luizen-waarom-een-gotcha-moment-je-de-rest-van-de-dag-kost Support the show Wij praten veel, maar luisteren nóg liever. Heb je een vraag, opmerking of briljant idee? Klik en spreek een berichtje voor ons in via Speakpipe! Mee lezen? Kijk op https://www.brainbakery.com/brainsnack/no-more-boring-learning

Audio and video play straight from the show's own hosting. PodSubs stores and serves no media.

Transcript

From the show. Tap a time to play from there.

SPEAKER_01Welkom bij een nieuwe boost voor jouw missie No More Boring Learning. Dit is de Brain Bakery Podcast. Wat lekker dat je luistert. Een hele nieuwe aflevering. Mijn naam is Jan-Peter. En ik ben Sjana. En Sana, waar gaan we het over hebben?

SPEAKER_00We gaan het hebben over het feit dat wij als trainers en LND'ers dol zijn op het moment dat het kwartje valt. Dat je ziet: iemand heeft iets door. Wat lekker. En om dat kwartje te laten vallen, moeten mensen een soort fout maken. Moeten ze even ontdekken. hey, oh ja, wacht even. Dit was niet helemaal handig. Oeh, interessant. En dat is natuurlijk prima. Daar designen we zelfs voor dat het kwartje gaat vallen. Alleen we doen daar twee verschillende dingen mee door elkaar.

SPEAKER_00En we noemen ze allebei leren. En de ene is een spiegel. En de andere is de valstrik. En ik kom nog te vaak valstrik-werkvormen tegen. En dat is een werkvorm waar we een deelnemer een fout laten ontdekken en een deelnemer erin luizen, lijken op elkaar als twee druppels water. En het verschil is bijna onzichtbaar in het moment, maar het bepaalt alles wat er daarna gebeurt.

SPEAKER_01Ja, en ik kan me voorstellen dat de deelnemer, die gaat dat natuurlijk nooit uitspreken, maar dat heel erg voelt van binnen dat gevoel. Absoluut.

SPEAKER_00Want bij de een denk je oh wauw, inderdaad. En denk je ook misschien wel even wat jammer dat jij me erop wijst. Maar bij de ander denk je, ja, lul, had me die informatie even gegeven. En krijg je dus wel een beetje protest. Bij allebei kun je overigens protest krijgen, maar wij kunnen aan de voorkant in ons design en ons ontwerp rekening houden met ben ik iemand aan het neppen of ben ik iemand in een bekende valkuil aan het laten trappen. En als ze daar niet in trappen, des te beter. Dus stel je voor, je hebt een wiskundeles waarin de leraar bewust niets uitlegt.

SPEAKER_00Geen formule, geen voorbeeld, geen stappenplan. Alleen een pittig, rommelig probleem en de opdracht: los het samen maar op. Dat is wat Manu Kapoor, onderzoeker aan het National Institute of Education in Singapore, deed. En het ging, zoals de bedoeling ook was, grandioos mis. Twee groepen leerlingen zetten die tegenover elkaar. De ene groep kreeg de klassieke aanpak, eerst de uitleg van de leraar, netjes de methode en daarna zelf oefenen. En de andere groep draaide het om. Die leerlingen kregen eerst een complex probleem, waar ze nog helemaal geen les over hadden gehad.

SPEAKER_00Bijvoorbeeld over de gemiddelde snelheid of over spreiding. En ze moesten in kleine groepjes erop los ploeteren. Zonder hulp, zonder hint, zonder vangnet. Ze verzonnen de ene na de andere oplossing en bijna geen enkele klopte. Pas helemaal aan het eind gaf de leraar in één afsluitende les het goede antwoord. Reken maar dat die tweede groep zich dom voelde. Ze waren namelijk de hele tijd aan het falen. En toch, en nu komt de cloue, presteerden zij op de toets beter.

unknownWat?

SPEAKER_00Ja, hier zit de twist.

SPEAKER_01Oh, die kwam van links.

SPEAKER_00Niet op het domme trucje rekenen, want daar waren beide groepen even goed in, maar op het echte begrip en op hun vermogen om de stof toe te passen op nieuwe onbekende problemen, lieten de ploeteraars de voorgekoude groep ver achter zich. Dus in twee gerandomized studies dook hetzelfde patroon op en er zat een heel leuk detail in. Hoe meer verschillende mislukte oplossingen de leerlingen zelf hadden bedacht, hoe meer die uiteindelijk leerden. En het worstelen zelf was de voorbereiding op het begrijpen.

SPEAKER_00Dus door laten we deze kant doen. Shit werkt niet, deze kant. En als je het dan uiteindelijk krijgt, het begrip, dan zit het heel diep en dan weet je ook wat er allemaal niet werkte. Dus Kapoor noemde dit productive failure. productief falen. De fout was geen ongelukje onderweg. De fout was eigenlijk de motor van het leren. Nu goed opletten waarom dit werkt, want daar zit de kern van onze hele aflevering. Die leerlingen hadden alles in huis om het te proberen. Er werd niets voor ze achtergehouden. En hun falen was echt en van hun zelf.

SPEAKER_00En het legde precies de gaten in hun denkenblood, waar de uitlag daarna in kon vallen. Ze werden niet beetgenomen. Ze kregen een eerlijke worsteling. En dat is een spiegel. Een spiegel is iets heel anders dan een valstrik.

SPEAKER_01Dat zou bijvoorbeeld zijn geweest als er. Dat kan bijna niet, maar dat die docent had aangegeven: kijk, er is nog een getal waarvan je niet wist.

SPEAKER_00Ik had een derde papiertje neergelegd, en dat hebben jullie niet gezien. Nee, je moet altijd naar alle papiertjes kijken. Dat is zo'n gotje. Let op dat je hier trouwens uit dat vorige onderzoek niet de verkeerde conclusie trekt. Namelijk, laat mensen vooral lekker falen. Dat is goed voor ze. Dat is dus niet wat Carpoor vond. Falen op zich doet niks. Het werkt alleen als er daarna een goede afsluiting komt die het gat vult. En als de opdracht zo is ontworpen dat mensen er echt op kunnen kouwen. En latere overzichtsstudies die laten zien dat de volgorde en de nabespreking het werk doen, niet het falen zelf.

SPEAKER_00Uitproberen toetsen. Shit shit, shit, dit allemaal niet. Dit is hem. Ik merkte dat ik dat heel erg ervoer met case studies bij Harvard Business School. En dan kregen wij een hele case study te lezen met allerlei gegevens over een organisatie. En dan kregen we aan het eind altijd de vraag: stel, jij bent de protagonist, stel jij bent de baas. Wat zou je dan doen? Dan kwamen wij met een oplossing. En dan hebben we natuurlijk eerst felle discussies over nee, maar het moet meer over finance gaan. En dan riep ik altijd, HR is ook belangrijk. En dan kwamen we tot een oplossing.

SPEAKER_00En dan ontdekte je daarna, fuck, deze is het totaal niet. Sterker nog, dit hebben ze geprobeerd en dat liep zo af. Dit is de slimme. En dan ontstaat er echt leren.

SPEAKER_01Ja, want ik hoorde je dit experiment zeggen. Ik hoor mensen inderdaad wat denken, oeh, ik mag mijn deelnemers nu lekker laten knoeien en worstelen en stuntelen. Dat is hem dus zeker niet.

SPEAKER_00Daar gaat het niet om. Het gaat om de volgorde: laat uitproberen en onthul dan het echte. Maar laat uitproberen met de volledige informatie. En dan is de vraag natuurlijk: wanneer is het nou een spiegel? Wanneer is nou een valstrik? En waar ligt dan de grens? Dus eigenlijk één vraag die dat kan beslissen. En die stel je aan je eigen ontwerp, nog voordat je uiteraard je zaaltje ingaat, hadden ze kunnen slagen met wat ze hadden? Is het antwoord ja, dan is het een spiegel. En daarbij moet je dus ook bedenken, als jij dan zegt, hier leg ik ook nog een papiertje, en zij hebben dat niet door, dus als het een soort hadden jullie maar beter moeten opletten, dan is het nog steeds wel een valstrik.

SPEAKER_00Bij de spiegel is de fout een eerlijk portret van wat de deelnemer werkelijk doet. Dus de fout leert hem of haar iets over zichzelf. Ik heb een oefening, daarbij gaan mensen onder tijdsdruk overleggen over iets. En dan zie je bijna altijd, en dat is heel goed om te ontdekken over jezelf, dat ze niet eerst overleggen over hoe gaan we nu overleggen, maar gelijk zo'n framestormen op staat en dan gaan ze praten. En dus dat is een voorspelbare fout, die heel goed is om even te beleven, want dan onthoud je het beter.

SPEAKER_00Bij de Valstrick bewijst de fout alleen dat jij slim een stap vooruit had gedacht en dat jij dus getrikt heeft. Dus bij de Valstrik ben jij ze te slim af. Je hebt dat hele klassieke oefening waarbij er onderhandeld wordt over een sinaasappel. De ene blijkt in de tekst te hebben staan, je hebt het sap nodig en de andist het vruchtvlees? Of de schil, ik weet het niet, een van de twee. Dat is natuurlijk super interessant. Dat is geen valstrik. Want je kunt de vragen aan elkaar stellen.

SPEAKER_00En die stellen we bijna nooit in onderhandelingen. Welk onderdeel van de onderhandeling is voor jou het allerbelangrijkste? Dus die vraag dit is dus niet een valstrik. Want die verkennen de vragen in het begin, daar wil je ze op triggeren. Dus daarom werkt deze. En hij werkt nu al lang niet meer, want iedereen heeft hem al 54 keer gehad. En dan zie je weer zo'n trainer voor de groep staan die zegt: als je hem al gehad hebt, niet verraden. Terwijl ik denk dan ja, je hebt AI, je maak even 16 andere varianten. Tweede waar je het aan kunt meten. Dus de eerste is van wie is de fout?

SPEAKER_00Nou, heb ik slim vooruit gerekend en je erin laten lopen, of niet, of was het een echte fout van mezelf? En de tweede, wat gebeurt er bij de onthulling? Bij de spiegel is het een herkenning. Misschien wel een shit, herkenning. Oh, wat erg. En kan die die herkenning meenemen naar zijn werk? Bij een Valstrik is het een soort afrekening. Het enige wat hij daaraan overhoudt is schamte. Shit. Ja, oké.

SPEAKER_01Ik had op het briefje moeten kijken.

SPEAKER_00Voort dan ga ik op alle briefjes kijken. Ja, nee mijn baas legt ook wel eens een briefje ergens waar ik dan niet op kijk. Nee, dit is echt een hele wijze les om op alle briefjes te kijken. En ten derde, is het belangrijk, wat doet het met het vertrouwen? Na een eerlijke spiegel vertrouwt hij de facilitator iets meer. Want je hebt hem echt iets laten zien. Na een valstrik vertrouwt hij je meer. En je nam iets weg wat hij nodig had en zette hem tegen hem in. En dat is een rekening die je de rest van de dag gaat betalen. En ik zie hem soms ook.

SPEAKER_00Dan heb ik een groep en ik haat dus de valstrik met echt een vurige, velgele haat. En dan zet ik een oefening in. En dan zie ik dat iemand probeert de truc te ontdekken waar ik hem in laat luisteren. En dan denk ik echt, mijn hart breekt. Dan heb ik wel eens een oefening waarbij je iets moeilijks moet doen. En dan probeert iemand de oefening te kraken door iets heel alsof het een raadsel is waarbij je informatie niet hebt. En dat ja, mijn hart breekt altijd zo. War zit geen waarde in. Daar kwets je mensen mee.

SPEAKER_01Toch doen veel trainers dit nog wel. Want we hebben het er niet voor niets over.

SPEAKER_00Ja, het zit toch in heel veel ontwerpen die wij nalezen. Klopt.

SPEAKER_01Dat is dan toch, doe ik even een grote aanname, toch een beetje het ego en de trots van de trainer die daar in de weg zit.

SPEAKER_00Ja, als je de negatieve uitleg pakt, is het die van haha, als je de positieve uitleg, en ik denk dat die in het midden ligt hoor, pakt, dan is het dat aha moment. Dat is natuurlijk waar het om gaat. En als jij dan een soort triomfantelijk kunt zeggen, je hebt daar niet naar gekeken. Ja, dat is moeilijk te onderscheiden van jongens, jullie sloegen die cruciale stap over, doe je dat vaker in je leven. Dus even naar de breinkant. Fouten maken en daarna corrigerende feedback geven, sorry, krijgen, levert sterkere kennis op, dan meteen het goede antwoord krijgen.

SPEAKER_00Dus eerst het uitleggen en het model en dan proberen minder leerimpact dan fouten mogen maken. En dat effect is het grootste bij fouten die je met veel zelfvertrouwen maakte. Dat noemen we het hypercorrectie effect. Als jij in zo'n discussieoefening erin gaat. Ik zal het wel eens even doen. En jij domineert daarin en je ontdekt: het is echt veel slimmer om eerst even te luisteren en vragen te stellen. Dan voelt het echt zo van, oh my god, dit doe ik echt vaak. Wat erg.

SPEAKER_00En dan is de impact veel groter. Feedback moet niet alleen het juiste antwoord geven, maar ook de redenering ontleden. Waarom is dit veel slimmer? Dus dat moet in een soort laag-risico-omgeving gebeuren daarna. En dat is natuurlijk waar dat trucje dan stuk loopt. Want dat is eigenlijk een hoog risico. Oh, oh ja, nee, deze informatie hadden we niet. Oh, we hadden moeten vragen of we een tijdsverlenging mochten hebben aan de trainer. Omdat we dat niet gevraagd hebben, hoe vaak ik die niet tegenkom, het moet binnen 15 minuten af.

SPEAKER_00En dan in de die brief, waarom hebben jullie eigenlijk niet gevraagd of je meer tijd kon krijgen, zie je dat je dat vaker doet? Jezus, jij hebt hier omstandigheden geschapen waarbinnen ik moest performen, dat doen we de hele dag al zo. En nu ineens moet ik jou aanvallen. Hoe vertaal je dat ook in transfer naar de werkvloer?

SPEAKER_01Ja, ga naar je opdrachtgever en vraag meer tijd.

SPEAKER_00En je kunt natuurlijk dat ego-stukje waar we het net over hadden, ook toetsen bij jezelf. Dus dan draai je hem even om, dan kijk je echt naar jezelf. Waarom voelde dat gotcha moment zo lekker? Omdat jij ze verraste. Om het feit dat jij iets wist wat zij niet wisten. En dat jij ook al de hele tijd zag: oeh, ze draaien dat briefje niet om, of oeh, ze stellen deze vraag niet. Wat lekker.

SPEAKER_01De sterren van de show.

SPEAKER_00Juist, ja, en daarmee ging de verrassing. En zat je ook te hopen dat ze het niet zouden ontdekken. Want iedere keer als ik zo'n oefening doe met overleggen onder tijdsdruk, dan hoop ik dat het goed gaat. En dan zit ik niet van, oh, lekker, ze doen het niet. Nu kan ik ze erop pakken. Dan zit je met, oh shit, ze maken de klassieke fout. En dat is ook waarom je hem gedesignt hebt. Want je veel AHA-momenten creëer je, omdat je de voorspelbare toekomst kent. Je weet wat mensen daar fout in doen. Dus je brengt ze in een situatie om hem weer even te herontdekken.

SPEAKER_00En misschien die hypocorrectie aan te zetten. Dus echte vaardigheid is dus niet om mensen slim te laten struikelen, maar het is om mensen eerlijk te laten struikelen. En ze daarna overeen te helpen op een manier waarom ze snappen dat ze gingen vallen. En waarom ze de volgende keer kunnen denken, daar ga ik dus niet nog een keer in vallen. Dat ga ik voorkomen.

SPEAKER_01In plaats van dat ze na zo'n oefening denken. Nou, de volgende keer moet ik maar op mijn hoede zijn. Als een trainer.

SPEAKER_00Want ja, oh, zo erg. Op mijn hoede zijn, ja.

SPEAKER_01Dus heb je lerenden, je deelnemers, je leerlingen aan wie je ook doseert of traint, heb ze lief, respecteer ze. Ze mogen best worstelen en fouten maken. Maar dan in een eerlijk speelveld waarna de fouten die ze hebben gemaakt goed uitgelegd, goed uitgespot wordt. En ze natuurlijk via goede uitleg, goede feedback te horen krijgen, wat wel een slimmere manier is.

SPEAKER_00Ja, want dan wordt er geleerd, anders wordt er gewantrouwd. Dus hou op met het erin luizen.

SPEAKER_01No more boring learning. Dit was de Brainbakery Podcast. Wil je meer weten? Kijk dan op brainbakery.com of volg ons op onze socials.

Open the transcript file

Hosts and Guests

Nobody is credited on this episode yet.

Credit the people on this episode

Be the first to rate this episode

More episodes

All episodes
  1. 278. Verdacht ronde getallen: waarom 70/20/10 van tafel moet

    Nov 7, 202613 minAudio

    70/20/10: waar komt dat model eigenlijk vandaan? 70% leren op de werkvloer, 20% van anderen en 10% via formeel leren. Je komt het model overal tegen in de wereld van L&D. Maar heb je je weleens afgevraagd waar die...

    Credit the people on this episode

  2. 277. Werkt e-learning? Wat de zeldzame e-learning die wel werkt anders doet

    Oct 31, 202617 minAudio

    Iedereen kent ze: verplichte e-learnings over privacy, veiligheid of gedrag. Je klikt door wat schermen, bekijkt een filmpje, beantwoordt een paar meerkeuzevragen en haalt je certificaat. Klaar! Maar heb je ook iets...

    Credit the people on this episode

  3. 276. Woede is brandstof: de enige nare emotie die je naar de oplossing duwt

    Oct 24, 202614 minAudio

    275. Woede: de brandstof die we leren blussen Adem in. Tel tot tien. Blijf rustig. We leren mensen al jaren om hun woede vooral in te slikken. Maar wat als we daarmee juist de brandstof blussen die nodig is om iets te...

    Credit the people on this episode

  4. 275. 5 Moments of need: hoe ze je helpen bij meer leerrendement

    Oct 17, 202615 minAudio

    Een luisteraar wees ons erop: jullie maken al zo lang deze podcast en hebben nog nooit een aflevering gemaakt over de Five Moments of Need. Een schande! Dus bij deze. En we nemen meteen zowel de fan als de scepticus...

    Credit the people on this episode

  5. Minder zelf bedenken, meer samen bereiken. Wat L&D kan leren van Profportaal Zorg

    Oct 14, 202622 minAudio

    Hoeveel tijd verspil jij aan het oplossen van problemen die iemand anders allang heeft opgelost? Hoe krijg je leidinggevenden mee? Hoe organiseer je werkplekleren? Hoe maak je impact zichtbaar? Vrijwel iedere L&D'er...

    Credit the people on this episode