Dominique Schreinemachers over leren onder druk, debrieven in plaats van feedback geven, en wat een bijna-crash je leert over gedrag Van Jeanne Ik stond backstage bij Denk Producties in het Beatrix Theater. Meer dan 900 man in de zaal. Ze sprak na mij. En terwijl ik eindelijk ontspannen was na mijn eigen optreden, werd ik simpelweg weggeblazen. Dominique Schreinemachers is een van de weinige vrouwelijke helikoptervliegers van de Koninklijke Luchtmacht. Ze vloog Cougar-transporthelikopters, was in Afghanistan, en crashte op 10 december 2009 bijna met veertien mensen aan boord. Die crash is gefilmd. Het geluidsmateriaal bestaat. En ze brengt het mee naar het podium op een manier die kippenvel geeft. Daarna werd ze mediator, studeerde gedragspsychologie en bouwde The Boost Academy, waar ze organisaties traint op eigenaarschap en gedrag. Dit gesprek gaat over wat al die werelden gemeen hebben: hoe mensen echt leren, wat fouten doen met een team, en waarom het woord ‘feedback’ misschien wel afgeschaft moet worden. Over Dominique Schreinemachers Dominique is helikoptervlieger, mediator, gedragspsycholoog en keynotespreker. Ze is eigenaar van The Boost Academy, waar ze organisaties begeleidt op het gebied van eigenaarschap, leiderschapsontwikkeling en ervaringsleer. Ze is te zien geweest in televisieprogramma’s als Oranje Zomer, Oranje Winter, Het Mooiste Meisje van de Klas en als hunter in Hunted. Ze schreef het boek Return to Base. Wat je in deze aflevering hoort Het verhaal van 10 december 2009: een ogenschijnlijk eenvoudige missie in Afghanistan die eindigde in een bijna-crash met veertien mensen aan boord. Muscle memory en tacit knowledge: waarom twaalf minuten lang niet aan de stuurknuppels zitten de juiste beslissing was, en wat dat zegt over hoe training echt werkt. Hoe het brein herinneringen vervormt: een jaar later hoorde Dominique de tape terug en herkende haar eigen herinnering niet. Het onderzoek na 9/11 dat laat zien hoe universeel dit is. Dat wat in het licht mag zijn, wordt licht om te dragen: waarom de crew geen trauma had en vijf mensen achterin wel, en wat organisaties daarvan kunnen leren. Schaf het woord feedback af: wat vliegers doen in plaats daarvan, en hoe een dagelijkse debrief er in de praktijk uitziet. Het verschil tussen domme fouten en goede fouten, en waarom straffen nog nooit heeft geholpen. Ervaringsleer in de praktijk: hoe The Boost Academy mensen in twee uur laat plannen voor een reddingsoperatie die ze niet kennen, en wat ze daar echt van leren. Waarom een voorstelrondje met leerdoelen op een PowerPoint precies het verkeerde begin is van een training. Eigenaarschap begint bij het zien van je eigen gedrag. En dat kun je alleen maar leren door het te ervaren. Eén graadje per dag: de kleinste verandering die over vijf jaar het grootste verschil maakt. Return to Base - Dominique Schreinemachers Wat je morgen kunt doen Vervang de volgende feedbackronde door een debrief. Geen oordelen, geen gevoel. Alleen: wat hebben we gedaan, wat hadden we afgesproken, wat kan morgen beter? Begin je volgende training niet met een voorstelrondje. Vraag in plaats daarvan: welk effect wil jij vandaag bereiken? Kies één graadje. Iets wat niemand ziet, niemand voelt, en jou niets kost. Doe het morgen. En overmorgen. https://www.theboostacademy.nl. Boek Return to Base Lees hier het blog over deze podcast: https://www.brainbakery.com/brainsnacks/twaalf-minuten-lang-niet-weten-of-je-het-overleeft---dominique-schreinemachers Support the show Wij praten veel, maar luisteren nóg liever. Heb je een vraag, opmerking of briljant idee? Klik en spreek een berichtje voor ons in via Speakpipe! Mee lezen? Kijk op https://www.brainbakery.com/brainsnack/no-more-boring-learning
Audio and video play straight from the show's own hosting. PodSubs stores and serves no media.
Transcript
From the show. Tap a time to play from there.
SPEAKER_00Welkom bij een nieuwe boek voor jouw missie No More Boring Learning. Dit is de Brain Bakery Podcast.
SPEAKER_01Wat heerlijk dat je weer luistert. Ik ben Sciane Bakker en ik ben hier niet alleen. Ik heb een gast. Ik leerde haar kennen achter de schermen bij Denkproducties, toen we samen bij de psychologie van het overtuigen waren. En zrak na mij. Toen was ik inmiddels ontspannen. En ik werd weggeblazen door deze vrouw. Blijf vooral luisteren, want hier is ze, Dominique Schijnemachers. Wat lekker dat je er bent. Wat fijn dat je er bent. En ik zal voor de mensen die jou nog niet zo kennen, zal ik iets van je cv even vertellen.
SPEAKER_01Jij bent een van de weinige vrouwelijke helikoptervliegers. Ik mag niet piloten zeggen, want die werken bij de KLM van de koninklijke luchtmacht. En jij vloog onder andere Koeger Transporthelikopters. Je was in Afghanistan. Daar heb je iets heel heftigs mee gemaakt. Gaan we het straks uitgebreid over hebben. En voor de mensen die luisteren, dat was een bijna crash. En dat is ook gefilmd en het geluidsmateriaal is daarvan. En dat presenteerde jij onder andere op het podium in het Beatrix Theater. En wat jij daarvan geleerd hebt en de lessen die je meegeeft daarvan uit, dat was die hele zaal had gewoon kippenvel.
SPEAKER_01Dus mocht je ooit denken: ja, ik weet niet, je bent waarschijnlijk te druk, maar mocht je denken, ik wil Dominique een keer boeken, zoek haar website op en probeer die vrouw naar je toe te krijgen. Want het maakt ongelooflijk veel impact. Je bent ook eigenaar van het bedrijf de Boost Academy. Daarin doen jullie trainingen op allerlei manieren. En omdat je dat ook doet, vind ik het wel heel fascinerend voor alle L ⁇ D'ers en trainers die luisteren, om jouw wijsheden en hoe jij de dingen aanpakt, mee te nemen. Je bent verder ook veel op tv: oranje zomer, oranje winter, het mooiste meisje van de klas.
SPEAKER_01Je was de hunter in het programma Hunt het. En je hebt een boek geschreven. Echt een te gek boek. Ik heb het gelezen van Kaf tot Kaf. Voor de mensen die op YouTube kijken, het is nu in beeld: Return to Base. En we gaan het hebben over leren, ontwikkelen. Maar we gaan even beginnen op 10 december 2009. Wat een intro, jongens. Lekker hoor. Maar vertel, wat gebeurde daar en wat voor impact had het?
SPEAKER_02Nou, wat het eigenlijk was, was dat wij daar natuurlijk op een missie waren waarbij we vaker bijzondere missies deden. Dus met de Task Force 55, dat waren dan de speciale eenheden eigenlijk. En dat waren moeilijke missies. En dit keer kregen we eigenlijk een taak om even mensen op te halen van eigen troepen. Die gewoon na drieënhalve maand naar huis mochten. Voor ons dus een ogenschijnlijk makkelijkste missie ooit. Ik hoor het mezelf ook nog zeggen. Alleen tijdens de terugvlucht staat er iemand van de vijand, laten we zeggen Taliban in dit geval voor ons.
SPEAKER_02Op de bergkam en die schiet met een vol automatisch wapen. We denken achteraf een PKM, een oud-Russisch wapen. En die schiet in onze richting, raakt ons in de staart. En die staart is spat eigenlijk ten delen daar al helemaal kapot. Waardoor die de hydrolische leidingen raakt. Olie lekt achterin. En twaalf minuten later proberen we dat ding nog steeds in de lucht te houden. Waar mensen had je aan boord? Nou, er zaten tien passagiers en wij waren met een crew van vier, dus veertien in totaal. Die had jij op dat moment in je handen. Ja, nou wij, want het is altijd een crew effort. Dus ik wat dat betreft vind ik dat ook belangrijk om te melden.
SPEAKER_02Want je kunt het echt alleen maar samen doen. Want jongens achterin zorgen voor die mensen. En voorin probeer je alles op alles te zetten om niet door raketten heen te vliegen en dat ding in de lucht te houden. Het is natuurlijk wel een oorlogsgebied. En uiteindelijk crashen we eigenlijk, want die stang breekt dus boven het kamp van de Amerikanen. Omdat we daar die helikopter proberen af te remmen. En daardoor meer kracht op het systeem breekt die. En we spinnen over links. En daar crasht hij eigenlijk tegen de grond aan. En normaal zou zo'n heli omklappen omdat hij zo top zwaar is. En dat doet hij niet. Ja, zeg het maar.
SPEAKER_01Een heel groot deel waarschijnlijk training.
SPEAKER_02Ja, het is een groot deel ook geluk. Ja, het is absoluut een combinatie van. Ik denk, door de training dwing je ook een bepaald geluk daarmee af. Klinkt misschien gek als ik zeg, dan kunnen we misschien zo nog wel.
SPEAKER_01Zeg daar gelijk maar wat over, want ik geloof er wel in.
SPEAKER_02Kijk, wat het is. Ik zeg altijd, je traint voor dat wat je niet kunt trainen. Dus zeker in dit soort beroepen train je kaders eigenlijk. Dus je leert door heel veel iets te doen, hoe dat voelt. En op het moment dat dat dus afwijkt, dan voel je de afwijking. Dus je kan reageren op dat wat er niet of wel is. En dat betekent dus dat je handelt naar de afwijking. En ik vind dat dat is iets wat ik nooit heb geweten gedurende de trainingen. Wat ik pas achteraf leerde. En wat je dus ook zag dat we daar dus dingen niet hebben gedaan. Die in een training wel zou doen, maar omdat het anders voelde.
SPEAKER_02En daarmee hebben we dus eigenlijk twaalf minuten lang bijna niet aan die contros, aan die stuurknuppels gezeten. Wat je normaal doen. Want normaal zijn ze, testen ze even, druk ze even extra hard in. Maar omdat ik voelde dat het anders voelde, heb ik het niet gedaan. Dus daarmee hebben we twaalf minuten lang kunnen blijven vliegen.
SPEAKER_01Terwijl je anders neergeklapt was. 100%. Dus ik probeer het even als leek te vertalen. Als je veel fietst en er is op een gegeven moment iets met je wiel, dan ergens. Je kunt misschien nog niet eens zeggen dat is het wiel, maar je voelt dat. En daar train je voor. Ze noemen dat wel tacit knowledge. Van die kennis die in je haarvaten kruipt, waardoor je het weet terwijl je het niet weet.
SPEAKER_02Ja, en wij noemen dat in de vliegerij ook wel muscle memory. Dus je voelt ook aan controls of dat er iets anders is. Het kan een tikje zijn. Mens hebben het in de auto ook vaak. Er is iets, maar het zit linksachter, maar het kan niet duiden. En hoe meer technisch je onderleg bent, kun je het dus gaan duiden op een precies. Precies.
SPEAKER_01Ja, en dat zit hem dus wel echt ook in die uren maken. 100%. Anders krijg je nooit muscle memory. Je kan niet muscle memory uit een e-learning halen.
SPEAKER_02Nee, nooit. Sowieso kun je eigenlijk alleen maar uit ervaring echt leren.
SPEAKER_01Ja, daar gaan we het zo over hebben. Dat vind ik een hele. Ja, niet alles verraden, niet te veel teasen. Heel goed. Je vertelde op het podium dat je toen je eenmaal beneden was en begon met de verwerking. Want het is een hele heftige, het was ook heel heftig om het te luisteren. Dat je dacht dat je ongeveer alleen maar gegild had en in paniek was ongeveer. En als we naar terug luisteren, klink je relaxter dan ik op een normale dag.
SPEAKER_02Dat hoor ik wel vaker mensen denken, wat dus frappant is, wat je er dus van leert. Want die tape kregen wij pas een jaar later. Omdat hij geen onderdeel was van het onderzoek, omdat ze de kogel hadden gevonden. En normaal krijg je die tape om te onderzoeken, ben je schuldig hè. Want als jij een kist crasht van dat formaat, dat jullie geld. Dus ja, daar ben je gelijk verdachten. En omdat ze die kogel vonden, zagen ze eigenlijk, dat kan niet meer schuld zijn. Dus krijg je die tape niet. Die hebben wij uiteindelijk wel gekregen voor traumaverwerking. Dus die hoorden wij een jaar later. Wat je brein dus doet, wist ik nooit, is de herinneringen dus ook verbasteren.
SPEAKER_02Heb ik gewoon pas toen geleerd dat je brein echt iets bakt van iets wat totaal niet de waarheid is. En na dat jaar hoorden wij die tape. Nou, was compleet andere herinneringen.
SPEAKER_01Ja, ik weet een heel beroemd onderzoek. Na 9-11 hadden ze mensen in New York gevraagd om hun herinneringen aan de dag op te schrijven. En echt twee, drie, vier dagen daarna begonnen ze daarmee met oogtuigenverslagen. We moeten dit vastleggen wat hier gebeurd is. En toen vijf jaar later dacht een geheugen-expert, ik ga eens even kijken wat daar nou mee gebeurd is. En die heeft die mensen allemaal gevraagd, die ik kon vinden nog, een nieuw oogtuigenverslag te schrijven. En vervolgens legde die ze naast elkaar. En toen ontdekten mensen, nou die waren helemaal niet het gebouw ingerend, maar in hun herinnering wel.
SPEAKER_01Maar dat is toch bizar? Ongelooflijk. En vervolgens het meest verpande was dat hij ook nog aan hun vroeg: ja, als je nou moet kiezen welke er waarder is. Dan wezen de mensen de meest recente aan. Want die hadden ze een aantal keer overnieuw afgespeeld in hun hoofd. Dus die leek waarder. Terwijl ze wisten, dat was vijf dagen erna. En nu zit ik er vijf jaar na.
SPEAKER_02En dit is dus ook waarom ik mensen, en dat probeer ik in de speech al vaak te doen, maar anders in de trainingen. Wat je dus mensen wil leren, is dat je dus die eigen gedachten, die eigen beleving, die eigen herinnering, die mag je best wel aanhangen. Wat is van jou. Alleen hou nou 20%, of zo zeg ik altijd, een beetje ruimte om toch nieuwsgierig te zijn van wat als het niet klopt. Dus daarmee hou je namelijk meer opties en kansen open dat er iets anders ook nog waarheid kan zijn. En zeker binnen bedrijven, wil je eigenlijk niet zo vastzitten in je eigen geloof. Want je weet nu, die klopt dus heel veel.
SPEAKER_02Want wat klopte er voor jou toen je de tape hoorde het meest niet? Nou, in mijn brein was het chaos en paniek. Echt paniek. Dat was het in mijn brein waarschijnlijk wel. Je voelde die natuurlijk. En in mijn systeem. Alleen als je de tape terughoort, nou, je hebt hem gehoord, je hoort wel mij af en toe even schelden. Er is echt geen paniek.
SPEAKER_01Nee, ja, inderdaad, jij schelde minder dan ik op een dag een zomerse met de windje in mijn haar.
SPEAKER_02Ja, maar dat dus. En ook hoe druk het is geweest, dat viel ook wel mee. We waren best nog wel in het proces. In goede communicatie. Hele goede communicatie. Ik vond het bizar. En hielp het bij de traumavering. Ja, zeker wel. Want dat vind ik ook mooi. Ik zeg altijd, dat wat in het licht mag zijn, wordt licht om te dragen. Dus we hadden al veel.
SPEAKER_01Zeg die nog eens een keer, want die is heel mooi, zeg hem iets langzamer.
SPEAKER_02Dat wat in het licht mag zijn, wordt licht om te dragen. Dus alles waar je mee zit, als je dat in het licht brengt, er dus over gaat praten, wordt automatisch lichter om te dragen. Ze zijn op PTS6 heel erg op onderzoek gegaan. Hoe komen we van die PT6 af bij mensen? Dat is echt om er constant over te praten. Ik heb de eerste 30 dagen na deze crash heb ik er iedere dag over gesproken. Dat maak al dat ik en de rest van de crew hadden er geen trauma van. Achterin zaten mensen overigens die er wat anders mee hebben beleefd, natuurlijk. Maar toen we die tape hoorden, begon dat eigenlijk opnieuw voor mij.
SPEAKER_02En ben ik er ook nog mijn lezingen mee gaan geven. Dus voor mij is het echt een gewoon onderdeel van mijn leven. Fysiologisch is dat trouwens anders. Want fysiologisch kun je wel een trauma opbouwen. Dus kan ik het wel voelen. Ik vond een mooie ontdekking dat als je dat dus gewoon er laat zijn, dat iets er dus gewoon.
SPEAKER_01Ja, en eigenlijk meer dan er laat zijn, eigenlijk dus inderdaad er een licht op schijnt. Letterlijk.
SPEAKER_02Letterlijk ernaar gaat kijken. En dat weten mensen die psychologie studeren natuurlijk al eeuwen en dagen dat dit zo werkt. Maar ik als normale leek wist dit nooit. En kwam er iemand naar jullie toe om dat te zeggen, je moet nu iedere dag praten of hoe ging dat? Nou, kijk, je moet je ook voorstellen, we zijn natuurlijk allemaal haantjes als vliegers en als crew. Dus je wil er in principe niet over praten. Wij moesten naar de psycholoog. Direct daarna, en we wilden niet. Nee, niet nodig. Dus we moesten één voor één toch naar binnen. En zag je ook iedereen wel met een beetje bescheten gezicht natuurlijk toch terug naar buiten komen.
SPEAKER_02En wat eigenlijk ook wel het bizarre verschil is dat de mensen achterin daar is eigenlijk tegen gezegd je moet je mond houden. Want op dat moment was het natuurlijk gevaarlijk om de vijand te laten weten dat ze een heli neergeschoten hadden. Dus in de goede bedoeling hebben mensen dat wel tegen die mensen gezegd, maar dat heeft iets heel anders voor. Volgens mij zijn er vijf met PTS6. Wat natuurlijk super triest is. Dus daarmee zie je dan ook wel een verschil. Maar je wordt gelijk opgepakt als vlieger. Ja, dat doen ze met vliegers, wat dat betreft, natuurlijk heel netjes.
SPEAKER_01Ja, wauw. Ik wil het even hebben over leren onder extreme druk. Want er zijn best wat mensen die denken over de landmacht, de luchtmacht, het leger. Dan word je gedrild om onder druk. En dan ga je heel erg luisteren en je moet gehoorzamen. En ik weet inmiddels dat dat niet zo is. Maar volgens mij kun jij dat ook wel toelichten.
SPEAKER_02Ja, nou wat ik veel mensen ook hoor zeg, die bijvoorbeeld ons bedrijf boeken, dat is dat ze denken dat wij te hiërarchisch opleiden. Omdat mensen in het leger hiërarchisch zijn. Zo'n vooroordeel. Maar ik snap wel de gedachte natuurlijk, want dat lijkt vanaf de buitenkant wel. Maar wat ik dus het bizar vind van een defensieorgaan, is dat de beslissingen worden op een bepaald niveau gemaakt, maar niet de verantwoordelijkheid over het proces. En wat je dus ziet, is dat een commandant geeft een opdracht, die geeft die ook echt aan de mensen daaronder.
SPEAKER_02Zij gaan dat hele proces doorlopen en geven drie opties terug naar boven. Dit hebben wij ondervonden. Hier kunt u uit kiezen. En dan kan degene die dus in hiërarchie erboven staat, de beslissing nemen op het risico dat hij neemt. En dat is een totaal ander iets. Je geeft juist mensen dus enorm veel verantwoordelijkheid.
SPEAKER_01Ja, wat goed. En iedereen kent natuurlijk de drill sergeants uit alle films. Daar lijkt het alsof je wil gebroken moet worden en dat je niks meer zelf beslist.
SPEAKER_02Nou ja, eigenlijk bestaat een vliegeropleiding en dus het eerste stuk van iedere militair. Het bestaat eigenlijk uit drie fases. Je moet eerst eens gaan zien dat je iedereen zit op een eigen eilandje en denkt individueel. Maar zeker in ieder bedrijf, maar eigenlijk in iedere familie of relatie, maakt het niet uit. Je bent een eenheid. Altijd. Dus dat moet je gaan zien, wil je de waarde van ieder individu binnen de eenheid gaan zien. Want alleen maar op je eigen eilandje zie je überhaupt de waarden van anderen niet. Dus dat is eigenlijk stap één die je moet leren. En omdat dat ego daarvoor even aan de kant moet. Oh ja, hebben de meeste mensen een ego.
SPEAKER_02Ja, zoiets. En dat is wat er gewoon in de militaire opleiding in een versneld proces gebeurt. Als je mensen vraagt naar op een gegeven moment op een 5066, zie je ook wel dat het wat af is gebrokkeld. Maar dat proces duurt zo lang. Dan kun je natuurlijk niet hebben. Je kan niet hebben dat de commandant zegt: we gaan linksaf in deze missie. En dat de helft zegt, ja, nou ik ben het niet mee eens. Ik sla rechtsaf. Dus dat moet versneld gebeuren. En dat doen ze gewoon in zo'n hoge drukband. En heb je daar mensen anders bekeken dan je van tevoren dacht. Ja, maar je bent zelf zo beperkt.
SPEAKER_02Wat ik ook nooit heb geweten, is dat je de wereld werkelijk ziet door de bril van het verleden. En dat je dus echt vanuit je eigen perspectief alles ziet. De wereld, de mensen om je heen en jezelf. En dit moet je echt gaan zien, wil je kunnen gaan sturen. Ja. Wil je eigenaarschap kunnen gaan nemen. En iedereen maakt dit proces door, door de tijd. De een snelle, de ander verder dan. Maar dat gebeurt daar gewoon heel erg rap. En dat vind ik een heel mooi proces ik gun dat eigenlijk iedereen. En ik snap ook dat niet iedereen het leer in wil. Dus dat zou voor mij ook niet hoeven. Maar kon je maar dat stukje gaan zien?
SPEAKER_01Door te ervaren, daar gaan we het over hebben, ontdekken. Wow, ik had hier echt een heel ander beeld van jou. En waar komt dat beeld eigenlijk? Wat de fuck was I thinking?
SPEAKER_02En ook als mediator leerde ik dit heel erg. Want als mediator moet je natuurlijk oordeeloos eigenlijk gaan luisteren. Nou, oordeelvrij of ooreloos bestaat niet. Je brein gaat het altijd beperken. En daar heb ik natuurlijk moeten leren om die te parkeren, wel te zien, te parkeren. En vervolgens open te gaan luisteren. Daardoor goede vragen te kunnen stellen. Nou, en ik zal je zeggen, ik denk dat ik misschien wel 60% van alle keren, stiekem dat stemmetje toch hoorde, dat ik dacht, nou, maar dat is de fouten eigenlijk. En wat niet waar bleek te zijn. En ook niet de een meerfouten is allemaal dat het in ieder geval dat niet waar was.
SPEAKER_01Ik ben zo vaak van mijn geloof gevallen daarmee. Fouten, schuld en leren. Jij hebt in het leger in de luchtmacht ervaren dat als jij het fout had gedaan, dan had het fataal kunnen zijn. In organisaties zijn fouten vooral beschamend, slordig, niet helemaal jofel. Misschien kun je ontslagen worden, maar dan zeg je dat je met een symbette al gaat op LinkedIn en dan kom je weer terug met een andere baan. Hoe kun je nou fouten leren evalueren zonder mensen kapot te maken?
SPEAKER_01Ik denk dat dat een van de dingen is die als ik met bedrijven werk en jij vast ook. Die heel vaak tegenkomt dat mensen het niet over fouten willen hebben, daarvan wegduiken. Feedbackcultuur. Ik kreeg gisteren weer een aanvraag van we moeten een feedbackcultuur hier krijgen. Hoe kijk jij daarnaar? Hoe doe jij dat?
SPEAKER_02Nou, toevallig had ik het hier gisteren in mijn eigen bedrijf nog over met iemand en die begon ook over feedback. En zeg, ik wil dat woord eigenlijk afschaffen. Ja, lekker af. Want de connotatie van feedback is negatief. Dus eigenlijk op het zegt, ben je klaar voor feedback tegen iemand? Dan zit hij al in de weerstand. Kan die het al niet horen. Dus laat los. Dus iets wat wij doen als vliegers heel erg is die brieven. En die brieven, die connotatie, voel je ook zelf meteen, is eigenlijk veel oordeelvrijer. Gaat op het proces of op de inhoud. Zeg niet dat je overigens niks als mensen mag voelen daarmee.
SPEAKER_02En wat je dus eigenlijk moet aanleren binnen bedrijven ook eens direct nadat je iets hebt gedaan, meteen die brieven. Dit hebben we gedaan, dit hadden we afgesproken, dat hebben we dus niet gedaan zoals we afgesproken hadden. En dit kan er morgen beter. Want je wil altijd morgen beter zijn dan vandaag. Dat wil eigenlijk iedereen. Wat we zien met feedback is dat het heel erg gaat over. Ik vond dit ervan. Ik heb dit gevoel.
SPEAKER_01Ik voelde er niet bij hoor. Ik voelde hem niet vandaag.
SPEAKER_02En dat boeit niet. Nee. Want we weten inmiddels dat die mening, dat beeld, dat is niet de juiste. Dat is maar één beeld van alle beelden die je zou kunnen vormen. Dus als we nou eens gaan stoppen met het feedback geven en gewoon gaan debrieven, dan kunnen we denk ik veel vrijer met elkaar spreken. En als je dit vaak doet, wordt het ook gewoon iets wat erbij hoort.
SPEAKER_01En nu bewaren we feedback vaak voor ja, maar nu was er toch iets aan de hand. Kom jij eens even bij me. En dus wordt het een heel eng vervelend naar ding.
SPEAKER_02Ja, en ook dat vind ik als vliegers. En niet dat wij vliegers alles goed doen, want dat lijkt nu bijna zomaar is helemaal niets. Maar wat ik wel goed aan vind, is dat wij dus ook fouten niet zien als fouten. Wij staan dus ook elke dag in de ochtend bij een briefing. En het eerste wat er gebeurt is dat er iemand opstaat die gisteren iets geleerd heeft, omdat hij iets gedaan heeft wat niet in het proces past, wat niet oké was gegaan. En je kunt dat een fout noemen. Maar wat wij willen doen, is ervoor zorgen dat iemand anders datzelfde niet morgen doet, want wie weet gaat het dan erger is. Dus wij omarmen dat leerproces.
SPEAKER_02En dat zie ik in alle bedrijven anders. Mensen worden afgestraft op een fout. Als er één ding is wat nog nooit heeft geholpen, is iemand afstraffen op zijn fout.
SPEAKER_01Nou, nu is er wel een onderscheid, denk ik, tussen maar ik ben benieuwd hoe jij naar kijkt. tussen domme fouten en goede fouten. Dom gedrag, ja, dat is weer wat anders.
SPEAKER_02Dat is gewoon niet nadenken. Ik bedoel dit wel in de vorm dat iemand serieus zijn best te doen is, dat iemand ook echt willen is, dat iemand echt geprobeerd heeft en zijn inzet laat zien. Die gaat op zijn muil, als je daar op straft, die gaat nooit meer iets doen.
SPEAKER_01Nooit meer. Nee, heel goed.
SPEAKER_02En alle keer, kijk, dom gedrag, dat is gewoon als iemand tegendraads is, maar die wil dan iets anders bereiken. En dan beetje een sabotage.
SPEAKER_01Of ik heb niet echt mijn best gedaan, ik heb de kantjes ervan afgelopen. Nee, of ik doe het eigenlijk altijd zo. Ik kom altijd te laat. En dat zijn domme fouten, maar er zijn ook slimme fouten.
SPEAKER_02Ja, en eigenlijk, en dan zeg jij domme fouten, ik kom altijd te laat. Dus ik ben nou eenmaal zo. Dat is dus precies dat gedrag, waar ik dus eigenlijk van zeg, oké, maar dat zou je dus moeten trainen. Dus je kan iemand ontslaan, of je kan iemand trainen op dat gedrag. Want dit gaat nergens werken.
SPEAKER_01Waar die ook nog hier naar heen gaat. En zeker in deze huidige arbeidsmarkt, is het veel slimmer om dan daarop te gaan trainen. Ja, 100%. Heeft die persoon maar, want die gaat uiteindelijk ook die vrijheid daarvan voelen. Absoluut. Mooi, mooi mooi. Het doet me ook denken over fouten gesproken. Een fragment in je boek vond ik echt, ja, heb ik wel vijf keer herlezen, dat jij naar beneden ging en jij zei gaan schieten. Tegen Mark. En Mark zei omhoog, omhoog. Ik weet niet wat het term was. En jij zei schieten.
SPEAKER_01En hij zei u. En uiteindelijk ging jij up. En kwam je er pas later achter, omdat je naar hem luister, dat er kentelijk kinderen geparkeerd waren voor waar jij op had willen dat hij schoot. Wat ik dus niet kon zien. Woest was ik. Woest was ik op die gozer. Dit was je missie, het moest gebeuren. En hij zag iets wat jij niet zag.
SPEAKER_02Ik was woest dat hij niet luisterde. Schieten, er stonden allemaal mensen met stenen als daar iets was gebeurd. We waren gewoon door de straten geslepen. Dat was echt een soort Black Oak-Down scenario geworden, waarschrikkelijk. Dus daar was mijn angst. En hij snapte achteraf volledig dat hij niet ging schieten. Want je gaat niet schieten op kinderen. Dan kun je nog zo'n stoere militairs. En dat doet je in het mag ook niet. Nee, hou op. Maar het feit dat ze ze ervoor zetten. Ja, natuurlijk.
SPEAKER_01Dat is altijd te moeilijk. Dat is denk ik volgens mij waar je ook voor traint. En ook in het bedrijfsleven en in de organisaties. Er is niet voor alles een regel. En er is niet altijd, dit is juist en dit is fout. Er zijn zoveel grijze gebieden. En dat je dus elkaar moet kunnen vertrouwen op het je in een grijs gebied bent en je weet niet of je alles ziet. Dat die ander misschien de goede beslissing neemt.
SPEAKER_02Nou, exact, je hebt dat helemaal juist. En wat ik wat ik daar eigenlijk altijd over voel of zeg, je moet je gewoon heel erg goed beseffen dat je de wijsheid en de waarheid echt niet in pacht hebt. En dat wij als mens dat wel steeds denken. En die valkuil maakt echt dat continu conflicten ontstaan, dat er continu wrijving is. En dit zag als mediator binnen bedrijven ook heel erg. Mensen zitten zo vast in dat eigen kokertje. Oh, dit is zo finest voor ons als mens.
SPEAKER_01Het is eeuwig zonde. Veel LD-programma's en LND-trajecten, die worstelen met de balans tussen strakke kaders en eigenaarschap. Nou, jij werkte in een omgeving waar je met beide te maken hebt. En eigenaarschap is een volgens mij een onderwerp waar je best wel veel passie op hebt zitten. Kun je iets vertellen over hoe je daar mensen in traint, hoe je in jouw programma's met de Boost Academy, mensen daarin meeneemt.
SPEAKER_02Nou, eigenlijk zeggen wij, en dat is inderdaad waarom jij zegt zoveel passing, vind ik mooi dat je het zo noemt. Maar ik geloof ook werkelijk dat ieder leiderschap of eigenaarschap begint met het zien van je gedrag. Dus hoe zie je je nou je eigen gedrag? Dat is alleen maar door ervaren. We kunnen het niet leren van een powerpoint of een theorestuk of een mooi model of een mooie driehoek van Lencione, of weet ik veel. Die zijn fantastisch, want die lijken iets fantastisch uit.
SPEAKER_01Ja, die maken een soort mentaal modellje, waardoor je beter kunt kijken en dingen kunt stappen.
SPEAKER_02Maar als je het niet ervaart hoe dat dan werkt, ga je die driehoek nooit kunnen toepassen. En dit maakt altijd, vind ik, bij heel veel programma's en ook heel veel trainingsbedrijven de gap te groot. Daar hebben ze alleen die PowerPoint theorie en niet de ervaringsleerder bij.
SPEAKER_01En geef eens een voorbeeld van wat jullie doen en wat jij te gek vindt en waar je goede resultaten ziet in ervaringsleer. Wat doen jullie daar bijvoorbeeld in?
SPEAKER_02Nou, wat je altijd moet doen, is iemand buiten de comfortzone plaatsen. En eigenlijk op een kennisniveau van 0 zetten. Dus iedereen op gelijk kennisniveau. Want wat je dan gaat zien, als niemand dus de kennis in pacht heeft en ook niemand weet wat die gaat doen, ga je natuurlijk gedrag zien. In die context. Laten we wel wezen. Een context is het belangrijke. Dus als wij bijvoorbeeld een mission planning experience doen, zie het als een serious game van een echte planning, zoals wij hem gedaan hebben bij een hurricane in Namibië, heel het land weggevaagd. Weet ik veel. En dan gaan we reddingsoperatie voorbereiden met schepen. Dan gaan mensen dus plannen.
SPEAKER_02Maar die kennen geen enkele term van wat in het boekje staat. Maar na twee uur staan die met z'n allen maar oprecht goed, die briefing te geven aan een commandant. Nu zie ik het heel leuk. Dat maken we ook nog eens heel leuk. Maar het feit wat zij dus in die tussentijd gaan zien. Hoe praat ik? Hoe stel ik een vraag? Hoe sta ik erbij? Wat doe ik als ik het niet weet? Wat doe ik als ik ontzeem? Alles hoe vraag ik om hulp? Hoe ga ik om met informatie die ik niet heb? Want als ik net een plan heb gemaakt, en dan drukken wij natuurlijk expres op een bel, op een alarm, en dan komt er een nieuwe inject.
SPEAKER_02Heel je plan aan kan. Maar dit is wat er in het bedrijfsleven iedere dag gebeurt. En wat gebeurt er bij mensen? Gooi maar eens een plan aank. Nou, gaan ze gelijk in de weerstand. Ik had het net bijna af. En dat is het. Leer omgaan met de onzekerheid. En ben je altijd aan de winstgevende kant.
SPEAKER_01En hoe vertaal je dat? Want dan komen mensen daaruit hè, die hebben dat beleefd en ervaren. Hoe vertaal je dat vervolgens naar wat kun je hier nou mee morgen als er dan weer een klant belt. En die drukt eigenlijk op diezelfde bel, namelijk je hele plan ligt aan God, want het moet toch helemaal anders.
SPEAKER_02Hoe vertaal je dat? Nou, doordat ze het ervaren en hoe zij dus met hun eigen team dit geoefend hebben, heb je ze eigenlijk in het systeem, omdat het een beleving en ervaring is, het zit allemaal in onzekerheid. Dus dat geeft een emotie. En emotie zorgt ervoor dat het verankerd wordt, dat weet je als geen ander. Dus daarmee hebben ze al automatisch een tool te pakken. Maar daarnaast geven ze ook nog altijd wat nugets mee. En dat zijn gewoon handigheidjes die wij doen. Dus als jij iemand, bijvoorbeeld, ik noem maar wat een backbrief, wij noemen dat zo. Als je een opdracht geeft aan iemand, heel veel mensen heb je het begrepen.
SPEAKER_02Dan zegt die ander altijd. Ja, sociaal wenselijk. Hoeveel procent weet je dan dat hij het begrepen heeft? Geen idee. Precies nul. Want je weet het letterlijk. Dus wat wij eigenlijk altijd bijvoorbeeld aanleren, je geeft iemand een opdracht, brief die opdracht terug. Wat is mijn opdracht nou? Dan weet je, oh, heeft het goed. En niet om te testen of hij heeft geluisterd. Want dat denken dan nog veel mensen, omdat iedereen altijd in de negatieve kant zit. Maar daar gaat het bij ons nooit om. Heeft hij de kaders begrepen waarbinnen die dit moet doen. Want dat maakt het project sneller af. Binnen de tijdslijn, met de juiste middelen, het wordt zo vermakkelijker.
SPEAKER_02En tussendoor een singbrief en allemaal van dat soort nuggets geven ze dan mee.
SPEAKER_01Buiten het gevoel wat ze hebben ervaren. Precies. Want ze lopen naar buiten met wow, waar ik doe ik dit. En als ik dit doe, gaat het dus veel beter. En goh, ik dacht altijd dat Pim zo in elkaar zat en mo zo. Maar dat blijkt toch net even anders te zijn. Hey, we gaan nu samen de vloer weer op. En ja, ik ben nu ook misschien wel meer aanspreekbaar op de bepaalde gedrag. En je zit je hier weer terug te trekken, bakker. Zoiets.
SPEAKER_02En je leert ook in één klap. Dat je dit dus allemaal wel kan. Wat je niet weet, dat je de informatie niet hebt. Altijd als het wijzigt. Je ziet in één keer dat je toch tot succes kan komen. En dat is ook hè. Op het moment dat mensen succeservaring hebben, ook al was het in een onzeker iets. Gaan ze een volgende keer makkelijker door een onzekere periode.
SPEAKER_01Je vertrouwen neemt toe. En met toegenomen vertrouwen ga je die transfer inzetten. Er zit nu een L ⁇ D'er in een organisatie die zit te luisteren naar ons. Of een trainer. En die gaat binnenkort proberen een leiderschaptraject te doen. En die heeft geen budget om jou in te huren, die moet dat zelf ook nog geven. Wat zou je die persoon nou kunnen adviseren over hoe ga je nou maximale impact maken? Wat zie jij nou veel fout gaan? Of welk advies je willen geven aan zo'n D'errera?
SPEAKER_01En deze vraag krijg ik vaak.
SPEAKER_02En dat snap ik ook, want het is ook hartstikke duur dit soort trainingen. Maar je moet je goed beseffen dat ieder leerervaring start met een verhaal. En met een verhaal bedoel ik iets wat de emotie raakt, wat de verbazing raakt. Mensen kunnen alleen maar leren als het ze verbaast emotioneel raakt, als ze een beetje angst of onzekerheid voelen. Want dan moet een beetje ontregeld zijn, anders werkt het nooit. Dit is in alle psychologie, overal ga je dit teruglezen, ga het maar opzoeken. Als je ze niet verbaast of iets emotioneel raakt, gaan ze niet, dan hebben ze een PowerPoint bekeken.
SPEAKER_02Die zijn ze acuut vergeten. Uit een feit dat mensen sowieso 50% vergeten van wat je gezegd hebt. Dus dan hou je eigenlijk niks over. Dus ze moeten eigenlijk iets bedenken.
SPEAKER_01Wat de boel ontregelt.
SPEAKER_02Nou, of in ieder geval, begin is bijvoorbeeld doe het licht uit. En vertel tijdens dat je het licht uit hebt en mensen even echt niet weten waar ze naartoe zijn, vertel dan eens waar de essentie bijvoorbeeld van die training over gaat. Bijvoorbeeld. Want dan hebben ze dat vergeten ze nooit meer.
SPEAKER_01Dus jij zegt eigenlijk wat ik ook al tijden zeg, gewoon om het nog even te herhalen voor mensen die voor het eerst luisteren. Ga nou niet beginnen met een voorstelrondje. En je programma op een powerpoint.
SPEAKER_02Een programma op een powerpoint zou ik zo zeggen.
SPEAKER_01En dan een leerdoelenrondje, wat wil je eigenlijk leren?
SPEAKER_02Ja, ik vind dat ook niet. Kijk, en ik wil niet alle mensen ten doen die hier heel hard hun best doen. Want dit is in de theorie wel vaak hoe ze gegeven. Ook deze mensen doen naar het beste kunnen dit. Alleen, daarom vind ik het ook mooi dat jij deze podcast maakt. Omdat we met dat wat zij al kunnen, kun je dit beter maken. En ik denk dat we het ook zo moeten benaderen. En net als een voorstelrondje, kijk, wat je goed moet gaan zien, zeker als trainer vind ik, dat een voorstelrondje gaat over het ego. Want dat zegt namelijk niks over wie ben je dan? En waarom zit je daar?
SPEAKER_02Of wat is wat verwacht je van? Dat is naar de essentie van jou.
SPEAKER_01Het zegt niks over hoe jij ochtends je kinderen in de ogen kijkt.
SPEAKER_02Nee, dus bijvoorbeeld vraag maar eens naar welk effect wil je vandaag bereiken. Dat zet dat brein. Even los van dat je dan nog steeds een soort van voorstel. Ik heet Dominique Schuinem. Het effect wat ik vandaag wil bereiken, is dat ik beter zie waar een ander uit hangt. Omdat je meteen dat brein prept voor dat wat hij moet gaan doen.
SPEAKER_01Ja, mooi. Mooi. Lekker. Nou zit je, je bent dus en vlieger, mediator, je bent gedragspsychologie gaan studeren. Je geeft trainingen, je geeft een soort ervaringsleer. Keynes, sorry, die vergeet ik nog helemaal. Wat doe je nou het allerliefste?
SPEAKER_02Kijk, wat ik het vetste vind is dat je duizend maal in zo'n zaal zet. En dat je ze eigenlijk hands om met twee dagen al zoveel dingetjes kunt meegeven die ze gewoon de volgende dag kunnen toepassen. En je kunt daarna nog verder. En je kan dit tot helemaal uitkristalliseren. Totdat je de owner wordt van elk stuk van je denkproces. Wat natuurlijk briljant zou zijn voor jezelf. Maar die massa wil ik bereiken, omdat ik geloof dat we de wereld er letterlijk mooier mee maken. Dus ik wil één de beste gedragsacademie van Nederland maken. Met allemaal mensen eromheen die daar dingen in kunnen toevoegen. En ik wil die massa bereiken.
SPEAKER_02Anders gaan we de wereld. Kijk, met één gedragsacademie in Nederland gaan we de wereld niet verbeteren. Dus ik heb nog een grotere taak. Zo voel ik dat dan maar. Ja, wat goed.
SPEAKER_01Een nieuwe missie. Nou ja, ik zie het dus wel een beetje zo. En wat ik ook mooi vind in je boek. Return to base is ook return to your base. En jezelf. Ja, fantastisch. Veel meer mensen, return to base. Nou, ik zou het echt iedereen kunnen. Ja, ik zou ervoeken. Nog even één gedragsprincipe dat organisaties massaal verkeerd toepassen. Als ze een leerprogramma doen, een ontwikkelprogramma. Een gedragsprincipe waarvan jij zegt. Ga dat nou toch eens even toepassen met z'n allen? Als je in een organisatie werkt. Zeker als je misschien iemand hebt die dan tegen je zegt.
SPEAKER_01Ik moet nog vijf kerstbomen en dan ben ik er klaar mee. Je een beetje op daar zit. Dat is misschien iets waarvan je zegt. Oh, als ze dat nou even in het klein konden veranderen. Iedere organisatie pikt die nu van jou. Dat zal een beetje onderweg zijn naar return to base.
SPEAKER_02Nou, ik denk dat als je mensen één ding moet gunnen, dan is dus dat ze kunnen leren over zichzelf. Dat zou eigenlijk het allermooiste zijn. Want op het moment dat zij zichzelf meer gaan zien, meer gaan waarderen, worden ze sowieso ook een leukere werknemer. Vinden ze het leuker op hun werk, worden ze fijner in het team. En wat je moet creëren, denk ik, als organisatie of als bedrijf, is dat mensen niet als een soort van donkerde door een deur lopen, zochtens en gewoon hun werk gaan doen. Maar wat je eigenlijk wil, zijn allemaal lampjes. Die door die deur wandelen. Een soort van sprankelen, die dat bedrijf aanzetten.
SPEAKER_02Maar dat creëer je alleen maar als die mensen zich zo voelen. En daar heb je dus als bedrijf aan. Maar ze gaan ze ook wel echt leuker naar huis. Je hebt een leukere avond. Je bent leuker voor je kinderen. Ja, dus ga op de energie zitten. Zorg gewoon voor leuke dingen. En ben jij nou die baas die door die deur loopt, zelf als donker, dan ben jij dat voorbeeld. Ben nou het lichtje wel door die deur wandels.
SPEAKER_01Dat is het makkelijkste startpunt. En hoe vaak, ik ja, ik ga altijd als ik ergens bij een organisatie ben, ga ik altijd te vroeg en ga ik in de receptie zitten. En dan kan ik het eigenlijk al zien. En ik doe ook vaak de test dat als ik dan op dat knopje druk dat de slagboom omhoog gaat, dat ik dan niet zeg ik ben Scianebakker en ik kom voor die en die. Maar dan doe ik, ik ben Anita Meijer en ik kom mijn moppie zingen. En ik heb dus opgenomen hoeveel sneller dan de slagboom open gaat en hoe leuk ik wordt begroed. Veel leuker. Hij gaat 42 seconden sneller open dan als ik normaal mijn naam doe.
SPEAKER_01Want dan gaan ze iets opzoeken. En nu denken ze, nou dit snap ik niet, maar ik doe maar open. Maar dan staan ze wel te wachten op je van, je bent niet Anita Meijer, kun je wel zingen. En ineens gebeurt er iets leukers dan daarvoor.
SPEAKER_02Maar en dit is ook wat mensen goed moeten snappen. Ieder mens wil het liefste omringd worden door fijne, positieve, vrolijke energie. Als jij dat dus niet bent zelf. Kan je het niet van een ander verwachten. Ook als trainer of als L ⁇ D'er. Als jij niet dat sprankeltje bent, hoezo gaat een ander dat dan wel zijn? En dat is dus ook het feit dat mensen dit nog niet weten, dat het zo werkt, als Winst één. Dus wij hebben de winst al te pakken vandaag.
SPEAKER_01Echt. Heb je nog een laatste gedachte? Want anders ga ik jou ontzettend bedanken. Heb je nog iets waarvan je denkt, dat moet ik nog even benoemen. Dat wil ik nog kwijt. Uiteraard bij de Brain Snacks tag ik jou volledig dat iedereen jou kan vinden. Een link naar het boek, de Boost Academy. Kom allemaal massaal naar denkproducties, want daar kun je jou ook zien. Maar wil je nog iets kwijt?
SPEAKER_02Nou, één ding misschien nog, als het mag. Kijk, heel veel mensen zeggen, ja, maar ik vind het moeilijk om te veranderen. En ik vind het belangrijk staat ook in mijn boek. Doe gewoon soms één graadje. Voelt niemand, ziet niemand, doet geen pijn. Heb je nu helemaal geen last van. Maar het is één keuze, een klein veranderingetje. En over vijf jaar zie je echt andere resultaten. En als het zo klein is, en je mag het iedere dag terugdraaien. Dus er gebeurt ook niks. Volgens mij is dat de kruis.
SPEAKER_01Toch? Heel lekker. Goed, dankjewel dat je er was. Jij bedankt dat ik er mocht zijn.
SPEAKER_00No more boring learning. Dit was de Brainbakery Podcast. Wil je meer weten? Kijk dan op brainbakery.com of volg ons op onze socials.
Als trainer ben je dol op dat moment waarop het kwartje valt. En om dat te laten gebeuren, moeten mensen soms eerst fouten maken. Maar er zit een belangrijk verschil tussen een oefening waarin mensen eerlijk kunnen...
70/20/10: waar komt dat model eigenlijk vandaan? 70% leren op de werkvloer, 20% van anderen en 10% via formeel leren. Je komt het model overal tegen in de wereld van L&D. Maar heb je je weleens afgevraagd waar die...
Iedereen kent ze: verplichte e-learnings over privacy, veiligheid of gedrag. Je klikt door wat schermen, bekijkt een filmpje, beantwoordt een paar meerkeuzevragen en haalt je certificaat. Klaar! Maar heb je ook iets...
275. Woede: de brandstof die we leren blussen Adem in. Tel tot tien. Blijf rustig. We leren mensen al jaren om hun woede vooral in te slikken. Maar wat als we daarmee juist de brandstof blussen die nodig is om iets te...
Een luisteraar wees ons erop: jullie maken al zo lang deze podcast en hebben nog nooit een aflevering gemaakt over de Five Moments of Need. Een schande! Dus bij deze. En we nemen meteen zowel de fan als de scepticus...