W pierwszych dniach 1935 roku, cały Poznań żył sprawą, zakrojonego na szeroką skalę, pościgu policji za niezwykle groźnym jednookim bandytą, który kilka dni wcześniej, podczas włamania, z zimną krwią zabił policjanta. Obławy i zasadzki okazywały się nieskuteczne, a spryt, wytrzymałość oraz szczęście uciekiniera wydawały się nie mieć końca. Bosy i w podartym ubraniu, zdesperowany zbrodniarz długo wymykał się z rąk sfrustrowanych funkcjonariuszy - postanawiając sobie, że żywcem go nie wezmą…
Audio and video play straight from the show's own hosting. PodSubs stores and serves no media.
Transcript
From the show. Tap a time to play from there.
Gdy ten jednooki bandyta włamał się do znanej w mieście piekarni, nie spodziewał się, że już wkrótce będzie najpilniej poszukiwanym przestępcom w Polsce. Chciał tylko zdobyć trochę pieniędzy, ale sprawy wymknęły się spod kontroli. Ruszyła wielka obława. Jego twarz zdobiła słupy ogłoszeniowe w całej okolicy, pomimo mrozu oraz grubej warstwy śniegu pokrywającego ziemię. Uciekający bandyta w podartym ubraniu i na bosaka skutecznie wymykał się ze wszelkich zastawianych.
Na niego pułapek jakby tego było mało, zadanie policji utrudniali wszechobecni reporterzy, którzy szczegółowo opisywali każdy ich ruch i decyzje, nierzadko dając tym wskazówki uciekinierowi w jego głowie było tylko jedna myśl, nie dać się złapać żywcem. Nazywam się Marcin myszka i zapraszam was do wysłuchania nowego odcinka krymina tori um. Przypominam, że co poniedziałek znajdziecie tutaj historię pełnym roku i tajemnicy. Premiera o poranku na Spotify, a o siedemnastej na YouTube.
Nie zapomnij zaobserwować mojego podcastu, aby zawsze być na bieżąco. Krymina tori, um, otwieramy akta tajemnic? Grudzień 1934 roku był w Poznaniu wyjątkowo śnieżny. Do tego dochodziły dość niskie temperatury i mroźny wiatr. Tak zła pogoda nie ułatwiała pracy poznańskim policjantom odpowiedzialnym za bezpieczeństwo mieszkańców miasta, a praca o tej porze roku tamtejsi funkcjonariusze zawsze mieli wyjątkowo sporo.
Już kilka lat temu nadkomisarz Krzysztof musielak. W artykule opublikowanym w miesięczniku Gazeta policyjna napisał, najwięcej bandytów i włamywaczy grasowało w tym okresie w dzielnicy wilda, gdzie swoje siedziby miał wówczas wielu dobrze prosperujących rzemieślników. Poznańską dzielnicę wilda od dłuższego już czasu nękały włamania do sklepów i mieszkań. Tuż przed świętami Bożego
Narodzenia aktywność wszelkiej maści przestępców wzrosła jeszcze bardziej praktycznie nie było dnia, aby na tamtejszy posterunek policji nie zgłaszali się nowi poszkodowani. Na trzeci komisariat policji państwowej na wildzie zaczęło wpływać coraz więcej skarg zaniepokojonych mieszkańców. Komendant tamtejszego posterunku nie miał wyjścia, musiał zacząć działać i to jak najszybciej. Chcąc zapewnić ludziom w tym przedświątecznym okresie jak największy spokój i
bezpieczeństwa, postanowił zdecydowanie zwiększyć liczbę patroli, zwłaszcza późnym wieczorem i w nocy. Gdy aktywność wszelkiej maści złodziei włamywaczy była największa skład służby patrolowej wyznaczonej na noc z dwudziestego trzeciego na 24 grudnia. Był już ustalony, jednak w ostatniej chwili do komendanta zgłosił się na ochotnika dodatkowy policjant. Nie musiał tego robić, bo chwilę wcześniej odebrał już podpisaną kartę urlopową. Następnego ranka miał jechać na
Wołyń, skąd pochodził nie tylko na święta, ale i na ślub swojego brata. Jednak dwudziestoośmioletni posterunkowy Bolesław szałkowski znany był wśród kolegów policjantów ze swojego oddania w walce z przestępczością. Nikogo z nas nawet w najmniejszym stopniu nie zdziwiło, że postanowił on ostatnią noc przed swoim wyjazdem na urlop, spędzić na patrolowaniu ciemnych zakamarków naszej dzielnicy. Oczywiście jako ochotnik, bo jak
zawsze powtarzał stróżów prawa na ulicach, nigdy za wiele, a sprawy prywatne policjantów nie mogą być ważniejsze niż bezpieczeństwo obywateli. Pochodzący z kresów wschodnich posterunkowy szałkowski mieszkał i pracował w Poznaniu niespełna pół roku. W tym czasie doskonale poznał wszelkie ciemne zakątki miasta i wiedział, które miejsca szczególnie upodobali sobie złodzieje i włamywacze. Był przy tym niezwykle odważny. Można chyba nawet powiedzieć o
nim, że bez wahania wkładał głowę tam, gdzie inni policjanci bali się wsadzić nogę. Posterunkowy rozpoczął swoją służbę w niedzielny wieczór 23 grudnia. Początkowo przebiegała ona nadzwyczaj spokojnie, a nawet zbyt spokojnie, biorąc pod uwagę wzmożoną ostatnią aktywność miejscowych przestępców. Jak to czasami bywa w wielu podobnych sprawach, nic nie zwiastowało nadchodzącej tragedii, a zbliżała się ona wielkimi krokami.
Zbliżała się godzina za kwadrans, trzecia w nocy, gdy posterunkowy doszedł mocno zaśnie żoną ulicą spadzistą do ulicy górna wilda, a następnie skręcił w lewo. Temperatura powietrza spadła do minus 5 °, ale mroźny wiatr sprawiał, że wydawało się jeszcze zimniej. Teren, który patrolował dwudziestoośmioletni policjant był niemal całkowicie wyludniony szałkowski zwracał uwagę na każdy podejrzany hałas czy szmer, ale noc wydawało się być
nadzwyczaj spokojna. Posterunkowy wiedział jednak doskonale, że to były tylko pozory, bo przecież okres przedświąteczny. Był dla złodziei prawdziwym, czasem żniw, a żaden szanujący się złodziej. Takiej okazji nie mógł przepuścić. Ludzie skupieni na świątecznych przygotowaniach tracili nagle swoją wrodzoną czujność, zajęci swoimi obowiązkami, zapominali o najważniejszych zasadach bezpieczeństwa, zapominali
zamykać na noc drzwi do swoich domów czy mieszkań, zostawiali uchylone okna na parterze, nie zatrzaskiwali kłódek do przydomowych szop i składzików złodzieje tylko na to czekali. Idąc chodnikiem górnej wildy wzdłuż starych poniemieckich kamienic rozglądał się uważnie na wszystkie strony. Po przejściu 70 m zauważył nagle coś niepokojącego. Coś, czego nie powinien był spostrzec o tej porze nocy, tuż
przed ostatnią bramą kamienicy, pod numerem dwudziestym drugim. Dziś jest to numer sześćdziesiąty. Szósty mieściła się znana i popularna wówczas na wildzie piekarnia cukiernia Stanisława chatkego. Zamówień jak zawsze przed świętami miała od groma, więc oczywistym było, że piekarze i cukiernicy pracowali na nocnej zmianie. Jednak szałkowskiego zaniepokoiło, że drzwi frontowe lokalu sklepowego piekarni były uchylone. A przecież do rana powinny być
szczelnie zamknięte w środku nie paliło się światło i nie dochodziły stamtąd żadne odgłosy. Czyżby właściciel zapomniał ich zamknąć? Poprzedniego popołudnia? Posterunkowy postanowił to sprawdzić. Wszedł na pierwszy z 3 ° prowadzących do środka i głośno krzyknął, pytając, czy ktoś jest w środku, nikt mu nie odpowiedział. Dlatego ostrożnie zajrzał przez szparę w drzwiach. Nagle z wnętrza lokalu wybiegło prosto na niego 2 mężczyzn.
Obaj trzymali w rękach wielkie taboły stratowany. Policjant upadł na zaśnieżony chodnik, ale szybko się podniósł. Wyjął służbowy pistolet pomimo niewielkiego doświadczenia, dokładnie wiedział, w czym właśnie przeszkodził ktoś właśnie okradł piekarnie. Złodzieje dźwigając swoje łupy biegli w stronę zbiegu ulic górna i dolna wilda. Strzałkowski natychmiast ruszył za nimi w pościg. Obowiązkowa w takich sytuacjach
Komenda, policja stój, bo strzelam, niestety nie podziałała na uciekinierów, którzy zamiast się zatrzymać, jeszcze przyspieszyli. Wtedy posterunkowy, do czego miał pełne prawo, wystrzelił w ich kierunku 2 razy, ale obie kule chybiły celu. Na odgłos wystrzałów obaj złodzieje rzucili na ulicę swoje tabore, a dobiegając do dzisiejszej ulicy niedziałkowskiego skręcili ostro w prawo w kierunku błoń wildeckich noszących od 10 lat nazwę skweru sprawiedliwych wśród narodów świata, następnie
przebiegając przez ulicę olimpijską odbili w nieistniejącą już dziś ulicę piłkarską, uciekając w stronę stadionu miejskiego, na którym swoje mecze rozgrywała niegdyś warta Poznań. Policjant biegów odległości kilkudziesięciu metrów za ściganymi złodziejami, ale gdy minął skwer i przebiegł przez olimpijską, zobaczył przed sobą tylko jednego z nich. I podniósł ręce do góry, dając jednoznacznie do zrozumienia policjantowi, że się poddaje.
Po chwili szałkowski zauważył, że od strony pobliskiej bramy szedł w ich stronę. Drugi z przestępców był spokojny, a obie ręce trzymał za plecami. Posterunkowy uznał prawdopodobnie, że obaj dobrowolnie zamierzali się poddać wtedy. Niedoświadczenie policjanta w obcowaniu z groźnymi bandytami dało o sobie znać. Stracił czujność de spostrzegł, że niższy z mężczyzn wyciąga zza pleców dłoń, w której trzymał
pistolet. Było już za późno. Na jakąkolwiek reakcję padły 4 strzały. Strzałkowski upadł na śnieg i skulił się w bólu. Po chwili jednak próbował się podnieść. Wtedy padł piąty strzał już z bliska. Kula trafiła go w szyję, przebijając tętnicę. Posterunkowy ponownie upadł, ale tym razem już się nie podniósł, gdy chwilę później zmarł w swojej dłoni, wciąż trzymał odbezpieczony pistolet gotowy do strzału.
Kiedy przy zwłokach funkcjonariusza pojawił się pierwszy przechodzień, a był to zaalarmowany serią głośnych wystrzałów, mężczyzna wychodzący właśnie z pobliskiej restauracji. Obu bandytów już nie było na miejscu zbrodni. Świadek zaalarmował policję. Szybko na miejsce zjechały się poznańskie władze policyjne i sądowe. Po dokonaniu oględzin miejsca
zbrodni sfotografowaniu zwłok. Ciało posterunkowego zabrano do zakładu medycyny sądowej. Sekcja wykazała, że ofiara została postrzelona 5 razy z broni samopowtarzalnej mauser, ostatni postrzał w tętnicę szyjną był śmiertelny. Był to pierwszy ślad zbrodniarzy, o których już następnego dnia zrobiło się głośno w całym Poznaniu. Policja rozpoczęła śledztwo, które spodziewano się zakończyć jeszcze w mijającym roku. Sprawy zidentyfikowania zabójców
policjanta. Zaangażowały się osoby z samego szczytu miejscowej policji, samym komendantem policji państwowej w Poznaniu oraz naczelnikiem wydziału śledczego. W poszukiwaniach podejrzanych wzięło udział kilkudziesięciu najbardziej doświadczonych policjantów. Wielu z nich zgłosiło się na ochotnika, przerywając swoje świąteczne urlopy. Co oczywiste, zabicie z zimną krwią policjanta na służbie było poważną zbrodnią, a schwytanie sprawców stało się dla wszystkich najwyższym
priorytetem także dla reporterów poznańskich gazet, która zaczęła uważnie śledzić każdy krok policji, a następnie drobiazgowo opisywać. Ich ruchy w kolejnych artykułach, co nie pomagało śledczym, ma czasami wręcz im przeszkadzało. Pisząc swoje artykuły często nieświadomie mylili fakty czy przeznaczali najważniejsze informacje, co od samego początku nie tylko utrudniało nam pracę, ale także pomagało sprawcom, bo w gazetach mogli oni przeczytać, gdzie mogą się oni aktualnie znajdować lub
gdzie przeprowadzimy w najbliższym czasie nasze obławy. A wspomniany obławy zakrojone na naprawdę szeroką skalę stały się prawdziwą zmorą innych ukrywających się przestępców. Sprawdzano każdą melinę i kryjówkę przeczesywano, opuszczone budynki i piwnice zaglądano na strychy domów. Intensywność tych nalotów spowodowało, że aktywność większości złodziei włamywaczy drastycznie spadła. Widząc na ulicach miasta prawdziwe tłumy funkcjonariuszy.
Przestępcy nie chcieli ryzykować. Przez to nieoczekiwanie liczba kradzieży i napadów rabunkowych w mieście pod koniec trzydziestego czwartego roku mocno spadła. Ale nie takiego sukcesu oczekiwali poznańscy policjanci, kierując się nie tylko obywatelskim obowiązkiem, ale po części zapewne także jakoś tam żądzę zemsty za śmierci ich kolegi. Początkowo byli ogromnie rozczarowani. Sfrustrowani przez kilka dni nie udawało im się trafić na ślad podejrzanych. Sytuacja zmieniła się tuż po
świętach Bożego Narodzenia 28 grudnia nastąpił. Pierwszy przełom. W terenie działali policyjni wywiadowcy. Do współpracy zmuszano nie zawsze metodami zgodnymi z prawem policyjnych informatorów wywodzących się z kryminalnego półświatka. I to właśnie ci przymuszeni do pomocy przestępcy rzucili pierwsze światło na tożsamość poszukiwanych sprawców. O zabójstwie policjanta na służbie głośno było nie tylko
wśród porządnych obywateli. Jeszcze więcej zamieszania zbrodnia wywołała co oczywiste wśród poznańskich bandytów. Głównie tych wildeckich, a jak to zazwyczaj bywa w takich przypadkach plotki na ten temat zaczęły się pojawiać w ilościach niemal hurtowych, także te związane z tożsamością zabójców. Większość policyjnych doniesień wskazywało na 2 mężczyzn. Jednym z nich miało być dwudziestopięcioletni Marian Czerwiński, znany poznańskiej policji.
Złodziej i włamywacz pomimo młodego wieku. Wielokrotnie już karany, także więzieniem pierwszego dnia nowego, trzydziestego piątego roku. Gazeta powszechna opublikowała dość szczegółowy rysopis pierwszego z poszukiwanych mężczyzn. Marian Czerwiński, wzrost 175 cm, postać wysmukła, twarz pociągła z czerwonymi wykwitami i krostami, blondyn, oczy niebieskie, uszy mocno odstające krytycznej nocy.
Ubrany był w granatowy, zniszczony garnitur marynarkowy lub płaszcz brązowy w duże kraty i ciemną czapkę cyklistów kę. Ustalenie jego adresu zamieszkania nie było żadnym problemem. Ulica fabryczna 13 mieszkanie 14. Śledczy nie zastali tam podejrzanego, ale przesłuchanie jego matki dało policjantom ważną wskazówkę na temat tożsamości jego wspólnika. Otóż następnego ranka po zabójstwie Marian miał pojawić
się w mieszkaniu po nocy spędzonej poza domem, był wyraźnie zdenerwowany. Początkowo nie chciał nikomu powiedzieć, dlaczego. Jednak po usilnych nalegania matki odpowiedział tylko, że Wielka poruta się stała maluda zakropił szkieła to dziwnie brzmiące zdanie dziś dla wielu z nas kompletnie niezrozumiałe śledczym powiedziało wiele po przetłumaczeniu z gwary przedwojennych poznańskich kryminalistów. Na współczesny język znaczyło
mnie więcej, tyle, że wielki kłopot się stał, bo ma luda zabił policjanta. Wiemy już, co oznaczało wypowiedziane przez czerwińskiego zdania, ale czym właściwie był tajemniczym maluda? Odpowiedź na to pytanie doskonale znali poznańscy policjanci. Była to przestępcza ksywka, dobrze im znanego wildeckiego złodzieja i włamywacza. Powstała przez zbitkę 2 słów maluch i ludek i oznaczało po prostu dorosłego mężczyznę o niskim wzroście.
Takie określenie niskich osób było przed wojną popularne Wielkopolsce. Się od razu skojarzyli jednego z miejscowych przestępców, którego jego najbliżsi Kompanii nazywali maludą z powodu niskiego, wynoszącego niespełna 160 cm wzrostu. Był to dwudziestoczteroletni Marian wyrembek, podobnie jak pierwszy podejrzany, również wielokrotnie karany za liczne kradzieże i włamania.
Mieszkający na ulicy pamiątkowej 13, pod numerem dwudziestym piątym od dobrych kilku lat znany był stróżom prawa nie tylko ze swojego zamiłowania do przywłaszczania sobie bez pozwolenia cudzego mienia, ale także z charakterystycznego defektu fizycznego, bo Marian wyrembeck miał jedno oko sztuczne, a konkretnie szklane. W sierpniu 1930 roku dwudziestoletni wówczas Marian krótko po wyjściu z więzienia został oskarżony o dokonanie kolejnej kradzieży podczas próby
zatrzymania go przez 2 policyjnych wywiadowców, nie chcąc wracać za kratki, wdał się z nimi w bójkę. W trakcie szamotaniny otrzymał od jednego z policjantów potężny cios kolbą karabinów. Głowę wskutek tego uderzenia stracił lewe oko. Od tego czasu nosił szklaną protezę. Za wyrębkiem oraz Czerwiński im władze śledcze wysłały listy gończe, a ich podobizny zaczęły zdobić słupy ogłoszeniowe. W całym Poznaniu Gazeta powszechna opisała poszukiwanego malude jako mężczyznę o
szczupłej sylwetce niskiego blondyna o jednym oku niebieskim, a drugim szklanym, ubranego krytycznej nocy w Czarny garnitur w paski, płaszcz brązowy z aksamitnym kołnierzem oraz podobnie jak jego przypuszczalny wspólnik czapkę cyklistów kę. Władze policyjne wyznaczyły nagrodę pieniężną w wysokości 1000 zł za pomoc w ujęciu sprawców zabójstwa. Dla porównania ojciec wyrębka jako robotnik zatrudniony w fabryce cegielskiego, zarabiał
miesięcznie mniej niż 120 zł. Było to więc Nagroda dość znaczna, wynosząca ponad 8 robotniczych pensji. Śledczy liczyli na to, że któryś z wildeckich przestępców. Nie pogardzi taką gotówką. Zgodnie z założeniem policjantów, wkrótce chciwość okazała się znacznie większa niż poczucie przestępczej lojalności. 4 stycznia śledczy wiedzieli już, że obaj poszukiwani sprawcy zamierzali tuż po zbrodni uciec na kresy wschodnie, ale w ostatniej
chwili z nieznanych przyczyn zrezygnowali z tego pomysłu. Zamiast tego zbiegi w okolice kurnika niewielkiego miasteczka, oddalonego niespełna 25 km od centrum Poznania i tam skryli się gdzieś w lesie nieopodal wsi. Borówiec czasami mieli pojawiać się w pobliżu ludzi, o czym donosili policji świadkowie. Jeden z mieszkańców informował, że widział na Targu w kurniku 2 młodych mężczyzn odpowiadających rysopisom, wyrębka i czerwińskiego opublikowanym w
prasie. Wokół miasta zorganizowano obławy, a lasy borowieckie przeczesywał o kilkudziesięciu policjantów, ale mimo to poszukiwanie przestępcy wciąż unikali aresztowania. Najbliżej schwytania bandytów był posterunkowy gendel, który zupełnie przypadkowo spotkał duet włamywaczy na polnej drodze pod kurnikiem. Na widok umundurowanego policjanta poszukiwani listem gończym przestępcy zaczęli uciekać.
Funkcjonariusz ruszył za nimi w Pogoń, oddając nawet w stronę zbiegów kilka strzałów. Pościg ten zakończył się jednak niepowodzeniem, ponieważ uciekinierzy szybko się rozdzielili, a następnie zniknęli w gęstwinach lasu. Następnego dnia do kurnikaściągnięto posiłki z Poznania jednocześnie rozszerzono obszar poszukiwań na okoliczne wsie. W obławie za zbiegiem brało już wtedy udział ponad 60 policjantów, pieszych i konnych,
wspomagało ich 10 oficerów służby śledczej oraz 10 specjalnie wyszkolonych psów tropiących wraz z ich przewodnikami. Była to największa policyjna obława w Wielkopolsce od czasów odzyskania przez Polskę niepodległości. Policjantom pomagało okoliczna ludność, która donosiła o wszelkich podejrzanych osobnikach kręcących się po ich obejściach i posesjach. W taki sposób wpadł Czerwiński, który uciekając przed policją, skrył się na strychu domu jednego z mieszkańców wsi.
Dziećmi niecałe 1,5 km na północ od kurnika. Co ciekawe, gospodarz o nazwisku król, który zawiadomił policję o tym, że pod jego strzechą ukrywa się groźny bandyta. Okazał się być szwagrem Mariana wyrębka. Nie wiedział jednak, a przynajmniej tak twierdził, gdzie ukrywał się brat jego żony. Takiego schwytano zakuto w kajdany i odwieziono do Poznania, będąc już w areszcie sądowo śledczym został poddany wielogodzinnemu przesłuchaniu. Powiedział, że odkąd rozdzielił
się z maludą, nie miał zielonego pojęcia, gdzie przebywał. Jego były kompan. Co więcej, oskarżono o zabójstwo policjanta. Czerwiński nie przyznał się do win. Twierdził, że owszem. Dzień czy 2 przed zbrodnią wspólnie z wyrębkiem włamali się do domu jakiegoś człowieka. Z którego skradli kilka sztuk męskiej i damskiej garderoby, ale w samym włamaniu do piekarni Czerwiński nie brał udziału. Przebywał wtedy w towarzystwie swoich kolegów, z którymi ostro zabalował.
Sprawdziliśmy jego alibi jego Kompanii zgodnie potwierdzili, że przebywał on razem z nimi przez całą noc z dwudziestego trzeciego na 24 grudnia i że dopiero nad ranem wszyscy oni dowiedzieli się, że podczas nocnego włamania do piekarni maluda zastrzelił policjanta. Czy im wierzyliśmy? Niekoniecznie, ale nie mieliśmy żadnych dowodów, że wszyscy kłamali. Czerwiński nie tylko zaprzeczył swojemu udziałowi w zbrodni, ale twierdził także, że zna nazwisko
wspólnika wyrębka. Był nim dwudziestopięcioletni robotnik z Poznania. Stefan Konarski szybko został on przez śledczych namierzony. Gdy policjanci zapukali do drzwi jego mieszkania nawet nie próbował stawiać oporu. Podczas przesłuchania przyznał się do współudziału we włamaniu do piekarni na górnej wildzie. Obciążył też wyrębka, twierdząc, że to właśnie maluda zabił posterunkowego szałkowskiego. Nie wiedział jednak, gdzie ukrywał się zabójca.
Od tej chwili wszystkie wysiłki władz policyjnych skupiły się tylko i wyłącznie na wytropieniu i schwytaniu pozostającego na wolności Mariana wyrębka. Aresztowanie bandyty ze szklanym okiem określano jako sprawę wagi państwowej. Do akcji poszukiwawczej przydzielono dodatkowych ludziłącznie. Ścigało go już ponad 100 umundurowanych policjantów, wspomaganych przez 30 oficerów
służby śledczej, ubranych po cywilnemu oraz psy tropiące. z Poznania sprowadzono i oddano do dyspozycji policjantów kilka samochodów, motocykli i rowerów. Dziś może się to wydawać oczywiste, ale należy pamiętać, że w tamtym czasie. Było trudne do zorganizowania ze względu na braki sprzętowe w polskiej policji państwowej. Borykające się z kłopotami finansowymi poznańska policja nie dysponowała zbyt wieloma pojazdami mechanicznymi, a sami policjanci na służbie większości
poruszali się zazwyczaj pieszo lub co najwyżej rowerami, nierzadko ich prywatnymi. Koszty całej obławy drastycznie wzrosły, ale nikt już wówczas nie liczył się z wydatkami. Jednokiego bandytę należało schwytać za wszelką cenę. Nawet jeśli cena miałaby się okazać najwyższą w historii poznańskiej policji. Co ciekawe, tuż za dodatkowymi policyjnymi posiłkami wysłanymi z Poznania. W stronę lasów borowieckich wyruszył specjalny cywilny
samochód ciężarowy. Nie wiózł policjantów, ale najważniejszych przedstawicieli poznańskiej prasy. Ich celem było pisanie sprawozdań z miejsc obław na wyrębkę. Czytelnicy poznańskich gazet domagali się szczegółowych informacji na temat tej głośnej sprawy. Im więcej opublikowanych sensacyjnych doniesień. Tym więcej sprzedanych gazet, nawet przed wojną kasa wydawców musiała się zgadzać. Początkowo komendant policji w Poznaniu nie wydał zgody na udział dziennikarzy frakcji, ale ostatecznie zmienił zdanie po
nacisku, jaki wyszedł ze strony wszystkich poznańskich redakcji. Następnego dnia jeden z reporterów nowego kuriera podzielił się z czytelnikami swoimi emocjami, które to. Czuły jemu i jego kolegom podczas udziału w policyjnej obławie. Posłuchajcie. W drodze do kurnika panuje wśród nas wielkie podniecenie. Jest ono spowodowane typowym nastrojem pościgu w każdym napotkanym przez nas po drodze przechodniów czy przejeżdżającym
obok nas furmanie nasze podejrzliwe oczy starają się doszukać podobieństwa do ściganego bandyty. Im bardziej zbliżamy się do miejsca. Wydarzenie tym większe rosną w nas emocje. Malująca atmosfera pościgu udzielała się także okolicznym mieszkańcom. Wyremka szukali dosłownie wszyscy. Niektórzy gospodarze uzbrojeni w kosy lub widły na własną rękę przeszukiwali przydomowe zarośla czy gęstwiny. Niektórzy chcieli złapać jedno
od jego bandytę. W poczuciu obywatelskiego obowiązku, inni oczywiście dla wyznaczonej wysokiej nagrody pieniężnej, niezależnie od osobistych powodów. Marian wyrembeck stał się wrogiem publicznym numer jeden i miał coraz mniej miejsc, w których mógł się ukryć. Przez pewien czas pomagali mu jego dawni towarzysze od włamań donosili jedzenie lub odzież na zmianę informowali o miejscach potencjalnych obław, o którym wbrew zaleceniom policji
informowano w prasie, ale i oni wkrótce od wyrębka się odwrócili. Obawiali się o własne głowy, zaczęli trzymać się od uciekiniera jak najdalej. Od tego czasu wyrębek mógł już liczyć. Wyłącznie na siebie wiedział, że za tak poważną zbrodnię, jak zabicie policjanta na służbie. Niewątpliwie zawiśnie na szubienicy, dlatego nie chciał złapać się żywcem i jak się wkrótce okazało determinacji miał w sobie całkiem sporo.
Dalsze szczegóły jego sensacyjnej ucieczki opisano później w prasie, nazywając ją wprost ucieczką po amerykańsku. Nawiązano w ten sposób do głośnych pościgów za najsłynniejszymi amerykańskimi gangsterami z czasu prohibicji. Do tej pory Polacy mogli poznać te wydarzenie jedynie z poczytnych powieści kryminalnych lub popularnych w latach trzydziestych amerykańskich filmów gangsterskich. Bohaterowie takich produkcji jak człowiek z blizną z roku, trzydziestego drugiego lub odrobinę starszy, mały cezar
jako jedne z pierwszych filmów dźwiękowych zabierały widzów świat pełen przemocy, strzelanin, przestępstw i nieustraszonych stróżów prawa. Głośna i szeroko opisywana na początku trzydziestego piątego roku obława na Mariana wyrębki. Stało się dla polskiej opinii publicznej sensacją tak wielką, że wystarczyła zaledwie niewielka wzmianka o nim w gazecie, by cały jej nakład był wyprzedany w mgnieniu oka. Pościg za wyrębkiem nasuwał, więc automatyczne skojarzenia z
głośnymi pościgami za gangsterami z USA z tą różnicą, że maluda był nasz krajowy polski, choć tak samo groźny, bezwzględny i nieobliczalny jakiego odpowiednicy zza Wielkiej wody. Ale w przeciwieństwie do wielu amerykańskich bandytów nie ciągnęła się za nim żadna romantyczna Legenda, próbująca mitologizować czy wybielać jego przestępcze czyny. Przeciwnie, u nas wszyscy chcieli go schwytać, a nawet zlinczować na miejscu najlepiej wieszając haniebnie na najbliższym drzewie, bez
zbędnego procesu, bez angażowania drogich adwokatów. Bez możliwości obrony przed sądem potencjalnej apelacji czy ewentualnie późniejszego ułaskawienia przez prezydenta śmierć za śmierć, choć wszyscy i tak wiedzieli, że życie bandyty nie było nawet w najmniejszej części warte tyle, ile życie policjanta, którego zabił Marian wyrembeck musiał umrzeć, ale maluda miał zupełnie inne plany i zamierzał zrobić dosłownie
wszystko, aby je zrealizować. Osaczony w lasach borowiecki ich wyrębek ominął zastawione na niego pułapki i przedostał się najpierw okolicę celestynowa, a później pierzcha. Nieustannie czuł, że policja depcze mu po piętach. Tym bardziej, że do pościgu włączyli się także policjanci ze środy wielkopolskiej oraz śremu. Namierzony w pierzchnie postanowił przedostać się do runowa.
Do tej pory uciekał pieszo, ale gdy niektórzy policjanci zaczęli używać rowerów, motocykli, a nawet samochodów, maluda zdał sobie sprawę, że był za wolny, aby uniknąć schwytania, musiał zdobyć jakiś środek transportu, tym bardziej, że wskutek przedzierania się przez trudno dostępny tereny leśne zniszczył nie tylko swoje ubrania, ale i ciepłe buty. W podartych spodniach i cienkiej marynarce bez rękawic grubego, płaszcza i zimowej czapki wyrębek miał coraz większe
trudności z ucieczką po śniegu. Do tego był już całkowicie bos mroźna pogoda stała się dla niego przeciwnikiem znacznie trudniejszym do pokonania niż ścigającego policjanci, którym przecież wymykał się bez trudu. Odmrożone stopy odmawiały mu posłuszeństwa. Tracił czucie w zamarzniętych palcach obu rąk. Wciąż był co prawda uzbrojony w swojego mauzera, ale co z tego, skoro coraz trudniej było mu go utrzymać w dłoni? A mimo to wciąż nie zamierzał
się poddać. Tropione niczym dzikie zwierzę. Bandyta został zaskoczony w lesie pod runowym przez 2 uzbrojonych policjantów. Obaj po nieskutecznym wezwaniu go do poddania się, próbowali go zastrzelić, ale i tym razem bosy i zmarznięty maluda miał szczęście. Podczas Pogoni za przestępcą jeden z policjantów zgubił swój służbowy pistolet, a później się przewrócił. Drugiemu w decydującym momencie zaczął się karabin w rębek.
Ostatnim sił przeskoczył przez ogrodzenie pobliskiego sadu i zniknął wśród drzew. Wybiegł na szosę tuż przed nadjeżdżającym w jego stronę jednokonnym wozem, nie wahając się ani chwili. Wyrębek zatrzymał pojazd, a następnie wskoczył na kozioł przystawiając, woźnicy pistolet do piersi dał mu do wyboru. Albo dobrowolnie zeskoczy z wozu, albo zginie na miejscu po wożący wozem chłop umierać nie zamierzał, więc wybrał pierwszą opcję.
Chwilę później wyremek pędził już w stronę celestynowa jechał z tak dużą prędkością, że po kilku kilometrach kończył się nie mając już sił naciągnięcie wozu. Wtedy szczęście uśmiechnęło się do maludy po raz kolejny. Zobaczył kolejny powód również i tego woźnicę wyrębek sterroryzował, przejmując podwózkę, po czym pognał dalej. Zmienił jednak trasę. Postanowił wrócić do Poznania, gdzie czuł się najpewniej pędzący z dużą prędkością wóz
zauważyli policjanci. Powiadomieni wcześniej o kradzieży przez bosego i obdartego bandytę ruszyli więc w pościg. Tym jednak razem limit szczęścia maludy zaczął się wyczerpywać. Tuż przed borówcem w wozie złamał się dyszel, o czym wspomniał Jerzy paciorkowski w swoim artykule. Ostatnim patrol opublikowanym w grudniu 2006 roku na łamach miesięcznika policja 9 9 7. Wyremek porzucił więc wóz i dalej uciekał.
Piesz zgubił policjantów dopiero wtedy, gdy wbiegł do lasu w miejsce, gdzie widziano go po raz ostatni zaczęłyściągać oddziały policji z psami tropiącymi. Poszukiwanie w lasach borowieckich trwały przez resztę dnia i całą noc okazały się daremne. W tym czasie wyremek był już w drodze do lubonia, mijając kolejno kamionki, daszewice i czapury. Kolejny raz cudem uniknął schwytania.
Spójrzmy niedzielny wieczór, 6 stycznia wyremek potwornie zmęczony dotarł do lubonia dziś miasta, ale przed wojną był dużą przemysłową wsią, czując na swoich plecach nieustanny oddech ścigających geopolicjantów postanowił zaszyć się gdzieś na noc, żeby choć trochę odpocząć. W poszukiwaniu idealnego schronienia kręcił się pomiędzy wartą a lubońską fabryką drożdży. Tak doszedł do zabudowań gospodarza Antoniego michalskiego.
Dość majętnego rolnika, na którego polu znajdowało się wiele stogów siana, postanowił ukryć się w jednym z takich stogów i w nim przenocować. Oczywiście bez zgody właściciela. Dochodziło godzina w pół do szóstej rano, kiedy bardzo czujny sen zbiega przerwało głośne szczekanie psa w rębek, bojąc się wykrycia, wystawił ze stogu dłoń, w której trzymał pistolet. Chwilę później padł strzał, nie trafił, ale swój cel i tak osiągnął. Pies zamilkł podkulił ogon i
uciekł odgłos wystrzału obudził jednak dozorcę gospodarstwa, który wyszedł ze swojej stróżówki. Aby sprawdzić co się dzieje, było jeszcze ciemno, więc dopiero po przejściu kilkudziesięciu metrów. Zauważył wybiegającego ze stogu człowieka ślady na śniegu wskazywały, że pobiegł w kierunku wart pilnujące obejścia. Mężczyzna powiadomił o tym incydencie gospodarza. Obaj sprawdzili, czy wszystkie drzwi i okna budynku są dobrze zamknięte i czy nic wartościowego nie zginęło. Wizytę uzbrojonego w broń palną
włamywacza natychmiast zgłosili na policji. Wtedy nie mieli jeszcze pojęcia, kto tak naprawdę ich odwiedził. Ale funkcjonariusze policyjnego patrolu, którzy wkrótce po zgłoszeniu pojawili się w gospodarstwie. Natychmiast domyślili się, kim może być ten nieproszony gość wskazywały na to wyraźne ślady gołych stóp na śniegu, a według posiadanych przez nich informacji poszukiwany przez nich bandyta z Poznania. Od jakiegoś czasu uciekał boso o swoich podejrzeniach policjanci poinformowali komendę policji w
Poznaniu. Pół godziny później do gospodarstwa michalskiego wjechały 2 policyjne samochody. Wysiadło z nich kilkunastu mundurowych policjantów, a w drodze byli już następni. O ósmej 30 roiło już się w tym miejscu od uzbrojonych w pistolety oraz karabiny funkcjonariuszy. Młoda policyjna suczka gałka wyrwała się swojemu przewodnikowi gotowa do pościgu za zbiegiem. W tym samym czasie kilka
kilometrów na północ od gospodarstwa michalskiego w pobliżu lubońskiej fabryki drożdży uformowany był już drugi zespół pościgowy o podobnej liczebności i sile ognia, dysponujący psem tropiącym, który wabił się morus. Wkrótce na rozkaz dowodzącego akcją oficera rozpoczęła się kolejna obława na groźnego bandytę. Zbrojeni policjanci z obu zespołów szli traierą po lewej
stronie wart ci z gospodarstwa kierowali się na północ, ci z fabryki drożdży. Na południe, choć gęsta poranna Mgła znacznie utrudniała im zadanie. Policjanci przeczesywali cały teren metr po metrze ślady stóp pozostawione na śniegu przez zbiega wskazywały, że uciekinier zmierza w stronę zarośli rosnących niecałe 100 m od brzegu rzeki i właśnie tam skierowały się zespoły pościgowe o godzinie 11:00. Dzieliło ich od wyrębka około
200 m. Szczelny pierścień wokół jednookiego uciekiniera z każdą kolejną minutą. Zacieśniał się coraz bardziej, wkrótce go zauważyli. Ukrywał się w gęstej wiklinie niecałe 80 m od warte, a on też ich widział i wiedział, że tym razem znalazł się w pułapce bez wyjścia, gdy zorientował się, że wszystkie drogi ucieczki ma odcięte wyrębek postanowił, że żywcem go nie wezmą.
Odbezpieczył mouseera i oddał kilka strzałów zbliżających się do niego policjantów. Na szczęście nie trafił żadnego z nich. Ostrzelani policjanci odpowiedzieli ogniem. Ich kule także nie dosięgnęły celu. Wtedy spuszczono ze smyczy oba psy tropiące na ich widok wyrębek zrezygnował z dalszej walki. Pozostał mu już tylko jeden nabój, dlatego nie czekając aż go dopadną. Maluda włożył lufę swojego pistoletu do ust i pociągną za
spust. W tym samym momencie dobiegło do niego gałka dopadła bandytę, zaciskając swoje zęby na jego dłoni. Ten niewielki ruch wystarczyłby poprzez zmianę kąta włożonej w usta lufy. Wystrzelona kula nie poleciała tam, gdzie chciał wyrębek. Zamiast tego przeszła przez podniebienie, wychodząc tuż nad uchem, nie naruszając przy tym mózgu rana, choć groźna nie była śmiertelna. Gdy policjanci do niego dopadli,
Marian był ciężko ranny i nieprzytomny, ale wciąż żył. Znaleźliśmy przy nim tobołek, w którym znajdowała się damska garderoba i damskie trzewiki. Później okazało się, że ukradł te rzeczy dzień wcześniej z jednego z mijanych przez niego domów. Jak sam później zeznał, nie znajdując męskich ubrań ani pasujących na niego butów, postanowił zmylić pościg. Przebierając się za kobietę. Na szczęście nie zdążył. Z oczywistych względów, zamiast w celi aresztu śledczego wyrębka umieszczono w szpitalu
więziennym, jednak gdy okazało się, że możliwości tamtejszych lekarzy były mocno ograniczone, wciąż nieprzytomnego bandytę przewieziono do poznańskiego szpitala miejskiego. Tam poddano go operację oraz wyjęto rozbite przez kule szklane oko, choć jego stan nadal był ciężki, bo wrane wdało się zakażenie i wystąpiła. Wysoka gorączka następnego dnia odzyskał przytomność. Był w pełni świadomy, choć z powodu odniesionych obrażeń nie był w stanie mówić, wiedział,
kim jest i z jakiego powodu został aresztowany. Ale był już zupełnie innym maludą niż przed postrzałem cichym wystraszonym płaczliwym do tego, co było dla wszystkich największym zaskoczeniem, bardzo religijnym. Pisemnie poprosił o wizytę księdza, chciał się wyspowiadać i przyjąć komunie. Zaczął też wyrażać skruchę i żal za zbrodnie, którą popełnił za każdym razem, gdy do jego sali wchodził umundurowany policjant, ranny maludo dostawał niemal
białej gorączki, wpadał w dziką histerię, krzyczał i miotał się po całym łóżku. Często w takich sytuacjach musiało go powstrzymywać 2 pielęgniarzy. Jednak, gdy odwiedzili go funkcjonariusze ubrani po cywilnemu, Marian zachowywał się najzupełniej normalnie. A czasami nawet z nimi żartował. Nad przyczyną takiego zachowania zastanawiał się więzienny psychiatra, który go badał. Wiadomo, że przestępcy nie pałają miłością do policyjnych mundurów, ale żeby reagować aż tak panicznie?
Odpowiedź na to pytanie okazało się proste. Marian wyrembeck miał traumę spowodowaną wypadkiem podczas aresztowania, kiedy wskutek uderzenia kolbą karabinu stracił oko. Od tego czasu z jednej strony czuł ogromną nienawiść do wszystkich umundurowanych policjantów, a z drugiej. Panicznie się ich bał. Obrońca wyrębka zamierzał wykorzystać ten fakt jako okoliczność łagodzącą podczas zbliżającego się procesu całkowicie wyleczony maluda stanął przed sądem w połowie
kwietnia 35 roku. Na ławie oskarżonych zasiadł z czarną opaską na oku. Przyznał się do winy, choć twierdził, że wbrew temu, co zarzucał mu akt oskarżenia, broń, którą zabił posterunkowego, nie ukradł. Otrzymał ją w prezencie od konarskiego, który namówił go do dokonania włamania do piekarni. Podczas składania wyjaśnień kolejny raz wyraził skruchy, prosząc o najłagodniejszy wymiar kary. Podkreślał przy tym, że wszystko
co złe w jego życiu stało się z powodu jego życiowego pecha. Podał nawet konkretny przykład. Że nie chciał zabić policjanta, a on zginął, a później chciał zabić siebie, ale jednak przeżył. W podobnym tonie wypowiadał się jego obrońca, który zwrócił uwagę sądu na wzorowe zachowanie oskarżonego podczas jego hospitalizacji i późniejszego uwięzienia. Przypomniał, że jego klient nawrócił się, chodził do spowiedzi i brał udział w mszach świętych. Sąd nie dał wiary słowom ani
oskarżonego, ani jego obrońcy Mariana werembkę uznano w innym zabójstwa z premedytacją policjanta na służbie i skazano na karę śmierci przez powieszenie i dodatkowo na wieczną utratę praw obywatelskich i publicznych praw honorowych za objęte aktem oskarżenia zbrojne napady na woźniców oraz kradzież ich wozów. Maludo otrzymał 4 lata pozbawienia wolności. Sąd połączył oba wyroki w karę łączną śmierć na szubienicy.
W osobnym procesie Stefan Konarski za włamanie do piekarni usłyszał wyrok 2 lat więzienie oraz pozbawienia praw obywatelskich na okres 5 lat. Mariana czerwińskiego uniewinniono od zarzutu udziału we włamaniu do piekarni, ale w późniejszym procesie skazano go na rok więzienia za zupełnie inne włamanie. Obrońca wyrębka odwołał się od skazującego wyroku swojego klienta, jednak niewiele to pomogło. Niespełna 2 miesiące później
poznański sąd apelacyjny podtrzymał wyrok śmierci za zabójstwo posterunkowego na służbie. Pod koniec lipca 1935 roku adwokat skazańca wniósł kasację od wyroku sądu Apelacyjnego. Umotywował ją tym, że jego klient od czasu pierwszego pobytu w więzieniu zdradza objawy choroby umysłowej. Trzydziestego października Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną zatwierdzając tym
samym wyroki poprzednich instancji, na mocy których Marian w rębek miał zostać powieszony. Ostatnią deską ratunku był prezydent Ignacy mościcki, a w zasadzie prawo łaski, którym dysponował jako głowa państwa. Choć wyrębek twierdził, że w życiu spotkał go wyłącznie pech. 1 grudnia 35 roku po raz kolejny uśmiechnęło się do niego szczęście. Prezydent, w przeciwieństwie do wcześniejszych sądów, wziął pod uwagę wszystkie okoliczności
łagodzące. Dlatego podpisał wniosek o ułaskawienie skazanego na śmierć zabójcy. Nie oznaczało to jednak, że maluda mógł wyjść na wolność. Zamiast na szubienicy trafił na Święty Krzyż w górach świętokrzyskich, czyli do najcięższego przedwojennego więzienia w Polsce. Decyzję prezydenta RP wyrębek miał tam spędzić resztę swojego życia.
Dalsze losy jedno od jego maludy nie są zbyt dobrze udokumentowane, trochę więcej światła rzucił na nie nadkomisarz Krzysztof musielak w swoim artykule zatytułowanym ostatni patrol posterunkowego szałkowskiego, opublikowanym w styczniu 2021 roku w miesięczniku Gazeta. Policyjna. Zdaniem autora w tak zwanej księdze więźniów, czyli w powszechnym kieleckim archiwum państwowym zbiorze dokumentów. Więzienia ciężkiego na świętym
krzyżu. Zachowały się do dziś służbowe notatki o więźniów. Marianie wyrębku, sporządzone odręcznie przez więziennych strażników w latach 1930 5939. Nadkomisarz musielak nie precyzuje jednak, czego wspomniane notatki konkretnie dotyczyły. Natomiast kompletnie nie wiemy, co działo się z wyrębkiem po niemieckiej agresji na Polskę. We wrześniu 39 roku.
Wiadomo tylko tyle, że kiedy wojska wehrmachtu zbliżały się do Warszawy. Polskie ministerstwo sprawiedliwości podjęło decyzję o natychmiastowym ewakuowaniu wszystkich osadzonych na świętym krzyżu. 4 Września część więźniów przewieziono do chełma lubelskiego, a pozostałych dokowla, w której grupie znajdował się Marian wyrembeck. Tego niestety nie wiadomo, ponieważ wszelkie dokumenty zaginęły podczas wojennej zawieruch.
Jeśli jednooki zabójca posterunkowego szałkowskiego przeżył wojnę. Jego powojenne losy także pozostają nieznane. Źródła wykorzystane do stworzenia materiału, artykuł nadkomisarza Krzysztofa musielaka ostatni patrol posterunkowego szałkowskiego, opublikowany w roku 2021 w styczniowym numerze miesięcznika Gazeta policyjna artykuł, Jerzego paciorkowskiego. Ostatni patrol opublikowany w roku 2006 w grudniowym numerze
miesięcznika policja 9 9 7 artykuły, opublikowane w 1934 i trzydziestym piątym roku w gazetach kurier poznański, Gazeta. Na nowy kurier Gazeta nadnotecka.
Specjalne wydanie Kryminatoriu. To tematyczny maraton złożony z wcześniej publikowanych odcinków, połączonych wspólnym motywem. Przygotowany z myślą o tych, którzy wolą dłuższe sesje słuchania - w samochodzie, podczas...
Premiera serialu „Prawo bestii” na Netfliksie to dobra okazja, żeby przypomnieć prawdziwą historię Mariusza Trynkiewicza - sprawę, która przed laty wstrząsnęła całą Polską. W tym materiale udostępniam szósty rozdział...
[reklama] Partnerem odcinka jest Oponeo.pl: https://www.oponeo.pl/kryminatorium #Oponeo #ZmieniamyOponyNaLepsze OPIS SPRAWY Z ODCINKA: Weteran armii Stanów Zjednoczonych ukradł z wojskowej zbrojowni w San Diego czołg...
[reklama] Kupuj kosmetyki i perfumy szybko oraz wygodnie na https://www.flaconi.pl/ Z kodem MYSZKA12 otrzymasz 12% rabatu do 19.11.2026*. *Rabat nie obowiązuje na marki i produkty wykluczone z promocji oraz nie łączy...
W noc pasterki 1976 roku, na drodze między Połańcem a Zrębinem, zginęły trzy osoby: młode małżeństwo oraz 12-letni chłopiec. Milicja od razu uznała to za zwykły wypadek drogowy. Tyle że żadnego wypadku nie było. To, co...