Skip to content
PodSubs
ShowsPeopleGuestsJobsNewsEvents
More
BlogPodCred
Menu
ShowsPeopleGuestsJobsNewsEventsBlogPodCredNetworksSign in
Join nowSign in
  • Shows
  • People
  • Jobs
  • News
  • More
    • Guests
    • Events
    • Blog
    • PodCred
    • Networks
    Join nowSign in

ELITE VOICE: Şarkı Söyleme Üzerine Akademik Podcast

ELITE VOICE: Şarkı Söyleme Üzerine Akademik Podcast artwork

Bana 25 dakika ver, bir daha boşuna çalışmazsın | 140 yıllık öğrenme araştırması

Oct 21, 202625 minAudio

140 yıldır öğrenme araştırmaları, bir insanın bir beceriyi nasıl edindiğini inceliyor. Bu bulgular tıp eğitimini, pilot eğitimini ve yabancı dil öğretimini dönüştürdü. Şan pedagojisine bugüne kadar büyük ölçüde ulaşmadılar. Bu yarım saatte altı bulguya bakıyorum, her birini yeri, yılı ve kaynağıyla, ve her birinde üç şeyi netleştiriyorum: tam olarak neyin ölçüldüğünü, bunun bir şarkı sesinin geliştirilmesi için ne anlama geldiğini, ve bunun bir öğrencinin günlük çalışmasına nasıl yansıdığını. Sonunda bu altı bulgu, yaygın uygulamadan neredeyse her özelliğiyle ayrılan bir öğrenme modeline birleşiyor. Nasıl şarkı söyleneceğinden konuşmayacağız. Her alıştırmadan mantıksal olarak önce gelen ve şan derslerinde neredeyse hiç sorulmayan soruyu konuşacağız: insan nasıl öğrenir. ▸ PROGRAM Vocal Foundations, 25 günde akademik ses eğitimi. İçeriğin tamamı ve koşullar: https://elitevoice.io/tr/products/online-san-kursu-vocal-foundations ▸ ALTI ÖLÇÜT Haftalık yerine günlük. Çalışmadan önce anlamak. Tekrar yerine hatırlama. Üç talimat yerine tek imge. Her gün geri bildirim. Ve her şey kendi dilinde. Bu altı ölçüte her ders, her eğitim videosu ve şimdiye kadar alınan her öğüt vurulabilir. ▸ KAYNAKLAR Marton, F. & Säljö, R. (1976): On Qualitative Differences in Learning. British Journal of Educational Psychology. Ebbinghaus, H. (1885): Über das Gedächtnis. Leipzig. Replikasyon: Murre, J. & Dros, J. (2015), PLoS ONE, Amsterdam Üniversitesi. Roediger, H. & Karpicke, J. (2006): Test-Enhanced Learning. Psychological Science. Paivio, A. (1971): Imagery and Verbal Processes. Holt, Rinehart & Winston. Bloom, B. (1984): The 2 Sigma Problem. Educational Researcher. Kestin, G. et al. (2025): Scientific Reports, Harvard Üniversitesi. UNESCO (2016): If you don't understand, how can you learn? Global Education Monitoring Report, Paris. ▸ ELITE VOICE HAKKINDA Vocal Foundations, bu bölümde anlatılan modelin tam olarak kendisi olan akademik bir ses eğitimidir: beş bölümde 25 gün, her gün bir açıklama, bir öz tanı ve tek imgeli bir alıştırma, öğrencinin kendi dilinde. Müzik eğitimi profesörü Prof. Dr. Fatıma Akyüzlüer yönetiyor; yirmi yılı aşkın süredir bir sesin nasıl çalıştığını ve nasıl eğitildiğini araştırıyor. https://elitevoice.io/tr

Audio and video play straight from the show's own hosting. PodSubs stores and serves no media.

Transcript

From the show. Tap a time to play from there.

Dünyanın bir yerinde şu anda biri odada tek başına duruyor ve aylardır çıkmayan bir tonu çıkarmaya çalışıyor. Videolar izledi, belki ders bile aldı, zamanı elverdiğince çalışıyor ve artık başkalarına doğuştan verilmiş bir yeteneğin kendisinde eksik olduğuna inanıyor. Ses aygıtı büyük olasılıkla tamamen sağlam. Eksik olan, başka türden bir bilgi: insanın, kendi üzerinde ancak çarpık biçimde algılayabildiği bir beceriyi nasıl edindiğine dair bilgi.

Bu bilgi var ve sanıldığından daha eski. On dokuzuncu yüzyılın sonundan bu yana deneysel psikoloji, öğrenilenin hangi koşullarda bellekte kaldığını ve hangi koşullarda dağıldığını, hangi çalışma biçimlerinin gerçekten bir beceri kurduğunu ve hangilerinin yalnızca ilerleme görüntüsü yarattığını, ve öğrencinin yanında oturan bir öğretmenin etkisinden sayılara dökülebilecek olanı araştırıyor. Bu bulgular tıp eğitimini, pilot eğitimini ve yabancı dil öğretimini dönüştürdü.

Şan pedagojisine bugüne kadar büyük ölçüde ulaşmadılar. Orada esas olarak yüz yıl önceki gibi öğretiliyor. Haftada bir ders, bir şarkı üzerinden, aradaki altı günde uygulaması tamamen öğrenciye bırakılan sözlü talimatlarla. Önümüzdeki yarım saatte bu bulgulardan altısına bakacağız. Her biri, alan yazınında okunabilecek bir araştırmaya dayanıyor ve her birinde üç şeyi netleştireceğiz: tam olarak neyin ölçüldüğünü, bunun bir şarkı sesinin geliştirilmesi için ne anlama geldiğini, ve bunun

bir öğrencinin günlük çalışmasına nasıl yansıdığını. Sonunda bu altı bulgu, yaygın uygulamadan neredeyse her özelliğiyle ayrılan bir öğrenme modeline birleşiyor. Bu süre boyunca nasıl şarkı söyleneceğinden konuşmayacağız. Her alıştırmadan mantıksal olarak önce gelen ve şan derslerinde neredeyse hiç sorulmayan soruyu konuşacağız. İnsan nasıl öğrenir. Birinci bulgu. Çalışmadan önce anlamak. Göteborg, bin dokuz yüz yetmiş altı.

Eğitimciler Ference Marton ve Roger Säljö bir grup öğrenciye bilimsel bir metin veriyor, okutuyor ve ardından ayrıntılı olarak soruyorlar, önce içeriğe dair, sonra da, ki o zamanlar alışılmadık bir şeydi, nasıl okuduklarına dair. Görüşmeler, temelden farklı iki tutumu ortaya çıkarıyor. Öğrencilerin bir kısmı metni akılda tutulması gereken bir şey olarak ele almış, sonradan aktarabilmek için ifadelere, sıralamalara ve ayrıntılara yoğunlaşmıştı.

Diğer kısım onu bir savunma olarak okumuş, yazarın niyetini ve düşüncesinin yapısını kavramaya çalışmıştı. Marton ve Säljö bu iki tutum için yüzeysel ve derin öğrenme yaklaşımı kavramlarını ortaya attı. Bu kavramlar o günden beri öğretme ve öğrenme araştırmalarının yerleşik sözlüğüne ait. Belirleyici olan, sınavda ortaya çıkan şey. Her iki grup da metni aktarabiliyor. Ancak okuduğunu, metnin kendisinin ele almadığı bir soruya uygulayabilenler, yalnızca derin yaklaşıma

sahip olanlar. Anlamak, sonuç olarak, aktarımın ön koşulu. Bir şarkı sesini geliştirmek için bu, hepsinin içinde en çok sonuç doğuran ayrım ve uygulamada neredeyse hiç yapılmıyor. Bir şarkıyı kabul edilebilir duyulana kadar tekrarlayan, yüzeysel yaklaşımla öğrenir. Sonunda o tek şarkıyı bilir ve bir sonrakinde baştan başlar, çünkü ilkinde onu ilerleten şey ne adlandırılabilir ne de yalıtılabilir, bu yüzden de aktarılamaz. Buna karşılık fonasyonun nasıl oluştuğunu, hangi subglottik basıncın gerektiğini, ses yolunun hangi noktasında

tınının güçlendiğini ve sesin neden belirli bir perdede titreşim biçimini değiştirdiğini önce kavrayan, söyleyeceği her şarkı için geçerli bir model edinir. Aynı gün başlayan iki öğrenci düşünelim. Birincisi gönlüne yakın bir şarkı seçiyor ve onu her gün söylüyor, dört hafta sonra güzel duyulana kadar. İkincisi ilk dört gününde tek bir cümle bile söylemiyor. Bunun yerine, eli gırtlağında, ses kıvrımlarının ne zaman tam kapanmayıp hava kaçırdığını, ne zaman fazla

basınç altında birbirine bastırıldığını hissetmeyi öğreniyor ve her iki durumu tınıdan tanımayı öğreniyor. Dört hafta sonra birincinin şarkısı, ikincinin o ana kadar ortaya koyduğu her şeyden daha iyi duyuluyor. Dört ay sonra ikincisi onu yakalıyor ve bir yıl sonra, birincinin yanına yaklaşmaya cesaret edemediği bir repertuvar söylüyor. Fark, aktarılabilen şeyde. Uygulama için bundan, başta gecikme gibi hissettiren ve sonradan tek gerçek kısayol olduğu ortaya çıkan

bir ilke doğuyor: her öğrenme bölümü, çalışılacak fizyolojik sürecin anlaşılmasıyla başlar ve ancak ondan sonra alıştırmanın kendisiyle. İkinci bulgu. Dağıtılmış, yığılmış değil. Berlin, bin sekiz yüz seksen beş. Psikolog Hermann Ebbinghaus, yıllara yayılan bir öz deneyin sonuçlarını yayımlıyor. Anlam ve ön bilgi etkisini tamamen dışlamak için anlamsız hece dizileri ezberledi ve sonra tam ölçülmüş aralıklarla, dizileri yeniden hatasız bilmek için ne kadar zamana ihtiyaç duyduğunu ölçtü.

Kazanılan zamandan, bellekte ne kaldığını hesapladı. Sonuç, unutmanın ilk niceliksel betimlemesi ve ondan çizdiği eğri o günden beri defalarca doğrulandı, en son iki bin on beşte Amsterdam Üniversitesi’nde özenli bir tekrarlamayla. Önce dik düşüyor. Yirmi dakika sonra önemli bir kısmı çoktan kaybolmuş, bir gün sonra yaklaşık üçte biri kalıyor, bir ay sonra yaklaşık beşte biri. Düşüşün kendisinden daha önemli olan ise ikinci bir gözlem.

Konu, kaybolmadan önce tekrarlanırsa, eğrinin seyri değişiyor. Her tekrardan sonra daha yatık düşüyor ve artan aralıklarla üç ila dört tekrardan sonra öğrenilen, aylarca kalıcı olan bir düzeyde sabitleniyor. Öğrenme araştırmaları buna aralıklı tekrar etkisi diyor ve bu, ortaya koyduğu en sağlam bulgulardan biri. Sese uyarlandığında bu bulgu, neredeyse her öğrencinin bildiği ve neredeyse hiç kimsenin doğru yorumlamadığı bir deneyimi açıklıyor.

Pazartesi günkü bir şan dersi salı günü bellekten yaklaşık üçte iki oranında silinmiş oluyor, perşembe günü ise neredeyse tamamen. Ertesi pazartesi geri gelen biri neredeyse baştan başlıyor, bir önceki haftayla aynı düzeltmeyi alıyor ve bunu durgunluk olarak yorumluyor. Bu, haftalık ritimdeki öngörülen çözülmeden başka bir şey değil ve eğri onu bütünüyle anlatıyor. Sonuç, sezgiye ve enstrüman öğretiminin bütün geleneğine ters düşüyor.

Her gün on beş dakika, haftada bir saatin getirdiğinin kat kat fazlasını getiriyor, toplam süre neredeyse aynı olmasına rağmen, çünkü iki çalışma arasındaki aralık o zaman tam da eğrinin neredeyse yatay seyrettiği aralık oluyor. İki fizyolojik durum bu etkiyi güçlendiriyor. Ses kıvrımları, hassas bir mukozayla kaplı kas dokusu ve yaklaşık yirmi dakikalık sürekli fonasyondan sonra yoruluyor, öyle ki uzun bir çalışma saatinin ikinci yarısı değişmiş bir enstrümanla geçiyor.

Ve rolünü dördüncü bölümde daha yakından ele alacağımız dikkat, çeyrek saatlik yoğun dinlemeden sonra ölçülebilir şekilde azalıyor, öyle ki çalışma tekrara dönüşüyor ve tekrar, hata dahil, var olanı pekiştiriyor. İki öğrenciyi bir yıl boyunca izleyelim. Biri haftada iki saat çalışıyor ve yaklaşık yüz saate ulaşıyor, her birinin ardından altı gün çözülme geliyor. Diğeri her gün çeyrek saat çalışıyor ve yaklaşık doksan saate ulaşıyor, her biri bir önceki günün üzerine

biniyor. Yılın sonunda ikincisi, her bir günde daha az çabayla, kat kat fazla kalıcı beceri kurmuş oluyor. Uygulamada bu şu demek: her gün, kısa, ve her birim yeni bir şey eklenmeden önce bir önceki günün kısa bir tazelenmesiyle başlar. Ses için bir öğrenme modelinin ders saatiyle değil, günle ölçülmesi gerekmesinin nedeni bu. Üçüncü bulgu. Tekrar etmek yerine test etmek. St. Louis, iki bin altı.

Bellek araştırmacıları Henry Roediger ve Jeffrey Karpicke, Psychological Science dergisinde, öğrenmeye dair yüzyıllık bir varsayımı sorgulayan iki deney yayımlıyor. Öğrenciler kısa bir bilgi metnini iki yolla öğreniyor. Bir grup onu arka arkaya dört kez okuyor. Diğeri bir kez okuyor ve ardından üç kez, metni bir daha görmeden, içeriğini bellekten yazıyla aktarmaya çalışıyor. Öğrenmenin hemen ardından dört kez okuyan grup daha iyi sonuç veriyor ve kendi bilgisini de daha yüksek

değerlendiriyor. Bir hafta sonra durum tersine dönüyor. Kendini sınayan grup içeriğin yaklaşık yüzde altmışını hatırlıyor, tekrar tekrar okuyan grup yaklaşık yüzde kırkını. Hatırlama edimi, konuyu yeniden almaktan daha güçlü pekiştirdi, üstelik yazarların kendilerini de şaşırtan bir ölçüde. Araştırmalar buna test etkisi ya da hatırlama alıştırması diyor ve o günden beri yüzlerce çalışmada doğrulandı, öğrencilerde olduğu gibi yetişkinlerde de, bilgilerde olduğu gibi becerilerde de.

Ses eğitimi için bundan, alışılmış çalışma gününün tersine çevrilmesi doğuyor. Alışılagelen anlayışa göre insan ısınır, çalışır ve sonunda vakit kalırsa kontrol için kendini kaydeder. Roediger ve Karpicke’ye göre kayıt başa aittir, üstelik günün en etkili alıştırması olarak, çünkü kendi sesi hakkında zaten bilinenin hatırlanmasını zorunlu kılar. Üç saniyelik kısa bir ton, kaydedilip dinlenir, ve sonra ne duyulduğu sorusu: tonun altında hava tıslıyor

mu, sıkışık mı duyuluyor, tını fazla geride mi oturuyor, yoksa geçiş kaydı mı. Bu soruyu yanıtlayan, ilk alıştırma daha başlamadan öğrenmiş olur ve aynı zamanda o gün hangi alıştırmanın doğru olduğunu bilir. İkisi de her gün çeyrek saat çalışan iki öğrenciyi bir hafta boyunca izleyelim. Birincisi en aşina olduğu alıştırmayla başlıyor ve onu yirmi kez tekrarlıyor. İkincisi önce bir ton kaydediyor, dinliyor ve o gün tonun altında hava tısladığını fark ediyor.

Tam da bu bulguya yönelik alıştırmayı seçiyor ve onu on kez tekrarlıyor. Haftanın sonunda birincisi, doğruluğunu değerlendiremediği bir şeyin yedi kere yirmi tekrarını pekiştirmiş oluyor. İkincisi yedi tanı koymuş, yedi hedefli alıştırma yapmış oluyor ve yedinci gün ilk günün kaydını bugünkünün yanına koyabiliyor. Yarısı kadar tekrarlamış ve iki katı öğrenmiş oluyor. Uygulamada her çalışma günü kısa bir testle başlar ve biter. Kayıtlar saklanır ve haftada bir kez, yedi gün önceki kayıt bugünküyle karşılaştırılarak dinlenir.

Yanıltmayan tek ölçüt budur: bir hafta önceki kendi sesin, ne bir şarkının kaydı, ne de hayran olunan bir ses. Dördüncü bulgu. Talimat yerine imge. London, Ontario, bin dokuz yüz yetmiş bir. Psikolog Allan Paivio, Imagery and Verbal Processes adlı kitabında on yıldan fazla deneysel çalışmanın sonuçlarını toplar ve ikili kodlama kuramını ortaya koyar. Buna göre insan belleği bilgiyi büyük ölçüde birbirinden bağımsız iki sistemde işler, biri sözel, diğeri imgesel,

ve her iki sistemde temsil edilen içerikler, yalnızca dilde var olanlara göre belirgin şekilde daha güvenilir hatırlanır ve geri çağrılır. Somut, imgesel kavramlar kalır, gözde canlandırılamayan soyut kavramlar silinir. Sonraki bilişsel psikoloji araştırmaları, özellikle Alan Baddeley’den bu yana çalışma belleğine dair çalışmalar, bu bulgunun neden tam da hareket edinimi için bu kadar sonuç doğurduğunu açıkladı. Bir eylemin yönetildiği çalışma belleği, aynı anda yalnızca yaklaşık dört birim alır.

Bir imge doğrudan harekete gider, motor sistem tarafından anında çevrilir. Bir kelimenin önce çözülmesi ve bir beden duyumuna aktarılması gerekir ve bu dolambaç, tam da uygulama için gereken kapasiteyi kullanır. Şarkı söylerken dört birimin üçü sürekli dolu, çünkü söyleyen aynı anda duyuyor, hissediyor ve yönetiyor. Geriye tek bir boş birim kalıyor. Daha çok destek, yutak geniş, ton öne gibi bir talimat, o tek yer için üç talimat içeriyor ve her birinin

önce bir harekete çevrilmesi gerekiyor. Sonuç, daha önce ders almış olan herkese tanıdık. Tekniği düşünür düşünmez tını katılaşıyor, düşünmeyi bırakır bırakmaz asıl hata geri dönüyor. Bir imge ise çeviriye ihtiyaç duymuyor. Suyun altına yavaşça bastırılan bir balon tasavvuru, zihin süreci düşünmeden önce hava basıncının uygun ayarını üretiyor. Bunu kendi üzerinde gözlemleyebilirsin. Rahat bir ton söylerken daha çok destek sözlerini düşünen biri çoğu durumda karın duvarını geriyor ve

ton daralıyor. Aynı tonu su altındaki balon tasavvuruyla söyleyen biri, aynı bedenle ve aynı alıştırmayla başka bir tını duyuyor. Her iki tasavvur da aynı süreci anlatıyor. Fark, çalışma belleğinde kapladıkları kapasitede. Uygulamada her alıştırma tek bir imge alır, asla iki değil, ve bir imge, tını duyulur şekilde değiştiğinde doğru sayılır. Bir öğrencinin yıllar boyunca videolardan ve derslerden biriktirdiği talimatlar, böyle imgelerle değiştirilir.

Deneyimli öğretmenlerin neredeyse yalnızca imgelerle konuşmasının, yeni başlayanların ise neredeyse yalnızca talimatlarla düşünmesinin açıklaması da burada. Beşinci bulgu. Geri bildirim. Chicago, bin dokuz yüz seksen dört. Yirminci yüzyılın pedagojisini öğrenme hedefleri taksonomisiyle biçimlendiren Benjamin Bloom, Educational Researcher dergisinde, danışmanlığını yaptığı birkaç doktora tezinin sonuçlarını yayımlıyor. Üç öğrenme koşulu karşılaştırılıyor: yaklaşık otuz öğrencili geleneksel sınıf öğretimi.

Aynı öğretimin, düzenli öğrenme hedefi kontrolleri ve ardından gelen düzeltmeyle tamamlanmış hali, yani tam öğrenme. Ve son olarak, bir eğitmen eşliğinde, tek tek ya da çok küçük gruplarda, günlük ve anında geri bildirimle. Birinci ve üçüncü koşul arasındaki fark iki standart sapma, ampirik eğitim araştırmalarında neredeyse hiç gözlenmeyen bir etki büyüklüğü. Bu, eğitmen eşliğindeki ortalama öğrencinin, geleneksel öğretim görenlerin yüzde doksan sekizinden daha iyi

sonuç verdiği anlamına geliyor. Bloom bu bulguya iki sigma problemi diyor ve kelimeyi bilinçli seçiyor: problem, çünkü artık neyin işe yaradığı kesin ve bunu herkese sağlamayı neredeyse hiçbir toplumun karşılayamayacağı da kesin. Şarkı söylemede bu bulgu, başka her alandan daha ağır basıyor ve nedeni anatomik. İnsan kendi sesini önemli ölçüde kemik iletimiyle duyar. Kafatası, gırtlağın titreşimini doğrudan iç kulağa aktarır, üstelik tınıyı odaya ulaştığından daha dolgun

ve daha koyu gösteren bir alçak frekans vurgusuyla. Kendi kaydının bu kadar yabancı gelmesinin nedeni bu, ve bir öğrencinin çalışırken, odadaki her dinleyicinin anında fark ettiği hataları duymamasının nedeni de bu. Piyanoda çalan, çaldığını duyar. Seste ise söyleyen, kendi kafasının dışında var olmayan bir sürümü duyar. Dışarıdan algılayan ve duyduğunu anında adlandıran bir dinleyici, bu yüzden belirli hataların fark edilebilmesinin

tek kaynağıdır. Bloom’un problemi kırk yıl boyunca çözümsüz kaldı. İki bin yirmi beş yılında Harvard Üniversitesi’nde Gregory Kestin önderliğindeki bir ekip, Scientific Reports dergisinde kontrollü bir çalışma yayımladı. Fizik öğrencileri iki yolla öğrendi: bir kısmı modern ölçütlere göre etkinleştirici bir derste, diğerleri Bloom’un ilkelerine göre kurulmuş, küçük adımlarla açıklayan, soran ve düzelten bir sistemle, gün be gün. İkinci grup iki katından fazla öğrenme kazanımı elde etti ve bunun için daha az zamana ihtiyaç duydu.

Demek ki belirleyici olan, geri bildirimi veren kişiden çok, onun zamanlaması ve niteliği: günlük, anında, ve o anda çalışılan şeye yönelik. Dört hafta boyunca bir videoya bakarak tek başına çalışan ve sonunda kayıtlarında bir düzelme görmediği için kendini yeteneksiz sanan birini düşünelim. Bir öğretmen bu kayıtların ikisini dinliyor ve otuz saniye sonra ses kıvrımı kapanmasının tam olmadığını, bu yüzden hava kaçtığını ve bu yüzden onun daha yüksek sesle söylemek için basıncı artırdığını söylüyor.

Bu insan dört hafta boyunca hatayı her gün çalıştı, onu duyamadan. Geri bildirim onu yarım dakikada buldu ve onu ilk gün de bulabilirdi. Uygulamada ses için bir öğrenme modeli, her gün gerçekleşen bir geri bildirime ve aynı zamanda, öğrencinin bu geri bildirimi adım adım kendi kendine vermeyi öğrendiği bir yönteme ihtiyaç duyar, ta ki sesinin durumlarını dışarıdan yardım olmadan tanıyana kadar. İkincisi hedeftir. Birincisi oraya giden yoldur.

Altıncı bulgu. Kendi dilinde öğrenmek. Paris, iki bin on altı. UNESCO, Küresel Eğitim İzleme Raporu kapsamında, birkaç düzine ülkeden derlemelerin bir değerlendirmesini, soruyu daha başlığında taşıyan bir adla yayımlıyor: anlamıyorsan nasıl öğreneceksin. Dünya genelinde, tahmine göre, tüm öğrencilerin yaklaşık yüzde kırkı tam olarak bilmediği bir dilde ders alıyor ve bütün dünya bölgelerinde aynı örüntü görülüyor. Bu öğrenciler geride kalıyor, üstelik yetenekten, çalışkanlıktan ve toplumsal kökenden bağımsız olarak.

Bilişsel psikolojideki açıklama, çalışma belleğinin yüklenmesinde. Yabancı bir dilde öğrenen biri, sınırlı işleme kapasitesinin bir kısmını söylenenleri çözmeye harcıyor ve tam da bu kısım, ne demek istendiğini anlamaya sıra geldiğinde eksik kalıyor. Bir şarkı sesini geliştirmek için bu, dördüncü bölümde gördüğümüz nedenle daha da keskin biçimde geçerli. Söyleyenin çalışma belleğinde zaten tek bir birim boş ve bir talimatı imgeye çevirebilmek için önce

tercüme etmek zorunda olan biri, o birimi çoktan harcamış oluyor. Buna ikinci, fonetik bir durum ekleniyor, ki şan pedagojisinde nadiren dikkate alınır. Her dil, konuşanlarının ses aygıtını ilk yaşlardan itibaren belirli bir yöne biçimlendirir ve başka alanları gelişmemiş bırakır. Ünlüyle başlayan kelimelerin gırtlak kapanmasıyla başladığı diller, sert ses başlangıçları üretir. Kısa, kapalı heceli diller, uzun ve açık ünlüleri alışılmadık kılar.

İkili ünlülü diller, tutulurken tınısı kayan tonlar üretir. Başka bir dilde verilen ders, o başka dilin hatalarını düzeltir, kendi hataların ise fark edilmeden kalır. İki yıl boyunca, iyi bildiği ama ana dili olmayan bir dildeki eğitim videolarıyla çalışan birini düşünelim. Her talimatı içinden tercüme ediyor, sonra bir harekete aktarıyor ve sonucun neden katı duyulduğuna şaşırıyor. Aynı içeriği ilk kez kendi dilinde, kendi yaşantı dünyasından imgelerle duyduğunda, hareket ilk seferde

oluyor. Tercüme üzerinden giden dolambaç, bunca zaman, bedeninin uygulama için ihtiyaç duyacağı kapasiteyi harcıyormuş. Uygulamada insan, düşündüğü dilde, bildiği imgelerle ve bu dilin ses aygıtına hangi özellikleri verdiğini bilen bir öğretmenle öğrenir. Sonradan dünyanın her dilinde şarkı söylenebilir. Ama öğrenmek kendi dilinde olmalı. Sonuç. Altı on yıldan ve dört ülkeden altı bulgu.

Hiçbiri şarkı söyleme düşünülerek elde edilmedi, yine de bir araya geldiklerinde, şan öğretiminin yaygın uygulamasından neredeyse her özelliğiyle ayrılan bir öğrenme modelini anlatıyorlar. Bu model haftalık ders saatiyle değil, günle ölçülüyor, çünkü unutma eğrisi bir günlük aralıkta neredeyse yatay seyrediyor ve yedi günde neredeyse her şeyi alıyor. Her gün anlamakla başlıyor: bedende ne olması gerektiğinin kısa bir anlatımıyla, çünkü Marton ve Säljö’ye göre

yalnızca anlaşılan yeni görevlere aktarılıyor. Kısa bir test, bir kayıt ve bir tanıyla sürüyor, çünkü Roediger ve Karpicke’ye göre hatırlama, tekrardan daha sağlam pekiştiriyor ve o gün hangi alıştırmanın uygun olduğunu belirliyor. Alıştırmanın kendisi kısa, tek bir yöne odaklı ve tek bir imgeyle donatılmış, çünkü Paivio’ya göre her ek tasavvur, bedenin uygulama için ihtiyaç duyduğu kapasiteyi harcardı. Gün, başta dışarıdan gelen ve çalışma ilerledikçe öğrencinin kendisinden gelen bir geri bildirimle kapanıyor,

ta ki sesinin durumlarını dışarıdan yardım olmadan tanıyana kadar, Bloom’un bulgusunun ve onun Harvard’daki devamının işaret ettiği gibi. Ve her şey, Küresel Eğitim İzleme Raporu’nun saydığı nedenlerle, öğrencinin düşündüğü dilde gerçekleşiyor. İçeriklerin sırası da bu mantığı izliyor, üstelik fizyolojik nedenlerle. Başta fonasyonun mekaniği, hava basıncının ayarlanması ve ses kıvrımlarının kapanması var, çünkü sonraki her şey bunları önvarsayıyor ve bu noktadaki her hata, rezonans üzerinde çalışılır çalışılmaz güçleniyor.

Sonra rezonans geliyor: kendi başına hafif olan birincil tonun dolgunluğunu kazandığı ses yolunun biçimlenmesi. Sonra register’lar arasındaki geçiş, ki ancak hava yönetimi ve rezonans noktası güvence altındaysa kayarak akıyor. Sonra yorum, ünlü biçimlendirmesi, dinamik, kişisel tını, çünkü yorum seçenekleri önvarsayıyor ve seçenekler ancak araçlar bilindiğinde doğuyor. Ve sonda enstrümanın bakımı ve sonrası için çalışma planı, çünkü kurulan şeyin kalıcı olması isteniyor.

Beş bölüm, her biri yaklaşık beş gün, ve her gün yaklaşık çeyrek saat. Aktarılabilen bir temel için yirmi beş gün. Bu süre, unutma eğrisinin seyrinden, dokunun yorulma sınırından ve fizyolojik yapı taşlarının sayısından doğuyor. Daha kısa öğrenen, bunlardan birini atlıyor. Daha uzun öğrenen, yeni bir şey eklenmeden tekrarlıyor. Deneyimli bir şan öğretmeninin bütün bunları sezgisel olarak yaptığı öne sürülebilir ve bu itiraz haklı.

Bloom’un eğitmenlerinin bu kadar etkili olmasının nedeni de bu. Ama haftada bir kez hazır bulunan deneyimli bir öğretmen, unutma eğrisine karşı, aradaki altı günlük denetlenmemiş çalışmaya karşı ve dersin zaman darlığının onu zorladığı sözlü talimatlara karşı çalışıyor. Burada anlatılan model, böyle bir öğretmene, derste oluşanın şimdiye kadar kaybolduğu o altı günü geri veriyor. Bunun senin için anlamı. Bu yarım saatten geriye bir şey kalacaksa, soruların sırası kalsın.

Neyin çalışılacağı sorusundan önce, insanın nasıl öğrendiği sorusu gelir, ve buna on yıllardır herkesin okuyabileceği yanıtlar var. Haftalık yerine günlük. Çalışmadan önce anlamak. Tekrar yerine hatırlama. Üç talimat yerine tek imge. Her gün geri bildirim. Ve her şey kendi dilinde. Bu altı ölçüte, her ders, her eğitim videosu ve şimdiye kadar alınan her öğüt vurulabilir, ve çoğunun en az üçünü ıskaladığı görülecek. Bu nedenle, bu altı bulgu üzerine, tam da burada anlatılan modelde bir program kurduk: beş bölümde yirmi beş

gün, her gün bir açıklama, bir öz tanı ve tek imgeli bir alıştırma, öğrencinin kendi dilinde. Kursu, her gün açıklayan, gösteren ve başta insanın kendine veremediği geri bildirimi veren Profesör Doktor Fatıma Akyüzlüer yönetiyor. Erişimi açıklamada bulabilirsin. Kursa katılmadan öğrenen biri, altı bulguyu yanında götürsün, kendi çalışma planını onlara vursun ve onlardan en uzak duran o tek noktayı değiştirsin. Çoğu insanda bu, ilkidir. Haftalık yerine günlük.

Bu tek değişiklik, beklenenden çoğunu yapar.

Open the transcript file

Hosts and Guests

Nobody is credited on this episode yet.

Credit the people on this episode

Be the first to rate this episode