Europa zoekt garanties | China remt Russische drones | Oekraïne treft Krimbrug opnieuw Rusland voert raket- en droneaanvallen op Kiev, Lviv en kritieke infrastructuur op, terwijl Oekraïne opnieuw de Krimbrug en doelen in Tatarstan en Smolensk raakt. Poetin reageert furieus, koppelt de aanslag op de Krimbrug aan het opschorten van onderhandelingen en intensiveert de campagne tegen Oekraïense energievoorziening en civiele doelen, met toenemende risico’s voor de Navo-oostflank. Xi Jinping, Vladimir Poetin en Donald Trump presenteren zich in Shenzhen als wereldtop, maar leveren vooral symboliek en een gezamenlijke aanval op het Internationaal Strafhof. Rob de Wijk en Arend Jan Boekestijn duiden hoe deze normalisering van Poetin zijn assertiviteit in Oekraïne voedt, terwijl Europese leiders in Berlijn met Zelensky praten over veiligheidsgaranties, een door de VS geleid toezicht op een eventueel bestand en een ‘coalition of the willing’ op de grond. China draait intussen onverwacht aan de knop van exportcontroles voor drone-onderdelen, tot opluchting van Kiev maar tot verwarring over Xi’s werkelijke bedoelingen. Europa zoekt tegelijk naar een steviger rol voor het Verenigd Koninkrijk, extra luchtverdediging, F-16’s en systemen als IRIS-T, terwijl spanningen rond Iran, de Houthi’s en Amerikaanse chipexport naar China laten zien hoe breekbaar de bredere wereldorde blijft. [Samenvatting geschreven door AI en gecontroleerd door mens] Over de Podcast Arend Jan Boekestijn en Rob de Wijk gaan onder leiding van Hugo Reitsma op zoek naar de nieuwe wereldorde. Wat betekenen oorlog, machtspolitiek en economische verschuivingen voor Europa en Nederland? In elke aflevering duiken zij in de geopolitieke actualiteit. Genomineerd voor de Zilveren Reissmicrofoon 2026, winnaar van de Dutch Podcast Awards 2022 in de categorie Nieuws & Politiek. Word lid van B&W Plus op boekestijnendewijk.nl voor de zaterdag-podcast, reclamevrij luisteren, en vele extra's! BINNENKORT WEER IN DE THEATERS! Kijk voor data en kaarten op bnr.nl/theater Reageren? Op X: @ajboekestijn en @robdewijk Bluesky: @hugoreitsma.bsky.social Mail: boekestijnendewijk@bnr.nl Over de makers: Arend Jan Boekestijn is een Nederlands historicus en voormalig politicus. Hij studeerde geschiedenis en politieke wetenschappen aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. Boekestijn is voormalig Tweede Kamerlid (tot 2009). Sinds 1989 is hij verbonden aan de vakgroep geschiedenis van de Universiteit Utrecht en sinds 2016 lid van commissie Vrede en Veiligheid van AIV. Rob de Wijk studeerde eigentijdse geschiedenis en internationale betrekkingen, promoveerde op kernwapenstrategieën, werd hoogleraar in Leiden en richtte in 2007 het Den Haag Centrum voor Strategische Studies op. Hugo Reitsma studeerde rechten en politicologie. Hij werkte eerder als politiek verslaggever en vanuit verschillende conflictgebieden. Hij is auteur van het boek ‘Boekestijn en De Wijk voorspellen de toekomst’ (november 2023).
Audio and video play straight from the show's own hosting. PodSubs stores and serves no media.
Transcript
From the show. Tap a time to play from there.
Speaker 1Blijf scherp. BNR Nieuwsradio. Boekestein en de
Speaker 2Wijk. Hugo Rijtsma. Vrijdag 20 november. Welkom bij Boekestein en de Wijk op zoek naar de nieuwe wereldorde. Rusland heeft de afgelopen nacht drie grote bruggen in de Oekraïnse hoofdstad Kiev onder vuur genomen met onder meer ballistische raketten. Daarbij werden drie doden en vijftien gewonden. Twee bruggen liepen schade op. Eén is deels afgesloten voor verkeer. Bij een aanval op een station op de westelijke stad Lviv vielen twee doden en vier gewonden. In Kharkiv trof een drone een ziekenhuis en verwonden vier mensen. Elders werd energieinfrastructuur het doelwit. In verschillende regio's begint de stroom en ook de watervoorziening door
Speaker 2dit soort aanvallen echt kritiek te worden, hoor je van verschillende plaatsen. Gisteren raakte in Kiev een kathedraal beschadigd en de ambassades van Nederland en Oostenrijk komen we nog wel over te spreken. Oekraïne trof opnieuw de Krimbrug, ditmaal de spoorbrug, met Neptunusraketten. Enige schade. Heel precies weet ik het niet. Oekraïnse drones raakten een oliepompstation in Tatarstan. Dat belangrijk is voor de export. Met brand tot gevolg en een chemische fabriek in Smolensk. Op de grond zijn opnieuw de zwaarste
Speaker 2gevechten gemeld in Donetsk. Zoals meestal eigenlijk wel. En daar is zowel enige Oekraïnse als Russische terreinwinst gemeld.
Speaker 3Die brug is wel cruciaal, denk ik. Die getroffen is. Ik heb begrepen dat het in ieder geval het spoorverkeer eventjes is stilgelegd. Poetin heeft gezegd, die brug is niet zo'n geweldig probleem. Dat was toch alleen maar voor sociaal transport. Het slaat natuurlijk nergens op wat die man zei. Maar tegelijkertijd is hij zo boos dat hij zegt, ik wil niet meer onderhandelen. En de vraag is enorm. We gaan dus enorme aanvallen uitvoeren. Wat we nu hebben gezien... Dat zou wel eens een keer de opmaat kunnen zijn van
Speaker 3nog veel meer. En je ziet dus dat die Russen zich echt nergens meer iets aan gelegen laten... door ook de beroemde kathedraal in het centrum van Kiev gewoon te treffen
Speaker 2Maar je ziet ook dat die luchtverdediging bij de brug... je had ook al eerder verteld, daar is een hele campagne aan vooraf gegaan... om die luchtverdediging een beetje af te schalen, zeg maar... En ja, die hebben ze dus ook niet meteen weer op orde. Want nu lukt het gewoon elke dag die brug te dragen. Nee,
Speaker 3dat heet suppression of enemy air defenses... of destruction of enemy air defenses. Dat betekent dus het onderdrukken, nou wel het kapotmaken... van de vijandelijke luchtverdediging. Dus wat ze eigenlijk hebben gedaan... ze hebben een soort gangpad, dwars door bezette gebieden gebombardeerd. Om het maar even heel simpel te zeggen... het gaat natuurlijk niet alleen met bombardementen... maar het gaat ook met elektronische oorlogsvoering. Waardoor je eigenlijk vrij ongeschonden... daar doorheen kunt vliegen en die brug kunt dragen. Militair technisch
Speaker 3gezien is het wel een knap staaltje werk, moet ik zeggen.
Speaker 2Daarmee dus ook niet uitgesloten dat ze die spoorbrug ook nog
Speaker 3echt kapot weten te krijgen. Het zou me niet verbazen. Het zou mij ook niet verbazen als ze de komende dagen gewoon verder gaan. En misschien gaat Desinus dan weer oog van het horen blazen... dat ze zichzelf mee hebben gedaan aan het vernietigen van een spoorbrug. Laten we niet hopen dat ze dat gaan doen, maar goed, dat is een ander punt... Nee, dat zou heel goed kunnen. Kijk, het is hoe je het ook went of keert. Het is ooit een prestigeproject geweest van Poetin. Niet zozeer omdat Poetin wilde laten zien van kijk mij eens bruggen bouwen.
Speaker 3Maar om duidelijk te maken dat de Krim onvoorwaardelijk bij Rusland hoort. Dus als je die ader los snijdt, dan heeft dat een mega impact op het Kremlin. En dat blijkt ook wel door de reacties die er zijn gekomen vanuit Poetin.
Speaker 2Dichter bij huis in het zuiden van Polen, dicht bij de Oekraïnse grens, zijn weer de restanten gevonden van één of twee drones. Iets noordelijker was er een interessant verhaal over een mogelijke false flag operatie richting Kaliningrad.
Speaker 3Tusk, de premier van Polen, heeft eigenlijk al de afgelopen maanden week in week uit gewaarschuwd voor allerlei false flag operaties. en allerlei sabotage operaties die zijn die zouden worden uitgevoerd door de rust nou dat klopt ook wel want als je alleen al kijkt naar het aantal defensiebedrijven dat laten we zeggen van af medio augustus is bestookt dan kom ik in ieder geval op openbare bronnen al op een stuk of 10 gelukt en gelukt en vereideld en ik
Speaker 3denk dat er eerlijk gezegd meer zijn dus wat dat betreft moet je dat even in het achterhoofd houden als je nu naar desides gaat kijken nou Maar wat hier aan de hand is... het is eigenlijk een vereideld complot... waarbij de Russen... een valse vlag operatie uit wilden voeren... vanuit Polen op Kaliningrad.
Speaker 1Alsof het een Poolse aanval is
Speaker 3Nee, maar ze wilden Oekraïne daarvoor de schuld geven. En dat zou dus leiden tot een... hopelijk voor hun een verdere escalatie... in de strijd en het ongenoegen in Rusland. Dus... Ja, dit soort dingen gebeuren. En we hebben vaker gesproken over wat zijn dan de scenario's... die zouden kunnen leiden tot een artikel 5 situatie. Nou ja, dit komt daar wel redelijk dichtbij. Als dit uit de klauwen loopt, dan heb je er eentje.
Speaker 2Hoog spel. Ja. Je had nog iets over Chinese exportcontroles over drone onderdelen
Speaker 3Ja, dat is interessant. Dus de Chinezen hebben bepaald... dat er exportcontroles komen voor specifieke componenten... Gaat je bijvoorbeeld over radarinstallaties. Bepaalde camera's. Die kunnen worden gebruikt in die Gerand drones van de Chinezen. Het kost ze nog wel vrij veel moeite om uit te zoeken. Van waarom doen ze dat nou eigenlijk. Want we hebben het natuurlijk gezien in China. Met de top. Waar Poetin aanwezig zijn. Daxi en Poetin dikke maatjes zijn. Dus waarom doe je dit dan? Ja,
Speaker 3daar komt een of andere verklaring. Die ik wel op zich... kan begrijpen, maar niet in de richting van Rusland. Namelijk, het heeft te maken met nationale veiligheid. Men is tegen proliferatie van bepaalde systemen. Men wil duidelijkheid hebben over dual use. Dus dual use betekent dat je zowel voor civiele als militaire doeleinden iets kunt gaan gebruiken. Ik vond het allemaal tamelijk vaag klinken. Op het eerste gezicht lijkt het logisch wat ze zeggen, maar op het tweede gezicht is het
Speaker 3heel raar. Want hiermee belemmer je eigenlijk de Russen... om die gerand drones nogal effectief in te zetten tegen Oekraïne. Dus ja, wat hier nou precies aan de hand is, weet ik niet. Ik vind het een raar bericht, maar de Oekraïners hebben al gezegd... dankjewel China, hier zijn we blij mee. Ja, dat kan ik me voorstellen.
Speaker 1Zou dit de eerste keer zijn dat ik zie druk op
Speaker 3Poetin zitten? Ja, dat is... Dat dacht ik ook. Vandaar dus dat ik heb zitten graven naar de redenen waarom dit is gedaan. Maar die redenen vond ik heel merkwaardig. Maar omdat ze merkwaardig zijn, zou jij gelijk kunnen hebben.
Speaker 2Die ambassades moeten we nog even meenemen. Dus de Oostenrijkse en de Nederlandse is beschadigd geraakt... bij een droneaanval op Kiev. Dat moet natuurlijk een Russische drone zijn geweest. Dat kan niet anders. Premier Jette in Berlijn reageerde wel voorzichtig. Moet natuurlijk kijken wat daar precies is gebeurd. En hij wilde ook niet speculeren of de ambassade een doelwit kan zijn geweest. Die gedachten zou je natuurlijk kunnen hebben... Omdat een dag eerder de Russische ambassade in Den Haag... dreigende taalspak vanwege het pochen van de Nederlandse dronebouwer Destinus... dat hun materiaal
Speaker 2is ingezet tegen
Speaker 3de Krimbrug. Ja, Hugo, dat is iets wat je heel vaak ziet. Gewoon in de media in algemene zin, maar ook bij politici. Dan wordt alles aan elkaar geknoopt, terwijl er gewoon geen relatie is. Dus ik denk dat hier niet een directe relatie is. Omdat als er een directe relatie is, dan zou je een andere doel kiezen. Dan ga je dat op een heel andere manier doen... Er is wel een directe relatie als we bijvoorbeeld over een maand of twee maanden zien... dat een poging of een uitgevoerde dreiging in de richting van de Estinus plaatsvindt. En
Speaker 3dan moet je dus met name denken aan brandstichting. Dat is eigenlijk wel wat we in de meeste gevallen zien
Speaker 2Nederland ontbiedt wel de Russische ambassadeur, lijkt me... Logisch, omdat de ambassade is een diplomatieke post. Dus als daar schade is, dan moet je daar een landbouw aanspreken
Speaker 3Tuurlijk, dat zou ik ook doen. Maar ik vind dat Jetten heel terughoudend heeft gereageerd. Dus dat was mijn eerste reactie ook. Jongens, laten we nou even rustig aan doen. En niet alles aan elkaar knopen. En gewoon even kijken wat hierachter zit.
Speaker 1Het ging om een bokstuk van een onderschepte drone. Dat was dus niet in bewuste toestand.
Speaker 3Nou ja, dat was mijn idee ook. Maar weet je... Als je weet waar die ambassade ligt, ik ben daar geweest ooit, dan ligt dat gewoon in het centrum. Daar heel vlakbij ligt bijvoorbeeld een onderdeel van de inlichtingendienst, helemaal omgeven met zandzakken. Het is ook een gebied waar nogal wat geconcentreerd is, waarvan je kunt verwachten op enig moment dat toch aanvallen plaatsvinden. Dan kan een Nederlandse ambassade de
Speaker 3collaterale schade worden meegenomen.
Speaker 1De Oostenrijkse ambassade was ook geraakt
Speaker 3Ja, klopt
Speaker 1En er werd ook gesproken bij Paul en De Wit, zag ik nog laat... van, ja luister eens, als mensen van Destinus dus in Oekraïne... al die tests gaan doen, dan worden dat combatanten, hè?
Speaker 3Ja, ik weet je, ik vind dat echt een discussie... waarvan ik me werkelijk afvraag van waar gaat dit over? Ik heb dat ook gezien dus in dat stuk van de NRC... Kijk, als jij een auto koopt, Arend Jan, en je hebt geen idee hoe dat ding werkt, dan zal de verkoper even zeggen, zal ik even met je mee rijden? Om te laten zien hoe die werkt. Dat zien we continu. Ik ben zo vaak in dit soort gebieden geweest... waar wapens gewoon worden verkocht. En de fabrikant
Speaker 3is dan gewoon aanwezig... om even uit te leggen hoe het moet. Ja. En in een aantal gevallen gaat dat heel ver. Alleen ga je dan de grenzen over... waarin je daadwerkelijk deelneemt aan de gevechten. En bovendien, om die dingen te testen... moet je wel testen op echte drones. Dus dat betekent automatisch dat mensen van de fabriek... daar dus ook bij betrokken zijn. Kijk, hier zie je dus echt hoe het internationale recht schuurt... Met de praktijk. Dit
Speaker 3is vergelijkbaar. Hoe het schuurt. Met de Baltische staten. Waar ze het landmijnenverdrag hebben opgezegd. Dat zijn natuurlijk allemaal fantastische dingen. In vredestijd. Maar op het moment dat het uitbreekt in Europa. Dan zie je dus. Dat men die wetgeving aan de kant gooit. Ja weet je. Ik. Je moet wel heel erg uitkijken, vind ik, om direct tot conclusies te komen. Want dan moet je precies weten wat die bedrijven daar hebben gedaan. En dat hoor ik dus niet. Dat heb ik ook niet in een stuk van de NRC gelezen.
Speaker 3En dat heb ik ook niet gezien bij deskundigen.
Speaker 1Waar ik een beetje van schrok, er was ook een SP-kamerlid zat erbij. Die reden hier als volgt. Ja, dat ding is getest. Maar het zat met duct tape aan elkaar vast. En ook boven dorpjes. Dan hadden mensen kunnen sterven. Mevrouw Dobbe heet ze, geloof ik, hè. Luister, Oekraïne probeert te overleven. Je moet een hele snelle
Speaker 3experiment fase. Dit is het ultieme bewijs dat wij gewoon niet in staat zijn... om te begrijpen wat daar gebeurt in Oekraïne. Eigenlijk zou iedereen voor straf toch eens eventjes een rondrisje... door Oekraïne moeten maken om te kijken hoe dat daar werkt... en hoe dat eraan toegaat. Dan kom je vrij snel tot andere revolutions, hoor. Ja. Nou
Speaker 2interessant idee. Laten we naar de diplomatieken overleggen van gisteren. Zowel in Shenzhen, Zuid-China, de APEC bijeenkomst, als in Berlijn. In China waren dus Trump en Poetin en Xi Jinping. En in Berlijn waren de Europese leiders en Zelensky. Nou, waar moeten we beginnen? Maar eerst even dit. Welkom terug.
Speaker 1Ik ben eigenlijk, het is in ieder geval geen Yalta. Yalta duurde overigens acht dagen, heb ik nog eens nagezegd. Deze duurde 70 minuten En verder, het is waarschijnlijk het belangrijkste voor Poetin was dat hij er was. Het zag er fantastisch uit. Overigens, hij zat bij het diner aan een apart tafeltje. En heb je nog die foto gezien? Daar werd hij dus naast de vrouw van Xi gepropt. En dus Trump en Xi hadden een veel prominentere plaats. Dat moet voor voor Poetin toch niet leuk zijn geweest. Dan komt er een slappe gezamenlijke verklaring over vrede en veiligheid. Heel vaag. En
Speaker 1iedereen bepleit een hervorming van de VN. China is veel meer pro-VN dan zowel Poetin als Trump. Dat zie je alweer dat er geen licht is. Geen doorbraak over Oekraïne. Althans, dat is mij allemaal niet medegedeeld. Nee. kernwapenbeheersers en zo, maar geen bindende overeenkomst. En China heeft natuurlijk gewoon gezegd... luister, wij hebben minder kernwapens dan de andere twee. Ja, ze hadden de overbeheersing van
Speaker 2de risico's. Niet dat de
Speaker 1aantallen omlaag worden
Speaker 2gebracht
Speaker 1Maar geen bindende overeenkomst. En gezamenlijk een heerlijke aanval op het internationaal strafhof. Nou, dat konden ze heel goed doen. Daarover waren ze
Speaker 3het roerend eens. Maar
Speaker 1hoor
Speaker 3nou eens, wat hier dus gebeurt... Dat is toch in belangrijke mate gewoon puur symbolisch. Het kan best zijn dat dit het begin is van meerdere van dit soort gesprekken tussen die drie leiders. En dan hebben we echt een probleem. Kijk, voor Europa was de beste uitkomst geen uitkomst. Ik denk dat dat gebeurd is. En wat hier dus gebeurd is, en dat is denk ik het allerbelangrijkste, is dat Poetin gewoon is opgenomen... In een groep leiders die zeggen van
Speaker 3wij zijn de belangrijkste leiders van de wereld. Dat is denk ik gewoon wat hier aan de hand is. En dit is een mega overwinning voor Poetin. Ook al levert het niks op. En ik denk dat de consequentie hiervan is. Dat Poetin eigenlijk steeds assertiever gaat worden in die oorlog in Oekraïne. En steeds minder toegefelijk wordt. Nou dat was hij al. Want de afgelopen week heeft hij laten merken dat hij helemaal geen behoefte heeft aan verdere onderhandeling. Hij wil best onderhandelen, maar daar mogen dan de Europeanen ook weer niet bij zitten. Dus hij ziet zich nu gewoon
Speaker 3als een van de grote leiders in de wereld. En dat is natuurlijk flauw ook
Speaker 2Hij heeft ook gezegd vanwege de Krimbrug wil ik nu niet verder onderhandelen. Ja, dus hij pakt
Speaker 3dat erbij. Dat kwam
Speaker 2er goed
Speaker 3uit. Ja, dat kwam er heel goed uit. En hij pakt dat erbij en dan vervolgens komt hij met dit soort... met de eerste uitspraken
Speaker 2Trump heeft, ik begreep, vanuit Air Force One op de terugweg naar huis ingebeld bij de vergadering in Berlijn. Ik heb niet het hele stuk gelezen hierover, maar dat was volgens mij geen aardig verhaal
Speaker 1Ik vind het echt heel interessant. En hij was emotioneel. En hij zei van ik heb net met Poetin gesproken en die wil absoluut de oorlog beëindigen. En er sneuvelen zoveel Russische soldaten. Zo ging dat dan allemaal. Het lijkt alsof hij dus gewoon helemaal... Trumps overneemt. Maar het
Speaker 3probleem over Trump... is wel heel raar. Ja. Weet je... Er waren ook berichten daarvoor. Je ziet ook dat hij is gaan pitten. Tijdens de speech van... Je ziet dan op X langskomen... dat kan ook AI zijn. Maar het is bevestigd van meerdere bronnen... die dat kunnen weten. Dus dat schijnt echt zo te zijn. Ja, deze man... Nou ja, goed, laat het ook maar zitten. Ik bedoel, zo langzamerhand is het toch wel duidelijk... hoe hij daarin staat. Ik bedoel,
Speaker 3als je begint met... mijn grote vriend Poetin
Speaker 1dan houden
Speaker 3we er gewoon
Speaker 1op. En dan begin je over al die duizenden... Russe soldaten die sterven. En ook, dan gaat hij vragen stellen aan de Europeanen. Die miljarden die jullie geven... aan Oekraïne, waar gaan die naartoe? Alsof hij dus
Speaker 2Het
Speaker 1is
Speaker 2toch
Speaker 1ongelooflijk
Speaker 2Ja. Trumps gezanten Witkoff en Kushner waren naar Berlijn gekomen en Kushner heeft daar gezegd dat Trump bereid zou zijn Oekraïne een artikel 5 achtige veiligheidsgarantie te geven en de Russen zouden daar ook mee akkoord zijn. om maar enigszins raadslag te doen... denken aan Zelensky... die eerder deze week zei...
Speaker 1dat dat zou
Speaker 2kunnen. Dat de Amerikanen dachten aan een ruil... de Donbass voor NAVO-lidmaatschap. Ik snap hier helemaal niks van
Speaker 3Ik vind het ook heel erg mee kwaad. Dat zou daar dus inderdaad in passen. Maar dat is dus weer verworpen ook door Zelensky. Die zegt zo'n ruil gaan we dus niet doen. Maar ik kom het dus ook niet tegen... in de communiques. Er zijn wel eens verklaringen afgegeven... Door bijvoorbeeld de E3. Dus het Verenigd Koninkrijk, Duitsland en Frankrijk. Daar zag ik, en dat was op zich wel interessant. Een paragraaf instaan over veiligheidsgaranties. Waarbij er is gezegd van oké,
Speaker 3er komen twee dingen. Dat is een door Amerika geleide activiteit. Laat ik het maar even zo noemen. Dat ik geen idee heb wat ik me daarbij voor moet stellen. Die zich gaat bezighouden met het monitoren... Van een bestand. Van een staak tussen vuren wordt er letterlijk gezegd. En daarnaast moet dan een door de EU geleide
Speaker 1troepenmacht.
Speaker 3Maar het is helemaal niet een door de EU geleide troepenmacht. Het is een troepenmacht van de Coalition of the Willing. Want de Britten en de Fransen hebben het initiatief genomen. Dus ik begrijp ook gewoon niet hoe dat daar zo in staat. Maar het is ook wel ondertekend door tenminste twee EU leden. Dus misschien is het gewoon een foutje. Het is mij wat vaker opgevallen dat er gewoon fouten in communiqué
Speaker 2staan. Macron heeft overigens gezegd, in dit kader neem ik dan aan, dat de kwestie van Oekraïns NAVO-lidmaatschap terug moet op de agenda
Speaker 3Ja. Het spekt zich allemaal tegen. Het
Speaker 2is
Speaker 3echt mijn kwaad. Dus de steun aan Oekraïne gaat gewoon door. Dat is dus een belangrijk punt. Vredes openleg moet gewoon gebeuren. En dan wordt het ook interessant. Omdat dus de E3 die zeggen dan van. Ja dat moet dan op een manier gebeuren. Dat het ook in overeenstemming is met de afspraken die we hebben gemaakt. Dat is de slothakte van Helsinki. Dat stamt eigenlijk al van 15 jaar geleden. Het heeft met de organisatie voor veiligheid en samenwerking in Europa te maken. Dus al dat hele institutionele. Veiligheidsarchitectuur zoals we die de
Speaker 3afgelopen vijftig jaar met elkaar hebben gebouwd. Met elkaar betekent dus inclusief Rusland en inclusief de Verenigde Staten. Die moet worden gebruikt. En dan moet je even terugschakelen naar wat er gebeurd is in China. Dan zie je dat dat gewoon niet meer getolereerd wordt door de leiders die aan tafel zitten. Dus die willen dat afbreken. Dus Poetin die gaat naar infrastructuur in Europa toe. Dat wil niet zeggen dat Europa, West-Europa, tot de influenceer van Rusland gaat behoren, maar wel Oekraïne. Volgens mij kom je hier nooit uit.
Speaker 3Als dit het is, dan kom je daar nooit uit. En Zelensky heeft dan ook nog een duit in het zakje gedaan. Die heeft wat meer invulling gegeven aan de gesprekken die er zijn gebeurd. geweest. De luchtverdediging werd ook trouwens door de coalition of the willing gezegd. Heel belangrijk. F-16's zijn ontzettend belangrijk. Er moeten meer komen, want die worden gebruikt nu voor het uit de lucht plukken van die Gerand-drones. Nadruk gelegd op het Freya-systeem. Dat is een Europese variant... Oekraïne en West-Europese bedrijven. Om een alternatief voor de Patriot te
Speaker 2hebben. Nog geen ontwikkeling.
Speaker 3Exact. En voor de rest had hij hetzelfde. Als wat er in het lijstje stond van de E3. Dus eigenlijk. Dit is oneindig veel productiever. En interessanter geweest dan wat er in China gebeurde. Dat was gewoon. Ik noem het maar even zo. Een wedstrijdje verplassen door een.
Speaker 2En een
Speaker 3aantal doorbejaarden. Die allemaal probeerden duidelijk te maken... dat ze tot de belangrijkste leiders van de wereld hebben geworden. Weet je wat wij moeten doen
Speaker 2Wij moeten Tim Swijzen spreken hierover. Ja, dat lijkt me een heel goed idee.
Speaker 3Ik ben benieuwd wat hij daarvan vindt. Dan moeten we ook maar eens even over die... die rare verklaring gaan praten. Arit Jan heeft er net even over gesproken... van wat betekent dat nou en wat betekent dat voor Europa. Doen we dat morgen
Speaker 2Vandaag moeten we ook nog even behandelen... is Andy Burnham in Brussel, de Britse premier... om te spreken met von der Leyen en Costa... voorzitter van de Europese Raad. Ik begreep, komen er minder controles aan de grens op voedsel en bloemen en dat soort dingen? Iets met emissiehandel en iets met collegegeld? Niet bepaalde
Speaker 3revoluties? Er komen voor een maximum van 100.000 jongeren visa, waardoor ze in Engeland kunnen gaan studeren. Nee, maar er is een heel rijtje waardoor een aantal van de scherpe kantjes van de brexit wordt afgeveild.
Speaker 2Maar meer dan dat
Speaker 3is
Speaker 2het niet.
Speaker 3Nou ja, dit is niet onbelangrijk hoor. Bijvoorbeeld het feit dat de Britten hun standaarden harmoniseren op voedselgebied. Dynamic alignment. Weten mensen nog uit de brexit
Speaker 2geschiedenis die term? Dat betekent
Speaker 3dus Hugo dat je dus gewoon in staat bent om. Veel makkelijker te kunnen exporteren naar
Speaker 2Europa. En het betekent
Speaker 3en
Speaker 2daarom is het... Het emission trading system
Speaker 3dat is natuurlijk ook verschrikkelijk. Dus die carbon tax van de Europese Unie, je moet het betalen... als je de Europese Unie binnen wil komen met vervuilende troep
Speaker 2Dus dat wordt afgekocht naar het schijnt. En als in Brussel de regels op deze terreinen worden aangepast... dan moet Engeland die aanpassingen automatisch overnemen. Daarom is dat zo controversieel.
Speaker 3Dat gaat denk ik nu gebeuren. Maar we moeten even precies afwachten wat er nou gaat gebeuren. Want er ligt een verklaring. Maar die hebben we uiteraard nog niet gezien. Dus het Verenigde Koninkrijk heeft heel veel te winnen. Maar de Europese Unie heeft ook heel veel te winnen. Want die wil natuurlijk het Verenigde Koninkrijk... dat is toch een belangrijke militaire en machtspolitieke speler... Binnen de Europese familie gaan trekken. Om gezamenlijk te kunnen optrekken. Dat is wat er op dit ogenblik. En eerder was er ook al een
Speaker 2akkoord. Over elektriciteitsnetwerk. En over gewisserij. Maar nog niet over die defensiegelden. Die 150 miljard. Daar vallen de Britten vooralsnog buiten.
Speaker 3Ja dat klopt. En ik ben ook benieuwd of daar nou een afspraak voor wordt gemaakt. Dat zal heel interessant zijn. Als dat gaat gebeuren
Speaker 1Weet je wat de jongere mobiliteit vind ik zo interessant. Nu was het zo. Ze zaten buiten de EU. Dus EU studenten betalen dan dus. buitenlandse tuition geldt dat enorm hoog is. En nu is het zo dat EU-studenten naar Oxford kunnen gaan voor de Oxford nationale tuition En dat betekent dat Oxford dus minder geld krijgt. En al die miljarden moeten weer gecompenseerd worden door de Britse staat.
Speaker 2Dat
Speaker 1hebben ze ook gezegd. Dat zullen wij dan halen
Speaker 2Volgens mij is dit deel nog niet akkoord. Maar goed. Maar wel interessant dat dit dus
Speaker 3gebeurt. En het is ook een teken van de tijd. In de eerste heeft Burnham, de premier van de Verenigde Koninkrijken, gezegd van die Brexit is gewoon een ramp geworden voor ons. Dat wist iedereen, behalve de Britten, dat dat zou gaan gebeuren. En het is ook een teken van de tijd dat we nu gewoon de geleden gesloten moeten houden in Europa. En daar zijn de Britten gewoon essentieel voor. Door naar het Midden-Oosten.
Speaker 1Nou ja, laten we maar beginnen met... Netanjahu wil weer graag aanvallen. Maar Trump heeft gereageerd dat pas na 1 januari 2017... ga ik over grote aanvallen beslissen. Hij heeft natuurlijk wel
Speaker 2zijn
Speaker 1bekomst gehad. Houthis vallen weer allerlei gebouwen aan in Saudi-Arabië. In Riyadh die grote financiële toren. De hoogste toren daar, zag ik. De Bif Tower. Saudi's onderschepten wel meerdere raketten en drones. Oké. De
Speaker 3Houthi's zijn natuurlijk ook lekker bezig naar het zuiden. Ze hebben dus nu in belangrijke mate de grote kustweg in handen naar het zuiden richting Aden. Dit wordt al heel erg lastig voor het Jemenitische regeringsleger en daarmee voor Saudi-Arabië En daarmee ook voor ons, omdat een nog groter gedeelte van het hele zeegebied nu wordt gecontroleerd.
Speaker 1En ook weer aanval op die beroemde East West Pipeline. Maar wat ik nog steeds nog even moet benadrukken, dat vind ik zo gek. Wat de Amerikanen dus wel bereikt hebben, dus door het begeleiden van olietransport, is dat er nu behoorlijk veel olie door hun moest gaat. Dat zei je, ja. Waardoor de olieprijs daalt. En de vraag is ook minder. Dat betekent dus dat de klem die Iran heeft op Amerika en het Westen wat minder klemt
Speaker 2De olie-export vanuit het Midden-Oosten was eigenlijk bijna terug op het niveau van voor de oorlog. Maar dat is nu een
Speaker 3overschot, omdat je ziet, en dat heeft het energieagentschap ook geconstateerd, dat door dat gezeik met die schaal van Omoes, dan er nu in veel hoog tempo bezig zijn... om onafhankelijker te worden van fossiele brandstoffen. Dat is dus heel erg goed. En er worden pijpleiningen aangelegd... om niet meer door de straat van de Moesteren te hoeven gaan... maar gewoon, hoppakee, direct naar het noorden. Dus ja, ik denk dat Iran uiteindelijk zichzelf in de vingers snijdt. Dat
Speaker 1zou zo moeten zijn. En in Iran zelf, Rob, had jij informatie... dat er echt een enorme repressie plaatsvindt?
Speaker 3Nou ja, het is aan het veranderen. Kijk... Als je dit vak beoefent moet je kijken naar hele kleine veranderingen. En je ziet nu ineens berichtjes ontstaan over antiregime operatie van de Koerden. In het noordwesten. Maar ook in het zuidoosten. En dat heeft er weer toe geleid. We hebben het al een keer eerder gememoreerd. Dat er troepenverplaatsingen plaatsvinden. Dat veiligheidstroepen opnieuw worden ingezet in bepaalde delen van Nederland. En
Speaker 3je ziet ook dat er hervormingen zijn binnen de ministeries. Het meest interessante vind ik de hervormingen die plaatsvinden... in het ministerie van Inlichting en Veiligheid. De baas moet altijd een bepaalde religieuze geloofwaardigheid hebben. Dat wordt er afgehaald. En dat wordt dus nu geprofessionaliseerd. Want kennelijk, en er komt ook contra-inlichtingen worden georganiseerd... binnen het ministerie op een hele andere manier... Kennelijk is men dus erg bang voor zijn hartje.
Speaker 3En het zijn van die kleine dingetjes waarvan je denkt, oeps, dat is toch wel heel raar dat dit gebeurt op dit ogenblik. En ook die opstanden die dan neer worden geslagen, dat duidt vaak op iets groters wat er aan de hand
Speaker 2is. En zou die onrust het resultaat kunnen zijn van de opgevoerde economische toekomst? Ja, zeker.
Speaker 3Dat
Speaker 2denk ik wel. Ja, ja, ja. Dat is ongelooflijk slecht. Effectiever vaak dan bombarderen, toch? Misschien tot slot nog eventjes uit Chipland het laatste nieuws van Nvidia.
Speaker 3Ja, ik was echt verbaasd over wat er eerder dit jaar is gebeurd. Het heeft waarschijnlijk iets te maken met die spionageaffaire. En het feit dat de... Amerikaan genegen waren om toch H200-chips van Nvidia te gaan leveren
Speaker 1uit China
Speaker 3Dat is dus gewoon gebeurd. 800.000 van die dingen hebben ze dus goedgekeurd. Er was een aanvraag voor 3,4 miljoen, heb ik begrepen. Van dat soort chips. Maar die gingen dus ook naar defensiebedrijven toe. Heel opmerkbaar. Ook naar civiele bedrijven zoals BYD en zo. Het is wel heel raar wat er aan de hand is in Amerika. En als je nou... bereid bent om je eigen voordeel op te geven op dit gebied, dan moet je het op deze manier doen. Maar ik denk dat ze gewoon onder druk worden gezet, want anders krijgen ze geen kritieke grondstoffen meer.
Speaker 1Ja, en er zijn dus een tegenreactie gekomen, want je kan dus ook remote, op afstand, via datacenters in Singapore, kan je natuurlijk naar...
Speaker 2Daar zitten die chips in, je kan China dan weer gebruik van die rekenkracht maken
Speaker 1En dat probeert Amerika nu ook te dichten. Het is allemaal zo spannend.
Speaker 2Maar genoeg voor vandaag, toch? Ik denk het wel. Morgen verder. Tot morgen.
Poetin eist Navo-terugtrekking | Europese veiligheid botst met Trump-deal | Saoedi-pact blijft papieren tijger Poetin schuift in Abu Dhabi een veiligheidsorde naar voren waarin Rusland zijn invloedsferen opeist en...
Krimbrug opgeblazen | Shenzhen zet Europa buitenspel | APEC-top Oekraïne heeft volgens de berichtgeving een belangrijke boog van de Krimbrug vernietigd. Daarmee komt de Russische bevoorrading van de Krim verder onder...
Rusland duwt Oekraïne naar EU | Populisme ondermijnt instituties | Isolationistische VS De internationale machtsverhoudingen verschuiven. De Verenigde Staten lijken onder Donald Trump steeds nadrukkelijker te kiezen...
Estland reageert op Rusland | EU-begrotingsgevecht | Xi, Trump en Poetin spelen kernwapenpoker Rusland stelt achter gesloten deuren vergaande eisen aan Europa: van een Navo-vacuüm in Oost-Europa tot beperkingen op de...
Poetin eist maximale winst | Jette blijft thuis | VS en China botsen om AI Oekraïne voert de druk op Rusland verder op met intensievere droneaanvallen op Russische raffinaderijen en marineschepen. Tegelijkertijd...